Lekarz mówi ci.

Lekarz omawia innowacyjne zastosowanie medycyny precyzyjnej w leczeniu raka.

Czym one są? Co ważniejsze, czy mogą Ci one pomóc?

Medycyna spersonalizowana – zwana również medycyną precyzyjną lub farmakogenetyką – to nowy sposób walki z rakiem. Wykorzystuje ona informacje o Tobie i Twoim nowotworze, aby ustalić, co jest przyczyną choroby i stworzyć plan dostosowany do Ciebie.

Genetyka jako nauczyciel

Przez wiele lat leczenie raka było procesem typowym. W celu usunięcia guza przeprowadzano operację, a następnie stosowano chemioterapię lub radioterapię w celu zniszczenia komórek nowotworowych. Jednak chemioterapia lub naświetlanie zabijają również zdrowe komórki, co może prowadzić do szeregu nieprzyjemnych skutków ubocznych.

Obecnie naukowcy mogą zbadać komórki nowotworowe i poznać kolejność genów w ich DNA. Większość komórek w organizmie ma identyczne geny, natomiast w komórkach nowotworowych występują mutacje lub zmiany. To właśnie umożliwia im rozrastanie się w guzy.

Co więcej, Twój nowotwór może mieć inne zmiany genetyczne niż czyjś inny. Naukowcy wiedzą również, że pod względem genetycznym rak piersi u jednej osoby może być bardziej podobny do guza żołądka u innej osoby niż do innych nowotworów piersi. To sprawia, że potrzeba medycyny spersonalizowanej jest jeszcze większa.

Dopasowywanie leków do pacjentów

FDA zatwierdziła ponad tuzin leków, które zwalczają jedną z tych mutacji. Należą do nich imatinib (Gleevec), lek stosowany w przewlekłej białaczce szpikowej, oraz lek na raka piersi trastuzumab (Herceptin).

Genetyka nowotworu może również podpowiedzieć lekarzom, które leki nie będą działać. Na przykład, jeśli twój rak jelita grubego ma mutację genetyczną KRAS, lekarze nie podadzą ci dwóch powszechnie stosowanych leków na raka jelita grubego, ponieważ wiedzą, że nie będą one skuteczne.

W wielu ośrodkach klinicznych przeprowadza się tzw. profilowanie guza. Jeśli lekarze uznają, że twój nowotwór może mieć określone mutacje, mogą zacząć podawać ci określony lek, który jest dostosowany do mutacji genetycznej znalezionej w twoich komórkach nowotworowych.

Na przykład, jeśli masz raka piersi, badanie genetyczne powie im, czy Herceptin może być dla Ciebie skuteczny.

Profilowanie może być również pomocne w przypadku, gdy inne metody leczenia, takie jak chemioterapia, nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. Mutacja genetyczna może wskazać zespołowi medycznemu nieoczekiwany lek, na przykład taki, który został pierwotnie opracowany dla innego rodzaju nowotworu.

Nie jest to magiczna kula

Podejście spersonalizowane działa lepiej niż tradycyjne leczenie, zmniejszając guzy i ratując życie. Ale nie zawsze jest to lekarstwo.

Nowotwory mogą zawierać komórki z różnymi mutacjami genów, dlatego terapia celowana, której celem jest wyeliminowanie komórek z jedną mutacją, może zadziałać tylko na część guza. Komórki, które pozostaną, mogą nadal rosnąć.

Porozmawiaj z lekarzem, aby dowiedzieć się, czy takie podejście może być skuteczne w Twoim przypadku.

Nowy rodzaj badań klinicznych

W standardowych badaniach testujących metody leczenia raka biorą udział osoby, których guzy mają podobną wielkość lub lokalizację. Mogą to być na przykład osoby z IV stopniem zaawansowania raka płuc. Jednak teraz, gdy istnieje medycyna spersonalizowana, naukowcy potrzebują nowych sposobów badania skuteczności terapii celowanych w przypadku różnych nowotworów.

Badania koszykowe łączą w jednym koszyku osoby z wieloma różnymi typami nowotworów i wykorzystują podejście medycyny precyzyjnej w celu znalezienia skutecznych metod leczenia. W jednym badaniu mogą więc brać udział osoby otrzymujące wiele różnych leków.

Tworzenie nowych metod leczenia wymaga nieustannej wymiany informacji między lekarzami i naukowcami. Nowe leki są opracowywane w celu zwalczania nowych zmian w genach. Następnie są one testowane w klinice. Ponieważ nowotwory zmieniają się w nowy sposób, dostępne będą kolejne leki.

Rak pochwy występuje, gdy złośliwe (rakowe) komórki tworzą się w pochwie. Dowiedz się więcej o typach, objawach, przyczynach, czynnikach ryzyka, etapach, diagnozie, leczeniu i rokowaniu raka pochwy.

Rak pochwy występuje, gdy komórki nowotworowe rosną w pochwie.

Pochwa kobiety – jej kanał rodny – jest kanałem, który biegnie od otworu macicy do zewnątrz ciała. Wiele rodzajów raka może rozprzestrzeniać się do pochwy z innych miejsc, ale rak, który zaczyna się w tym miejscu, jest rzadki. Każdego roku w Stanach Zjednoczonych odnotowuje się około 6000 nowych przypadków.

Typy raka pochwy

Wyróżnia się kilka głównych typów raka pochwy:

. Jest to zdecydowanie najczęstszy rodzaj raka. Dochodzi do niego, gdy rak tworzy się w płaskich, cienkich komórkach wyściełających pochwę. Ten typ nowotworu rozprzestrzenia się powoli i zwykle pozostaje w pobliżu miejsca, w którym się rozpoczął, ale może przenieść się do innych miejsc, takich jak wątroba, płuca lub kości. Ta postać jest najbardziej prawdopodobna u starszych kobiet. Prawie połowa wszystkich nowych zachorowań dotyczy kobiet w wieku 60 lat i starszych.

. Ten typ rozpoczyna się w komórkach gruczołowych w wyściółce pochwy, które wytwarzają śluz i inne płyny. Jest bardziej prawdopodobne, że rozprzestrzeni się na inne obszary, w tym płuca i węzły chłonne (małe narządy, które filtrują szkodliwe substancje w organizmie) w pachwinie.

Czyste komórki

. Jest to jeszcze rzadsza postać gruczolakoraka. Często występuje u kobiet, których matki we wczesnych miesiącach ciąży przyjmowały hormon o nazwie dietylostilbestrol (DES). W latach 1938-1971 lekarze często przepisywali ten lek, aby zapobiec poronieniom i innym problemom.

Jeszcze rzadziej rak pochwy może powstać w komórkach tkanki łącznej lub mięśni (mięsak) albo w komórkach wytwarzających barwniki (czerniak).

Przyczyny raka pochwy i czynniki ryzyka

Niektóre przypadki raka pochwy nie mają wyraźnej przyczyny. Większość z nich jest jednak związana z zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). Jest to najczęstsza choroba przenoszona drogą płciową (STD). Zakażenie HPV najczęściej ustępuje samoistnie, ale jeśli utrzymuje się dłużej, może prowadzić do raka szyjki macicy i pochwy.

Możesz być również bardziej narażona na raka pochwy, jeśli:

• Masz 60 lat lub więcej

• Byli narażeni na działanie DES

• Pili alkohol

• Mieć raka szyjki macicy lub zmiany przedrakowe

• nosić HIV

• Palić papierosy

• Masz w pochwie nietypowe komórki zwane neoplazją śródnabłonkową pochwy

Objawy raka pochwy

Rak pochwy często nie daje żadnych objawów. Lekarz może go wykryć podczas rutynowego badania lub testu Pap.

Jeśli masz objawy, mogą one obejmować:

• Nietypowe krwawienie z pochwy

• Wodnista lub brzydko pachnąca wydzielina z pochwy

• Ból w miednicy

• Ból podczas uprawiania seksu

• Ból przy sikaniu

• Częstsze niż zwykle siusianie

• Zaparcia

• Guzek w pochwie

Jeśli zauważysz którąkolwiek z tych rzeczy, nie oznacza to, że masz raka pochwy. Może to być po prostu infekcja. Ważne jest jednak, aby to sprawdzić.

Diagnostyka raka pochwy

Jeśli badanie miednicy lub test Pap wykazują oznaki problemu, lekarz może chcieć przyjrzeć się im bliżej, wykonując kolposkopię. Lekarz użyje podświetlanego narzędzia powiększającego zwanego kolposkopem, aby sprawdzić, czy w pochwie i szyjce macicy nie ma niczego niezwykłego.

Może także pobrać kawałek tkanki, aby specjalista mógł obejrzeć ją pod mikroskopem. Nazywa się to biopsją.

Stopnie zaawansowania raka pochwy

Po zdiagnozowaniu przez lekarza raka pochwy, wykona on badania obrazowe i inne badania, aby dowiedzieć się, czy rak rozprzestrzenił się na inne części ciała. Pomoże im to zdecydować, w jakim stadium jest rak i jak go leczyć. Wyróżnia się następujące stadia:

• Etap I: Nowotwór znajduje się tylko w ścianie pochwy.

• Etap II: Rak rozprzestrzenił się na tkanki wokół pochwy.

• Etap III: Rak znajduje się w ścianie miednicy.

• Etap IVa: Rak dotarł do wyściółki pęcherza moczowego, odbytnicy lub innego miejsca w miednicy.

• Stadium IVb: Nowotwór rozprzestrzenił się na dalsze części ciała, takie jak płuca lub kości.

Leczenie raka pochwy

Ty i twój lekarz zdecydujecie o leczeniu na podstawie wielu czynników, w tym tego, jak blisko nowotwór znajduje się innych organów, jego stadium, czy byłaś poddawana radioterapii w obszarze miednicy i czy miałaś histerektomię w celu usunięcia macicy.

Twój lekarz prawdopodobnie zaleci jedną lub więcej z tych metod leczenia:

Chirurgia. Jest to najczęstsza metoda leczenia. Lekarz może użyć lasera do wycięcia tkanki lub narośli. W niektórych przypadkach może usunąć całą pochwę lub jej część. Może być konieczna histerektomia w celu usunięcia szyjki macicy lub innych narządów.

Wiele kobiet po operacji może prowadzić normalne życie seksualne. Seks może jednak zwiększać ryzyko infekcji, może powodować krwawienie lub nadwyrężać miejsce operacji. Lekarz poinformuje Cię, co i kiedy można bezpiecznie robić.

Radioterapia. W leczeniu tym wykorzystuje się promienie rentgenowskie o dużej mocy lub inne formy promieniowania w celu zniszczenia nowotworu. Twój lekarz może użyć maszyny, która wysyła promienie rentgenowskie do twojego ciała, lub może wprowadzić substancję radioaktywną do twojego ciała, na nowotwór lub w jego pobliżu.

Radioterapia w okolicy miednicy może uszkodzić Twoje jajniki. Może to spowodować, że przestaną one produkować estrogen, co prowadzi do objawów menopauzy, takich jak uderzenia gorąca i suchość pochwy. Jeśli przeszłaś już menopauzę, prawdopodobnie nie będziesz miała takich problemów.

Ten rodzaj terapii może również podrażniać zdrową tkankę. Pochwa może stać się obrzęknięta i tkliwa. Seks może być bolesny.

(

). W tym celu stosuje się leki, które zabijają lub zatrzymują wzrost komórek nowotworowych. Leki można przyjmować doustnie lub wstrzykiwać do żyły (dożylnie lub dożylnie). W niektórych przypadkach lekarz może podać chemioterapię w postaci płynu lub kremu.

Może dojść do utraty popędu płciowego lub wystąpienia działań niepożądanych, takich jak mdłości, wypadanie włosów i zmiany masy ciała. Skutki te ulegną poprawie lub ustąpią po zakończeniu leczenia.

Rokowanie w przypadku raka pochwy

Powrót do zdrowia zależy od wielu czynników. Najważniejszym z nich jest stadium, w którym lekarz wykrył nowotwór. W najwcześniejszych stadiach lekarze często są w stanie wyleczyć raka pochwy.

Wskaźnik pięcioletniej przeżywalności wynosi około 67% dla kobiet w stadium I i II. Oznacza to, że 5 lat po zdiagnozowaniu lub leczeniu 67% kobiet nadal żyje. W przypadku wszystkich stadiów łącznie jest to około 47%.

Wiek, ogólny stan zdrowia, to, czy nowotwór jest nowy, czy powrócił, a także to, czy wystąpiły objawy, również odgrywają rolę w powrocie do zdrowia.

Profilaktyka raka pochwy

Najlepszym sposobem ochrony jest unikanie zakażenia wirusem HPV. FDA zatwierdziła szczepionkę Gardasil 9, aby zapobiegać chorobom związanym z HPV, w tym siedmiu najczęstszym typom wirusa HPV powodującym raka. Szczepionka jest przeznaczona dla osób w wieku od 9 do 45 lat. Młodsi pacjenci potrzebują mniejszej liczby szczepień, aby uzyskać pełną ochronę.

Pewne zmiany w stylu życia mogą również pomóc w zmniejszeniu ryzyka zachorowania na raka pochwy:

• Poczekaj z uprawianiem seksu do późnych lat nastoletnich lub później.

• Nie uprawiaj seksu z więcej niż jednym partnerem.

• Nie uprawiaj seksu z kimś, kto ma więcej niż jednego partnera.

• Używaj prezerwatyw podczas seksu.

• Regularnie wykonuj badania cytologiczne.

• Jeśli palisz, przestań. Jeśli nie palisz, nie zaczynaj.

Dowiedz się więcej o grasiczaku i raku grasicy, dwóch nowotworach atakujących grasicę. Jest to mały gruczoł, który wytwarza białe krwinki zwalczające infekcje.

W przypadku tych typów nowotworów guzy tworzą się na zewnątrz grasicy. Oba rodzaje są rzadkie. W Stanach Zjednoczonych każdego roku odnotowuje się około 400 przypadków zachorowań. Ogólnie rzecz biorąc, grasiczak jest mniej poważny niż rak grasicy. Jest też łatwiejszy do leczenia.

W przypadku grasiczaka komórki nowotworowe nie wyglądają inaczej niż zwykłe (nienowotworowe) komórki grasicy. Rosną one powoli i zazwyczaj nie rozprzestrzeniają się na inne miejsca w organizmie. U osób z grasiczakiem często występują choroby autoimmunologiczne, takie jak miastenia gravis czy nabyta aplazja czerwonokrwinkowa. W tych schorzeniach organizm atakuje własne zdrowe tkanki i narządy.

W przypadku raka grasicy komórki nowotworowe nie wyglądają jak normalne komórki grasicy. Rosną one szybciej. Zanim nowotwór zostanie wykryty, często zdążył już rozprzestrzenić się na inne obszary. To sprawia, że jest trudniejszy do leczenia.

Czynniki ryzyka i objawy

Lekarze nie są pewni, co wywołuje grasiczaka i raka grasicy. Nie wydaje się, aby nowotwory te występowały rodzinnie. Choroby te dotykają zarówno mężczyzn, jak i kobiety. Szansa zachorowania na nie jest większa u osób starszych. Afroamerykanie mają większe szanse niż osoby rasy białej. Zwykle są one wykrywane niemal przypadkowo, gdy lekarze używają promieni rentgenowskich lub tomografii komputerowej w celu wykrycia czegoś innego.

Jeśli masz takie objawy grasiczaka lub raka grasicy, skonsultuj się z lekarzem:

• Kaszel, który nie chce ustąpić

• Ból w klatce piersiowej

• Kłopoty z oddychaniem

• Ochrypły głos

• Kłopoty z połykaniem

• Brak apetytu

W rzadkich przypadkach guz nowotworowy grasicy uciska na główne naczynie krwionośne, które doprowadza krew do serca. Jest to tzw. zespół żyły głównej górnej (SVCS). Może on powodować takie problemy, jak obrzęk szyi, klatki piersiowej i twarzy lub obrzęk żył w górnej części ciała. Może również objawiać się bólami i zawrotami głowy. Jest to poważna choroba. Jeśli uważasz, że możesz mieć taką chorobę, natychmiast potrzebujesz pomocy medycznej.

Czy to rak grasicy?

Nie ma jednego badania wykrywającego raka grasicy. Podczas badania lekarz poszuka oznak i objawów choroby, zapyta o samopoczucie pacjenta i sprawdzi historię chorób w jego rodzinie. Może skierować Cię do onkologa (lekarza zajmującego się leczeniem nowotworów).

Oto badania, które może zastosować lekarz:

• Zdjęcie rentgenowskie

• Tomografia komputerowa – wykorzystuje promienie rentgenowskie i komputer do oglądania wnętrza ciała.

• MRI — wykorzystuje fale radiowe, magnes i komputer do wykonania szczegółowych zdjęć wnętrza ciała

• Skan PET — wykorzystuje niewielką ilość radioaktywnej glukozy (cukru) do poszukiwania komórek nowotworowych

Jeśli wykryta zostanie podejrzana masa, lekarz wykona biopsję, aby pobrać próbkę tkanki. Zazwyczaj jest ona pobierana za pomocą igły, a następnie badana pod mikroskopem. Jeśli masz raka grasicy, lekarz stwierdzi, czy nie rozprzestrzenił się on na inne części ciała.

Leczenie

Zależy ono od wielu czynników, takich jak ogólny stan zdrowia, czy jest to pierwszy przypadek zachorowania na któryś z tych typów nowotworu, a także od tego, czy nowotwór się rozprzestrzenił. Rak grasicy często powraca. W przypadku grasiczaków jest to mniej prawdopodobne.

Lekarz porozmawia z Tobą o najlepszym sposobie leczenia nowotworu. Niektórzy ludzie zasięgają drugiej opinii. Oznacza to, że należy udać się do innego lekarza, aby sprawdzić, czy nie zastosowałby on innego sposobu leczenia.

Najczęstsze rodzaje leczenia:

• Operacja usunięcia guza jest jedną z opcji.

• Przed lub po operacji można zastosować radioterapię w celu zniszczenia komórek nowotworowych.

• Terapia hormonalna blokuje hormony, aby powstrzymać wzrost komórek nowotworowych.

• Chemioterapia wykorzystuje leki do powstrzymania wzrostu komórek nowotworowych. Czasami stosuje się kombinację leków.

Lekarze czasami wypróbowują nowe metody leczenia grasiczaka i raka grasicy. Nazywa się to badaniami klinicznymi. Zapytaj swojego lekarza, czy udział w jednym z takich badań ma dla Ciebie sens.

Postępy

Po zakończeniu leczenia lekarz będzie chciał, abyś od czasu do czasu poddawał się badaniom, aby upewnić się, że dobrze się czujesz i że nowotwór nie powrócił. Mogą to być badania co kilka miesięcy przez kilka lat.

Choroba nowotworowa jest trudna. Możesz się martwić o swoje zdrowie, przyszłość, koszty leczenia, pracę i rodzinę. Nie jesteś sam – te uczucia są powszechne. Twój zespół opieki zdrowotnej może skontaktować Cię z osobą, która pomoże Ci stworzyć plan przeżycia. Jest to sposób dla osób, które przeszły chorobę nowotworową, aby iść naprzód i pozostać tak pozytywnym i zdrowym, jak to tylko możliwe.

Myślisz, że immunoterapia mogłaby pomóc w walce z rakiem? Oto, co należy wiedzieć przed rozpoczęciem leczenia.

Twój układ odpornościowy składa się z białych krwinek oraz narządów i tkanek układu limfatycznego, takich jak szpik kostny. Jego głównym zadaniem jest pomaganie organizmowi w zwalczaniu chorób i utrzymaniu zdrowia.

Leki stosowane w immunoterapii pomagają Twojemu układowi odpornościowemu pracować ciężej lub ułatwiają mu znalezienie i pozbycie się komórek nowotworowych.

Kilka leków stosowanych w immunoterapii zostało zatwierdzonych do walki z rakiem, a setki innych są obecnie testowane w ramach badań klinicznych (badania, w których ochotnicy testują nowe leki). Jeśli immunoterapia wydaje się najlepszym sposobem walki z rakiem, Twój lekarz może wiedzieć o badaniu klinicznym, do którego możesz się przyłączyć.

Jeśli lekarz zasugeruje immunoterapię w walce z rakiem, musisz z nim porozmawiać o wielu rzeczach, zanim zdecydujesz, czy jest ona odpowiednia dla Ciebie.

Jakie są korzyści?

Istnieje wiele powodów, dla których lekarz może uznać, że immunoterapia jest dobrym wyborem dla Ciebie:

Immunoterapia może być skuteczna, gdy inne metody leczenia nie działają. Niektóre nowotwory (np. rak skóry) nie reagują dobrze na radioterapię lub chemioterapię, ale zaczynają ustępować po zastosowaniu immunoterapii.

Immunoterapia może pomóc w lepszym działaniu innych metod leczenia raka. Inne stosowane terapie, takie jak chemioterapia, mogą działać lepiej, jeśli zastosuje się również immunoterapię.

Powoduje ona mniej skutków ubocznych niż inne metody leczenia. Dzieje się tak, ponieważ immunoterapia jest skierowana tylko na Twój układ odpornościowy, a nie na wszystkie komórki Twojego ciała.

Prawdopodobieństwo nawrotu nowotworu może być mniejsze. Po zastosowaniu immunoterapii Twój układ odpornościowy uczy się atakować komórki nowotworowe w przypadku ich nawrotu. Nazywa się to immunomemorią i może pomóc ci dłużej pozostać wolnym od nowotworu.

Jakie są zagrożenia?

Immunoterapia jest bardzo obiecującym sposobem leczenia raka. Może jednak powodować pewne problemy.

Może wystąpić niepożądana reakcja organizmu. Miejsce, do którego podawany jest lek, może boleć, swędzieć, puchnąć, czerwienić się lub boleć.

Mogą wystąpić skutki uboczne. Niektóre rodzaje immunoterapii pobudzają układ odpornościowy i sprawiają, że czujesz się jak po grypie – masz gorączkę, dreszcze i zmęczenie. Inne mogą powodować takie problemy, jak obrzęki, przyrost masy ciała spowodowany zwiększoną ilością płynów, kołatanie serca, duszność w głowie i biegunka. W większości przypadków dolegliwości te ustępują po pierwszym leczeniu.

Mogą one uszkadzać narządy i układy. Niektóre z tych leków mogą spowodować, że układ odpornościowy zaatakuje takie narządy, jak serce, wątroba, płuca, nerki lub jelita.

Nie jest to szybki sposób na wyleczenie. W niektórych przypadkach działanie immunoterapii trwa dłużej niż innych metod leczenia. Twój nowotwór może nie zniknąć szybko.

Nie u każdego zadziała. W chwili obecnej immunoterapia działa u mniej niż połowy osób, które ją wypróbowują. Wiele osób uzyskuje tylko częściową odpowiedź. Oznacza to, że twój guz może przestać rosnąć lub zmniejszyć się, ale nie zniknie. Lekarze nie są jeszcze pewni, dlaczego immunoterapia pomaga tylko niektórym osobom.

Twój organizm może się do niej przyzwyczaić. Z czasem immunoterapia może przestać oddziaływać na komórki nowotworowe. Oznacza to, że nawet jeśli na początku immunoterapia zadziała, twój guz może znowu zacząć rosnąć.

Medycyna precyzyjna koncentruje się na dwóch zestawach faktów dotyczących pacjenta: Co mówią twoje geny i jak wpływa na ciebie twoje środowisko.

Jeśli twój ojciec miał zawał serca w wieku 50 lat, możesz się martwić, czy mnie też to spotka?

Jeśli masz reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), możesz się zastanawiać, czy przejdzie ono na moje dziecko?

Takie obawy często pojawiają się w rodzinach. Ludzie mówią, że mają brata, kuzyna lub rodzica, który cierpi na jedno z wielu schorzeń – mówi dr Bryce Mendelsohn, specjalista w dziedzinie genetyki medycznej na Uniwersytecie Kalifornijskim w San Francisco. Zazwyczaj jednak może on przekazać dobrą wiadomość: To, że ktoś w twojej rodzinie choruje na jakąś chorobę, nie oznacza, że ty też na nią zachorujesz – ani że przekażesz ją swoim dzieciom.

Geny składają się z DNA, cząsteczki, która zawiera plan wzrostu, rozwoju i przetrwania. Mają one wiele wspólnego z Twoim zdrowiem. Podobnie jak styl życia i otaczający nas świat.

Jak styl życia wpływa na zdrowie?

Czasami naukowcy, mówiąc o zdrowiu, odwołują się do czynników środowiskowych. Zwrot ten może oznaczać czyste powietrze i wodę. Może też odnosić się do promieni słonecznych powodujących raka. Może też obejmować wybory dotyczące stylu życia, np. czy palisz papierosy lub czy uprawiasz wystarczająco dużo ruchu. Oto kilka przykładów:

• Stres, zwłaszcza ciągły stres związany z pracą lub rodziną, może mieć wpływ na choroby serca, wysokie ciśnienie krwi, cukrzycę, depresję i inne problemy zdrowotne. Dlatego tak ważne jest znalezienie zdrowych sposobów radzenia sobie z nim – spacer, terapia czy ograniczenie picia alkoholu.

• Palenie papierosów może być przyczyną ponad 10 rodzajów raka, w tym raka płuc, nerek, wątroby i jelita grubego. Jest także związane z chorobami serca, udarem i innymi poważnymi schorzeniami.

• Otyłość jest powiązana z wieloma problemami zdrowotnymi, takimi jak bezdech senny, cukrzyca typu 2, udar mózgu, nowotwory i zapalenie kości i stawów.

Każdy, kto próbował schudnąć lub rzucić palenie, wie, jak trudne może być dokonywanie zdrowych wyborów w sposób konsekwentny i długotrwały. Masz pewną kontrolę, ale nie możesz zmienić swoich genów.

Rola genów

To one decydują o kolorze włosów, oczu i wzroście. W niektórych przypadkach decydują również o tym, czy zachorujesz na jakąś chorobę.

Mendelsohn wskazuje na fenyloketonurię, zaburzenie, które powoduje wzrost poziomu substancji zwanej fenyloalaniną we krwi. Leczenie może nieco poprawić stan zdrowia, ale choroba nadal będzie występować. Do innych chorób spowodowanych zmianami w genach – lekarz nazwie te zmiany „mutacjami” – należą mukowiscydoza, choroba sierpowatokrwinkowa i choroba Huntingtona.

Z drugiej strony, posiadanie genu silnie związanego z chorobą nie zawsze oznacza, że zachorujesz. Na przykład choroba Alzheimera wydaje się mieć powiązania genetyczne. Jednak osoby posiadające ten gen nie zawsze na nią zapadają, a niektóre osoby, które na nią zapadają, nie mają genu.

Kiedy to coś więcej niż geny

Reumatoidalne zapalenie stawów jest dobrym przykładem choroby, która plasuje się pośrodku spektrum. Czasami istnieje związek genetyczny: Jeśli masz bliskiego krewnego, który na nią choruje, istnieje większe prawdopodobieństwo, że na nią zachorujesz. Ale pewną rolę może też odgrywać środowisko i styl życia. Palenie tytoniu może zwiększyć ryzyko zachorowania. Inne przyczyny to zmiany w hormonach płciowych i niektóre infekcje.

Istnieją też schorzenia, w których pewną rolę odgrywają geny, ale wybór stylu życia ma większy wpływ na to, czy zachorujesz, czy nie. Doskonałym przykładem jest cukrzyca typu 2. Zarówno pewne geny, jak i nadwaga mogą zwiększyć prawdopodobieństwo zachorowania na nią. Jednak osoba o prawidłowej wadze, nawet jeśli ma geny najwyższego ryzyka, prawdopodobnie nie zachoruje na cukrzycę. Jak mówi Mendelsohn, osoba z nadwagą, nawet jeśli ma najmniejsze ryzyko genetyczne, i tak może zachorować na cukrzycę.

Jak pomaga medycyna precyzyjna

Im więcej lekarze wiedzą na temat roli genów w naszym zdrowiu, tym lepiej mogą diagnozować i leczyć choroby. Badania genów noworodków cierpiących na tajemnicze choroby w około 25% przypadków wykazują powiązanie genetyczne, mówi dr Jeanette McCarthy, adiunkt w Instytucie Nauk o Genomie i Polityki Centrum Medycznego Uniwersytetu Duke’a. Wartość ma nie tylko znalezienie przyczyny i rozwiązanie zagadki, ale także w niektórych przypadkach możliwość leczenia.

To jeden ze sposobów, w jaki medycyna precyzyjna, która wciąż jest nową dziedziną, wywiera pozytywny wpływ. Innym jest sposób, w jaki pomaga ona lekarzom przepisywać właściwe leki w odpowiednich dawkach dla właściwych pacjentów. McCarthy podaje kilka przykładów:

• Karbamazepina, lek na padaczkę, może mieć rzadkie, ale poważne skutki uboczne. Test genetyczny może dać lekarzom informację, czy pacjent jest bardziej narażony na wystąpienie działań niepożądanych i czy w związku z tym nie powinien go przyjmować.

• Kilka leków zostało opracowanych w celu zwalczania pewnych nieprawidłowości genetycznych, w tym ivacaftor (Kalydeco), lek zatwierdzony dla osób z pewnymi mutacjami w genie mukowiscydozy.

Naukowcy poszukują również sposobów poprawy nawyków zdrowotnych w pewnych grupach ludzi, którzy są bardziej narażeni na choroby wynikające z niewłaściwych wyborów zdrowotnych. Na przykład palenie jest nawykiem trudnym do zerwania. Jednak obecnie społeczność afroamerykańska o niskich dochodach, która od dziesięcioleci jest celem reklam i promocji wyrobów tytoniowych, otrzymuje specjalnie dostosowane programy i materiały, które mają pomóc palaczom w rzuceniu nałogu.

Podejmowane są również wysiłki, aby zapobiec większej liczbie przypadków cukrzycy typu 2. Jeden z przykładów: Naukowcy pracują nad narzędziem, które pozwoli znaleźć osoby najbardziej narażone na zachorowanie na tę chorobę. Narzędzie to wykorzystuje poziom cukru we krwi i inne elementy, dzięki czemu nie ma potrzeby przeprowadzania testów genetycznych. Pomogłoby to również lekarzom w podjęciu decyzji, kto może odnieść korzyści z podania leku przeciwcukrzycowego lub zmiany stylu życia.

Poznaj różne rodzaje biopsji węzłów chłonnych i dowiedz się, w jaki sposób można sprawdzić, czy masz raka.

Jeśli lekarz mówi, że należy wykonać biopsję węzła chłonnego, to dlatego, że musi sprawdzić, czy nie ma oznak choroby, na przykład raka. Lekarz pobiera mały fragment jednego z węzłów chłonnych i wysyła go do specjalisty, który ogląda go pod mikroskopem.

Węzły chłonne są częścią ciała, o której istnieniu większość ludzi nawet nie wie. Wewnątrz organizmu znajdują się setki tych małych narządów, które odgrywają kluczową rolę w filtrowaniu szkodliwych substancji, w tym zarazków.

Biopsja węzła chłonnego może pomóc zdiagnozować raka lub sprawdzić, czy nie przeniósł się on na inny obszar. Można także poszukać infekcji, które mogą wyjaśnić występowanie pewnych objawów, takich jak obrzęk węzłów chłonnych.

Rodzaje biopsji węzłów chłonnych

. Lekarz może to zasugerować, jeśli chce sprawdzić, czy nowotwór, który już u Ciebie występuje, np. czerniak lub rak piersi, nie przeniósł się w nowe miejsce.

Węzły chłonne wartownicze są pierwszymi, do których dociera rak, gdy się rozprzestrzenia. Jeśli nie ma w nich żadnych komórek nowotworowych, prawdopodobnie rak nie przeniósł się z pierwotnej lokalizacji.

Pierwszym krokiem lekarza podczas wykonywania tego rodzaju biopsji jest odnalezienie węzłów wartowniczych. W tym celu wstrzyknie on substancję radioaktywną lub niebieski barwnik, albo oba te środki, w obszar w pobliżu guza. Twój układ limfatyczny – zwalczająca zarazki sieć przewodów i węzłów chłonnych – wysyła barwnik lub materiał radioaktywny do węzłów wartowniczych. Lekarz będzie mógł je zlokalizować za pomocą urządzenia, które wykryje radioaktywność lub zobaczy barwnik.

Następnie lekarz usuwa węzły. Podczas zabiegu pacjent nie będzie odczuwał żadnego bólu, ponieważ zostanie poddany znieczuleniu ogólnemu, co oznacza, że nie będzie przytomny w trakcie procedury. Większość osób może wrócić do domu jeszcze tego samego dnia.

Ten rodzaj biopsji przypomina pobieranie próbki krwi, z tą różnicą, że lekarz używa jeszcze cieńszej igły z wydrążoną rurką w środku.

Lekarz wprowadza igłę do jednego z węzłów chłonnych w celu pobrania płynu i komórek, które później są badane przez innych lekarzy. Pacjent może otrzymać znieczulenie miejscowe – lek, który zapobiega odczuwaniu bólu w miejscu, w którym wykonywany jest zabieg.

Pacjent zazwyczaj może wrócić do domu tego samego dnia. Jeśli lekarz nie uzyska próbki wystarczającej do postawienia diagnozy, konieczne może być wykonanie innych rodzajów biopsji.

Jest to ta sama podstawowa procedura, co aspiracja cienkoigłowa, ale lekarz używa większej igły z większym otworem w środku. Za pomocą tej igły lekarz jest w stanie pobrać niewielki fragment tkanki, co pozwala uzyskać więcej informacji niż w przypadku płynu i komórek. Zazwyczaj pacjent otrzymuje znieczulenie miejscowe.

W przypadku obu rodzajów biopsji igłowej lekarz może być zmuszony do wielokrotnego wprowadzania igły, aby uzyskać wystarczającą próbkę do pracy. Nawet wtedy cała procedura powinna trwać tylko około 15 do 30 minut.

Przypomina to nieco zabieg chirurgiczny. Lekarz nacina skórę, aby usunąć cały węzeł chłonny lub jego część.

Zazwyczaj stosuje się znieczulenie miejscowe, ale czasami lekarz może zasugerować znieczulenie ogólne. Prawdopodobnie konieczne będzie założenie szwów, aby zamknąć ranę, ale większość osób nie ma blizn.

Biopsja węzłów chłonnych jest zwykle bardzo bezpieczna, choć może wystąpić niewielkie krwawienie i ból po zabiegu. Czas rekonwalescencji po biopsji cienkoigłowej jest najkrótszy. Pacjent powinien od razu móc wstać z łóżka i wrócić do swoich normalnych zajęć. Jeśli lekarz zastosuje znieczulenie ogólne, pacjent będzie musiał odpocząć, zanim będzie mógł wrócić do normalnego życia.

Co dzieje się po zabiegu

Po wykonaniu biopsji lekarz wysyła węzeł chłonny – lub jego niewielką próbkę – do innego lekarza, patologa. Umieści on tkankę na szkiełku i zbada ją pod mikroskopem. Sprawdzi, czy komórki wyglądają normalnie, czy nie. Jeśli chcą wiedzieć, czy masz raka, sprawdzą, czy są w niej komórki nowotworowe.

Czas oczekiwania na wyniki jest różny. Jeśli miałeś biopsję węzła wartowniczego, patolog czasami sprawdza oznaki raka podczas zabiegu. Jeśli stwierdzi obecność komórek rakowych, chirurg może zdecydować o natychmiastowym pobraniu większej liczby węzłów chłonnych, a nie o ponownej wizycie.

W przypadku biopsji cienkoigłowej wyniki można otrzymać tego samego dnia. W przypadku biopsji rdzeniowej i biopsji otwartej trzeba będzie poczekać nieco dłużej. Czas ten zależy od tego, czy konieczne jest wykonanie innych badań i jak wielu. Jeśli nie ma takiej potrzeby, wyniki mogą być znane w ciągu 2-3 dni po zabiegu. W przeciwnym razie konieczne może być odczekanie od 7 do 10 dni. Czasami może to trwać nawet dłużej.

Twój rak nerki rozprzestrzenił się. Nadal można go leczyć. Dowiedz się więcej o metodach leczenia, ryzyku i skutkach ubocznych.

Przerzutowy rak nerkowokomórkowy to rak nerki, który rozprzestrzenił się na inne części ciała. Jest on również nazywany rakiem nerkowokomórkowym w IV stadium zaawansowania.

Leczenie raka po jego rozprzestrzenieniu się jest trudniejsze, ale nie jest niemożliwe. Ty i Twój lekarz nadal macie wiele możliwości.

Leczenie przerzutowego raka nerkowokomórkowego obejmuje:

• Chirurgia

• Immunoterapia

• Terapia celowana

• Radioterapia

• Chemioterapia

Porozmawiaj o wszystkich możliwościach z lekarzem. Dowiedz się, jak każda terapia może Ci pomóc i jakie mogą być jej skutki uboczne, abyś mógł wybrać najlepszą dla siebie.

Chirurgia

Chirurgia jest głównym sposobem leczenia raka, który nie urósł poza nerkę. Może ona jednak stanowić opcję, jeśli nowotwór się rozprzestrzenił.

Nefrektomia radykalna jest podstawową operacją w przypadku tego typu nowotworu. Podczas tego zabiegu chirurg usuwa:

• Nerkę, w której znajduje się guz

• Nadnercze, które znajduje się na szczycie tej nerki

• Węzły chłonne w pobliżu

• Tłuszcz wokół narządu

Jeśli rak nie rozprzestrzenił się daleko, operacja może być lekarstwem. Dzięki niej możesz żyć dłużej. Operacja może także złagodzić objawy, takie jak ból i krwawienie.

Jeśli nie jesteś wystarczająco zdrowy, aby poddać się operacji, masz inną możliwość. Zabieg zwany embolizacją tętnic może złagodzić objawy, takie jak ból i krwawienie.

Podczas tej procedury chirurg umieszcza małe kawałki specjalnej gąbki żelatynowej lub innego materiału w głównym naczyniu krwionośnym biegnącym do nerki. Kawałki te blokują przepływ krwi do tego narządu. Bez wystarczającej ilości krwi nowotwór będzie się kurczył.

Twój lekarz może chcieć wykonać embolizację tętnic przed radykalną nefrektomią. Obkurczenie guza może ułatwić przeprowadzenie operacji.

Każda operacja może wiązać się z ryzykiem. W przypadku usunięcia nerki możliwe jest wystąpienie takich problemów, jak:

• Zakażenie

• Krwawienie

• Zapalenie płuc

• Reakcja na leki stosowane w znieczuleniu

• Uszkodzenie narządów i naczyń krwionośnych

• Niewydolność drugiej nerki

Przed zabiegiem należy zapytać chirurga o prawdopodobieństwo wystąpienia tych problemów.

Twój organizm może pracować normalnie z jedną nerką. Przejmie ona zadanie filtrowania krwi. Twój lekarz będzie przeprowadzał regularne badania kontrolne, aby upewnić się, że druga nerka działa prawidłowo.

Jeśli rak rozprzestrzenił się na inne części ciała, konieczne będzie zastosowanie innych metod leczenia, takich jak terapia celowana i immunoterapia. Zabiegi te zabijają wszystkie komórki nowotworowe w całym organizmie, które pozostały po operacji.

Immunoterapia

Immunoterapia wykorzystuje substancje wytworzone w laboratorium lub przez Twój organizm, aby pomóc Twojemu układowi odpornościowemu w walce z rakiem nerki. Nazywa się ją także terapią biologiczną.

Istnieją trzy ogólne rodzaje. Leki z grupy inhibitorów punktów kontrolnych w dużej mierze zastąpiły leczenie interferonem i lekami IL-2.

Inhibitory punktów kontrolnych. Twój układ odpornościowy wykorzystuje system „punktów kontrolnych” na powierzchni komórek, aby odróżnić, które z nich są prawidłowe, a które szkodliwe. Komórki nowotworowe mogą czasami wykorzystywać punkty kontrolne, aby uchodzić za zdrowe komórki i ukrywać się przed układem odpornościowym.

Inhibitory punktów kontrolnych to nowszy rodzaj leków, które wyłączają punkty kontrolne, aby pomóc układowi odpornościowemu w wykryciu komórek nowotworowych.

Niwolumab (Opdivo) i pembrolizumab (Keytruda) to dwa z najpopularniejszych inhibitorów punktów kontrolnych, które mogą być stosowane w leczeniu przerzutowego raka nerkowokomórkowego.

Oba te leki są podawane przez żyłę. Każda dawka trwa około 30 minut. Niwolumab jest podawany co 2 do 4 tygodni. Pembrolizumab podaje się co 3 tygodnie.

Interleukina-2 (IL-2) jest stworzoną przez człowieka wersją białek wytwarzanych przez układ odpornościowy, zwanych cytokinami, które pomagają niszczyć komórki nowotworowe. Lek aktywuje Twój układ odpornościowy do atakowania nowotworu.

IL-2 można przyjmować na jeden z dwóch sposobów:

• Przez cienką rurkę wprowadzaną do żyły (kroplówka). Otrzymuje się ją w szpitalu.

• W postaci zastrzyku pod skórę. Można ją otrzymać w gabinecie lekarskim lub zrobić to samemu w domu.

W dużych dawkach IL-2 może zmniejszać guzy. Pomaga ona jednak tylko niewielkiej grupie osób z zaawansowanym rakiem nerkowokomórkowym. Może też powodować działania niepożądane, takie jak:

• Niskie ciśnienie krwi

• Płyn w płucach

• Uszkodzenie nerek

• Zawał serca

• Zmęczenie

• Krwawienie

• Dreszcze

• Gorączka

Interferon alfa spowalnia wzrost guza. Otrzymuje się go w postaci zastrzyku pod skórę. Sam w sobie nie działa zbyt dobrze. Zwykle przyjmuje się go z innym lekiem, takim jak bevacizumab (Avastin).

Efekty uboczne tego leczenia obejmują:

• Objawy grypopodobne, takie jak gorączka i dreszcze

• Nudności

• Zmęczenie

Terapia celowana

Leki te celują w te części komórek nowotworowych, które pomagają im rosnąć i przetrwać. Są one zaprojektowane tak, aby zabijać raka bez uszkadzania zdrowych komórek.

Terapie celowane w raku nerkowokomórkowym obejmują:

Terapię antyangiogenną. Do wzrostu guzy potrzebują dopływu krwi. Angiogeneza jest procesem, który guzy wykorzystują do tworzenia nowych naczyń krwionośnych. Terapia antyangiogenna ogranicza wzrost naczyń krwionośnych, aby „zagłodzić” guzy.

Jeden z tych leków, bevacizumab (Avastin), blokuje białko o nazwie VEGF, które pomaga guzom w tworzeniu nowych naczyń krwionośnych. Często przyjmuje się go razem z lekiem stosowanym w immunoterapii – interferonem alfa.

Avastin podaje się w postaci kroplówki do żyły raz na dwa tygodnie. Każda kroplówka trwa od 30 do 90 minut.

Działania niepożądane obejmują:

• Omdlenia

• Brak poczucia głodu

• Zmiana w smaku jedzenia

• Wysokie ciśnienie krwi

• Zgaga

• Biegunka

• Utrata wagi

• Bóle w ustach

Inhibitory kinazy tyrozynowej (TKI) zwalczają białka zwane kinazami tyrozynowymi, które wspomagają wzrost komórek nowotworowych i ich naczyń krwionośnych. Do leków tych należą:

• Aksytynib (Inlyta)

• Kabozantynib (Cabometyx)

• Lenwatynib (Lenvima)

• Pazopanib (Votrient)

• Sorafenib (Nexavar)

• Sunitinib (Sutent)

• Tivozanib (Fotivda)

Leki TKI przyjmuje się w postaci tabletek raz lub dwa razy dziennie. Do działań niepożądanych tych leków należą:

• Nudności

• Biegunka

• Wysokie ciśnienie krwi

• Ból rąk i stóp

• Problemy z wątrobą

Inhibitory mTOR to leki działające na białko mTOR, które wspomaga wzrost komórek nowotworowych. Należą do nich:

• Ewerolimus (Afinitor)

• Temsirolimus (Torisel)

Afinitor to tabletka, którą przyjmuje się raz dziennie. Torisel jest podawany w kroplówce raz w tygodniu.

Do działań niepożądanych inhibitorów mTOR należą:

• owrzodzenia w jamie ustnej

• Wysypka

• Słabość

• Brak poczucia głodu

• Gromadzenie się płynu w twarzy lub nogach

• Wysoki poziom cukru i cholesterolu we krwi

Radioterapia

W leczeniu tym wykorzystuje się wysokoenergetyczne promieniowanie rentgenowskie do zabijania komórek nowotworowych. Promieniowanie nie działa zbyt dobrze w przypadku raka nerki. Może jednak stanowić rozwiązanie, jeśli nie możesz poddać się operacji. Może ona także złagodzić objawy, takie jak ból lub obrzęk. Zabiegi, które poprawiają samopoczucie, ale nie zabijają nowotworu, nazywane są terapiami paliatywnymi.

Zazwyczaj pacjent jest naświetlany z urządzenia umieszczonego poza ciałem. Nazywa się to napromienianiem wiązką zewnętrzną.

Do skutków ubocznych radioterapii należą:

• Zmęczenie

• Zaczerwienienie skóry

• Skurcz żołądka

• Biegunka

Chemioterapia

Chemioterapia wykorzystuje leki do zabijania komórek nowotworowych w całym organizmie. Może ona leczyć nowotwory, które się rozprzestrzeniły.

Leczenie to zazwyczaj nie jest skuteczne w przypadku raka nerkowokomórkowego. Może jednak stanowić opcję, jeśli próbowałeś już immunoterapii, leków celowanych lub obu tych metod. Niektóre leki stosowane w chemioterapii pomagają niewielkiej liczbie osób z zaawansowanym rakiem nerki.

Chemioterapię przyjmuje się w postaci tabletek lub przez kroplówkę do żyły. Zazwyczaj chemioterapię podaje się w cyklach – kilka tygodni, po czym następuje przerwa.

Efekty uboczne chemioterapii obejmują:

• Utrata włosów

• Bóle w ustach

• Brak poczucia głodu

• Uczucie zmęczenia

• Nudności i wymioty

• Biegunka lub zaparcia

• Większe prawdopodobieństwo wystąpienia infekcji

Znalezienie właściwego leczenia

Lekarz pomoże Ci wybrać najlepszą terapię lub kombinację terapii dla Twojego nowotworu. Jeśli wypróbujesz kilka metod i nie przyniosą one oczekiwanych rezultatów, zapytaj lekarza o możliwość wzięcia udziału w badaniu klinicznym. Badania takie testują nowe metody leczenia raka nerki, aby sprawdzić, czy są one bezpieczne i czy działają. Twój lekarz może powiedzieć Ci, czy jedno z takich badań może być dla Ciebie odpowiednie.

To normalne, że podczas leczenia raka twoje życie seksualne ulega spowolnieniu. Po zakończeniu leczenia dowiesz się, jak zwiększyć intymność i znów poczuć się dobrze we własnym ciele.

Po leczeniu raka twoje życie seksualne może wyglądać nieco inaczej niż wcześniej. Możesz nie być w nastroju tak często, a fizyczne efekty uboczne mogą sprawić, że poczujesz się niepewnie. Na przykład, możesz stracić włosy lub zmienić wagę. Możesz też mieć problemy z kontrolowaniem swojego pęcherza lub jelit.

Niektóre skutki leczenia raka ustępują szybko, inne mogą utrzymywać się przez miesiące lub lata. Jeśli byłeś leczony z powodu raka prostaty, możesz mieć trudności z uzyskaniem lub utrzymaniem erekcji. Kobiety, które przeszły radioterapię lub terapię hormonalną, mogą odczuwać intensywną suchość pochwy, która sprawia, że seks jest bolesny.

Nie ma jednak potrzeby rezygnować z seksu. Nadal ważne jest, aby czuć się dobrze we własnym ciele i być blisko kogoś, kogo się kocha.

Przy odrobinie cierpliwości możesz sprawić, że Twoje życie seksualne będzie tak samo satysfakcjonujące jak wcześniej.

Szukaj innych sposobów na zbliżenie się do partnera. Kiedy nie masz ochoty na seks, możesz nadal trzymać się za ręce, całować, przytulać lub robić sobie nawzajem masaże. Nie bój się mówić, co jest, a co nie jest przyjemne. Dzielenie się z partnerem swoimi uczuciami może pomóc w zbliżeniu się do siebie.

Miej otwarty umysł. Jeśli nie jesteś w stanie uprawiać seksu, do którego jesteś przyzwyczajona, pomyśl o innych sposobach pobudzenia. Na przykład niektóre kobiety dowiadują się, że mogą osiągnąć orgazm, gdy partner delikatnie dotyka ich piersi.

Zapewnij sobie wygodę. Kobiety, które odczuwają ból lub suchość pochwy, mogą spróbować użyć lubrykantu na bazie wody lub silikonu. Może być konieczne użycie dużej ilości, aby zauważyć różnicę.

Zapytaj swojego lekarza o receptę. Niektóre leki, takie jak sildenafil (Viagra) i tadalafil (Cialis), zwiększają dopływ krwi do penisa, ułatwiając mężczyznom uzyskanie i utrzymanie erekcji. Kobiety cierpiące na suchość pochwy mogą przyjmować estrogeny w małych dawkach w postaci tabletek lub stosować kremy bądź pierścienie, które umieszcza się w pochwie.

Skorzystaj z pomocy urządzenia medycznego. Urządzenie do erekcji próżniowej (VED) pomaga usztywnić penisa, gdy jest się gotowym do odbycia stosunku płciowego, choć nie pomoże, jeśli ma się trudności z wejściem w nastrój. Jeśli urządzenie VED nie działa, można porozmawiać z lekarzem o wszczepieniu implantu prącia.

Kobiety, które odczuwają ból podczas seksu, mogą kilka razy w tygodniu stosować plastikową rurkę zwaną rozszerzaczem pochwy. Rozszerza ona delikatnie pochwę i może złagodzić odczuwane napięcie.

Pomyśl o swojej nowej normalności. Podczas leczenia raka mogłaś mieć usuniętą część ciała. Bądź szczera ze sobą i swoim partnerem co do tego, jak chciałabyś, aby ten obszar był traktowany. Czy chciałbyś, aby był on delikatnie dotykany? Czy w ogóle nie dotykać? Porozmawiaj o tym wcześniej, a może łatwiej będzie Ci się zrelaksować podczas seksu.

W zależności od rodzaju nowotworu, który przeszłaś, Twoje ciało może teraz działać inaczej. Na przykład niektóre osoby, które przeszły leczenie raka jelita grubego, mogą być zmuszone do noszenia worka stomijnego, który zbiera odpady z organizmu. W takim przypadku możesz przykryć go specjalnym woreczkiem lub założyć na niego koszulkę podczas seksu, jeśli sprawia, że czujesz się skrępowany.

Porozmawiaj z kimś. Być może lekarz ma jakieś rady, których jeszcze nie wypróbowałeś. Można też porozmawiać z licencjonowanym doradcą lub terapeutą seksualnym. Możesz poprosić swojego partnera, aby poszedł z Tobą na sesję.

Zbuduj swoją pewność siebie. Skupić się na tych częściach ciała, które się podobają. Znajdź czas na czynności, które sprawiają, że czujesz się szczęśliwa i pewna siebie. Im lepiej czujesz się we własnej skórze, tym bardziej będziesz w stanie się zrelaksować i czerpać przyjemność z seksu.

Dowiedz się od lekarza więcej o objawach, przyczynach i sposobach leczenia tego typu nowotworu, który jest związany z azbestem.

Przewodnik po mezoteliomie złośliwym

1 z 14

Co to jest?

Ten rzadki nowotwór rozpoczyna się w tkankach wyściełających narządy. Najczęściej występuje w płucach, gdzie nazywany jest międzybłoniakiem opłucnej. Może również pojawić się w wyściółce brzucha, a bardzo rzadko w okolicy serca lub jąder. Jest to szybko rosnący nowotwór, który można leczyć, ale nieczęsto udaje się go wyleczyć.

2 z 14

Rodzaje

Różne rodzaje międzybłoniaka zależą od wyglądu komórek nowotworowych. Najczęściej spotykany jest nabłonkowaty – komórki nowotworowe układają się w arkusze. W tym przypadku leczenie przynosi lepsze efekty niż w innych. W przypadku sarkoidalnego, komórki są wrzecionowate. Jest to najrzadziej występujący i najtrudniejszy do leczenia nowotwór. Dwufazowy jest mieszanką dwóch pozostałych typów. Im więcej jest komórek sarkoidalnych, tym trudniej jest go leczyć.

3 z 14

Związek z azbestem

Prawdopodobieństwo zachorowania na międzybłoniaka złośliwego jest większe, jeśli spędzasz dużo czasu w pobliżu azbestu – naturalnego minerału stosowanego niegdyś w podłogach, gontach i innych materiałach budowlanych. Jesteś również w grupie ryzyka, jeśli mieszkasz z kimś, kto pracował z azbestem – pył może być przenoszony do domu na skórze i ubraniach. Kiedy azbest pęka, jego pył może dostać się do płuc i doprowadzić do rozwoju międzybłoniaka. Lekarze nie są pewni, dlaczego tak się dzieje. Nie każdy, kto ma kontakt z azbestem, zachoruje na raka, a choroba może nie ujawnić się nawet przez 40 lat.

4 z 14

Objawy

Do typowych objawów międzybłoniaka złośliwego należą:

• Kaszel

• Guzki, ból lub obrzęk brzucha lub żeber

• Uczucie zmęczenia

• Problemy z oddychaniem

• Problemy z zakrzepami krwi

• Utrata wagi bez powodu

Wiele innych schorzeń może być przyczyną tych problemów, ale w razie obaw należy skontaktować się z lekarzem, zwłaszcza jeśli przebywało się w pobliżu azbestu.

5 z 14

Diagnostyka: Badania obrazowe

Lekarz może zadawać pytania dotyczące historii zdrowia pacjenta, a następnie przeprowadzić badanie fizykalne w celu wykrycia guzków lub nagromadzenia płynu w klatce piersiowej lub brzuchu. Może także chcieć dokładnie obejrzeć płuca za pomocą prześwietlenia klatki piersiowej. W zależności od tego, co to wykaże, mogą zalecić wykonanie prześwietlenia, aby sprawdzić, gdzie może znajdować się guz i czy się rozprzestrzenił. Może to być tomografia komputerowa (CT), podczas której wykonuje się kilka zdjęć rentgenowskich pod różnymi kątami i łączy się je w celu uzyskania pełniejszego obrazu. Można też zasugerować wykonanie pozytonowej tomografii emisyjnej (PET), która wykorzystuje promieniowanie do tworzenia trójwymiarowych kolorowych obrazów.

6 z 14

Diagnoza: Biopsja

Jedynym sposobem, aby dowiedzieć się na pewno, czy masz międzybłoniaka, jest pobranie przez lekarza próbki guza do badań. W tym celu lekarz może wykonać jedno lub dwa małe nacięcia, a następnie użyć maleńkiej kamery i specjalnych narzędzi do pobrania próbki. Może też pobrać trochę tkanki lub płynu za pomocą igły. W niektórych przypadkach lekarz może zastosować otwartą operację, w której wykona większy otwór w twoim ciele, aby pobrać próbkę.

7 z 14

Scena

Tylko międzybłoniak opłucnej, czyli taki, który znajduje się w płucach, ma swoje stadia. Informują one o stopniu zaawansowania nowotworu i pomagają lekarzowi określić sposób jego leczenia.

• Etap I: Nowotwór znajduje się w wyściółce tylko jednej strony ściany klatki piersiowej.

• Etap II: Rozprzestrzenił się na wyściółkę lub tkankę płuc i przepony.

• Etap III: Przeniósł się głębiej do klatki piersiowej, być może do mięśnia płucnego lub węzłów chłonnych.

• Etap IV: Rozprzestrzenił się na całą klatkę piersiową lub inne części ciała.

8 z 14

Leczenie: Chirurgia

Zalecenia lekarza zależą od stadium zaawansowania nowotworu (jeśli jest), ogólnego stanu zdrowia pacjenta oraz sprawności płuc. Najczęstszą metodą leczenia jest operacja. Jeśli rak zostanie wykryty odpowiednio wcześnie, lekarz może być w stanie usunąć cały nowotwór. Nawet jeśli nie jest to możliwe, operacja może pomóc w łagodzeniu objawów, takich jak ból, problemy z oddychaniem i gromadzenie się płynu.

9 z 14

Leczenie: Chemioterapia

Jest to kombinacja silnych leków stosowanych do zwalczania raka. Lekarz może zaproponować ją przed operacją, aby zmniejszyć rozmiary raka, lub po niej, aby zapobiec jego nawrotom. Jest to również opcja dla osób, które nie są wystarczająco zdrowe, aby poddać się operacji lub u których rak rozprzestrzenił się po całym organizmie. Efekty uboczne obejmują owrzodzenie jamy ustnej, rozstrój żołądka i wymioty.

10 z 14

Leczenie: Radioterapia

W tym celu lekarze wykorzystują wiązki energii o wysokiej energii do zabijania komórek nowotworowych. Radioterapię stosuje się czasem po operacji, aby zabić wszystkie pozostałe komórki. Można ją również zastosować w celu złagodzenia objawów, takich jak ból, problemy z oddychaniem lub przełykaniem. Zazwyczaj jest on podawany w dawkach trwających zaledwie kilka minut. Skutki uboczne mogą obejmować uczucie większego niż zwykle zmęczenia, duszności i rozstrój żołądka.

11 z 14

Leczenie: Badania kliniczne

Dwie nowe terapie stały się częścią standardowego leczenia po wykazaniu ich skuteczności w badaniach klinicznych. Są to:

• Terapia celowana: wykorzystuje leki, które blokują komórki nowotworowe przed działaniem w normalny sposób.

• Immunoterapia: wykorzystuje układ odpornościowy do atakowania komórek nowotworowych

Naukowcy nadal wykorzystują badania kliniczne do testowania innych nowych metod leczenia. Jeśli jesteś zainteresowany, lekarz może pomóc ci ustalić, czy któraś z nich jest dla ciebie odpowiednia. Testowane metody leczenia międzybłoniaka obejmują:

• Terapia fotodynamiczna: wykorzystuje lek aktywowany światłem do zabijania komórek nowotworowych.

• Terapia genowa: zmiana genów w komórkach nowotworowych w celu ich zniszczenia

12 z 14

Leczenie: Medycyna integracyjna

Niektóre formy medycyny komplementarnej mogą pomóc w łagodzeniu objawów międzybłoniaka. Na przykład, jeśli często brakuje ci tchu, możesz spróbować ćwiczeń relaksacyjnych, akupunktury lub ćwiczeń oddechowych, które pomogą ci zachować spokój, gdy masz problemy z oddychaniem.

13 z 14

Czy można temu zapobiec?

Jeśli Twój dom został zbudowany przed 1978 r., zachowaj ostrożność podczas prac – jest bardziej prawdopodobne, że znajduje się w nim azbest. Jeśli nie jesteś pewien, czy w Twoim domu znajdują się obszary problematyczne, zleć kontrolę ekspertowi. Zazwyczaj bezpieczniej jest pozostawić azbest na miejscu, niż próbować go usunąć.

Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Pintereście