Silne relacje z lekarzem nie tylko umilają wizyty w gabinecie, ale są kluczem do lepszego zdrowia.

Uzyskanie potrzebnej opieki.

Czy możemy porozmawiać?

Daniel J. DeNoon Medically Reviewed by Charlotte E. Grayson Mathis,?MD Od lekarza Archiwum

16 kwietnia 2001 — Silna więź z lekarzem nie tylko sprawia, że wizyty w gabinecie są przyjemniejsze – to klucz do lepszego zdrowia. Ale jak to jest możliwe w dzisiejszych czasach, kiedy opieka zdrowotna wydaje się być coraz bardziej usprawniona i bezosobowa?

„To jest współpraca [relacja], a nie my kontra oni” – mówi doktor Zeev E. Neuwirth, MD. „Jeśli zwracasz się do lekarzy z tym pomysłem, powiedz im 'Chcę, abyśmy byli w tej samej drużynie i pracowali razem. Chcę cię poznać i chcę, abyś ty poznał mnie, i chcę, abyśmy byli czymś więcej niż trybikami w tej maszynie opieki zdrowotnej.”

Neuwirth, internista i edukator medyczny w nowojorskim Lenox Hill Hospital oraz adiunkt medycyny na New York University, jest ekspertem w dziedzinie relacji lekarz-pacjent. Podobnie jak profesor Uniwersytetu w Chicago Wendy Levinson, MD, i profesor Uniwersytetu w Rochester Anthony L. Suchman, MD. Wszyscy trzej zgadzają się, że relacja lekarz-pacjent ma bezpośredni wpływ na zdrowie pacjenta. I wszyscy trzej twierdzą, że wiele rzeczy musi się zmienić.

The Accountant Will See You Now

Levinson martwi się jednym z ostatnich wydarzeń: wpływem pieniędzy na zaufanie pacjentów do ich lekarzy. Na niedawnym spotkaniu American College of Physicians/American Society of Internal Medicine opowiadała o swoich trwających badaniach w tym zakresie.

„To, co było dla nas naprawdę uderzające, to fakt, że lekarze wielokrotnie mówili nam, że opieka zarządzana i ustalenia finansowe naprawdę wpływają na to, jak postrzegają swoją rolę [z pacjentami]” – mówi Levinson. „Jeden lekarz powiedział, że czuł się jak automat do sprzedaży. Powiedział, że pacjenci przychodzą z listami leków i naprawdę chcą, aby dał im to, czego potrzebują. Wśród lekarzy panuje prawdziwa zgodność co do tego, jak postrzegają zmianę swojej roli na bycie takim automatem do sprzedaży zamiast zaufanym doradcą.”

Suchman zgadza się z tym stwierdzeniem. Mówi, że obecny system opieki zdrowotnej, który kładzie nacisk na ograniczanie kosztów nad opieką nad pacjentem, stworzył sztuczne środowisko, w którym lekarz nie może już widzieć pacjenta jako prawdziwej osoby, czy tego chce, czy nie.

„Pracowałem przez 15 lat, studiując własne umiejętności komunikacji z pacjentem i ucząc się, jak uczyć ich [innych] — ale po całej tej pracy nie widziałem, że świat [opieki zdrowotnej] bardzo się zmienia”, mówi Suchman. „Zacząłem dostrzegać, jak organizacje opieki zdrowotnej traktują ludzi: tworzą pole siłowe depersonalizacji. Jeśli więc jesteś zdepersonalizowany, trudno jest traktować pacjenta jak osobę. Na poziomie emocjonalnym i interpersonalnym, praktyka opieki zdrowotnej [dziś] jest prymitywna.”

Dobrze poinformowany pacjent

Levinson, Suchman i Neuwirth mówią o tym, jak zmieniają się role lekarzy i ich pacjentów. Wszyscy twierdzą, że jednym z czynników wpływających na zmianę relacji lekarz-pacjent jest powstanie internetowych stron zdrowotnych, które dostarczają pacjentom najnowocześniejszych informacji na temat zdrowia.

„Pacjenci chcą odgrywać aktywną rolę [w zarządzaniu swoim zdrowiem] – teraz mówią: 'Nie zrobisz niczego z moim ciałem bez mojego zrozumienia i pójścia za tym'” – mówi Suchman. „Ponieważ pacjenci zmieniają swoją rolę, pytanie brzmi, jak to wpływa na rolę [opieki zdrowotnej] profesjonalistów. Obecny model profesjonalizmu medycznego postrzega osobę, która staje się pacjentem, jako bezradną, zależną i pasywną. Czy lekarze mogą wyjść z tej roli, aby podnieść pacjentów, zamiast trzymać ich w pasywnej pozycji?

„Cóż, uważam, że ta nowa rola jest bardziej satysfakcjonująca” – mówi Suchman. „Dostaję partnera zamiast osoby na moich barkach. Ale musi nastąpić zmiana oczekiwań [ze strony pacjenta]. Jeśli pacjent będzie uważał, że jestem idiotą, bo czegoś nie wiem, nie będę chciał, żeby szukał w Internecie. I myślę, że w takim przypadku obaj tracimy”.

Neuwirth twierdzi, że pacjent i lekarz muszą wziąć odpowiedzialność za zmianę charakteru ich relacji — nawet jeśli obecny stan opieki zdrowotnej to utrudnia.

„System jest ustalony przeciwko poprawie relacji lekarz-pacjent, a ludzie muszą być kreatywni, aby to zmienić”, mówi. „Myślę, że pacjenci mają zdolność do wstawania i mówienia za siebie. Mogą powiedzieć 'Chcę’ określoną ilość czasu: 'Chcę, żebyś mnie wysłuchał, chcę zadać ci określoną liczbę pytań. Możemy odwiedzać się częściej, albo robić to przez telefon, ale ja naprawdę chcę tego rodzaju interakcji z tobą. I są ludzie, którzy tak robią.”

Power to the Patient!

Levinson zauważa, że pacjenci przychodzą do swoich gabinetów lekarskich z oczekiwaniami i przekonaniami na temat tego, co się wydarzy. Dla niej problem jest praktyczny: jak lekarz i pacjent będą negocjować różnice zdań?

„Jedną ze strategii, którą naprawdę lubiłam stosować, jest pytanie pacjenta o niewidzialną trzecią osobę w pokoju” – mówi. „To jest osoba, która zanim pacjent przyszedł do lekarza powiedziała mu: 'Pamiętaj, żeby zapytać o takie a takie’. Lubię pytać pacjentów, 'z kim rozmawiasz o swojej opiece zdrowotnej’. A oni mówią: „Cóż, rozmawiam z moją ciotką Marge, ona jest pielęgniarką”. A ja pytam: „Co ciocia Marge może sądzić o tej terapii, o której rozmawiamy?”. To brzmi zawile, ale o wiele łatwiej jest nie zgodzić się z lekarzem poprzez niewidzialną trzecią osobę i zakwestionować to, co mówi lekarz, mówiąc, że ciocia Marge może nie zgodzić się z planem leczenia.”

Suchman radzi pacjentom, aby mocno zastanowili się nie tylko nad tym, co chcą uzyskać ze swoich relacji z lekarzami, ale co są gotowi wnieść.

„Pierwszą rzeczą jest zdefiniowanie własnych wartości, a następnie gotowość do wkroczenia w proces partnerstwa [z lekarzem]” – mówi. „Musisz być skłonny do wspierania tego, czego szukasz, do przekazywania informacji zwrotnych swojemu lekarzowi — aby pomóc swojemu lekarzowi pomóc ci w sposób, w jaki lubisz, aby ci pomagano. Jeśli ktoś po prostu powie, że nie podoba mu się sposób, w jaki się komunikuję, nie mam szansy na zmianę. Ale jeśli pacjent powie mi, że popełniłem błąd i ja na to odpowiem, to jest to moment prawdy. Mogę zbudować większe zaufanie, niż gdybym w pierwszej kolejności nie popełnił błędu. Więc zamiast przyjmować bierną rolę pacjenta, ludzie powinni być skłonni do odgrywania bardziej aktywnej roli, a następnie zobaczyć, jak lekarz jest skłonny zareagować.

„Chodzi o to, aby pacjenci wykorzystali swoją moc” – kontynuuje Suchman. „Pacjenci mają dużą moc — nie całkowitą, ale to, co mają teraz, musi się znacznie wzmocnić. Ale nawet na poziomie indywidualnym ludzie mają moc, aby zmienić rodzaj opieki, którą otrzymują. Ludzie muszą zrozumieć, że to oni są pierwszą osobą odpowiedzialną za swoje zdrowie. To nie jest ich lekarz, nie ktoś inny. Muszą uznać tę rolę i aktywnie o niej myśleć.”

All In The Family

Neuwirth podkreśla znaczenie zaangażowania członków rodziny w proces opieki zdrowotnej, zwłaszcza gdy pacjent jest chory.

„Kiedy rodzina jest zaangażowana w opiekę nad pacjentem, masz ludzi, którzy widzą, co się dzieje, a to zmienia relacje w bardzo pozytywny sposób, ponieważ lekarz widzi siebie w inny sposób, jako część grupy”, mówi. „A poza tym, nie można wszystkiego robić samemu. Rodzina może robić notatki, zadawać pytania, sprawdzać różne rzeczy”.

W końcu, mówi Neuwirth, zdolność pacjentów i lekarzy do poprawy ich relacji zależy od tego, czy społeczeństwo jako całość docenia spersonalizowaną opiekę zdrowotną.

„Jeśli jako społeczeństwo uważamy, że jest to ważne, powinniśmy stworzyć sytuację, która to umożliwia” – mówi. „Mówienie lekarzom, że powinni odnosić się do pacjentów, kiedy muszą widzieć pacjenta co siedem minut, jest niemożliwe. Co gorsza, jest to dehumanizujące. Jeśli klinicyści cierpią, są zestresowani i sfrustrowani, nie ma mowy o dostarczaniu wysokiej jakości opieki medycznej i nie ma mowy o dostarczaniu opieki, na której skupia się relacja lekarz-pacjent”.

„Jeśli jesteś zły i przerażony, przytłoczony i wypalony, jak możesz zaoferować troskę i życzliwość, współczucie i cokolwiek, co przypomina uzdrowienie innej istoty ludzkiej” – pyta Neuwirth. „Więc pytanie staje się, 'Czy to jest to, czego społeczeństwo naprawdę chce od swoich lekarzy – czy chcemy tylko techników i iść gdzie indziej po prawdziwą opiekę?’. Jeśli nie chcemy tylko techników, ale także ludzi, którzy są w stanie być uzdrowicielami, musimy się do tego skłaniać.”