Lekarz zapewnia przegląd amputacji, w tym powody, dla których kończyna może wymagać amputacji i odzysku po operacji.

Około 1,8 miliona Amerykanów żyje z amputacjami. Amputacja nogi – powyżej lub poniżej kolana – jest najczęstszą operacją amputacji.

Przyczyny amputacji

Istnieje wiele powodów, dla których konieczna może być amputacja. Najczęstszym z nich jest słabe krążenie krwi spowodowane uszkodzeniem lub zwężeniem tętnic, zwanym chorobą tętnic obwodowych. Bez odpowiedniego przepływu krwi komórki ciała nie mogą otrzymać z krwiobiegu tlenu i składników odżywczych, których potrzebują. W rezultacie dotknięte tkanki zaczynają obumierać i może dojść do zakażenia.

Inne przyczyny amputacji mogą obejmować:

• Poważny uraz (np. w wyniku wypadku samochodowego lub poważnego oparzenia)

• Guz nowotworowy w kości lub mięśniu kończyny

• Poważne zakażenie, które nie ustępuje po zastosowaniu antybiotyków lub innego leczenia

• Zgrubienie tkanki nerwowej, zwane nerwiakiem

• Odmrożenia

Procedura amputacji

Amputacja wymaga zazwyczaj pobytu w szpitalu od 5 do 14 dni lub dłużej, w zależności od zabiegu i powikłań. Sam zabieg może być różny, w zależności od amputowanej kończyny i ogólnego stanu zdrowia pacjenta.

Amputacja może być wykonana w znieczuleniu ogólnym (co oznacza, że pacjent śpi) lub w znieczuleniu rdzeniowym, które powoduje odrętwienie ciała od pasa w dół.

Podczas wykonywania amputacji chirurg usuwa wszystkie uszkodzone tkanki, pozostawiając jak najwięcej zdrowej tkanki.

Lekarz może zastosować kilka metod w celu określenia miejsca cięcia i ilości tkanki do usunięcia. Obejmują one:

• Sprawdzenie pulsu w pobliżu miejsca, w którym chirurg planuje wykonać cięcie

• Porównanie temperatury skóry chorej kończyny z temperaturą zdrowej kończyny

• Poszukiwanie obszarów zaczerwienionej skóry

• Sprawdzenie, czy skóra w pobliżu miejsca, w którym chirurg planuje wykonać cięcie, jest nadal wrażliwa na dotyk

Podczas samego zabiegu chirurg będzie:

• Usunąć chorą tkankę i zmiażdżoną kość

• Wygładzić nierówne obszary kości

• Uszczelnienie naczyń krwionośnych i nerwów

• Przecinanie i kształtowanie mięśni, tak aby do kikuta, czyli końca kończyny, można było przymocować sztuczną kończynę (protezę)

Chirurg może zdecydować się na natychmiastowe zamknięcie rany poprzez zszycie płatów skóry (tzw. amputacja zamknięta). Może też pozostawić miejsce otwarte przez kilka dni, na wypadek konieczności usunięcia dodatkowej tkanki.

Następnie zespół chirurgiczny nakłada na ranę sterylny opatrunek i może umieścić na kikut pończochę, aby przytrzymać rurki drenażowe lub bandaże. Lekarz może umieścić kończynę w trakcji, w której urządzenie utrzymuje ją we właściwym położeniu, lub może zastosować szynę.

Powrót do zdrowia po amputacji

Odzyskiwanie po amputacji zależy od rodzaju zabiegu i zastosowanego znieczulenia.

W szpitalu personel zmienia opatrunki na ranie lub uczy pacjenta jak je zmieniać. Lekarz monitoruje gojenie się rany i wszelkie warunki, które mogą zakłócić gojenie, takie jak cukrzyca lub stwardnienie tętnic. Lekarz przepisuje leki, które łagodzą ból i pomagają zapobiegać zakażeniom.

Jeśli pacjent ma problemy z bólem fantomowym (poczucie bólu w amputowanej kończynie) lub żalu po utracie kończyny, lekarz przepisze leki i/lub porady, w zależności od potrzeb.

Terapia fizyczna, rozpoczynająca się od delikatnych, rozciągających ćwiczeń, często rozpoczyna się wkrótce po operacji. Ćwiczenia ze sztuczną kończyną można rozpocząć już po 10-14 dniach od operacji.

W idealnym przypadku rana powinna się w pełni zagoić w ciągu około czterech do ośmiu tygodni. Jednak fizyczne i emocjonalne dostosowanie do utraty kończyny może być długim procesem. Długotrwały powrót do zdrowia i rehabilitacja będą obejmować:

• Ćwiczenia poprawiające siłę i kontrolę mięśni

• Działania mające na celu przywrócenie zdolności do wykonywania codziennych czynności i promowanie niezależności

• Stosowanie sztucznych kończyn i urządzeń wspomagających

• Wsparcie emocjonalne, w tym doradztwo, w celu pomocy w żałobie po utracie kończyny i przystosowaniu się do nowego obrazu ciała