Lekarz mówi ci.

Zasoby wiedzy na temat postępowania po rozpoznaniu raka piersi.

Co robić po rozpoznaniu raka piersi?

Eksperci wyjaśniają, co powinny wiedzieć pacjentki, u których niedawno zdiagnozowano raka, aby pomóc im w walce z chorobą.

Medically Reviewed by Brunilda Nazario, MD By Salynn Boyles From the doctor Archives

Według American Cancer Society mniej więcej co drugi Amerykanin i co trzecia Amerykanka w pewnym momencie swojego życia zachorują na jakiś rodzaj nowotworu.

W tym roku prawie 1,4 miliona Amerykanów usłyszy słowa „Masz raka” i w tym momencie ich życie zmieni się na zawsze.

Bianca Kennedy usłyszała je pięć lat temu i, jak większość ludzi, jej pierwszym uczuciem był szok, po którym pojawiło się pytanie: „Czy ja umrę?”.

U Kennedy, obecnie 40-letniej, zdiagnozowano wczesnego raka piersi, gdy jej 38-letnia wówczas siostra walczyła z chorobą po raz trzeci.

„Za dwoma pierwszymi razem moja siostra była rażąco niedoleczona, a ja wyciągnęłam wnioski z jej doświadczenia” – mówi Kennedy lekarzowi. „Kiedy postawiono mi diagnozę, nie zastanawiałam się, jak agresywnie leczyć mojego raka, ponieważ widziałam, przez co ona przeszła”.

Co powinieneś zrobić?

Kennedy poddała się operacji usunięcia obu piersi, a następnie chemioterapii i rekonstrukcji piersi. Obecnie udziela porad nowo zdiagnozowanym pacjentkom jako wolontariuszka Y-ME, całodobowej gorącej linii wsparcia, obsługiwanej w całości przez osoby, które przeżyły raka piersi.

Wie z pierwszej ręki, jak ważne jest bycie zaangażowanym i wyedukowanym pacjentem, ale twierdzi, że większość ludzi potrzebuje czasu, by pogodzić się z diagnozą.

„Ludzie, u których właśnie postawiono diagnozę, często są przytłoczeni ilością informacji i wyborów, których muszą dokonywać” – mówi. „Są bombardowani faktami, liczbami i statystykami i naprawdę trudno jest zachować zimną krew. Ale wybory, których dokonujesz, mają decydujące znaczenie i mogą zaważyć na całym twoim życiu”.

Jakie są więc najważniejsze rzeczy, które mogą zrobić nowo zdiagnozowani pacjenci, aby zwiększyć swoje szanse na pokonanie raka? Lekarz zadał to pytanie lekarzom, rzecznikom pacjentów i osobom, które przeżyły raka, i wyłoniło się kilka wspólnych tematów. Należą do nich:

Poznaj fakty

Wszyscy, z którymi przeprowadzono wywiady, zgodzili się, że edukacja ma kluczowe znaczenie. Oznacza to, że należy dowiedzieć się wszystkiego na temat specyfiki danego nowotworu i sposobów jego leczenia. Jest to szczególnie ważne w przypadku takich chorób jak rak piersi i chłoniak, w których sposoby leczenia bardzo się różnią.

„Widziałam, jak ludzie tracili mnóstwo cennego czasu na szukanie niewłaściwych rozwiązań, ponieważ nie rozumieli swojego raka” – mówi Joan Arnim, która kieruje programem wspierania pacjentów w M.D. Anderson Cancer Center w Houston. „Często warto poprosić lekarza o wskazówki, gdzie można uzyskać informacje na temat konkretnego nowotworu”.

Poznaj swój „komfortowy poziom” dostępu do informacji

Podczas gdy niektórzy pacjenci niemal natychmiast dowiadują się wszystkiego, co mogą, inni albo nie czują się z tym komfortowo, albo nie chcą znać zbyt wielu szczegółów.

Jeśli pacjenci nie są w stanie samodzielnie poszukiwać informacji, można skorzystać z pomocy obeznanych z Internetem członków rodziny lub przyjaciół.

Charles Levenback, MD, specjalista w dziedzinie raka ginekologicznego w M.D. Anderson, mówi lekarzom, że ważne jest, aby pacjenci zastanowili się, jak wiele informacji chcą uzyskać, zanim usiądą z lekarzem.

„W dzisiejszych czasach zakłada się, że pacjent chce wiedzieć wszystko, ale niektórzy z nich mogą chcieć uzyskać tylko ogólne informacje” – mówi. „Albo z biegiem czasu chcą uzyskać więcej informacji. Ważne jest, aby o tym informować”.

Dobrym pomysłem jest także spisanie pytań przed spotkaniem z lekarzem. Na stronie internetowej American Cancer Society znajduje się długa lista potencjalnych pytań, którą można znaleźć w części „Learn about Cancer” (Dowiedz się więcej o raku), pod nagłówkiem „Patients, Family and Friends” (Pacjenci, rodzina i przyjaciele). Przykładowe pytania, które można wydrukować i zabierać ze sobą na wizyty lekarskie, można również znaleźć na stronie lekarza.

Inny zestaw uszu

Jak mówi Levenback, pacjenci często odnoszą korzyści, gdy na wizyty przychodzą z kimś, kto może ich wesprzeć i służyć jako dodatkowy zestaw uszu. Przyjaciel jest często lepszym rozwiązaniem niż członek bliskiej rodziny, ponieważ członkowie rodziny są często równie zdenerwowani jak pacjent.

Christina Koenig z Y-ME zaleca przynoszenie magnetofonu na wizyty lekarskie, jeśli wszyscy zgadzają się, że jest to właściwe.

Arnim mówi, że przynajmniej ktoś powinien robić notatki podczas wizyt.

„Zdarzało się, że ludzie mówili mi, że po pierwszych pięciu minutach nie słyszeli nic, co mówił im lekarz” – mówi. „Można się tego spodziewać”.

Nie obawiaj się poruszyć łodzi

Arnim mówi, że pacjenci chorzy na raka często niechętnie mówią o tym, co ich niepokoi, ze względu na świadomą lub podświadomą obawę, że lekarze lub inni opiekunowie medyczni ich opuszczą.

„Kiedy ktoś czuje się bezbronny i przestraszony, ma tendencję do znoszenia czegoś, a nie robienia zamieszania” – mówi. „Ale nawet jeśli instynkt podpowiada ci, żebyś siedział cicho, ważne jest, żebyś się odezwał”.

Rozruszanie łodzi oznacza także, że nie należy przyjmować wszystkiego, co mówią lekarze, za ewangelię. Jeśli czujesz potrzebę zasięgnięcia drugiej lub nawet trzeciej opinii na temat jakiegokolwiek aspektu opieki onkologicznej, skorzystaj z niej.

Ta rada jest równie prawdziwa dla osób, które podejrzewają, że mają raka lub inny poważny problem, ale powiedziano im, że nic im nie dolega – mówi Kennedy.

„Jeśli lekarz jest lekceważący, trudno się z nim porozumieć lub mówi, że nic nie jest w porządku, podczas gdy przeczucie podpowiada, że tak jest, należy znaleźć innego lekarza” – mówi.

Czterdziestosiedmioletnia Julie Gomez przekonała się o tym na własnej skórze. Ta mieszkanka Houston przez prawie dziesięć lat chodziła do wielu lekarzy z powodu bolesnych dolegliwości żołądkowych, zanim w końcu zdiagnozowano u niej rzadki nowotwór przewodu pokarmowego.

„Mówiono mi, że mam refluks albo że jem za szybko” – opowiada. „Jeden z lekarzy wykonał wszystkie właściwe badania i rzeczywiście zobaczył coś na skanie, ale powiedział mi, że po prostu w to nie wierzy. Minęło osiem lat, zanim postawiono mi ostateczną diagnozę”.

Rozmawiaj z innymi pacjentami

W ciągu 10 lat od zdiagnozowania raka Gomez przeszła cztery operacje usunięcia guzów przewodu pokarmowego, a w przyszłości mogą ją czekać kolejne, jeśli guzy zaatakują wątrobę lub urosną na tyle, że zablokują jelita.

Obecnie jest wolontariuszką w telefonicznej gorącej linii prowadzonej przez M.D. Anderson, która łączy pacjentów chorych na raka z osobami, które miały taką samą diagnozę lub były leczone.

„Mój rak jest tak rzadki, że dopiero pięć lat po diagnozie spotkałam inną osobę, która na niego chorowała” – mówi. „To było bardzo, bardzo samotne”.

Obecnie Gomez rozmawia z co najmniej jedną osobą tygodniowo z jej chorobą w ramach wolontariatu i uważa, że jest to jedna z najlepszych rzeczy, jakie pacjenci mogą zrobić, aby dowiedzieć się o swojej chorobie.

„Internet jest świetnym narzędziem do nauki, ale może też wystraszyć na śmierć” – mówi. „Zwłaszcza statystyki mogą być mylące. Mogą na przykład mówić, że przeżycie w przypadku twojej choroby wynosi mniej niż pięć lat, ale jeśli u większości osób z twoim nowotworem diagnozę stawia się w latach 60. i 70.

Narzędzia, których możesz użyć

Gorąca linia M.D. Anderson dostępna jest pod numerem telefonu (800) 345-6324. Mogą z niej korzystać wszyscy chorzy na raka lub ich opiekunowie. Z gorącą linią wsparcia dla chorych na raka piersi Y-ME można się skontaktować w języku angielskim pod numerem (800) 221-2141 i w języku hiszpańskim pod numerem (800) 986-9505. Tłumacze są dostępni również w 150 innych językach.

American Cancer Society (www.cancer.org) i National Cancer Institute (www.cancer.gov) prowadzą obszerne strony internetowe zawierające informacje na temat leczenia raka i badań klinicznych, podobnie jak lekarz. Numer infolinii ACS to (800) ACS-2345, a numer infolinii NCI to (800) 4-CANCER.

ACS oferuje pacjentom i ich rodzinom usługę, która pomoże im znaleźć partnerów do badań klinicznych w ich okolicy. Aby dowiedzieć się więcej na ten temat, zadzwoń pod numer (800) 303-5691 lub kliknij na stronie internetowej ACS na zakładkę Emerging Medical Clinical Trials Matching Service. Informacje na temat badań nad rakiem można znaleźć w witrynie NCI pod adresem www.clinicaltrials.gov.

Jak mówi rzecznik David Sampson, strona internetowa ACS oferuje również usługę mającą na celu pomoc pacjentom w zrozumieniu opcji leczenia. Aby uzyskać dostęp do tej usługi, należy kliknąć na „Using Treatment Decision Tools” na stronie głównej grupy.

Gwiazdy coraz częściej angażują się we wszelkiego rodzaju akcje związane ze zdrowiem, ale rak piersi wydaje się przyciągać więcej celebrytów niż wiele innych.

Zbiórka pieniędzy na rzecz walki z rakiem piersi wśród celebrytów

Znane twarze zwiększają darowizny i podnoszą świadomość potrzeby badań przesiewowych.

Recenzja medyczna: Louise Chang, MD Z archiwum lekarza

Kiedy władze Dana-Farber Cancer Institute w Bostonie dowiedziały się, że piosenkarka Sheryl Crow, dziewięciokrotna zdobywczyni nagrody Grammy, wybiera się w lipcu ubiegłego roku na koncert w Fenway Park, zadzwoniły do niej z prośbą o przysługę. Czy mogłaby wpaść do nich, aby porozmawiać z pacjentami?

44-letnia piosenkarka, która w tym roku pomyślnie przeszła operację usunięcia raka piersi, odpowiedziała radośnie, mówiąc personelowi Dana-Farber, że jest szczęśliwa mogąc dać coś od siebie osobom walczącym z chorobą.

Crow rozmawiała z kobietami i lekarzami w centrum nowotworów kobiecych i klinice dziecięcej instytutu. Niezapowiedziana wizyta, jak mówi Lisa McEvoy, rzeczniczka Dana-Farber, „była ogromnym zaskoczeniem dla osób oczekujących na wizytę lub otrzymujących chemioterapię, wywołując uśmiech na twarzach wielu pacjentów”.

Miesiąc później Crow miał wystąpić na kolejnym koncercie w Bostonie. Na kilka tygodni przed koncertem dwa bilety oraz „spotkanie i przywitanie” z Crow zostały zlicytowane na aukcji podczas zbiórki pieniędzy w Dana-Farber, zwanej Jimmy Fund Radio-Telethon. „Zwycięska oferta za bilety wyniosła 1100 dolarów” – mówi McEvoy. W sumie w czasie teleturnieju zebrano prawie 3 miliony dolarów, a siła gwiazd była jednym z powodów tego sukcesu.

W dzisiejszych czasach gwiazdy coraz częściej angażują się we wszelkiego rodzaju akcje związane ze zdrowiem – zeznają przed Kongresem, by lobbować na rzecz zwiększenia funduszy na badania; poświęcają czas na występy w ogłoszeniach publicznych zachęcających ludzi do poddawania się badaniom przesiewowym w kierunku chorób; biorą aktywny udział w kolacjach, spacerach i innych imprezach, podczas których zbierane są fundusze. „Im większe nazwisko, tym więcej się zbiera” – mówi Janet Keller, rzeczniczka Centrum Medycznego Cedars-Sinai w Los Angeles, gdzie nie brakuje gwiazd zbierających fundusze na badania nad rakiem piersi i inne cele.

Gwiazdy na rzecz raka piersi

Jednak sprawa raka piersi przyciąga więcej gwiazd niż wiele innych. Niektóre z nich nie mają osobistych doświadczeń z rakiem piersi, ale wiele osób, które poświęcają swój czas, ma takie doświadczenia.

Pula osób zbierających fundusze wśród celebrytów, które miały do czynienia z rakiem piersi, jest niestety duża. W ostatnich latach, oprócz Crow, Suzanne Somers, Jaclyn Smith, Melissy Etheridge, Kate Jackson, Elizabeth Edwards, Richarda Rountree i zmarłej piosenkarki Sorayi, publicznie opowiedziały o swojej walce z rakiem piersi.

Październik, Miesiąc Świadomości Raka Piersi, jest szczególnie pracowitym okresem dla celebrytów zbierających fundusze, gdzie listy gości przypominają niekiedy listę Who’s Who z rozdania nagród rozrywkowych. Jennifer Aniston, Cameron Diaz, Kelly Ripa, Demi Moore, Beyonce Knowles, Christina Aguilera i Crow mają pojawić się 5 października na imprezie organizowanej przez Fred Segal Fun, modny butik z Santa Monica w Kalifornii, oraz Instytut Badań nad Rakiem Kobiet Cedars-Sinai.

Eksperci twierdzą, że obecność tak silnych gwiazd podczas zbiórek pieniędzy i kampanii na rzecz walki z rakiem piersi to coś więcej niż tylko zwiększenie zebranych funduszy. Zwiększa również świadomość społeczną na temat znaczenia wczesnego wykrywania raka. Osobom, które przeżyły chorobę, widok gwiazdy, która ją pokonała, może dać nadzieję.

Niektórzy ostrzegają jednak, że związek między celebrytami a rakiem piersi nie jest idealny. Celebrytę pełniącego rolę rzecznika należy wybierać ostrożnie, mówią ci, którzy „byli tam, zrobili to”, aby mieć pewność, że wysyłane przesłanie jest zgodne z przesłaniem organizacji.

Co się dzieje, gdy przemawiają gwiazdy?

„Zaangażowanie gwiazd wywołuje szum i nadaje wydarzeniu pożądany status” – mówi Art Ochoa, JD, starszy wiceprezes ds. relacji społecznych w Cedars-Sinai.

Mówi on, że po takim wydarzeniu zwykle wzrasta liczba próśb ze strony organizacji społecznych o prelegentów zajmujących się profilaktyką nowotworową. Im więcej gwiazd, tym więcej relacji w mediach – mówi lekarz.

Gdy na liście gości znajdują się znane osobistości, impreza wzbudza również większe zainteresowanie potencjalnych darczyńców i sympatyków, mówi Elyse Walker, stylistka gwiazd i właścicielka butiku w Los Angeles.

30 września Walker będzie gospodarzem drugiego dorocznego Pink Party, gali w stylu klubu nocnego, na którą przeznaczono 500 dolarów za bilet w hotelu w Santa Monica w Kalifornii, na rzecz Centrum Badań nad Rakiem Kobiecym Cedars-Sinai.

„Wychodzę i zbieram pieniądze od moich projektantów” – mówi Walker, której matka zmarła w wieku 42 lat na raka jajnika. „Im więcej gwiazd, tym bardziej projektanci są zainteresowani [wsparciem]” – mówi. W zeszłym roku zebrała prawie 500 000 dolarów.

W tegorocznej edycji Revlon Los Angeles Run/Walk for Women, organizowanej co roku przez Entertainment Industry Foundation, wzięły udział gwiazdy serialu Desperate Housewives: Marcia Cross, Felicity Huffman i Doug Savant. Jak podaje fundacja, od 1993 roku podczas imprez organizowanych w Los Angeles i Nowym Jorku zebrano ponad 37 milionów dolarów na badania nad rakiem u kobiet.

Trudno jest określić dokładny wpływ finansowy zaangażowania gwiazd. Jednak ci, którzy organizują imprezy, są pewni, że to właśnie dzięki niemu napływają pieniądze.

Na przykład – mówi Keller z Cedars-Sinai – Instytut Badań nad Rakiem Kobiecym dysponuje rocznym budżetem w wysokości 2,3 mln dolarów, z czego jedna czwarta jest przeznaczona na badania nad rakiem piersi. W tym roku na rzecz instytutu odbędą się cztery imprezy, a w każdej z nich – jak mówi Keller – weźmie udział wiele znanych osobistości.

Więcej niż pieniądze

Choć trudno jest oszacować wpływ zaangażowania gwiazd na wyniki finansowe, jedno zostało udowodnione: Świadomość raka piersi i potrzeba badań przesiewowych wzrastają po tym, jak gwiazda zabiera głos, niezależnie od tego, czy jest chora, czy nie.

Po tym, jak urodzona w Australii piosenkarka pop Kylie Minogue, obecnie 38-letnia, poinformowała w maju 2005 r., że zdiagnozowano u niej raka piersi, wiadomość ta znalazła się na pierwszych stronach ośmiu z dziesięciu brytyjskich gazet codziennych. Australijscy badacze prześledzili również relacje telewizyjne i stwierdzili 20-krotny wzrost liczby wiadomości na temat raka piersi, podkreślających potrzebę jego wczesnego wykrywania.

Następnie sprawdzili liczbę rezerwacji na BreastScreen, krajowy program zapewniający australijskim kobietom bezpłatne badania mammograficzne. Okazało się, że w ciągu dwóch tygodni po ogłoszeniu tej informacji liczba zgłoszeń na badania wzrosła o 40%. Badanie zostało opublikowane w The Medical Journal of Australia w 2005 roku.

W telefonicznej ankiecie przeprowadzonej przez amerykańskich badaczy co najmniej jedna czwarta respondentów stwierdziła, że widząc lub słysząc, jak znana osoba mówi o konieczności wykonania mammografii, są bardziej skłonni do poddania się temu badaniu. Badacze przepytali 500 osób, z których 360 to kobiety w wieku 40 lat i starsze. Swoje wyniki opublikowali w Journal of the National Cancer Institute w 2005 roku.

Po wystąpieniu Sheryl Crow w programie Larry King Live w sierpniu 2006 r. liczba telefonów do instytutu onkologicznego w Cedars podwoiła się w porównaniu z sierpniem 2005 r., mówi Keller. „Oczywiście, najprawdopodobniej były też inne czynniki i jest to czysto anegdotyczne, ale mimo wszystko imponujące” – mówi doktor.

Co jest takiego w sile gwiazd?

Lekarz lub matka namawiają cię na mammografię, a ty odkładasz to na później. Dlaczego więc celebryci mają taką siłę motywowania nas do działania?

„Ponieważ wszystko, co robią celebryci, jest [postrzegane] jako bardziej interesujące niż to, co robimy my” – mówi dr Stuart Fischoff, emerytowany profesor psychologii na California State University w Los Angeles i redaktor naczelny Journal of Media Psychology. „Przyciągają uwagę.

„Stają się wzorami do naśladowania” – dodaje. „I mogą stać się wzorem, jak dbać o swoje ciało”.

Zobaczenie lub usłyszenie znajomej twarzy dyskutującej o raku, zwłaszcza jeśli u słuchacza zdiagnozowano raka, może być pocieszające, mówi Marisa Weiss, MD, prezes i założycielka strony internetowej breastcancer.org oraz onkolog zajmujący się rakiem piersi w Lankenau Hospital w rejonie Filadelfii.

Właśnie dlatego zaprosiła około 90 znanych osób do udziału w Słowniku Mówiącym o Osobach Znanych, w którym Alison Krauss, David Hyde Pierce, Dana Delany, Katie Couric, Ray Romano i inni na zmianę definiują terminy, z którymi mogą zetknąć się pacjentki chore na raka.

Nie wszyscy celebryci są równi

Wybór sławnej osoby na rzecznika akcji zbierania funduszy na walkę z rakiem piersi może być lukratywny, ale jest też potencjalnie ryzykowny – mówi Andy Goldsmith, rzecznik American Cancer Society.

Jakie są tego minusy? „Celebryci nie zawsze są zainteresowani przekazaniem wiadomości w taki sposób, w jaki byśmy sobie tego życzyli, a ich dostępność jest bardzo ograniczona” – mówi lekarzowi Goldsmith.

Większe ryzyko: „W grę wchodzi ich charakter. Jeśli w jakiś sposób popełnią publiczny błąd, nasze przesłanie zostanie uwikłane w życie osobiste” – mówi Goldsmith.

Jako hipotezę podaje, że można sobie wyobrazić celebrytę, który mówi o znaczeniu badań przesiewowych w kierunku raka, a następnie pojawia się na okładce magazynu Cigar Aficionado.

Jednak, jak twierdzi Goldsmith, celebryci, jeśli są starannie dobrani, mogą pomóc i pomagają. „W naszej historii odnieśliśmy ogromne korzyści z tego, że celebryci byli w stanie zaangażować się w kampanię społeczną” – mówi – „Wszyscy, od Johnny’ego Carsona, Harry’ego Belafonte, Patti LaBelle – nawet Eleanor Roosevelt”.

Lekarz wyjaśnia, w jaki sposób historia rodziny i genetyka odgrywają rolę w ryzyku zachorowania na raka piersi.

Jeśli którakolwiek z poniższych sytuacji jest prawdziwa, istnieje zwiększone prawdopodobieństwo, że jesteś nosicielką genu raka piersi:

• Zdiagnozowano u Ciebie raka piersi przed 45 rokiem życia.

• W twojej rodzinie u kilku członków zdiagnozowano raka piersi lub jajnika.

• Masz raka jajnika.

• Jesteś z pochodzenia Żydów aszkenazyjskich.

• Mężczyzna w Twojej rodzinie choruje lub chorował na raka piersi.

• Zdiagnozowano u Ciebie obustronnego raka piersi (raka w obu piersiach).

• Zdiagnozowano u ciebie potrójnie ujemnego raka piersi przed ukończeniem 60 roku życia.

?

O genach

Każda komórka ciała ma około 20 500 genów. Geny to maleńkie odcinki DNA, które kontrolują funkcjonowanie komórek. Jedna kopia każdego genu pochodzi od matki. Druga kopia jest od ojca.

W genach mogą powstawać nieprawidłowości, które zmieniają sposób działania komórki.

Geny raka piersi

Nieprawidłowości (mutacje) w dwóch genach – BRCA1 i BRCA2 – są najczęstszą przyczyną dziedzicznego raka piersi, stanowiąc około 20% do 25% przypadków.

Zazwyczaj geny BRCA pomagają zapobiegać nowotworom poprzez tworzenie białek, które powstrzymują komórki przed nieprawidłowym wzrostem. Jeśli odziedziczysz zmutowany gen BRCA1 lub BRCA2, istnieje większe prawdopodobieństwo zachorowania na raka w ciągu całego życia.

?

Więzi rodzinne

Jeśli któreś z rodziców jest nosicielem jednej z tych mutacji, prawdopodobieństwo jej wystąpienia u ciebie wynosi 50%. A jeśli ją masz, możesz przekazać ją swoim dzieciom. Należy jednak pamiętać, że nie u każdego, kto jest nosicielem tych zmutowanych genów, rozwinie się rak.

Poznaj ryzyko

U kobiet, które odziedziczyły zmutowany gen BRCA1, ryzyko zachorowania na raka piersi przed ukończeniem 70 roku życia wynosi 55% do 65%. U kobiet, które odziedziczyły zmutowany gen BRCA2, ryzyko to wynosi około 45%.

Każda z tych mutacji zwiększa ryzyko zachorowania na raka piersi w młodszym wieku (przed menopauzą).

Osoby, u których występuje zmutowany gen BRCA1 lub BRCA2, mają zwiększone ryzyko zachorowania na drugiego pierwotnego raka piersi. Obustronny rak piersi (rak w obu piersiach) jest również częstszy u kobiet, które są nosicielkami genu BRCA 1 lub BRCA2.

Obie mutacje zwiększają również ryzyko zachorowania na inne nowotwory, zwłaszcza raka jajnika.

Kto jest badany?

Rodziny z grup ryzyka mogą wykonać badania krwi w celu wykrycia mutacji w tych genach. Badania genetyczne wykonuje się jednak tylko wtedy, gdy istnieje silny wywiad osobisty lub rodzinny albo inne czynniki ryzyka. Badania przesiewowe mogą również pomóc w ustaleniu, czy u kobiety, u której już zdiagnozowano raka piersi, istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia drugiego raka piersi lub raka jajnika.

Eksperci dyskutują o tym, czy substancje chemiczne w naszym środowisku mają związek z ryzykiem zachorowania na raka piersi.

Pestycydy. Tworzywa sztuczne. Kosmetyki. Dezodoranty. Naczynia kuchenne. Meble odporne na plamy. Komputery.

Co łączy te wszystkie pozornie niepowiązane ze sobą przedmioty?

W tym czy innym czasie podejrzewano, że wszystkie one zwiększają ryzyko zachorowania na raka piersi.

Należy zauważyć, że większość badaczy zgadza się, że nie ma solidnych dowodów na istnienie związku między tymi – lub innymi podobnymi czynnikami środowiskowymi – a ryzykiem zachorowania na raka piersi.

Niepokojące jest jednak to, że wiele osób uważa, że to tylko kwestia czasu, zanim połączymy naukowe punkty i zobaczymy obraz zwiększonego ryzyka.

„To prawda, że nie mamy bezpośrednich powiązań. Mamy jednak kompilację badań epidemiologicznych, badań hodowli komórkowych i danych z badań na zwierzętach, które są spójne i moim zdaniem zbliżają się do siebie, aby pokazać nam, że niektóre z czynników, na które kobiety są narażone na co dzień, mogą zwiększać ryzyko zachorowania na raka piersi” – mówi dr Janet Gray, profesor i przewodniczący wydziału psychologii w Vassar College. Gray, wraz z ekspertami z University of Pittsburgh Cancer Institute, opracowała niedawno raport na temat tego, co do tej pory wiemy o związkach środowiska z rakiem piersi.

Gray twierdzi, że choć może nie ma żadnego „dymiącego pistoletu”, który wskazywałby na jeden obszar zainteresowania, czy nawet jedną substancję chemiczną, to jej zdaniem zaczyna przybywać dowodów wskazujących na to, że stałe, osobiste narażenie na niskie poziomy wielu różnych substancji chemicznych ma znaczenie.

„To, co jest naprawdę nowe w tej dziedzinie”, mówi Gray, to fakt, że „wreszcie ludzie zaczynają zwracać uwagę na interakcje – i na to, że narażenie na niskie dawki wielu różnych substancji chemicznych może dać efekt podobny do narażenia na dużą dawkę jednej substancji chemicznej”.

?

Nasze narażenie na chemikalia

Na jak wiele substancji chemicznych jesteśmy regularnie narażeni? Według Richarda Wilesa, starszego wiceprezesa Environmental Working Group (EWG), więcej niż można sobie wyobrazić.

Informuje on, że w ramach trwającego projektu monitorowania EWG, w którym regularnie bada się krew, krew pępowinową, mocz i mleko matki 72 dorosłych osób, wykryto do tej pory obecność 455 substancji chemicznych, które nie powinny znajdować się w organizmie.

„Gdybyś miał jedną lub dwie, powiedziałbyś, że to nic wielkiego. Ale nie można powiedzieć, że całe 455 substancji nie ma szkodliwego wpływu na organizm. To po prostu nie wydaje się prawdopodobne” – mówi Wiles.

Ponadto, jak donosi, niedawne badanie przeprowadzone przez EWG wśród około 2300 Amerykanów wykazało, że przeciętny dorosły jest codziennie narażony na kontakt ze 126 substancjami chemicznymi – tylko podczas stosowania produktów higieny osobistej.

„Jedna na 13 kobiet jest codziennie narażona na działanie znanego lub prawdopodobnego czynnika rakotwórczego, a jedna na 24 kobiety – czyli łącznie 4,3 miliona – jest narażona na działanie składników produktów higieny osobistej, które są znanymi lub prawdopodobnymi toksynami wpływającymi na rozrodczość i rozwój” – mówi Wiles.

Ale czy to oznacza, że istnieje bezpośrednia droga środowiskowa od narażenia na chemikalia do raka piersi?

„Czy istnieje bezpośredni związek między stosowaniem tych produktów a rakiem piersi?” – pyta dr Julia Smith. „Nie. Istnieją jednak poważne naukowe podejrzenia, że niektóre substancje chemiczne znajdujące się w środowisku, w tym te używane w kosmetykach i innych środkach higieny osobistej, mogą zwiększać ryzyko, zwłaszcza w przypadku dużego narażenia przed 25 rokiem życia”. Smith jest dyrektorem badań przesiewowych i profilaktyki raka piersi oraz programu Lynne Cohen Breast Cancer Preventive Care Program w NYU Cancer Institute i Bellevue Medical Center w Nowym Jorku.

Jak rozwija się rak piersi

Choć granice między atakami środowiskowymi a rakiem piersi mogą być nieco zamazane, zrozumienie nieco więcej na temat tego, jak powstaje rak piersi, pozwala skupić się przynajmniej na niektórych podejrzeniach.

Jak wyjaśnia Smith, rak piersi nie pojawia się z dnia na dzień, ani nawet w wyniku jednego kontaktu z substancją chemiczną. W rzeczywistości jest to długi i żmudny proces, który zaczyna się na wiele lat przed odkryciem guzka w piersi.

„Problemy zwykle zaczynają się, gdy coś szwankuje w tkance piersi na poziomie komórkowym wiele lat wcześniej” – mówi Smith.

Każda zdrowa komórka w naszym organizmie przechodzi przez cykl życia, który obejmuje wzrost i podział – proces znany jako mitoza. Proces ten, mówi Smith, jest kontrolowany przez wiele czynników. Obejmują one szereg genów, które nakazują komórkom rosnąć i tych, które nakazują im przestać rosnąć.

Jeśli wydarzy się coś, co zakłóci ten proces, komórki mogą zacząć rosnąć poza kontrolą – mówi Smith.

„Z czasem komórki te łączą się, tworząc guz – guzek, który można znaleźć w piersi” – mówi Smith.

Co to wszystko ma wspólnego ze środowiskiem? Wielu lekarzy uważa, że kontakt z pewnymi substancjami chemicznymi może uszkodzić jeden lub więcej genów „kontrolnych”, uruchamiając w ten sposób proces nowotworowy.

„Nie mamy jeszcze jednoznacznych dowodów na to, że tak właśnie się dzieje, ale jest to jedna z możliwości” – mówi Smith.

Chociaż choroba może zaatakować niemal każdą kobietę, eksperci uważają, że najbardziej zagrożone są młode kobiety – między okresem dojrzewania a 25 rokiem życia.

Dlaczego? W tym okresie rozwija się tkanka piersi, która – jak mówi Smith – jest najbardziej podatna na wpływy zewnętrzne.

Smith mówi lekarzowi, że kobiety nie zauważą efektów od razu. Ale narażenia, które występują w tych wczesnych latach, mogą zapoczątkować efekt domina w aktywności komórkowej, który w końcu może doprowadzić do powstania raka piersi.

Jest to ten sam sposób myślenia, który doprowadził badaczy do wniosku, że uszkodzenia komórek powstałe w wyniku oparzenia słonecznego przed 17 rokiem życia rozpoczynają proces, który dziesiątki lat później może zakończyć się śmiertelnym rakiem skóry – czerniakiem.

Rola genetyki

Choć każda kobieta ma przynajmniej potencjał, by ulec wpływom środowiska, nie każda się na to zdecyduje. Co sprawia, że jest inaczej? Nasza genetyka – indywidualny plan, który określa, jak powinna działać każda komórka naszego ciała.

„Wewnątrz każdej komórki znajduje się cały nasz materiał genetyczny – całkowita liczba genów pochodzących od obojga rodziców” – mówi Smith. Geny, które są „wyrażone”, to te, które widzimy – na przykład niebieskie oczy lub brązowe włosy.

Jednak to, co widzimy, to tylko niewielka część naszego genetycznego makijażu. Większość z tego, co znajduje się w naszych komórkach, jest „niewyrażona” – w tym ryzyko wystąpienia pewnych chorób.

I chociaż istnieją pewne wyraźne powiązania genetyczne z rakiem piersi, które kobieta może odziedziczyć, grupa ta stanowi stosunkowo niewielki segment populacji chorych na raka piersi.

To, co prawdopodobnie dotyczy znacznie większej liczby z nas, mówi Smith, to predyspozycja genetyczna – gen, który leży uśpiony w naszym organizmie, a który, obudzony przez jakieś okoliczności, zwiększa ryzyko zachorowania na raka piersi.

„Kiedy gen zostanie obudzony, zaczyna się wyrażać – i ta ekspresja może spowodować zmiany w komórkach, które ostatecznie prowadzą do raka” – mówi Smith.

Wiele osób uważa, że to właśnie narażenia środowiskowe – w tym substancje chemiczne – mogą obudzić przynajmniej niektóre z tych uśpionych genów i wprowadzić kobietę na ścieżkę komórkową prowadzącą do raka piersi.

Zmniejszanie ryzyka: Co mogą zrobić kobiety

Choć nie możemy zmienić naszej genetyki, eksperci twierdzą, że do pewnego stopnia możemy kontrolować nasze środowisko.

Eksperci twierdzą, że jeśli chodzi o raka piersi, o wiele większym problemem jest narażenie na działanie substancji zwanych „substancjami zaburzającymi gospodarkę hormonalną”. Są to substancje chemiczne i produkty uboczne, które po wdychaniu, spożyciu lub wchłonięciu przez skórę mogą naśladować działanie estrogenu w organizmie lub powodować, że estrogen działa w sposób odbiegający od normy.

Ponieważ to właśnie estrogeny mogą powodować wzrost wielu nowotworów, Gray twierdzi, że wszystko, co zakłóca metabolizm estrogenów, może potencjalnie zaszkodzić.

Te substancje chemiczne powodują „potrójną siłę rażenia” – podnoszą poziom estrogenu, zmieniają metabolizm komórek i wpływają na szlaki zwiększające ryzyko zachorowania na raka” – mówi Gray.

Antyperspiranty a rak piersi

Według badań opublikowanych niedawno w Journal of Applied Toxicology, Philippa Darbre z University of Reading w Anglii, badaczka nowotworów twierdzi, że istnieje coraz więcej dowodów na to, że aktywny składnik antyperspirantów na bazie aluminium może naśladować estrogen w organizmie.

Jednocześnie w raporcie opublikowanym w 2004 r. przedstawiciele National Cancer Institute stwierdzili, że „nie ma jednoznacznych badań” łączących stosowanie antyperspirantów i dezodorantów pod pachami z rakiem piersi.

American Cancer Society (ACS) twierdzi, że większość badań nad związkami środowiska z rakiem piersi pozostaje niepotwierdzona, a badania łączące stosowanie dezodorantów z rakiem piersi są słabe.

Rzeczniczka ACS, dr Elizabeth Ward, powiedziała wcześniej lekarzowi, że nie ma wielu dowodów na to, że jakiekolwiek narażenie środowiskowe ma duży wpływ na ryzyko zachorowania na raka piersi. Zwróciła uwagę, że badania nad pestycydami, o których wiadomo, że naśladują estrogen, nie wykazały związku między narażeniem na nie a rakiem piersi.

„Jest to temat, który nadal jest przedmiotem badań i ważne jest, aby go dalej badać” – mówi. „Nie ma jednak mocnych dowodów na istnienie związku [między ryzykiem raka piersi] a narażeniem na zanieczyszczenia środowiskowe”.

Smith udziela następującej rady: „W życiu trzeba zaakceptować fakt, że jest wiele rzeczy, których nie wiemy – i po prostu trzymać się jak najbliżej naturalnego stanu życia. Ograniczaj, gdzie się da, i minimalizuj ryzyko, kiedy się da, we wszystkich dziedzinach życia”.

Aby pomóc wszystkim kobietom w dokonywaniu bardziej inteligentnych wyborów dotyczących stylu życia, pielęgnacji ciała i środowiska, Gray i jej koledzy z Vassar oraz University of Pittsburgh Cancer Institute stworzyli edukacyjną płytę CD, którą można zamówić na ich stronie internetowej (www.erbc.vassar.edu).

Ponadto organizacja Environmental Working Group oferuje internetową bazę danych około 14 000 produktów higieny osobistej, które zostały sklasyfikowane pod względem zawartości zanieczyszczeń chemicznych.

Obrzęk limfatyczny jest jednym z najczęstszych skutków ubocznych leczenia raka piersi. Lekarz wyjaśnia objawy, diagnozę i sposoby leczenia tej choroby.

Co to jest obrzęk limfatyczny?

Do nagromadzenia limfy, płynu wytwarzanego przez organizm, dochodzi w przypadku braku, uszkodzenia lub usunięcia naczyń limfatycznych lub węzłów, przez które płyn ten przepływa.

Istnieją dwa rodzaje obrzęku limfatycznego: pierwotny i wtórny.

Pierwotny jest rzadki. Występuje, gdy w chwili urodzenia brakuje pewnych naczyń limfatycznych lub są one uszkodzone.

Obrzęk limfatyczny wtórny występuje, gdy zator lub inny problem zmienia przepływ płynu limfatycznego przez sieć naczyń limfatycznych i węzłów chłonnych w organizmie. Może się on pojawić nie tylko po operacji raka piersi, ale także w wyniku infekcji, tworzenia się blizn, urazów, zakrzepicy żył głębokich (skrzep krwi w żyle), naświetlania lub innych metod leczenia nowotworów.

Kto jest narażony na obrzęk limfatyczny?

Osoby, u których wykonano którykolwiek z wymienionych zabiegów mogą być w grupie ryzyka:

• Prosta mastektomia w połączeniu z usunięciem węzłów chłonnych pachowych (dołu pachowego)

• Lumpektomia w połączeniu z usunięciem pachowych węzłów chłonnych

• Zmodyfikowana radykalna mastektomia w połączeniu z usunięciem pachowych węzłów chłonnych

• Skojarzona operacja nowotworu i radioterapia na obszar węzłów chłonnych (takich jak szyja, pacha, pachwina, miednica lub brzuch)

• Radioterapia na obszar węzłów chłonnych

Obrzęk limfatyczny może pojawić się w ciągu kilku dni po operacji, ale może też wystąpić kilka miesięcy lub lat po niej. Jeśli nie jest leczony, może się pogłębić.

Jakie są objawy?

Niewielki obrzęk, nawet ręki, jest normalnym zjawiskiem przez pierwsze 4 do 6 tygodni po operacji raka piersi. Niektóre kobiety mogą również odczuwać zaczerwienienie lub ból ramienia, co może być objawem zapalenia lub infekcji.

Jeśli jednak wydaje Ci się, że masz którykolwiek z poniższych objawów, natychmiast skontaktuj się z lekarzem. Szybkie podjęcie leczenia może pomóc w opanowaniu obrzęku limfatycznego.

• Obrzęk ramion, dłoni, palców, barków, klatki piersiowej lub nóg.

• Uczucie „pełności” lub ciężkości w rękach lub nogach.

• Napięcie skóry

• Mniejsza elastyczność dłoni, nadgarstka lub stawu skokowego

• Problemy z dopasowaniem się do ubrania w jednym określonym obszarze

• Ciasno przylegająca bransoletka, zegarek lub pierścionek, które wcześniej nie były ciasno przylegające

Jak jest diagnozowany?

Lekarz zapozna się z historią choroby (w tym przebytymi operacjami i leczeniem) oraz aktualnie stosowanymi lekami i objawami. Przeprowadzi także pełne badanie fizykalne. Może także poprosić o wykonanie innych badań, takich jak rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa lub badanie ultrasonograficzne w celu sprawdzenia, czy nie doszło do nagromadzenia płynu.

Jak leczy się obrzęk limfatyczny?

Leczenie zależy od stopnia obrzęku i jego przyczyny. Jeśli zauważysz u siebie objawy obrzęku limfatycznego, skontaktuj się z lekarzem. Przed rozpoczęciem leczenia obrzęku limfatycznego należy wykluczyć inne przyczyny obrzęku kończyn, takie jak zakrzepica żył głębokich lub nawrót choroby nowotworowej.

Jeśli przyczyną jest na przykład infekcja, lekarz może przepisać antybiotyki.

Inne metody leczenia mogą obejmować bandażowanie, odpowiednią pielęgnację skóry i dietę, odzież uciskową, ćwiczenia oraz manualny drenaż limfatyczny, czyli delikatną formę rozciągania i masażu skóry.

Należy jak najszybciej poddać się leczeniu, aby zdusić potencjalne problemy w zarodku. Brak opieki medycznej w przypadku obrzęku limfatycznego może prowadzić do zwiększenia obrzęku i stwardnienia tkanki, a to z kolei może mieć wpływ na sprawność ruchową i funkcjonowanie chorej kończyny. Może to również prowadzić do infekcji i innych chorób.

Jak mogę uniknąć obrzęku limfatycznego?

Dbaj o siebie, aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na tę chorobę.

• Ogranicz spożywanie produktów o wysokiej zawartości soli i tłuszczu.

• Każdego dnia spożywaj co najmniej dwie do czterech porcji owoców i trzy do pięciu porcji warzyw.

• Spożywaj różnorodne pokarmy, aby uzyskać wszystkie potrzebne składniki odżywcze.

• Korzystaj z informacji zawartych na etykiecie opakowania, aby dokonywać zdrowych wyborów.

• Czerp błonnik z pełnoziarnistych odmian pieczywa, płatków śniadaniowych, makaronu i ryżu. Dobrym źródłem są także owoce i warzywa.

• Pij dużo wody.

• Utrzymuj swoją idealną wagę ciała. Może ją obliczyć zarejestrowany dietetyk lub Twój lekarz.

• Ograniczaj napoje alkoholowe.

Przed rozpoczęciem nowego programu ćwiczeń należy skonsultować się z lekarzem.

W zależności od tego, na co lekarz wyrazi zgodę, można chodzić na spacery, pływać lub uprawiać mało intensywny aerobik, np. jazdę na rowerze – wszystkie te ćwiczenia są ćwiczeniami aerobowymi, które pobudzają serce do pracy. Zespół lekarski może również zalecić specjalnie dobrane ćwiczenia. Niezależnie od tego, co robisz, staraj się ćwiczyć 30 minut dziennie przez co najmniej 5 dni w tygodniu.

Przed każdym wysiłkiem aerobowym należy przeprowadzić 5-minutową rozgrzewkę, a po zakończeniu ćwiczeń należy poświęcić 5-10 minut na ochłonięcie.

Jeśli normalna rutyna ćwiczeń obejmuje podnoszenie ciężarów, należy skonsultować się z lekarzem w celu ustalenia najlepszego czasu na powrót do ćwiczeń oraz ewentualnych ograniczeń masy ciała.

Należy zaprzestać wykonywania ćwiczeń, które powodują ból. Jeśli podczas ćwiczeń ręka po stronie, po której przeprowadzono operację, będzie zmęczona, należy ją schłodzić, a następnie odpocząć i unieść.

• Podczas wykonywania prac domowych lub ogrodniczych należy nosić rękawice.

• Unikaj obcinania skórek podczas manicure paznokci. Zachowaj ostrożność przy obcinaniu paznokci u nóg.

• Często myj ręce ciepłą wodą z mydłem, szczególnie przed przygotowywaniem posiłków, po skorzystaniu z łazienki, po dotknięciu zabrudzonej bielizny lub ubrań.

• Chroń skórę przed zadrapaniami, owrzodzeniami, oparzeniami i innymi podrażnieniami, które mogą prowadzić do zakażenia. Do usuwania włosów używaj elektrycznych maszynek do golenia i często wymieniaj główkę maszynki.

• Używaj środków odstraszających owady, aby zapobiec ich ukąszeniom.

Jeśli uważasz, że masz infekcję, natychmiast powiedz o tym lekarzowi.

• Gorączka powyżej 100,4 stopni F

• Pocenie się lub dreszcze

• Wysypka na skórze

• Ból, tkliwość, zaczerwienienie lub obrzęk

• Rana lub skaleczenie, które nie chce się zagoić

• Czerwony, ciepły lub sączący się wrzód

• Ból gardła, drapanie w gardle lub ból przy przełykaniu

• Drenaż zatok, niedrożność nosa, bóle głowy lub tkliwość wzdłuż górnej części kości policzkowych

• Uporczywy suchy lub wilgotny kaszel trwający dłużej niż 2 dni

• Białe plamy w jamie ustnej lub na języku

• Nudności, wymioty lub biegunka

• Objawy grypopodobne (dreszcze, bóle, ból głowy lub zmęczenie) lub ogólne złe samopoczucie

• Problemy z siusianiem: ból lub pieczenie, ciągłe parcie na mocz lub częsta potrzeba sikania

• Krwawy, mętny lub nieprzyjemnie pachnący mocz

Należy nosić dobrze dopasowane biustonosze. Ramiączka nie powinny być zbyt ciasne, należy unikać fiszbinów, a w razie potrzeby pod ramiączkami biustonosza należy nosić wkładki. Noś wygodne buty o zamkniętych palcach i unikaj ciasnych wyrobów pończoszniczych. Zegarki i biżuterię należy nosić luźno, jeśli w ogóle, na dotkniętym ramieniu.

Powolne zwiększanie ciężaru podnoszonego przez chore ramię może zwiększyć siłę i złagodzić objawy obrzęku limfatycznego.

Nowsze badania wykazują, że kontrolowane podnoszenie ciężarów na siłowni może być w porządku.

Dokładnie osusz skórę (w tym fałdy oraz przestrzenie między palcami rąk i nóg) i nałóż balsam.

Poprosić o zbadanie ciśnienia krwi na ramieniu, które nie jest dotknięte chorobą. Jeśli to możliwe, wykonaj zastrzyk lub pobierz krew z tego ramienia.

Poinformuj lekarza o zaczerwienieniu, obrzęku, wysypce lub pęcherzach po tej stronie ciała, po której miałeś operację, a także o temperaturze powyżej 100,4 stopni F. Takie objawy ostrzegawcze mogą być wczesną oznaką obrzęku limfatycznego i powinny być natychmiast leczone.

Co mogę zrobić, jeśli już mam obrzęk limfatyczny?

Przestrzegaj wszystkich zaleceń dotyczących zapobiegania obrzękowi limfatycznemu. Pomoże to zmniejszyć ryzyko wystąpienia obrzęku.

Dobrze jest też stosować się do poniższych wskazówek:

• Unikaj ekstremalnych zmian temperatury.

• Nie należy korzystać z jacuzzi, basenów z hydromasażem, saun ani łaźni parowych.

• Podczas kąpieli lub mycia naczyń należy używać ciepłej, a nie gorącej wody.

• Zawsze używaj ochrony przeciwsłonecznej (co najmniej SPF 30), gdy wychodzisz na zewnątrz.

• Przed podróżą porozmawiaj z lekarzem.

• W przypadku podróży samolotem należy zapytać lekarza, czy należy nosić rękaw uciskowy na chorej ręce lub pończochę na chorej nodze. W przypadku długich lotów może być konieczne założenie dodatkowych opatrunków.

• Podczas siedzenia lub spania należy unieść dotkniętą chorobą rękę lub nogę na poduszkach.

• Nie należy spędzać zbyt wiele czasu leżąc na boku dotkniętym chorobą.

Lekarz może skierować Cię do terapeuty zajęciowego (OT), który specjalizuje się w leczeniu obrzęku limfatycznego. Terapeuta ten może zlecić wykonywanie określonych ćwiczeń, ograniczyć niektóre czynności i ewentualnie zalecić stosowanie rękawów uciskowych lub innych urządzeń.

Zgodnie z zaleceniami należy zgłaszać się do lekarza.

Jakie są rokowania w przypadku obrzęku limfatycznego?

Dzięki odpowiedniej opiece i leczeniu, dotknięta chorobą kończyna może odzyskać normalny rozmiar i kształt. Stan ten można zazwyczaj kontrolować, aby się nie pogorszył.

Należy jednak pamiętać, że ważne jest, aby objawy choroby zostały jak najszybciej wyleczone.

Dr Susan Love twierdzi, że dokonujemy postępów w walce z rakiem piersi

Rak piersi: Bliżej lekarstwa

Dr Susan Love twierdzi, że dokonujemy postępów w walce z rakiem piersi

Reviewed by Brunilda Nazario, MD By Denise Mann From the doctor Archives

We wrześniu obchodzimy 21. doroczny miesiąc świadomości raka piersi, więc kogo lepiej zapytać o to, gdzie jesteśmy w wojnie z tą chorobą, niż dr Susan Love?

Od prawie 30 lat zajmuje czołowe miejsce w badaniach nad rakiem piersi. Jest dyrektorem medycznym Fundacji Badawczej Dr Susan Love w Pacific Palisades w Kalifornii oraz profesorem klinicznym chirurgii w David Geffen School of Medicine na UCLA. Jest również autorką biblii książek o leczeniu piersi – „Dr. Susan Love’s Breast Book”.

Dobre wieści są takie, że robimy postępy – mówi Love. I to duże. Jest przekonana, że naukowcy znajdą lekarstwo na raka, który w 2006 r. odbierze życie prawie 40 000 kobiet i ponad 450 mężczyzn.

Oto dlaczego: Lekarze zwykli uważać raka piersi za jedną chorobę, którą można leczyć. Teraz już nie. Obecnie „zdajemy sobie sprawę, że rak piersi nie jest taki sam i że istnieje sześć różnych typów, w zależności od wzorców materiału genetycznego [DNA]” – mówi.

Oznacza to nowe podejście do leczenia. „Zamiast leczenia uniwersalnego zaczniemy stosować terapie celowane, dopasowane do guza” – mówi Love. „Leczenie raka piersi będzie przypominało próbę kupienia sukienki. Każdy nie mieści się w rozmiar 12, a teraz mówimy, że pewne rozmiary sukienek są lepsze dla pewnych rozmiarów kobiet.”

A to tylko wierzchołek góry lodowej, jak twierdzi Love. Nowy test genetyczny może zbadać geny w obrębie guza i określić, czy nowotwór będzie wymagał chemioterapii.

Wczesne wykrywanie i profilaktyka również znajdują się na liście priorytetów Love. Jest ona inicjatorką nowej procedury zwanej płukaniem kanalików, która pozwala na wcześniejsze zdiagnozowanie komórek rakowych i przedrakowych w przewodach mlecznych piersi. Wszystkie nowotwory piersi zaczynają się w przewodach mlecznych, więc wykrycie ich w tym miejscu może pomóc we wcześniejszym wykryciu.

Podsumowując, zdaniem Love: „Myślę, że jesteśmy coraz bliżej wyleczenia, ale musimy skupić się na zapobieganiu i wcześniejszej diagnostyce”.

Rak piersi w stadium 0 wymaga leczenia. Dowiedz się od lekarza o swoich możliwościach.

Typy

to sytuacja, w której w przewodach piersiowych pojawiają się nieprawidłowe komórki. Słowo in situ oznacza w pierwotnym miejscu. Komórki te mogą przekształcić się w raka inwazyjnego, czyli rozprzestrzenić się na zdrowe tkanki. Dlatego należy niezwłocznie poddać się leczeniu.

to sytuacja, w której nieprawidłowe komórki pojawiają się w płatach piersi, ale nigdzie indziej. Możesz nie wyczuwać guza, a w badaniu mammograficznym mogą nie być widoczne żadne zmiany. Często jest on wykrywany podczas biopsji piersi, która ma na celu wykrycie czegoś innego. Kobiety z LCIS muszą często zgłaszać się do lekarza na badania kontrolne oraz w celu omówienia ewentualnej potrzeby leczenia. LCIS zwiększa ryzyko rozwoju raka w każdej z piersi, który może się rozprzestrzeniać.

Metody leczenia

Typowe metody leczenia DCIS to:

. W przypadku mniejszych guzów DCIS można wykonać lumpektomię, podczas której usuwa się nieprawidłowe komórki i część tkanki piersi. Niektóre kobiety decydują się na mastektomię, podczas której usuwana jest cała pierś. Po mastektomii można zdecydować się na operację rekonstrukcji piersi.

zwykle następuje po lumpektomii. Promieniowanie atakuje wszystkie nieprawidłowe komórki, które mogły zostać przeoczone, i obniża ryzyko zachorowania na kolejnego raka piersi.

po operacji może również pomóc w zapobieganiu rozwojowi raka w obu piersiach.

W przypadku LCIS stosuje się następujące metody leczenia:

w celu zmniejszenia ryzyka rozwoju raka inwazyjnego.

. Czasami wykonuje się zabieg chirurgiczny w celu usunięcia tkanki w obszarze LCIS. Niektóre kobiety z grupy wysokiego ryzyka zachorowania na raka piersi decydują się na podwójną mastektomię, czyli usunięcie obu piersi, ponieważ obawiają się zachorowania na nowotwór inwazyjny. Mogą mieć obciążający wywiad rodzinny w kierunku raka piersi lub mogą być nosicielkami mutacji genetycznych zwanych BRCA1 lub BRCA2. Po operacji niektóre kobiety decydują się na zabieg rekonstrukcji piersi.

Porozmawiaj z lekarzem o tym, co jest dla Ciebie odpowiednie.

Eksperci wyjaśniają, co nowo zdiagnozowani pacjenci z rakiem powinni wiedzieć, aby pomóc w walce z chorobą.

Według Amerykańskiego Towarzystwa Onkologicznego (American Cancer Society) około jeden na dwóch amerykańskich mężczyzn i jedna na trzy amerykańskie kobiety w pewnym momencie swojego życia zachoruje na jakiś rodzaj nowotworu.

W tym roku prawie 1,4 miliona Amerykanów usłyszy słowa „Masz raka” i w tym momencie ich życie zmieni się na zawsze.

Bianca Kennedy usłyszała je pięć lat temu i, jak większość ludzi, jej pierwszym uczuciem był szok, po którym pojawiło się pytanie: „Czy ja umrę?”.

U Kennedy, obecnie 40-letniej, zdiagnozowano wczesnego raka piersi, gdy jej 38-letnia wówczas siostra walczyła z chorobą po raz trzeci.

„Za dwoma pierwszymi razem moja siostra była rażąco niedoleczona, a ja wyciągnęłam wnioski z jej doświadczenia” – mówi Kennedy lekarzowi. „Kiedy postawiono mi diagnozę, nie zastanawiałam się, jak agresywnie leczyć mojego raka, ponieważ widziałam, przez co ona przeszła”.

Co powinieneś zrobić?

Kennedy poddała się operacji usunięcia obu piersi, a następnie chemioterapii i rekonstrukcji piersi. Obecnie udziela porad nowo zdiagnozowanym pacjentkom jako wolontariuszka Y-ME, całodobowej gorącej linii wsparcia, obsługiwanej w całości przez osoby, które przeżyły raka piersi.

Wie z pierwszej ręki, jak ważne jest bycie zaangażowanym i wyedukowanym pacjentem, ale twierdzi, że większość ludzi potrzebuje czasu, by pogodzić się z diagnozą.

„Ludzie, u których właśnie postawiono diagnozę, często są przytłoczeni ilością informacji i wyborów, których muszą dokonywać” – mówi. „Są bombardowani faktami, liczbami i statystykami i naprawdę trudno jest zachować zimną krew. Ale wybory, których dokonujesz, mają decydujące znaczenie i mogą zaważyć na całym twoim życiu”.

Jakie są więc najważniejsze rzeczy, które mogą zrobić nowo zdiagnozowani pacjenci, aby zwiększyć swoje szanse na pokonanie raka? Lekarz zadał to pytanie lekarzom, rzecznikom pacjentów i osobom, które przeżyły raka, i wyłoniło się kilka wspólnych tematów. Należą do nich:

Poznaj fakty

Wszyscy, z którymi przeprowadzono wywiady, zgodzili się, że edukacja ma kluczowe znaczenie. Oznacza to, że należy dowiedzieć się wszystkiego o specyfice danego nowotworu i sposobach jego najlepszego leczenia. Jest to szczególnie ważne w przypadku takich chorób jak rak piersi i chłoniak, w których sposoby leczenia bardzo się różnią.

„Widziałam, jak ludzie tracili mnóstwo cennego czasu na szukanie niewłaściwych rozwiązań, ponieważ nie rozumieli swojego raka” – mówi Joan Arnim, która kieruje programem wspierania pacjentów w M.D. Anderson Cancer Center w Houston. „Często warto poprosić lekarza o wskazówki, gdzie można uzyskać informacje na temat konkretnego nowotworu”.

Poznaj swój „poziom komfortu” w zakresie informacji

Niektórzy pacjenci niemal od razu przyswajają sobie wszystkie informacje, natomiast inni nie czują się z tym komfortowo lub nie chcą znać zbyt wielu szczegółów.

Gdy pacjentki nie są w stanie samodzielnie przeprowadzić badań, można skorzystać z pomocy obeznanych z Internetem członków rodziny lub przyjaciół.

Charles Levenback, specjalista w dziedzinie nowotworów ginekologicznych z firmy M.D. Anderson, mówi lekarzom, że ważne jest, aby pacjenci zastanowili się, ile informacji chcą uzyskać, zanim usiądą ze swoimi lekarzami.

„W dzisiejszych czasach zakłada się, że pacjent chce wiedzieć wszystko, ale niektórzy z nich mogą chcieć uzyskać tylko ogólne informacje” – mówi. „Albo z biegiem czasu chcą uzyskać więcej informacji. Ważne jest, aby o tym informować”.

Dobrym pomysłem jest także spisanie pytań przed spotkaniem z lekarzem. Na stronie internetowej American Cancer Society znajduje się długa lista potencjalnych pytań, którą można znaleźć w części „Learn about Cancer” (Dowiedz się więcej o raku), pod nagłówkiem „Patients, Family and Friends” (Pacjenci, rodzina i przyjaciele). Przykładowe pytania, które można wydrukować i zabierać ze sobą na wizyty lekarskie, można również znaleźć na stronie lekarza.

Inny zestaw uszu

Jak mówi Levenback, pacjenci często odnoszą korzyści, gdy na wizyty przychodzą z kimś, kto może ich wesprzeć i służyć jako dodatkowy zestaw uszu. Przyjaciel jest często lepszym rozwiązaniem niż członek bliskiej rodziny, ponieważ członkowie rodziny są często równie zdenerwowani jak pacjent.

Christina Koenig z Y-ME zaleca przynoszenie magnetofonu na wizyty lekarskie, jeśli wszyscy zgadzają się, że jest to właściwe.

Arnim mówi, że przynajmniej ktoś powinien robić notatki podczas wizyt.

„Zdarzało się, że ludzie mówili mi, że po pierwszych pięciu minutach nie słyszeli nic, co mówił im lekarz” – mówi. „Można się tego spodziewać”.

Nie obawiaj się poruszyć łodzi

Arnim mówi, że pacjenci chorzy na raka często niechętnie mówią o tym, co ich niepokoi, ze względu na świadomą lub podświadomą obawę, że lekarze lub inni opiekunowie medyczni ich opuszczą.

„Kiedy ktoś czuje się bezbronny i przestraszony, ma tendencję do znoszenia czegoś, a nie do robienia zamieszania” – mówi. „Ale nawet jeśli instynkt podpowiada ci, żebyś siedział cicho, ważne jest, żebyś się odezwał”.

Rozruszanie łodzi oznacza także, że nie należy przyjmować wszystkiego, co mówią lekarze, za ewangelię. Jeśli czujesz potrzebę zasięgnięcia drugiej lub nawet trzeciej opinii na temat jakiegokolwiek aspektu opieki onkologicznej, skorzystaj z niej.

Ta rada jest równie prawdziwa dla osób, które podejrzewają, że mają raka lub inny poważny problem, ale powiedziano im, że nic im nie dolega – mówi Kennedy.

„Jeśli lekarz jest lekceważący lub trudno się z nim porozumieć, lub mówi, że nic nie jest w porządku, podczas gdy przeczucie podpowiada, że jest, trzeba znaleźć innego lekarza” – mówi.

Czterdziestosiedmioletnia Julie Gomez przekonała się o tym na własnej skórze. Ta mieszkanka Houston przez prawie dziesięć lat chodziła do wielu lekarzy z powodu bolesnych dolegliwości żołądkowych, zanim w końcu zdiagnozowano u niej rzadki nowotwór przewodu pokarmowego.

„Mówiono mi, że mam refluks albo że jem za szybko” – opowiada. „Jeden z lekarzy wykonał wszystkie właściwe badania i rzeczywiście zobaczył coś na skanie, ale powiedział mi, że po prostu w to nie wierzy. To było osiem lat, zanim postawiono mi ostateczną diagnozę”.

Rozmawiaj z innymi pacjentami

W ciągu 10 lat od zdiagnozowania raka Gomez przeszła cztery operacje usunięcia guzów przewodu pokarmowego, a w przyszłości mogą ją czekać kolejne, jeśli guzy zaatakują wątrobę lub urosną na tyle, że zablokują jelita.

Obecnie jest wolontariuszką w telefonicznej gorącej linii prowadzonej przez M.D. Anderson, która łączy pacjentów chorych na raka z osobami, które miały taką samą diagnozę lub były leczone.

„Mój rak jest tak rzadki, że dopiero pięć lat po diagnozie spotkałam inną osobę, która na niego chorowała” – mówi. „To było bardzo, bardzo samotne”.

Obecnie Gomez rozmawia z co najmniej jedną osobą tygodniowo z jej chorobą w ramach wolontariatu i uważa, że jest to jedna z najlepszych rzeczy, jakie pacjenci mogą zrobić, aby dowiedzieć się o swojej chorobie.

„Internet jest świetnym narzędziem do nauki, ale może też przestraszyć na śmierć” – mówi. „Zwłaszcza statystyki mogą być mylące. Mogą na przykład mówić, że przeżycie w przypadku twojej choroby wynosi mniej niż pięć lat, ale jeśli u większości osób z twoim nowotworem diagnozę stawia się w latach 60. i 70.

Narzędzia, których możesz użyć

Gorąca linia M.D. Anderson dostępna jest pod numerem telefonu (800) 345-6324. Mogą z niej korzystać wszyscy chorzy na raka lub ich opiekunowie. Z gorącą linią wsparcia dla chorych na raka piersi Y-ME można się skontaktować w języku angielskim pod numerem (800) 221-2141 i w języku hiszpańskim pod numerem (800) 986-9505. Tłumacze są dostępni również w 150 innych językach.

American Cancer Society (www.cancer.org) i National Cancer Institute (www.cancer.gov) prowadzą obszerne strony internetowe zawierające informacje na temat leczenia raka i badań klinicznych, podobnie jak lekarz. Numer infolinii dla ACS to (800) ACS-2345, a numer dla NCI to (800) 4-CANCER.

ACS oferuje pacjentom i ich rodzinom usługę, która pomoże im znaleźć partnerów do badań klinicznych w ich okolicy. Aby dowiedzieć się więcej na ten temat, zadzwoń pod numer (800) 303-5691 lub kliknij na stronie internetowej ACS na zakładkę Emerging Medical Clinical Trials Matching Service. Informacje na temat badań nad rakiem można znaleźć w witrynie NCI pod adresem www.clinicaltrials.gov.

Jak mówi rzecznik David Sampson, strona internetowa ACS oferuje również usługę mającą na celu pomoc pacjentom w zrozumieniu opcji leczenia. Aby uzyskać dostęp do tej usługi, należy kliknąć na „Using Treatment Decision Tools” na stronie głównej grupy.

Rak piersi nie jest chorobą wyłącznie kobiet. Poznaj objawy i leczenie męskiego raka piersi i dowiedz się, co może cię narażać na ryzyko zachorowania na ten nowotwór.

Wizualny przewodnik po męskim raku piersi

1 z 15

Jest rzadki, ale mężczyźni też na niego chorują

Wszystkie dzieci rodzą się z tkanką piersi zawierającą przewody mleczne. Choć z czasem rozwija się on w różny sposób, na raka piersi mogą zachorować zarówno mężczyźni, jak i kobiety. U kobiet ryzyko jest znacznie wyższe. Mniej niż 1% wszystkich przypadków raka piersi dotyczy mężczyzn.

2 z 15

Zauważ symptomy

Możesz zauważyć guzek lub gruby obszar w tkance piersi. Możesz również zauważyć, że brodawka jest zaczerwieniona, pokryta łuskami lub ma inną konsystencję.

3 z 15

Co wywołuje raka piersi u mężczyzn?

Nikt nie wie dokładnie, co powoduje raka piersi u mężczyzn. Badania sugerują, że pewną rolę mogą odgrywać zmiany w genach lub poziomie hormonów.

4 z 15

Twój wiek

Z wiekiem wzrasta prawdopodobieństwo zachorowania na raka piersi u mężczyzn. Średni wiek mężczyzn, u których stawia się diagnozę, wynosi 72 lata.

5 z 15

Picie alkoholu

Jeśli dużo pijesz, zwiększa to ryzyko zachorowania na raka piersi u mężczyzn. Alkohol może uszkodzić wątrobę, co z kolei może rozregulować poziom hormonów. Na przykład, może wzrosnąć poziom estrogenu, co może zwiększyć ryzyko zachorowania na raka piersi.

6 z 15

Problemy medyczne zwiększające ryzyko

Jeśli Twoja klatka piersiowa została poddana radioterapii z powodu innego rodzaju nowotworu, masz większe szanse na zachorowanie na męskiego raka piersi. Prawdopodobieństwo zachorowania wzrasta również, jeśli przyjmowałeś estrogeny w związku z rakiem prostaty lub masz problemy z jądrami, takie jak niezstąpione jądro, operacja usunięcia jądra lub jeśli w wieku dorosłym chorowałeś na świnkę.

7 z 15

Rola genów

Jesteś w grupie podwyższonego ryzyka, jeśli ktoś z krewnych – mężczyzna lub kobieta – zachorował na raka piersi. Dotyczy to również sytuacji, w której odziedziczyłaś zmiany w genach (zwane mutacjami), takie jak BRCA1 i BRCA2. Zespół Klinefeltera, w którym chłopcy rodzą się z chromosomem XXY zamiast XY, zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania na raka piersi u mężczyzn od 20 do 60 razy.

8 z 15

Rodzaje

Większość męskich raków piersi to rak przewodowy, czyli rak, który zaczyna się w przewodach mlecznych. Rak zrazikowy, czyli rak gruczołów produkujących mleko, występuje jeszcze rzadziej. Wynika to z faktu, że mężczyźni mają tak mało tych gruczołów w swojej tkance piersiowej. Inne rzadkie typy to choroba Pageta sutka i rak zapalny piersi, który powoduje, że pierś jest obrzmiała i ciepła.

9 z 15

Diagnoza

W zależności od objawów lekarz stawia diagnozę na podstawie kombinacji badań i procedur. Podczas badania piersi lekarz zwraca uwagę na zmiany wizualne i palcami wyczuwa guzki. W celu dokładniejszego przyjrzenia się pacjentce można wykonać badanie obrazowe, takie jak mammografia lub badanie ultrasonograficzne. Może zostać wykonana biopsja. Podczas tej procedury lekarz za pomocą igły usuwa tkankę, aby sprawdzić, czy nie ma w niej komórek rakowych.

10 z 15

Etapy

Lekarz może sprawdzić stopień zaawansowania raka za pomocą tomografii komputerowej, tomografii kostnej lub PET (pozytronowej tomografii emisyjnej). Stopnie zaawansowania raka piersi wahają się od 0 do IV. Stadium 0 oznacza, że rak nie opuścił przewodów mlecznych. Etap IV oznacza, że rak rozprzestrzenił się na inne części ciała. Nazywa się to również rakiem przerzutowym. Kiedy już znasz swoje stadium, lekarz może zawęzić zakres opcji leczenia.

11 z 15

Leczenie

Najczęstszym sposobem leczenia raka piersi u mężczyzn jest chirurgia. Zwykle obejmuje ona mastektomię, w wyniku której usuwa się tkankę piersi, brodawkę sutkową i otoczkę oraz okoliczne węzły chłonne, do których mógł się rozprzestrzenić nowotwór. W celu spowolnienia wzrostu i zabicia komórek nowotworowych można zastosować także radioterapię, terapię hormonalną lub chemioterapię.

12 z 15

Po leczeniu

Po zabiegu będziesz miał wizyty kontrolne, aby upewnić się, że wszystko dobrze się goi. Co 3 do 6 miesięcy będziesz także poddawany badaniom i testom, aby sprawdzić, czy nowotwór nie powrócił. Jeśli przez 5 lat lub dłużej nie będziesz mieć nowotworu, możesz przejść na wizytę coroczną. Jeśli w jednej piersi nadal znajduje się tkanka nowotworowa, będziesz również poddawana corocznej mammografii.

13 z 15

Zwracaj uwagę na zmiany w piersiach

Wielu mężczyzn nie zdaje sobie sprawy, że rak piersi może być dla nich problemem. W związku z tym mężczyźni rzadziej mówią o zmianach w piersiach i często są diagnozowani w bardziej zaawansowanym stadium raka piersi niż kobiety. Zawsze zgłaszaj się do lekarza, jeśli zauważysz coś nietypowego w okolicy piersi.

14 z 15

Profilaktyka

Jeśli jesteś mężczyzną chorym na raka piersi, powinieneś rozważyć rozmowę z doradcą genetycznym, aby sprawdzić, czy badania genetyczne są dla Ciebie odpowiednie. Proste badanie krwi może określić, czy masz pewne geny, które mogą zwiększyć prawdopodobieństwo zachorowania na inne nowotwory.

Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Pintereście

Radioterapia jest często jedną z metod leczenia raka piersi. Istnieje wiele sposobów stosowania radioterapii, a nawet różne rodzaje systemów jej podawania. Dowiedz się więcej o tym, czego można się spodziewać.

W radioterapii stosuje się wysokie poziomy promieniowania w celu zabicia komórek nowotworowych lub powstrzymania ich wzrostu, podziału lub rozprzestrzeniania się na inne części ciała. Ponieważ promieniowanie jest skierowane wyłącznie na komórki nowotworowe, w mniejszym stopniu uszkadza pobliskie zdrowe komórki.

Rodzaje radioterapii

• Promieniowanie wiązką zewnętrzną jest najczęściej stosowane w leczeniu raka piersi. Urządzenie znajdujące się poza ciałem pacjenta kieruje wiązkę promieniowania na obszar dotknięty chorobą.

• Brachyterapia dostarcza promieniowanie do nowotworu poprzez coś wszczepionego w ciało.

• Terapia protonowa wysyła wysoce ukierunkowane promieniowanie tylko na tkankę piersi, a nie na serce czy płuca.

Kto jest napromieniowany

Lekarz może zalecić napromienianie:

• Podczas operacji, jako pojedyncza dawka w miejscu, gdzie usunięto guz

• Po lumpektomii (operacji oszczędzającej pierś w celu usunięcia guza) lub po mastektomii w celu zmniejszenia prawdopodobieństwa nawrotu nowotworu w tej piersi

• Do leczenia niektórych objawów zaawansowanego raka

Leczenie rozpoczyna się zwykle kilka tygodni po operacji, aby organizm miał czas na wyzdrowienie. Jeśli lekarz zaleci także chemioterapię, można ją rozpocząć jako pierwszą.

Promieniowanie z wiązki zewnętrznej

W obszarze poddawanym radioterapii na skórze zostaną umieszczone niewielkie znaki i naklejki, które będą stanowiły dla zespołu medycznego mapę do naśladowania. Nie próbuj zmywać tych oznaczeń ani poprawiać ich, jeśli wyblakną; terapeuta oznaczy je ponownie w razie potrzeby.

Gdy pacjent udaje się na zabieg, terapeuta wprowadza go do pomieszczenia i pomaga ułożyć się we właściwej pozycji. Następnie wyjdzie i rozpocznie leczenie.

Ważne jest, aby nie ruszać się z miejsca i pozostać zrelaksowanym. Dzięki kamerom i interkomowi terapeuta może Cię widzieć i słyszeć. Jeśli coś Cię zaniepokoi, od razu powiedz o tym terapeucie.

Terapeuta będzie wchodził i wychodził z sali, aby zmienić położenie urządzenia i ciała pacjenta. Urządzenie nie będzie Cię dotykać, a sam zabieg nie będzie bolesny.

Terapia protonowa

Jest to rodzaj promieniowania z wiązki zewnętrznej, które wykorzystuje energię dodatnio naładowanych cząstek zwanych protonami do uszkodzenia DNA komórek nowotworowych, tak aby nie mogły się dzielić ani rosnąć. Zazwyczaj naświetlanie odbywa się 4-6 tygodni po operacji lub chemioterapii i jest stosowane 5 dni w tygodniu przez kilka tygodni po 30-45 minut dziennie.

Skutki uboczne napromieniania wiązką zewnętrzną

W zależności od dawki i rodzaju promieniowania, podczas leczenia mogą wystąpić następujące objawy:

• Czerwona, obrzęknięta, ciepła, wrażliwa skóra – może sprawiać wrażenie oparzenia słonecznego. Może się łuszczyć lub stać się wilgotna i delikatna.

• Wypadanie włosów

• Mniejsze wydzielanie potu w miejscach poddanych leczeniu

• Zmęczenie

• Obrzęk piersi

• Zmiany w odczuwaniu skóry

Te działania niepożądane zwykle ustępują stopniowo w ciągu 4 do 6 tygodni po ostatnim leczeniu. Należy poinformować lekarza lub pielęgniarkę o zauważeniu zmian skórnych poza obszarem poddanym leczeniu.

Długotrwałe efekty uboczne mogą utrzymywać się dłużej niż rok po leczeniu. Mogą one obejmować:

• Niewielkie przyciemnienie skóry

• Rozszerzone pory na piersi

• Bardziej wrażliwa lub mniej wrażliwa skóra

• Pogrubienie tkanki piersi lub skóry

• Zmiana wielkości piersi

Powikłania te występują rzadko:

• Złamane żebra

• Uszkodzenie serca

• Zapalenie tkanki płucnej

• Obrzęk limfatyczny (opuchlizna, zwykle ramienia), jeśli miałeś usunięte węzły chłonne

• Wtórny lub nowy nowotwór lub guz

• Obolała ściana klatki piersiowej

Radzenie sobie z reakcjami skórnymi

Poniższe kroki mogą pomóc:

• Delikatnie oczyść obszar poddany zabiegowi letnią wodą i łagodnym mydłem. Nie należy trzeć skóry. Osusz skórę miękkim ręcznikiem lub użyj suszarki do włosów ustawionej na niską temperaturę.

• Nie należy drapać ani trzeć leczonego obszaru. Jeśli musisz się ogolić, używaj tylko elektrycznej maszynki do golenia. Nie zakładaj taśmy medycznej ani bandaży.

• Nie należy nakładać na leczone miejsce żadnych maści, kremów, balsamów ani pudrów, chyba że zalecił to lekarz lub pielęgniarka. Dotyczy to również kosmetyków, płynów do golenia, perfum i dezodorantów.

• Wybieraj ubrania z naturalnych włókien, takich jak bawełna, a nie obcisłe ubrania czy szorstkie tkaniny, takie jak wełna czy sztruks.

• Unikaj ekstremalnego ciepła lub zimna w miejscach, gdzie byłeś naświetlany – żadnych elektrycznych poduszek grzewczych, butelek z gorącą wodą czy okładów z lodu.

• Unikaj także gorących kąpieli i solarium.

• Nie należy przebywać w bezpośrednim świetle słonecznym, zwłaszcza w godzinach od 10 do 14, nawet po zakończeniu leczenia. Słońce może nasilić reakcje skórne i doprowadzić do poważnych oparzeń słonecznych. Wybierz krem z filtrem przeciwsłonecznym o SPF 30 lub wyższym. Noś odzież ochronną, np. koszulę z długim rękawem, spodnie i kapelusz z szerokim rondem.

Brachyterapia

Radioaktywne nasiona lub granulki wielkości ziarenka ryżu są umieszczane wewnątrz piersi, w pobliżu nowotworu. To, czy ta metoda leczenia będzie odpowiednia dla Ciebie, zależy od wielkości guza, jego umiejscowienia i innych czynników.

Brachyterapia może być stosowana samodzielnie lub w połączeniu z naświetlaniem wiązką zewnętrzną.

Efekty uboczne brachyterapii

U większości osób występują takie reakcje jak:

• Zaczerwienienie

• Siniaki

• Ból piersi

Mniej prawdopodobne, ale wciąż możliwe, problemy obejmują:

• Zakażenie

• Uszkodzenie tkanki tłuszczowej w piersi

• Osłabienie i złamanie żeber w rzadkich przypadkach

• Zbieranie się płynu w piersi (seroma)

Dbaj o siebie podczas leczenia

Promieniowanie wpływa inaczej na każdą osobę. Aby utrzymać energię podczas radioterapii:

• Odpoczywaj.

• Stosuj zbilansowaną, pożywną dietę.

• Zachowaj właściwe proporcje i zaplanuj częste okresy odpoczynku.

Właściwe odżywianie pomaga także w powrocie do zdrowia po wystąpieniu skutków ubocznych, leczeniu i zwalczaniu infekcji. Może także poprawić samopoczucie. Jeśli masz trudności z jedzeniem, skonsultuj się z dietetykiem, aby znaleźć sposób na dostarczenie sobie potrzebnych składników odżywczych.

Wiele osób odczuwa zmęczenie po kilku tygodniach leczenia. Najczęściej jest ono łagodne. Niektóre osoby odczuwają jednak większe zmęczenie i mogą wymagać zmiany codziennych czynności. Lekarz poinformuje Cię, jeśli uzna, że powinieneś ograniczyć swoją aktywność.

Po radioterapii

Po zakończeniu radioterapii należy zgłosić się do lekarza w celu wykonania badań kontrolnych i zdjęć rentgenowskich. Lekarz poinformuje cię, jak często masz się zgłaszać.