Lekarz mówi ci.

Od zmiany wielkości i czasu podawania chemioterapii, po dostosowanie sposobu jej podawania – małe usprawnienia powodują duże zmiany w życiu kobiet.

Chociaż nie ma jednego konkretnego przełomu, który spowodowałby tę zmianę, dr Georgiana Ellis, profesor onkologii na Uniwersytecie Waszyngtońskim w Seattle, mówi lekarzowi, że „wiele małych ulepszeń wydaje się składać na dużą poprawę” rokowania dla osób walczących z rakiem piersi. Niektóre z bardziej interesujących postępów dotyczą chemioterapii – leków przeciwnowotworowych, które od dziesięcioleci stanowią standardowe leczenie raka piersi i są obecnie oferowane w połączeniu z chirurgią i radioterapią. Chemioterapia pozostaje kluczowym elementem leczenia raka piersi, a nowe techniki sprawiają, że jest ona skuteczniejsza i łatwiejsza do tolerowania.

Stare leki, nowe sztuczki

Z pewnością odkrycie i stosowanie nowych leków przyczyniło się do poprawy sytuacji, ale największą zmianą w chemioterapii może być sposób ich podawania. „Próbujemy dokonać stosunkowo niewielkiego postępu, stosując niezbyt doskonałe leki, którymi dysponujemy obecnie” – mówi dr Andrew Seidman z Memorial Sloan-Kettering Cancer Center w Nowym Jorku. „Uczymy stare psy nowych sztuczek”. Wyniki, zdaniem Seidmana, są obiecujące. Ellis z Fred Hutchinson Cancer Research Center w Seattle zgadza się z tym stwierdzeniem. Na przykład lekarze udoskonalają chemioterapię raka piersi, stosując to, czego nauczyli się podczas leczenia pacjentów z zaawansowanym rakiem, do pacjentów we wcześniejszych stadiach choroby. Ellis mówi, że jeśli jakiś lek spowalnia wzrost raka z przerzutami w późnym stadium choroby, lekarze starają się stosować go wcześniej, ponieważ chcą stosować najlepsze leki jak najwcześniej.

Nowe sposoby podawania chemioterapii

Ellis i Seidman widzą również nadzieję w nowym podejściu do chemioterapii, zwanym terapią gęstości dawki, w której standardowe leki są podawane częściej niż w przeszłości. Choć pomysł jest prosty, jego efekty wydają się głębokie. „Przez wiele lat zajmowaliśmy się intensywnością dawek” – mówi Seidman, która polega na podawaniu większych niż zwykle dawek leków stosowanych w chemioterapii. „Wyniki były rozczarowująco negatywne, niemal jednolicie”. Stosowanie standardowych lub niższych dawek, ale podawanie ich częściej, wygląda bardziej obiecująco. Oprócz ograniczania możliwości uodparniania się komórek nowotworowych na leki, terapia gęstości dawek wydaje się zwężać dopływ krwi do guzów, zapobiegając ich wzrostowi. Efekt ten, zwany antyangiogenezą, jest od lat przedmiotem wielu badań. Jedno z ostatnich badań przeprowadzonych przez Cancer and Leukemia Group B (CALGB) – grupę badawczą sponsorowaną przez National Cancer Society – wykazało, że stosowanie terapii gęstości dawki może mieć dramatyczne skutki. U kobiet z rakiem piersi, który rozprzestrzenił się do węzłów chłonnych, badacze odkryli, że po chirurgicznym usunięciu guza, chemioterapia o gęstości dawki z różnymi kombinacjami standardowych leków – adriamycyny, taksolu i cytoksanu – może zmniejszyć ryzyko nawrotu choroby o 26%. Częste dawkowanie nie powodowało większej liczby skutków ubocznych niż tradycyjna terapia, chociaż stosowano lek Neupogen, aby zapobiec neutropenii, czyli spadkowi liczby białych krwinek, wywołanemu przez chemioterapię. Seidman prowadzi obecnie kolejne badanie dla CALGB dotyczące terapii gęstości dawki u 500 kobiet z rakiem przerzutowym z zastosowaniem Taxolu. Wierzy, że wkrótce będzie miał wyniki. Ellis jest optymistą, jeśli chodzi o jedną z odmian tego podejścia, zwaną terapią metronomiczną, w której kładzie się nacisk na tolerowanie wielkości dawki i podawanie leku doustnie, jeśli to tylko możliwe. Obecnie trwają badania w ośrodku Fred Hutchinson. Kolejną zmianą w leczeniu, która zaszła w ostatnim czasie, jest coraz większy nacisk na chemioterapię neoadjuwantową, czyli stosowanie leków przeciwnowotworowych przed operacją lub naświetlaniem. Chociaż nie wykazano, że terapia neoadjuwantowa wydłuża życie pacjentów chorych na raka, wydaje się, że ma ona inne zalety. Na przykład zmniejsza prawdopodobieństwo, że pacjentka zostanie poddana mastektomii, a zwiększa szanse, że zostanie poddana mniej agresywnej operacji oszczędzającej pierś.

Nowe leki

Oczywiście, nie należy lekceważyć znaczenia nowych leków. „Jedną z największych zmian, jakie zaszły w chemioterapii, jest pojawienie się nowych leków na raka piersi” – mówi Ellis. Wśród nich są Navelbine, Taxol i Taxotere, których działanie polega na hamowaniu wzrostu komórek nowotworowych. Chociaż okazały się one skuteczne u kobiet walczących z zaawansowanym rakiem piersi, są obecnie badane pod kątem zastosowania we wczesnym stadium raka piersi. Poza chemioterapią w ścisłym tego słowa znaczeniu, wpływ mają także terapie hormonalne. Jednym z najbardziej ekscytujących osiągnięć, mówi Ellis, było opracowanie inhibitorów aromatazy, w tym Arimidexu, Femary i Aromasinu, oraz przeciwciała monoklonalnego Herceptin.

Skojarzenie czy monoterapia?

Eksperci od dawna dyskutują, czy chemioterapia skojarzona, czyli kilka leków podawanych jednocześnie, jest bardziej czy mniej skuteczna niż monoterapia, czyli podawanie jednego leku na raz. Najnowsze dowody sugerują, że zależy to od stadium raka. „Nie ulega wątpliwości – mówi doktor Seidman – że w chemioterapii adiuwantowej, czyli po radioterapii lub operacji, kombinacje leków są lepsze od pojedynczych środków. Specjaliści stale pracują nad różnymi wariantami tych połączeń, aby były one bardziej skuteczne i mniej toksyczne. Jednak w przypadku raka piersi z przerzutami, gdy nowotwór rozprzestrzenił się już na inne części ciała, Seidman wskazuje na liczne badania, które dowodzą, że stosowanie terapii skojarzonej nie jest lepsze niż stosowanie pojedynczych leków w sekwencji. Na przykład, Seidman twierdzi, że w najnowszych wynikach jednego z badań przeprowadzonych przez Eastern Cooperative Oncology Group, łączne stosowanie Taxolu i doksorubicyny Adriamycin nie miało przewagi nad stosowaniem ich kolejno. Pomimo poczynionych już postępów, Ellis uważa, że jest to obszar o dużym potencjale. „Pozostaje jeszcze wiele do zrobienia w zakresie ustalania dawek i kombinacji” – mówi. Jednak według jednej z teorii, „to właśnie manipulowanie tymi wszystkimi drobiazgami przyczynia się w największym stopniu do obniżenia śmiertelności”.

Przyszłość chemioterapii

Lekarze i badacze opracowują jeszcze inne metody chemioterapii raka piersi. Chociaż leki mające zapobiegać antyangiogenezie początkowo wzbudzały duże zainteresowanie prasy i firm farmaceutycznych, dotychczasowe badania były niemal jednolicie rozczarowujące. Ostatnie badania nad zastosowaniem Avastinu, leku zapobiegającego angiogenezie, w zaawansowanym raku piersi nie przyniosły zachęcających wyników, ale planowane są dalsze badania. Trwają prace nad innymi lekami i metodami leczenia, a kilka instytucji rozważa możliwość stworzenia szczepionki przeciwnowotworowej. Ze względu na toksyczność i szkodliwość zarówno dla komórek zdrowych, jak i nowotworowych, tradycyjna chemioterapia ma pewne ograniczenia. „Myślę, że w końcu chcielibyśmy pozbyć się chemioterapii, jaką znamy” – mówi Seidman. Ma on nadzieję, że w miarę zdobywania coraz większej wiedzy na temat raka piersi, eksperci będą nadal rozwijać bardziej ukierunkowane metody terapii systemowej, czyli terapii całego ciała. Jedno z nowych podejść, nad którym trwają badania, polega na wykorzystaniu liposomów – cząsteczek, które można sztucznie wypełnić lekiem chemioterapeutycznym i wprowadzić do organizmu. Liposomy są w istocie pojemnikami, które przenoszą lek chemioterapeutyczny bezpośrednio do guza, oszczędzając reszcie ciała niepotrzebnych uszkodzeń. W miarę jak naukowcy będą lepiej rozumieć genetykę różnych podtypów raka piersi, leczenie stanie się bardziej zindywidualizowane. Różne typy raka piersi lepiej reagują na różne metody leczenia. Leki takie jak Herceptyna, która jest przeznaczona do leczenia konkretnego typu komórek rakowych o wysokim poziomie białka HER2, są pierwszymi nowymi lekami celowanymi. Naukowcy pracują również nad opracowaniem testów genetycznych komórek nowotworowych, które pozwoliłyby lekarzom zidentyfikować rodzaj nowotworu, a tym samym już na wstępie określić optymalne leczenie danej osoby. Seidman informuje, że w Memorial Sloan-Kettering badacze zajmujący się rakiem piersi analizują leki geldanimycyna i Gleevec – ten ostatni jest obecnie stosowany w leczeniu niektórych rodzajów raka brzucha i białaczki – pod kątem ich ukierunkowanego działania na komórki nowotworowe. Na wyniki badań trzeba będzie jeszcze poczekać, ale ponieważ możliwe jest stosowanie coraz bardziej precyzyjnych i ukierunkowanych metod walki z rakiem, być może pewnego dnia lekarze będą mogli przestać polegać na ogólnych, toksycznych środkach chemioterapeutycznych, które są stosowane od dziesięcioleci.

Oddzielenie szumu od nadziei

Choć niektóre z tych nowych metod budzą nadzieję, ważne jest, aby zachować perspektywę. „Myślę, że my, onkolodzy, badacze i dziennikarze, musimy bardzo uważać, aby oddzielić nadzieję od szumu” – mówi Seidman. „Do zastosowania wielu ciekawych metod leczenia brakuje jeszcze wielu lat”. Jako przykład Seidman podaje wielkie zainteresowanie mediów lekami przeciwko angiogenezie, po którym nastąpiły rozczarowujące wyniki, które przekreśliły nadzieje pacjentów. Seidman podkreśla, że chociaż pacjent powinien porozmawiać z lekarzem o wszelkich nowych metodach leczenia, o których słyszał, powinien być również świadomy, że mogą one nie być dostępne dla niego. W niektórych przypadkach można się zapisać do badań klinicznych nad nowymi rodzajami chemioterapii. Podczas gdy lek, który może wyleczyć lub zapobiec rakowi, może być bardzo odległy, niektóre metody chemioterapii, takie jak gęstość dawki, mogą stać się standardową praktyką – mówi Seidman. Choć nie wywołują one takiego podniecenia, jak cudowny lek, to na razie te nowe sposoby stosowania starych leków mogą dawać największą nadzieję.

Osoby, które przeżyły raka piersi: Radzenie sobie z lękiem przed nawrotem choroby

Obawy przed nawrotem raka piersi są realne, ale można je rozpatrywać w kontekście reszty życia po zachorowaniu na raka piersi.

„Ilekroć czytam o kimś, kto umiera na raka piersi, traktuję to osobiście” – mówi Jami Bernard, nowojorski krytyk filmowy, która w 1996 r. pomyślnie przeszła walkę z rakiem piersi, a następnie napisała książkę Breast Cancer: Tam i z powrotem, aby pomóc innym kobietom zmagającym się z tą chorobą.

„Usłyszałam, że Linda McCartney zmarła na raka piersi, i od razu pomyślałam: 'Mam kłopoty’. Ilekroć mam jakieś dolegliwości, zawsze myślę, że są one związane z rakiem. Dwa tygodnie temu leżałem w łóżku, bolało mnie gardło i pomyślałem: 'Och, mam raka gardła’. To jednak szybko mija”.

Większość kobiet po prostu szła przez życie, kiedy zaskoczył je rak piersi. Jeśli nie miałaś w rodzinie obciążającej historii choroby, prawdopodobnie przynajmniej raz powiedziałaś: „Nigdy nie sądziłam, że to mnie spotka”. Ale po leczeniu, kiedy w bardzo bolesny i bezpośredni sposób dowiedziałaś się, że to może spotkać właśnie ciebie, możesz być przytłoczona obawami, że to się powtórzy.

Obawy przed nawrotem choroby są bardzo powszechne” – mówi onkolog Marisa Weiss, założycielka Breastcancer.org i autorka książki „Living Beyond Breast Cancer”. „Są one szczególnie uporczywe, kiedy po raz pierwszy kończysz aktywne leczenie i przechodzisz od wizyt u onkologa co tydzień lub co drugi tydzień do badań kontrolnych co trzy miesiące, a następnie co sześć miesięcy. Można się spodziewać, że w ostatnim dniu chemioterapii lub naświetlań będzie się chciało urządzić przyjęcie, a tymczasem okazuje się, że ogarnia nas melancholia lub strach i myślimy: „Może dla pewności powinienem poddać się jeszcze jednemu leczeniu? ”

„Leczenie sprawia, że jesteś zajęty, zajęta i trwa to bardzo długo” – mówi Bernard. „Kiedy kończysz leczenie, jesteś zdenerwowany i zastanawiasz się, czy problem powróci. Miałam półroczne badania kontrolne, a potem mój onkolog powiedział: „Zobaczymy się za rok”. Zapytałam: „Co? Czy na pewno nie chce się pan ze mną spotkać wcześniej?”. Powiedziałem mu, że zacznę koczować na korytarzu w oczekiwaniu na wizytę. Chcesz myśleć, że ktoś wciąż czuwa”.

Jak więc radzić sobie z tymi obawami? Po pierwsze, zrozum, że to, co Weiss nazywa „lękiem separacyjnym”, jest normalne. „Trudno jest przestawić się z powrotem na życie, w którym leczenie jest mniej widoczne niż wcześniej” – mówi.

Następnie należy docenić siebie – i swój plan leczenia. „Tak ciężko pracowałeś, aby ustalić plan działania i tak ciężko pracowałeś, aby go zrealizować” – mówi Weiss. „Na końcu musisz się zatrzymać i dać sobie kredyt zaufania za to, co właśnie osiągnąłeś, a następnie zatrzymać się i przejść do innej fazy w swoim życiu: obserwacji”. Weiss przypomina swoim pacjentom, że nadal są obserwowani, tylko odstępy czasu są nieco dłuższe.

Rozmawiając o swoich obawach, Jami Bernard już podejmuje działania, aby sobie z nimi poradzić. Dołączyła do grupy wsparcia dla kobiet chorych na raka piersi, gdzie może rozmawiać o swoich obawach i nadziejach z innymi kobietami, które rozumieją, przez co przechodziła. Jeśli nie czujesz się tak swobodnie, jak w grupach wsparcia w cztery oczy, bezpieczne miejsca do rozmów z kobietami, które mają takie same obawy po leczeniu, to internetowe fora dyskusyjne na stronach takich jak doctor lub Breastcancer.org. Innymi metodami, które pomogły niektórym kobietom opanować obawy przed nawrotem choroby, są ćwiczenia umysłowe, takie jak joga i tai chi, medytacja oraz prowadzenie dziennika.

Spodziewaj się, że po drodze będziesz mieć wątpliwości. Może słyszałaś w wiadomościach, że Elizabeth Edwards poddała się chemioterapii przed operacją, i pomyślałaś sobie: „Dlaczego mój lekarz mi tego nie zalecił?”. Pamiętaj, że nie wiesz wszystkiego o czyimś raku piersi. Kobieta siedząca obok ciebie w poczekalni może sprawiać wrażenie, że ma bardzo podobny typ choroby, ale mogą istnieć czynniki, o których nie wiesz, a które sprawiają, że bardzo się od siebie różnicie.

„Każdy czuje się przekonany do własnego podejścia do leczenia, więc kiedy rozmawiasz z kimś innym o tym, co zrobił, wyczuwasz ten klimat” – mówi Weiss.

Czy kiedykolwiek nadejdzie dzień, w którym nie będziesz myśleć o raku piersi lub martwić się o jego powrót? Tak, mówi Bernard. „To ustępuje. W końcu były całe dni, kiedy o tym nie myślałam” – mówi. „Czas jest w tym sensie uzdrawiający”.

Gina Shaw jest autorką tekstów medycznych, która w 2004 r. przeszła leczenie raka piersi, a teraz nazywa siebie „radosną osobą, która przeżyła raka piersi”.

Informacje dla mężczyzn, których żona, córka, siostra lub jakakolwiek inna kobieta choruje na raka piersi.

Poradnik dla facetów na temat raka piersi

Jeśli u kobiety, którą kochasz, zdiagnozowano raka piersi, ty też musisz sobie z tym poradzić.

Medically Reviewed by Cynthia Dennison Haines,?MD Od lekarza Archiwum

W sierpniu 2001 roku u Jackie Thomas zdiagnozowano raka piersi, szybko przeszła operację i rozpoczęła chemioterapię. Jej mąż, Michael, luterański pastor z wykształcenia kapelan w Centrum Medycznym Uniwersytetu Nebraska w Omaha, stwierdził, że jego doświadczenie w doradzaniu innym w czasie choroby nie przygotowało go na to. „To bardzo trudna sytuacja. Jesteś przyzwyczajony do tego, że masz kontrolę, a tu jej nie masz. Chcesz wymyślić jakieś rozwiązanie, a go nie ma”.

Kiedy u kobiety zostaje zdiagnozowany rak piersi, może to oślepić mężczyzn, którzy ją kochają – mężów, chłopaków, ojców, synów. To nie jest tylko „sprawa kobiet” – mówią mężczyźni, których to dotknęło. Jednak wielu z nich niewiele wie o samej chorobie i nie wie, jak pomóc ukochanej kobiecie poradzić sobie emocjonalnie (a tym bardziej jak poradzić sobie samemu).

Co się z nią dzieje?

„Rak piersi to jedna z tych chorób, w przypadku których nie ma prostej formuły leczenia” – mówi Judy Perotti, dyrektor ds. obsługi pacjentów w Y-ME, krajowej organizacji zajmującej się rakiem piersi. „Leczenie jest bardzo zindywidualizowane w zależności od wieku kobiety, wielkości guza, tego, czy znajduje się w węzłach chłonnych i czy jest pozytywny dla receptorów estrogenowych. To są informacje, które trzeba znać i rozumieć”.

Y-ME oferuje broszurę zatytułowaną Understanding Your Breast Cancer Pathology Report (Zrozumieć raport patologiczny dotyczący raka piersi), która może pomóc w rozszyfrowaniu „medycznego języka”, jaki kryje się za kartą szpitalną żony lub matki. „Ludzie powinni wiedzieć, że muszą brać czynny udział w podejmowaniu decyzji dotyczących leczenia, ponieważ nie ma na to gotowej recepty” – mówi Perotti.

Są jednak pewne rzeczy, których można się spodziewać. „Większość młodszych kobiet z inwazyjnym rakiem piersi otrzymuje chemioterapię. Trwa ona co najmniej trzy miesiące, a czasem dłużej” – mówi Anne O’Connor, RN, MSN, koordynatorka pielęgniarek klinicznych w Lombardi Cancer Center na Uniwersytecie Georgetown.

„Co trzy tygodnie otrzymuje chemioterapię, która trwa od godziny do czterech godzin. Przez kilka następnych dni będzie przyjmować dużo leków i nie będzie się dobrze czuć. Po tym czasie prawdopodobnie będzie się czuła bardziej sobą, ale nadal będzie zmęczona, a efekty kumulują się”.

Pojawią się też inne zmiany. „Jeśli będzie poddawana radioterapii, samo poddanie się jej będzie męczące, ponieważ leczenie trwa zwykle od poniedziałku do piątku przez sześć tygodni. Mogą pojawić się zmiany skórne i wrażliwość” – mówi O’Connor. „Mogą pojawić się zmiany w piersi. Będą też zmiany emocjonalne”.

Co mogę zrobić?

Dla wielu mężczyzn największym wyzwaniem jest pogodzenie się z faktem, że nie mogą tego „naprawić”. „Czują się bezradni. To okropne uczucie” – mówi Perotti. „Bardzo trudno jest stać z boku i patrzeć, jak u osoby, która jest ci najbliższa na całym świecie, diagnozuje się chorobę zagrażającą życiu i poddaje się ją leczeniu, które może być bardzo trudne. Wielu mężczyzn chce wszystko naprawić i są bardzo sfrustrowani, gdy bardzo szybko okazuje się, że nie mogą tego zrobić.”

Zamiast tego „po prostu słuchaj” – radzi Perotti. „To może być sprzeczne z instynktem. Ona mówi o swoich uczuciach, możliwościach leczenia, o czymkolwiek, a on prawdopodobnie szybko zacznie rozwiązywać problemy. Ale samo słuchanie ma ogromną wartość. Wtedy to, co powiedzieć, jeśli się słuchało, przyjdzie naturalnie. Bądź empatyczny wobec jej uczuć. Daj jej do zrozumienia, że zdajesz sobie sprawę z tego, że jest bardzo smutna i bardzo zła. Jeśli naprawdę masz trudności, powiedz po prostu: „Nie wiem, co powiedzieć””.

Marc Heyison, którego matka przeżyła dziesięć lat z rakiem piersi, oraz Steve Peck, który stracił żonę z powodu raka piersi, założyli organizację Men Against Breast Cancer. Organizacja zapewnia zasoby dla mężczyzn, którzy wspierają kobiety chore na raka piersi, w tym warsztaty „Partnerzy w przetrwaniu” i wskazówki dotyczące wsparcia na kartach wielkości portfela. „Mężczyźni lubią tworzyć listy tego, co mogą zrobić” – mówi Heyison.

Wśród wskazówek zawartych na karcie znajdują się m.in:

• Słuchaj bez osądzania.

• Bądź tak otwarty, jak to tylko możliwe. Jeśli się boisz, powiedz o tym. Jeśli chcesz płakać, płacz.

• Kiedy tylko możesz, chodź z nią na wizyty lekarskie. Jeśli nie możesz iść, upewnij się, że ktoś inny to zrobi, aby nie była sama.

• Spraw, aby pobyt w szpitalu był bardziej komfortowy – kup książki lub filmy, które lubi, a w pokoju umieść osobiste akcenty.

• Zadbaj o siebie, abyś mógł być obecny dla swojej rodziny.

Komunikacja jest niezwykle ważna, zwłaszcza gdy pary borykają się z problemami dotyczącymi intymności. „Niektórzy mężczyźni mogą powiedzieć: 'Nie wiem, jak podejść do mojej żony. Nie wiem, czy to w porządku, by uprawiać z nią seks” – mówi Perotti. „Jeśli kobieta przechodzi chemioterapię, może się zdarzyć, że seks będzie ostatnią rzeczą, o której będzie myśleć. Ale z drugiej strony, może myśleć: 'Straciłam pierś, a on stracił zainteresowanie'”.

Perotti radzi mężczyznom, aby otwarcie rozmawiali ze swoimi partnerkami o potrzebach seksualnych. Jeśli powiesz jej: „Czuję się bardzo seksualnie związany z tobą, ale martwię się, że ty możesz tego nie czuć. Może jesteś zmęczona lub cierpisz”. Wtedy ona może powiedzieć: 'Whew! Naprawdę nie mam teraz ochoty na seks, ale to takie ważne, żeby wiedzieć, że tego chcesz i że nadal mnie pragniesz”. To bardzo uspokaja”.

Y-ME oferuje program „Men’s Match” (1-800-221-2141), łączący mężczyzn z osobami, które przeszły przez to samo doświadczenie, a także poradnik „When the Woman You Love has Breast Cancer” (Kiedy kobieta, którą kochasz, ma raka piersi).

Długa droga

Rak piersi, nawet jeśli został skutecznie wyleczony, pozostaje w życiu kobiety na długo. „Kobiety często mówią, że nawet po latach często myślą o tym nowotworze. Myślą o rocznicach, kiedy postawiono im diagnozę lub kiedy miały operację” – mówi O’Connor. „Wielu partnerom trudno jest o tym myśleć. On musi być cierpliwy, przyjąć to do wiadomości i nie oczekiwać, że to już koniec. Nie należy mówić: „Skończ z tym!”.

Mike Thomas zgadza się z tym stwierdzeniem. „To bardzo trudna rzeczywistość, ponieważ Jackie jest osobą, która przeżyła raka, ale to zawsze będzie z nią i z nami. To coś, z czym będzie żyła do końca życia, i muszę to zrozumieć”.

Jak powiedzieć o tym dzieciom? Jak zachować spokój? Na niektóre pytania lekarz nie jest w stanie odpowiedzieć. Oto spostrzeżenia osób, które rozumieją C innych kobiet z rakiem piersi.

Rak piersi: Odpowiedzi na Twoje pytania

Jak powiedzieć o tym dzieciom? Jak zachować spokój? Na niektóre pytania lekarz nie jest w stanie odpowiedzieć. Oto spostrzeżenia osób, które rozumieją C innych kobiet z rakiem piersi.

Medically Reviewed by Cynthia Dennison Haines,?MD By Jayne Garrison From the doctor Archives

Czy uda mi się przeżyć?

Wszyscy zadajemy to pytanie, nawet jeśli tylko w naszych umysłach. Trudna prawda jest oczywiście taka, że nikt nie może dać Ci gwarancji – ani chirurg, ani onkolog. Ale masz o wiele większe szanse, niż ci się wydaje. Większość kobiet z rakiem piersi w Stanach Zjednoczonych przeżywa ponad pięć lat, co jest miarą stosowaną przez większość lekarzy.

Nasza sugestia?

Zrób dużo badań! Poszukaj w Internecie lub w lokalnej bibliotece. Rób notatki! Jeśli będziesz poinformowany, poczujesz, że masz większą kontrolę nad sytuacją. Pomoże Ci to zadawać właściwe pytania, aby uzyskać od lekarzy potrzebne odpowiedzi. Niektórzy lekarze mogą nie zaproponować, że pokażą Ci raport z badań patomorfologicznych, w którym określą rodzaj Twojego raka i ewentualnie informacje o tym, jak daleko się on rozprzestrzenił. Poproś o to! Niektórzy lekarze mogą nie oferować wszystkich opcji leczenia. Inni mogą przedstawić wszystkie możliwe opcje, a następnie powiedzieć, że decyzja należy do Ciebie. Tak czy inaczej, po przeprowadzeniu własnych badań będziesz się czuł pewniej.

Porozmawiaj też z innymi osobami, które przeżyły chorobę. W Internecie odwiedź fora dyskusyjne dla osób, które przeżyły raka piersi. Po prostu zadaj pytanie: Czy jest tam ktoś, u kogo zdiagnozowano raka 10 lub nawet 20 lat temu? Będziesz zaskoczona wszystkimi kobietami, które ci odpowiedzą. Mogą one dać ci nadzieję i odwagę, której potrzebujesz teraz.

Jak będę wyglądać po leczeniu?

Odpowiedź zależy od tego, co będziesz robić.

W przypadku mastektomii, która jest objęta ubezpieczeniem zdrowotnym, ubezpieczenie musi również pokryć koszty pełnej operacji rekonstrukcyjnej. Możesz nawet zlecić chirurgowi plastycznemu, aby wszedł na salę operacyjną w momencie, gdy Twój chirurg piersiowy będzie ją opuszczał. Musisz jednak o to poprosić; nie spodziewaj się, że Twój lekarz lub ubezpieczyciel zaproponuje Ci taką możliwość! Chirurdzy plastyczni mogą odtworzyć realnie wyglądające piersi za pomocą implantów lub tkanek pochodzących z Twojego własnego ciała (takich jak tłuszcz i mięśnie). Mogą nawet odtworzyć brodawkę sutkową.

W przypadku lumpektomii możesz mieć w piersi małe wgłębienie lub duże wgłębienie – wszystko zależy od ilości tkanki usuniętej przez chirurga.

Wiele kobiet decyduje się na brak rekonstrukcji. Tak, będziesz miała płaską klatkę piersiową, ale dla niektórych kobiet nie jest to duży problem.

Nie ma tu dobrego wyboru. Ważne jest, aby zrobić to, co jest dla Ciebie odpowiednie. Możesz poddać się rekonstrukcji ładnie wyglądających piersi. Możesz też włożyć wkładkę do biustonosza, kiedy tylko będziesz miała na to ochotę.

Utrata włosów może Ci przeszkadzać prawie tak bardzo, jak utrata piersi! Jest coś takiego w widoku kępek włosów opadających na ramię, co sprawia wrażenie, że jesteś naprawdę chora. Możesz także spodziewać się utraty rzęs i brwi, włosów w nosie i włosów łonowych. Większość kobiet obcina włosy bardzo krótko przed rozpoczęciem chemioterapii, więc utrata włosów nie jest tak drastyczna. Kilka kobiet z grupy lekarskiej nawet ogoliło głowy i było to wspaniałe uczucie. W tych pierwszych miesiącach po postawieniu diagnozy będziesz miała wystarczająco dużo powodów do płaczu, aby nie płakać z powodu włosów. Powtórzę raz jeszcze: nie ma dobrego wyboru – poza byciem wierną sobie. Jeśli twoje włosy są dla ciebie ważne, wydaj pieniądze i kup wspaniałą perukę. Jeśli nie, wypróbuj kilka stylowych turbanów. I nawet jeśli od czasów liceum nie robiłaś makijażu, pobaw się trochę! Zadzwoń do American Cancer Society i zapisz się do ich programu „Look Good Feel Better”. Połączą Cię z kosmetologiem wolontariuszem, który nauczy Cię, jak rysować brwi, nakładać makijaż i zawijać turbany.

I ostatnia uwaga: Nie zdziw się, jeśli podczas leczenia przytyjesz 10 lub 20 kilogramów. Większość lekarzy ostrzega przed utratą wagi z powodu mdłości. Jednak niektóre leki powodują przybieranie na wadze, podobnie jak wiele pokarmów, które działają uspokajająco na żołądek – tłuczone ziemniaki, krakersy itp. Nigdy nie należy przechodzić na dietę w trakcie leczenia bez porozumienia z lekarzem.

Pamiętaj, rozpieszczaj się w każdy możliwy sposób. Jedz to, na co masz ochotę, w granicach rozsądku. Kupuj to, co chcesz kupić, aby dobrze wyglądać w swoich oczach. Ważne jest, aby znać siebie i dawać sobie to, czego potrzebujesz.

Co mam powiedzieć moim dzieciom?

Większość kobiet w środowisku lekarzy zajmujących się rakiem piersi po prostu usiadła z dziećmi i powiedziała im, że ma raka piersi. Powiedziałyśmy im, że prawdopodobnie czeka nas operacja i chemioterapia, że przez jakiś czas będziemy chore, ale jesteśmy pewne, że wyzdrowiejemy. To, co powiesz, zależy oczywiście od tego, w jakim wieku są Twoje dzieci. Należy jednak pamiętać, że dzieci poczują się zranione, jeśli wykluczy się je z tej części życia. One chcą pomóc. I prawdopodobnie będą się czuły trochę bezpieczniej, jeśli będą w to zaangażowane.

Pewna kobieta, samotna matka, pozwoliła swoim dzieciom pójść z nią na chemioterapię i poprosiła je, aby potrzymały ją za ręce, ponieważ było im zimno (jej ręce nie były tak naprawdę zimne, ale dzieci czuły się bardzo dobrze, pomagając jej!) Większość mam oczekuje, że dzieci będą pomagać w domu lub załatwiać różne sprawy. Twoje dzieci prawdopodobnie zaskoczą Cię swoją dojrzałością. Ale muszą też zachować pewną normalność w swoim własnym życiu. Pomoże im to, jeśli będą wiedziały, że nowe obowiązki są tymczasowe, a także jeśli zorganizujesz pomoc przyjaciół w podwożeniu dzieci, aby nie musiały opuszczać zajęć czy prób.

Co mogę zrobić, aby zmniejszyć swój niepokój?

Rozmawiaj! Rozmawiaj przez Internet! Zażywaj leki przeciwlękowe, jeśli to pomaga! Znajdź wsparcie, być może w formalnej grupie wsparcia, w poradni lub w kościele.

Oczekiwanie jest jedną z największych męczarni, przez jakie można przejść na tej drodze. Rozmawiaj z przyjaciółmi, zwłaszcza z innymi kobietami chorymi na raka piersi. Twoje przyjaciółki sprzed lat kochają cię, ale tak naprawdę nie rozumieją. Rozmowa z innymi osobami, które przeżyły chorobę, może pomóc w zwalczaniu potwora zmartwień, kiedy czekasz na ważne wyniki badań. Pamiętaj, że czaty i tablice informacyjne w Internecie nigdy nie są zamknięte. Sieć działa 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu, podobnie jak telefon.

Czasami rozmowa to za mało. Nie powinieneś się dziwić, jeśli czujesz się niespokojny lub przygnębiony; masz ku temu dobry powód. Nie powinieneś też wahać się przed zażywaniem leków, które pomogą Ci poradzić sobie z tym problemem. Oczywiście najpierw należy porozmawiać z lekarzem. Niektóre kobiety przyjmują tabletki przeciwlękowe tylko w dni, w których zgłaszają się na badania lub tomografię komputerową. Niektóre przyjmują codziennie lek przeciwdepresyjny. Inne kobiety zdobywają potrzebne im „lekarstwa” po prostu rozmawiając przez Internet. Rób to, co Ci odpowiada. Nie pozwól jednak, aby lęk lub depresja przygnębiły Cię.

Jak poradzić sobie z pracą?

Ustawa Americans with Disabilities Act chroni osoby chore na raka przed dyskryminacją lub zwolnieniami, jeśli ich firma otrzymuje jakiekolwiek fundusze federalne. Większość prywatnych pracodawców stosuje się do tych wytycznych. Należy również sprawdzić, jakie są możliwości uzyskania renty inwalidzkiej, wykorzystania zwolnienia lekarskiego, świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz Family Medical Leave Act. (Patrz: Zarabianie na życie).

A więc główne pytanie, na które musisz sobie odpowiedzieć, brzmi: co chcesz zrobić z pracą?

Pewna kobieta nigdy nie lubiła swojej pracy, a jej mąż był dobrze zarabiającym pracownikiem. Po postawieniu diagnozy po prostu poszła do pracy i zrezygnowała. Inne kobiety lubiły swoją pracę i kontynuowały ją przez cały okres leczenia. Jeszcze inne zrobiły sobie roczną przerwę w pracy, mimo obciążeń finansowych, a potem wróciły do pracy. Ponownie, poświęć czas na poznanie siebie, aby wiedzieć, co jest dla ciebie odpowiednie.

Kiedy powiesz o tym szefowi, bądź dla siebie szczodry. Przeszacuj ilość wolnego czasu, który może Ci być potrzebny. Poproś o tymczasowy harmonogram pracy w niepełnym wymiarze godzin. Jeśli czujesz się dobrze, zawsze możesz wrócić wcześniej.

Na początku zawsze jest pewna niezręczność w kontaktach ze współpracownikami. Dobrze, jeśli szef lub inny życzliwy współpracownik powie o tym innym, abyś nie musiał powtarzać swojej historii 100 razy! Mimo to ludzie będą chcieli wiedzieć, jak się czujesz, i będziesz musiała sobie z tym poradzić.

Większość kobiet na forach dyskusyjnych dla lekarzy, które wróciły do pracy, stwierdziła, że muszą przełamać lody, aby wszyscy czuli się komfortowo. Niektóre zaczęły żartować. Jedna starsza kobieta zapytała nawet młodsze: „Chcecie zobaczyć?”, a one ruszyły do łazienki. Nie zapominajmy, że każda kobieta obawia się raka piersi i jest ciekawa. Inne mówiły po prostu: „Wróciłam i przez większość dni czuję się dobrze, ale proszę, nie pytajcie mnie codziennie. Chcę porozmawiać o czymś innym niż rak piersi”.

Możesz wykorzystać jednego bliskiego współpracownika jako miejskiego „wołacza”. Znajdź osobę, z którą dobrze ci się rozmawia i powiedz jej (lub jemu) o szczegółach, które chcesz przekazać.

Czego powinienem oczekiwać od moich przyjaciół?

Niektórzy znajomi będą się czuli niezręcznie, inni będą chcieli dzwonić do Ciebie codziennie. Musisz nadać im odpowiedni ton: „Chcę dziś rozmawiać o wszystkim, tylko nie o raku piersi!” lub „Potrzebuję kogoś, z kim mogłabym się wypłakać”.

Wiele kobiet odkrywa, że chce rozmawiać o raku piersi z innymi kobietami, które mają raka piersi. Tworzą dwa kręgi przyjaciół – tych, którzy przeżyli, i tych, którzy byli wcześniej. Twoje najlepsze przyjaciółki kochają cię, ale prawdopodobnie nie są w stanie zrozumieć, przez co przechodzisz. Pozwól im więc pomóc w inny sposób.

Współpracownicy mogą chcieć podarować Ci dni chorobowe lub przeprowadzić zbiórkę pieniędzy. Twoi kumple mogą chcieć przynieść obiad lub zawieźć dzieci na treningi piłki nożnej. Przyjmij ich pomoc! Możesz czuć się niezręcznie. Prawdopodobnie nie chcesz się narzucać. Ale ważne jest, aby uznać, że ludzie, którym na tobie zależy, muszą spróbować pomóc. Pozwól im coś zrobić.

Jak radzić sobie z nieczułymi komentarzami?

Lepiej się przygotuj. Bez względu na to, jak wspaniali są twoi przyjaciele, rodzina i współpracownicy, niektórzy z nich na pewno powiedzą rzeczy, które doprowadzą cię do szału!

Wyobraź sobie, że kilkanaście osób dziennie mówi: „Dobrze wyglądasz!”, gdy cię widzi. (Zabawne, że nikt tak nie mówi, jeśli nie jesteś chory).

Wyobraź sobie, że ciągle ktoś pyta cię: „Jak się czujesz?”.

A potem, oczywiście, ktoś z krewnych lub przyjaciół może szczerze zapytać: „Ile czasu ci jeszcze zostało?”.

Nie wyśmiewaj się. Wiele kobiet chorych na raka piersi słyszało te słowa.

Można sobie z nimi poradzić w sposób, który wydaje się właściwy. Można zażartować. Albo po prostu powiedz: „Nie uwierzysz, jak niedelikatnie to brzmi”. Nie przejmuj się tym, że jesteś grzeczny. Pamiętaj, że ten nieczuły cham prawdopodobnie też się o Ciebie troszczy. Wykorzystaj więc ten niezręczny moment, aby go pouczyć. Wszyscy będą Ci za to wdzięczni.

Dowiedz się więcej o lumpektomii i częściowej mastektomii – zabiegach oszczędzających pierś, wykonywanych po zdiagnozowaniu raka piersi.

Lumpektomia to rodzaj zabiegu chirurgicznego w przypadku raka piersi, polegającego na usunięciu z piersi raka lub innej nieprawidłowej tkanki. Lekarz może ją nazwać chirurgią oszczędzającą pierś, częściową mastektomią lub biopsją wyciętą. W przeciwieństwie do tradycyjnej mastektomii, chirurg usuwa tylko guz wraz z otaczającą go tkanką piersi, a nie całą pierś.

Jeśli zostaniesz poddana lumpektomii, najprawdopodobniej będziesz mogła wrócić do domu jeszcze tego samego dnia. Niektóre osoby decydują się na znieczulenie miejscowe, a nie na znieczulenie ogólne.

Kto poddaje się lumpektomii?

Kobiety, u których wykonuje się ten rodzaj operacji raka piersi, zazwyczaj:

• Mają pojedynczy guz, który jest mały – o średnicy mniejszej niż 4 centymetry

• Ma wystarczającą ilość tkanki, aby usunięcie otaczającej tkanki nie pozostawiło zniekształconej piersi

• Są medycznie zdolne do poddania się operacji i następowej radioterapii

Zabieg lumpektomii może nie być dla Ciebie odpowiedni, jeśli:

• Twardzina, choroba powodująca twardnienie tkanek – utrudnia gojenie się ran pooperacyjnych.

• Toczeń – stan zapalny, który może ulec pogorszeniu w przypadku naświetlania.

• Już przeszłaś naświetlanie piersi. Dalsze leczenie jest ryzykowne.

• Rak, który rozprzestrzenił się w tkance piersi i w skórze nad nią. Lumpektomia nie jest w stanie usunąć go w całości.

• Duży guz i małe piersi

• Dwa lub więcej guzów w różnych częściach piersi, których chirurg nie może usunąć za pomocą jednego cięcia. Więcej niż jedno cięcie może sprawić, że pierś po lumpektomii będzie wyglądać dziwnie.

• Brak dostępu do radioterapii

?

Radioterapia po lumpektomii

Zazwyczaj po lumpektomii stosuje się naświetlania. Badania wykazały, że takie leczenie skojarzone pozwala kobietom żyć mniej więcej tak długo, jak tym, którym usunięto całą pierś. Możesz też uzyskać lepsze efekty kosmetyczne, ponieważ chirurg usuwa mniejszą ilość tkanki piersi.

Jednak lumpektomia i radioterapia mogą nie być dobrym rozwiązaniem dla kobiet, które:

• Mają liczne guzy w piersi

• Mają bardzo duże guzy lub raka, który rozprzestrzenił się na węzły chłonne lub inne tkanki wokół piersi

• Przeszedł naświetlanie tej samej piersi z powodu wcześniejszego raka piersi

• Są w ciąży

• Posiadają guz, w przypadku którego trudno byłoby usunąć wystarczającą ilość otaczającej tkanki

Czego się spodziewać

Przed lumpektomią lekarz powinien dać ci:

• Szczegółowe instrukcje, których należy przestrzegać w dniach poprzedzających operację

• Przegląd procedury

• Informacje na temat powrotu do zdrowia i dalszej opieki

Operacja trwa zwykle godzinę lub dwie. Zespół chirurgów może użyć małych metalowych klipsów wewnątrz piersi, aby pomóc w naprowadzeniu ich na obszar, który ma zostać usunięty.

W trakcie operacji można również sprawdzić węzły chłonne. Podczas procedury zwanej biopsją węzła wartowniczego wstrzykną oni radioaktywny znacznik lub niebieski barwnik w obszar wokół guza. Znacznik lub barwnik porusza się tą samą drogą, którą poruszałyby się komórki nowotworowe. Pomaga to lekarzom wykryć węzły chłonne, które należy pobrać do badania.

Usunięta tkanka piersi i ewentualne węzły chłonne są wysyłane do laboratorium, gdzie testy pomagają określić typ guza, czy choroba rozprzestrzeniła się na węzły chłonne i czy rak jest napędzany hormonami. Inne testy pomagają lekarzowi ustalić, jak może przebiegać choroba i jak najlepiej ją leczyć. Określenie rodzaju nowotworu i uzyskanie wyników tych badań może potrwać kilka dni.

Komplikacje i skutki uboczne

W trakcie rekonwalescencji należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem, jeśli wystąpi obrzęk ramienia lub ręki (obrzęk limfatyczny), nagromadzenie płynu pod skórą, zaczerwienienie lub jakiekolwiek objawy zakażenia.

Możesz również zauważyć:

• Krwawienie

• Obrzęk w miejscu wkłucia

• Bolesność

• Twarda tkanka bliznowata w miejscu wkłucia

• Zmiany w kształcie i wyglądzie piersi

Co teraz? Oto spostrzeżenia na temat intymności przedstawione przez kobiety żyjące i kochające kobiety z rakiem piersi.

Rak piersi może stanowić wyzwanie w miłości, seksie i intymności. Przeczytaj odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania przez kobiety z rakiem piersi.

Czy moje małżeństwo się rozpadnie?

Diagnoza ta może doprowadzić do rozpadu lub zniszczenia małżeństwa. Może się okazać, że po raku piersi twoje małżeństwo będzie lepsze, albo nie będzie go wcale. Na szczęście większość kobiet uważa, że diagnoza czyni małżeństwo silniejszym.

Twoja walka z rakiem piersi jest naprawdę walką w medycznych okopach. Pozwól swojemu mężowi lub chłopakowi wspiąć się w te okopy razem z Tobą. Pozwól mu pomagać, jak tylko zechce. Niektórzy mężowie przychodzą na każdą wizytę lekarską i robią notatki. Inni mają pełne ręce roboty, pomagając tylko w zakupach spożywczych.

Chodzi o to, aby dać mężowi przyzwolenie na takie zaangażowanie, na jakie ma ochotę. I zrozum, że nie każdy mężczyzna może wejść z Tobą do okopu.

Jeśli przed diagnozą nie mieliście silnego związku, teraz może być wam ciężko. Jeśli jednak oboje jesteście gotowi do pracy, możecie znaleźć sposób na powrót do miłości, którą dzieliliście przed laty. Kryzys potrafi zbliżyć parę do siebie.

Czy jeszcze kiedyś będę chciał uprawiać seks?

Seks z pewnością nie jest najważniejszym tematem w życiu kobiety po diagnozie, a leczenie nie pomaga! Jesteś obolała, boisz się, a niektóre z metod leczenia powodują suchość pochwy. Na forach informacyjnych poświęconych rakowi piersi często można znaleźć wpisy o treści: „Seks? Co to jest?”.

Porozmawiaj o tym ze swoim facetem. Musi zrozumieć, jak się czujesz, i że nie będziesz się tak źle czuła wiecznie. Idź powoli, we własnym tempie.

Pamiętaj, że większość chemioterapii powoduje u kobiet przedwczesną menopauzę, więc możesz doświadczać uderzeń gorąca i suchości pochwy. Porozmawiaj ze swoim lekarzem o tym, co możesz zrobić, aby zmniejszyć objawy menopauzy. A kiedy już zechcesz spróbować seksu, nie wahaj się użyć lubrykantu do pochwy.

Niektóre pozycje mogą sprawiać ból, np. leżenie na boku, na którym przeprowadzono mastektomię. Niektóre czynności, które kiedyś sprawiały Ci przyjemność, mogą już nie sprawiać jej wcale. Twój partner potrzebuje, abyś była dla niego przewodnikiem. Kiedy masz ochotę na seks, daj mu znać. Bądź skłonna do eksperymentów. Twoje ciało nie jest dokładnie takie samo. Dlaczego mielibyście trzymać się tej samej rutyny seksualnej?

Pamiętaj, że kiedy poczujesz się zdrowy, możesz odzyskać popęd seksualny. Gdy jesteś chory, nie przejmuj się niczym poza tym, że czujesz się lepiej.

Jak przywrócić „nastrój”?

Najlepszym sposobem na uzyskanie „nastroju” jest prawdziwe polubienie się nawzajem. A największym afrodyzjakiem dla wielu kobiet jest troskliwy mąż. Wiele kobiet mówi, że ich mężowie patrzyli na ich piersi, zanim one same zdążyły zerknąć. „Wiesz, kochanie, to nie wygląda tak źle” – to wszystko, co kobiety musiały usłyszeć, by znów się zakochać. Facet, który masuje ci szyję lub przychodzi do domu z zakupami, zaczyna wyglądać naprawdę dobrze.

Możesz przywrócić romantyzm w swoim związku na długo przed wznowieniem kontaktów seksualnych. Jeśli nie czujesz się komfortowo ze swoim wyglądem, załóż do łóżka ładną bieliznę. Gdy kładziecie się do łóżka, zapalcie świece, nawet jeśli zamierzacie tylko rozmawiać. Przed snem weźcie razem prysznic. Będziecie się czuli bardziej romantycznie, jeśli będziecie czuć się świeżo.

Co jeszcze możemy zrobić, aby stworzyć intymność?

Intymność to znacznie więcej niż seks. Siedzenie z mężem na kanapie, gdy masuje ci stopy, tworzy intymność. Spacer w blasku jesiennego księżyca tworzy intymność. Nawet wspólne czytanie w tym samym pokoju wzmacnia waszą więź. Znajdźcie spokojne, kojące zajęcia, które sprawiają wam obojgu przyjemność.

Co mam powiedzieć mężczyźnie, który zaprasza mnie na randkę?

Prawdopodobnie najlepiej jest powiedzieć mężczyźnie, że masz raka piersi, zanim pójdziecie na randkę. Jeśli nie będzie chciał się umówić, gdy mu o tym powiesz, to znaczy, że nie jest wystarczająco dobry, by być w twoim życiu.

Samotne kobiety ze społeczności lekarzy zajmujących się rakiem piersi radziły sobie z tym delikatnym zadaniem na bardzo różne sposoby. Kiedy mężczyzna zaprosił jedną z kobiet na pizzę, ta odpowiedziała bez ogródek: „Nie mogę wyjść w piątek. Mam raka i w tym dniu mam chemioterapię”. Zatrzymał się, a potem zapytał: „A może w niedzielę?”.

Inna kobieta czekała, aż umówi się z mężczyzną kilka razy. Łatwiej było powiedzieć mu o tym, gdy go lepiej znała, ale trudniej było jej, gdy już nigdy więcej nie zadzwonił.

Bądź więc z mężczyzną szczera. Powiedz mu, że jesteś na terapii. W niektóre dni czujesz się dobrze, a w inne fatalnie. Jeśli on potrafi to zaakceptować i powie, że chce się z Tobą spotykać w te dobre dni, to znaczy, że znalazłaś dobrego faceta.

Czy w przypadku niepowodzenia badania mammograficznego kobieta ma prawo do wniesienia pozwu?

Brak diagnozy

Czy w przypadku niepowodzenia badania mammograficznego kobieta ma prawo do wniesienia pozwu?

Z archiwum lekarza

3 kwietnia 2000 r. (Chantilly, Va.) – Carol Fubini myślała, że nic jej nie grozi w związku z rakiem piersi, gdy radiolog stwierdził, że jej ostatnia mammografia nie wykazała żadnych oznak choroby.

Mając 43 lata, Fubini otrzymała podobne raporty po trzech innych badaniach mammograficznych w ciągu ostatnich pięciu lat. Sądziła, że ostatnie badanie będzie kolejnym dowodem na to, że jest zdrowa.

Jednak kilka miesięcy później jej pewność siebie została zachwiana: podczas rutynowego badania lewej piersi Fubini znalazła guzek. Przeprowadzono biopsję. Wykazała ona, że Fubini ma raka – a konkretnie gruczolakoraka przewodowego, który, jak się okazało, rozprzestrzenił się na węzły chłonne.

Fubini przeszła mastektomię, chemioterapię i naświetlania. Walczyła również w inny sposób: złożyła pozew przeciwko radiologowi, który jej zdaniem powinien był wykryć raka wcześniej niż on.

„Później zaczęłam się zastanawiać, jak mogłam mieć dość zaawansowanego raka – powiedzieli, że jestem w trzecim stadium – skoro miałam mammografię sześć miesięcy przed wyczuciem guzka” – powiedziała. „Naprawdę zaczęłam się zastanawiać, czy coś nie zostało przeoczone”.

Poważny przypadek, który wywołał fale szoku

W maju ubiegłego roku, po zaledwie trzech godzinach obrad, ława przysięgłych w Massachusetts przyznała Fubiniemu 5,5 miliona dolarów, co stanowiło jedno z największych odszkodowań za błędy w sztuce lekarskiej w historii stanu.

Ława przysięgłych zgodziła się z zeznaniami ekspertów, którzy twierdzili, że radiolog powinien był wykryć raka u Fubini na mammografiach wykonanych w 1989 i 1992 roku.

Fubini, u której rak powrócił i obecnie rozprzestrzenił się na żebra, powiedziała, że „poczuła ulgę” po decyzji ławy przysięgłych.

„Jeśli mogłam mieć zaawansowanego raka piersi – zaledwie sześć miesięcy po wykonaniu czystej mammografii – to wszystko, co mówi się kobietom o mammografii, samobadaniu i testach, jest fikcją” – mówi.

Prawda o mammogramach: Nie są doskonałe

Przypadek Fubini ilustruje rosnącą świadomość, że mammografy nie są doskonałe. Żywności i Leków (Food and Drug Administration), badania wykazują, że wykrywają one około 80 na 100 przypadków raka. Jednocześnie coraz więcej pacjentek składa pozwy sądowe w przypadku wykrycia zmian chorobowych, które nie zostały wykryte podczas wcześniejszych badań mammograficznych.

Tylko w ubiegłym roku:

• Ława przysięgłych na Florydzie przyznała 56-letniej kobiecie 3,35 mln dolarów po tym, jak twierdziła, że diagnoza raka piersi została postawiona z sześciomiesięcznym opóźnieniem, ponieważ rak został przeoczony na mammogramie.

• Ława przysięgłych na Hawajach przyznała 57-letniej kobiecie 1,32 miliona dolarów po tym, jak stwierdziła, że diagnoza raka piersi została opóźniona o 17 miesięcy, ponieważ radiolog pomylił się w odczycie jej mammogramu.

• W Houston majątek 60-letniej kobiety otrzymał 3,9 miliona dolarów, ponieważ raka piersi zdiagnozowano u niej dopiero w 1996 roku, mimo że badania mammograficzne z 1994 i 1995 roku wskazywały na tę chorobę.

Radiolodzy dobrze znają takie przypadki. „Liczba pozwów o błędy w sztuce lekarskiej, w których zarzuca się szkody spowodowane brakiem lub opóźnionym rozpoznaniem raka piersi, wzrosła tak gwałtownie, że obecnie osiągnęła rozmiary epidemii” – napisał dr Leonard Berlin, przewodniczący wydziału radiologii w Rush-Presbyterian-St. Luke’s Medical Center w Chicago, w numerze American Journal of Roentgenology z listopada 1999 roku.

Zwykła pomyłka czy zaniedbanie?

Biorąc pod uwagę to, co mammografia może, a czego nie może zrobić (zobacz Dlaczego mammografia może nie wykryć guza), kiedy pacjentka ma prawo do złożenia pozwu?

Odpowiedź, zdaniem ekspertów, zależy od tego, czy istnieją dowody na to, że radiolog lub inna osoba zaangażowana w przeprowadzenie badania – np. technik – dopuściła się zaniedbania i że działanie to spowodowało lub przyczyniło się do opóźnienia w postawieniu diagnozy.

„Każdy może złożyć pozew. Pytanie brzmi, czy wygra. Większość z nich przegra. Chodzi o to, że musi dojść do odejścia od standardu opieki lub do zaniedbania” – mówi Harvey F. Wachsman, M.D., J.D., neurochirurg, adwokat i prezes American Board of Professional Liability Attorneys.

Ostrzega on, że kobiety i ich prawnicy muszą udowodnić, że błąd radiologa spowodował opóźnienie w postawieniu diagnozy i że to opóźnienie zaszkodziło ich zdrowiu.

„Jeśli ktoś zrobi coś źle, ale nie spowoduje to żadnej szkody, to nie ma sprawy” – mówi Wachsman. „Większość spraw toczy się nie o kwestię zaniedbania, ale o kwestię przybliżonej przyczyny. Jeśli kobieta dowiaduje się, że ma raka zaledwie sześć miesięcy po wyraźnym badaniu mammograficznym, i zostanie wykazane, że rak był widoczny na tym mammogramie, to jest to sprawa”.

Wśród radiologów – strach i zmiany

Tymczasem niektórzy radiolodzy już podejmują kroki w celu zabezpieczenia się przed pozwami o błędy w sztuce lekarskiej.

Mgr Phan Huynh, specjalista w dziedzinie obrazowania piersi na University of Texas Health Science Center w Houston, twierdzi, że zna radiologów, którzy próbują całkowicie wycofać się z działalności związanej z obrazowaniem piersi w obawie przed pozwami z powodu błędnego lub niejasnego odczytu mammogramu. Lekarze są też bardziej skłonni zlecać biopsję podejrzanej masy, zamiast obserwować ją przez dłuższy czas za pomocą mammografii i innych badań.

„Obecnie lekarze są bardziej skłonni do wykonywania biopsji wszystkiego, co się pojawi, tylko dlatego, że obawiamy się pozwów sądowych” – mówi Huynh. „To jest medycyna defensywna”.

Mammogramy na swoim miejscu

W związku z obawami prawnymi niektórzy obrońcy zdrowia kobiet domagają się wyraźniejszych komunikatów dotyczących zdrowia publicznego, ostrzegających kobiety, by nie polegały wyłącznie na mammografii.

Grupy takie jak National Association of Breast Cancer Organizations (Krajowe Stowarzyszenie Organizacji do Walki z Rakiem Piersi) twierdzą, że mammografia powinna być wykonywana tylko jako część trzyczęściowej strategii, która obejmuje comiesięczne samobadanie piersi i coroczne kliniczne badanie piersi przez lekarza lub innego specjalistę.

Fubini twierdzi, że kobiety powinny zadawać więcej pytań, a nawet zasięgnąć drugiej opinii, jeśli mają jakiekolwiek wątpliwości co do jakości badania mammograficznego.

„Jeśli mają jakiekolwiek powody, by czuć się zaniepokojone wynikami, powinny to wykorzystać” – mówi. „Powinny zlecić komuś innemu kontrolę mammograficzną. Kobiety muszą się nauczyć, by nie polegać zbytnio na mammogramach”.

Michael D. Towle jest stałym współpracownikiem Doktora; jego ostatni artykuł dotyczył implantów piersi.

Znajomość zasad i reguł pomagania ukochanej osobie chorej na raka piersi jest bardzo przydatna.

Jak pomóc ukochanej osobie z rakiem piersi?

Znajomość zasad i reguł pomagania ukochanej osobie chorej na raka piersi jest bardzo przydatna.

Od lekarza Archiwum

Kiedy ktoś bliski choruje na raka piersi, naturalnym jest, że starasz się zrobić wszystko, co w twojej mocy, aby ułatwić jej życie. Jednak rzeczy, które uważasz za pomocne, niekoniecznie są tym, czego naprawdę chce lub potrzebuje Twoja ukochana. Według najnowszych badań opublikowanych w czasopiśmie „Health Psychology”, niechciane formy wsparcia mogą mieć negatywny wpływ na pacjentkę chorą na raka piersi, jeśli chodzi o jej psychologiczne przystosowanie się do choroby.

Oczywiście to, co jest, a co nie jest pożądane, różni się w zależności od osoby. Jedna pacjentka może być zachwycona codziennymi wizytami, podczas gdy inna uzna je za natrętne.

Jest jednak kilka ogólnych zasad, o których należy pamiętać:

• Postaraj się porozmawiać z przyjacielem lub krewnym o tym, co byłoby dla niego pomocne, a co nie. Najlepiej byłoby, gdyby rozmowa ta odbyła się w obecności profesjonalnego doradcy, który nie dopuści do tego, by emocje stanęły na przeszkodzie. „Jeśli nie porozmawia się najpierw o tym, czego chce pacjentka, staje się to procesem prób i błędów, co może prowadzić do nieporozumień i zranionych uczuć w czasie, gdy kobieta może skorzystać z pomocy odpowiadającej jej potrzebom” – mówi Julie S. Reynolds, PhD. Reynolds, instruktor na wydziale medycyny rodzinnej w Oregon Health and Sciences University, jest współautorką badania Health Psychology.

• Zaproponuj trzy konkretne sposoby, w jakie możesz pomóc i poproś ją o wybranie jednego (lub więcej, jeśli masz czas). Zaproponuj rzeczy, w których jesteś dobry i które są realistyczne, biorąc pod uwagę twoje inne zobowiązania. Możesz zaproponować, że wykonasz prace w ogrodzie, odbierzesz dzieci ze szkoły lub ugotujesz obiad kilka razy w tygodniu.

• Jeśli masz ochotę, udzielaj informacji na temat leczenia i badań klinicznych, ale rób to w sposób bardzo dyskretny. Elise NeeDell Babcock, autorka książki „When Life Becomes Precious”, zaleca, aby przekazać ukochanej osobie informacje w formie folderu i pozwolić jej się nimi zająć. „Nigdy nie pytaj jej, czy już je przeczytała” – mówi Babcock. „Kiedy osoba choruje na raka, traci tak wiele kontroli. Ważne jest, aby czuła się pod kontrolą, więc naciskanie na nią, aby przeczytała to, co znalazłeś, to zły pomysł”. Ponadto, gdy ludzie namawiają chorych na raka do wypróbowania alternatywnych terapii lub specjalnych diet, może to podważyć ich zaufanie do leczenia, które stosują.

• Zdaj sobie sprawę, że ludzie potrzebują przestrzeni. Nikt nie chce być opuszczony w czasie choroby, ale chorzy na raka mogą znieść tylko pewną ilość spotkań towarzyskich, ponieważ operacje, naświetlania i chemioterapia są bardzo męczące. Zapytaj, czy nie potrzebuje towarzystwa, nie pukaj do drzwi.

• Zaoferuj, że będziesz jej towarzyszyć w wizytach u lekarza lub na zabiegach. Sama obecność sprawia, że doświadczenie to jest mniej samotne, ale możesz także pomóc, zapisując to, co mówi lekarz (na wypadek, gdyby później zapomniała) lub pisząc listę pytań do lekarza przed wizytą.

Eksperci zalecają również, aby nie robić pewnych rzeczy.

• Nie oferuj niejasnej pomocy typu: „Co mogę zrobić?” lub „Zadzwoń, jeśli będziesz mnie potrzebować”. Brzmi to pusto i przerzuca odpowiedzialność z powrotem na pacjenta. „Pacjenci już czują się przytłoczeni” – mówi lekarzom Babcock. „Mówiąc 'zadzwoń do mnie’, prosisz ich o zrobienie jeszcze jednej rzeczy”.

• Nie rozmawiaj o religii. Wielu pacjentów chorych na raka czuje się dobrze ze swoją religią, podczas gdy inni mogą stracić wiarę lub w ogóle nie są religijni. Tak czy inaczej, religia jest sprawą prywatną i tak powinno pozostać.

• Nie zakładaj, że twój przyjaciel lub krewny nie chce brać udziału w wydarzeniach towarzyskich. Zapraszaj ją tak, jak zwykle i pozwól jej zdecydować, czy jest w stanie to zrobić.

• Nie zapominaj, że rak jest długotrwałą, przewlekłą chorobą. Babcock zwraca uwagę, że w okresie diagnozy i operacji ludzie często pojawiają się w pobliżu, ale potem znikają. Nadal dzwoń, pomagaj lub wysyłaj przypomnienia, że myślisz o niej. „Im dłużej będziesz w stanie ją wspierać, tym lepiej” – mówi Babcock.

Dowiedz się, jak przeprowadzać samobadanie piersi w poszukiwaniu guzków lub innych zmian w piersiach, które mogą wskazywać na raka piersi.

Ale czy powinnaś przeprowadzać samobadanie piersi? Grupy medyczne nie są co do tego zgodne. Możesz poprosić swojego lekarza o poradę, czy byłoby to dla Ciebie pomocne.

Co to jest samobadanie piersi?

Jest to sposób na sprawdzenie, czy w Twoich piersiach nie pojawiły się zmiany, takie jak guzki lub zgrubienia. Obejrzysz i pomacasz obie piersi. Jeśli zauważysz coś niezwykłego, powiedz o tym lekarzowi. W wielu przypadkach zmiany te nie są nowotworowe, ale aby się o tym przekonać, musisz udać się do lekarza.

Jak wykonać samobadanie piersi?

Jeśli zdecydujesz się na samobadanie, wykonaj poniższe czynności:

W lustrze:

Pod prysznicem:

Leżenie:

Co należy zrobić w przypadku znalezienia guzka?

Nie wpadaj w panikę. Może to być wiele innych przyczyn niż rak. Zgłoś się jednak do swojego gabinetu lekarskiego, jeśli zauważysz jakiekolwiek nowe zmiany w piersiach, takie jak:

• Obszar, który różni się od innych obszarów na każdej z piersi

• Guzek lub zgrubienie w piersi, w jej pobliżu lub pod pachą, utrzymujące się przez cały cykl miesiączkowy

• Zmiana wielkości, kształtu lub konturu piersi

• Masa lub guzek

• Obszar pod skórą przypominający marmur

• Zmiana w dotyku lub wyglądzie skóry piersi lub sutka (wgłębienie, ściągnięcie, łuszczenie się lub stan zapalny)

• Krwawa lub przezroczysta płynna wydzielina z brodawek sutkowych

• Zaczerwienienie skóry na piersi lub brodawce sutkowej