Tysiące Amerykanów przekracza granicę, aby uzyskać najlepszą ofertę na swoje recepty.

Jak daleko zaszedłbyś po tańsze leki?

Tysiące Amerykanów przekracza granicę, aby uzyskać jak najlepszą ofertę na swoje recepty. Nasz reporter podąża za nimi.

Medically Reviewed by Craig H. Kliger, MD From the doctor Archives

14 lipca 2000 — Jest 7:45 w parny piątkowy poranek w czerwcu, a parking dla dojeżdżających do pracy na obrzeżach Montpelier, stolicy Vermont, zapełnia się ludźmi potrzebującymi leków.

Ramona i Peter Christensen, mleczarze z East Montpelier, podchodzą do tłumu wokół dwóch 15-osobowych autobusów, które zabiorą ich w dwuipółgodzinną podróż przez granicę do Montrealu. „Jestem trochę zdenerwowana mając przy sobie te wszystkie pieniądze”, mówi Ramona, 45 lat, błyskając grubym zwitkiem gotówki. „Czy czary narkotykowe już tu są?”

Christensenowie nie są tutaj, aby zdobyć marihuanę lub kokainę; szukają leków na nadciśnienie, cukrzycę i choroby serca Ramony. I nie są sami. Przyciągnięci cenami, które mogą być ułamkiem kosztów w tym kraju, coraz więcej Amerykanów przekracza granicę z Kanadą lub Meksykiem, aby kupić leki na receptę, na które nie mogą sobie pozwolić w kraju. W istocie, wysokie koszty leków w Stanach Zjednoczonych wyłaniają się jako wiodący problem polityczny nowej dekady: Zarówno kandydaci do Kongresu jak i na prezydenta obiecują, że w jakiś sposób sprawią, że leki farmaceutyczne będą dostępne tutaj, w jednym z najbogatszych narodów świata.

Ogromna różnica w cenie

Ponieważ inne kraje kontrolują ceny leków, oszczędności za granicą mogą być ogromne: Roczny zapas tamoksyfenu, leku hamującego rozwój raka, powszechnie przepisywanego osobom, które przeżyły raka piersi, kosztuje około 1400 dolarów w Stanach Zjednoczonych, ale tylko 125 dolarów w Kanadzie. 30-dniowy zapas Lipitora, leku stosowanego w celu obniżenia poziomu cholesterolu, kosztuje tutaj 144 dolary, a w Kanadzie 85 dolarów.

Podczas gdy w Kongresie trwa debata na temat tego, jak obniżyć koszty leków w USA, seniorzy i inne osoby potrzebujące niedrogich leków posuwają się naprzód z własnym podziemnym rozwiązaniem.

Na parkingu w Montpelier, „czary narkotykowe” – trzech organizatorów z Central Vermont Council on Aging (CVCOA) – podjeżdżają minivanem i zaczynają przenosić lodówki pełne kanapek i napojów do czekających autobusów. Ta trójka zaczęła organizować wyprawy po leki do Kanady w kwietniu, po tym jak kongresman z Vermont, Bernie Sanders, poprowadził kilka dobrze nagłośnionych wycieczek, aby pomóc ludziom w zakupie niedrogich leków na receptę. Podobne wycieczki zostały zorganizowane z kilku innych stanów granicznych, zainspirowane ogromnymi różnicami cenowymi. Ogólnie rzecz biorąc, seniorzy w Vermont płacą średnio 81% więcej niż Kanadyjczycy za 10 najczęściej używanych leków na receptę, według nowego badania Congressional Research Service.

Gdy zielone wzgórza Vermontu przetaczają się przez ich okna, 17 osób w autobusie wyciąga swoje recepty i porównuje notatki. Delores Remington, 66 lat, była urzędniczka w gazecie, potrzebuje pięciu leków, które w Stanach Zjednoczonych kosztowałyby 825 dolarów; podczas ostatniej podróży do Kanady kupiła je wszystkie za 475 dolarów. Ramona Christensen ma 35 stron z listą recept, których potrzebuje na najbliższe 14 miesięcy. Łącznie, gdyby zostały zakupione tutaj: ponad 20 000 dolarów.

Christensen była objęta Medicaid (który zapewnia leki na receptę) do 31 maja, kiedy to jej świadczenia zostały odcięte po tym, jak rządowi pracownicy socjalni zdyskwalifikowali ją, ponieważ zarobiła zbyt dużo pieniędzy na swojej farmie. Teraz, jak mówi, jej rodzina próbuje żyć z dochodu w wysokości 1000 dolarów miesięcznie. Aby zapłacić za leki, Ramona i jej mąż sprzedali 11 ze swoich 85 krów mlecznych. Przy cenie 1200 dolarów za krowę, wydaje im się, że wystarczy na opłacenie leków na cały rok.

Biorąc pół dawki, oszczędzamy pieniądze

Cliff Bates, 60-letni emerytowany pracownik papierni, płaci około 300 dolarów miesięcznie za pięć leków, których potrzebuje, aby leczyć problemy z kolanem, wysoki poziom cholesterolu i wysokie ciśnienie krwi. Mówi, że próbował zaoszczędzić pieniądze dzieląc swoje tabletki i biorąc połowę dawki, ale to „nie działa tak dobrze – mam zawroty głowy”.

Technicznie, Food and Drug Administration (FDA) zakazuje importu leków na receptę z innych krajów. Ale kanadyjskie wycieczki wykorzystują lukę w przepisach FDA, która pozwala osobom fizycznym na import ograniczonej ilości zatwierdzonych leków na własny użytek. Mimo to agencja ma szerokie uprawnienia wykonawcze, a gdy autobus zbliża się do granicy, pojawiają się żarty o tym, jakie powody należy podać, by udać się do Kanady. Narkotykowe czary” wybierają prawdę i wyjaśniają misję sympatycznym strażnikom granicznym. Strażnicy machają im, zauważając, że mnóstwo ludzi robi to samo na własną rękę.

Podczas gdy FDA nie próbuje obecnie zapobiec kupowaniu leków w Kanadzie, to może się zmienić. W celu zapobieżenia rozprawieniu się z FDA i zwrócenia uwagi na ogromne różnice cenowe, Izba Reprezentantów 10 lipca przytłaczającą większością głosów zatwierdziła projekt ustawy zakazującej agencji egzekwowania ogólnego zakazu reimportu leków.

’Moją pracą jest opieka nad pacjentami’

Jest południe, kiedy grupa przybywa do Montrealu. Wchodzą po krętych schodach do wypełnionej po brzegi poczekalni kliniki zdrowia, gdzie Amerykanie wypełniają formularze, spotykają się z lekarzem (za opłatą 24 dolarów) i przedstawiają swoje amerykańskie recepty. Nii T. Quou, dyrektor medyczny kliniki, mówi, że został ostrzeżony o możliwej odpowiedzialności prawnej za przyjmowanie amerykańskich pacjentów, ale mimo to przyjmuje ich z radością. „Jestem lekarzem”, mówi prosto, „a moją pracą jest opieka nad pacjentami”.

Organizatorzy z Vermont rozdają kanapki i napoje, po czym zaczynają przewozić grupy ludzi do pobliskiej rodzinnej apteki. Farmaceuta i jego rodzina witają grupę ciastkami w domowym pokoju na zapleczu, gdzie podróżni odpoczywają i czekają na swoje cenne zapasy.

Firmy farmaceutyczne oferują przestrogę

Producenci leków są rozgniewani i zażenowani rozgłosem, jaki wywołały wycieczki autobusowe. Ostrzegają konsumentów przed przekraczaniem granicy po leki, mówiąc, że nigdy nie mogą być pewni, co dostają, nawet jeśli etykiety leków są takie same jak w Stanach Zjednoczonych. Firmy twierdzą również, że wyższe ceny w USA są uzasadnione z powodu wysokich kosztów badań, dzięki którym powstało tak wiele cudownych leków. Walczą z tym za pomocą reklam telewizyjnych i strony internetowej, aby udowodnić, że amerykański system opieki zdrowotnej jest lepszy od kanadyjskiego.

Przemysł ciężko pracował, aby odeprzeć próby Kongresu i niektórych stanów, aby narzucić kontrolę cen leków na receptę. Stany Zjednoczone są jedynym krajem uprzemysłowionym, w którym nie ma żadnej formy kontroli cen leków. W Kanadzie władze prowincji negocjują masowe rabaty z firmami farmaceutycznymi i ustalają dopuszczalne ceny dla większości recept. Rząd meksykański również ustala pułapy cenowe dla leków.

Ceny leków w Ameryce różnią się znacznie w zależności od tego, kto płaci rachunki. Ubezpieczyciele i pracodawcy pokrywają większość kosztów recept, ale to się zmienia, ponieważ plany opieki zarządzanej nakładają limity na refundację recept. Niektóre firmy wprowadzają drogie leki poza limitami lub ograniczają świadczenia lekowe, wymagając od pracowników większych dopłat. A ludzie, którzy polegają na Medicare, który służy seniorom, są zdani na siebie, ponieważ Medicare nie płaci obecnie za żadne leki ambulatoryjne.

Rosnące oburzenie z powodu wysokich kosztów leków zmusiło obie partie polityczne do poszukiwania sposobów zapewnienia pokrycia recept dla seniorów na Medicare. Republikanie chcą zaoferować rządowe subsydia, aby zachęcić prywatne firmy ubezpieczeniowe do oferowania polis lekowych osobom starszym. Demokraci zwiększyliby płatności Medicare dla szpitali i innych dostawców opieki zdrowotnej, czyniąc świadczenie na leki częścią programu.

Ale to rządy stanowe, zwłaszcza te, które graniczą z Kanadą, przejmują inicjatywę w ustanawianiu kontroli cen. W maju, w Maine uchwalono ustawę – przy sprzeciwie przemysłu – która stworzyła komisję z uprawnieniami do negocjowania cen leków dla nieubezpieczonych mieszkańców Maine i nałożenia limitów cenowych w 2003 roku, jeśli firmy farmaceutyczne nie obniżą kosztów.

W Vermont, podobny projekt ustawy nałożyłby limity cenowe i podjął inne kroki, aby leki były przystępne cenowo. Została ona odrzucona po tym, co marszałek Izby Vermont Michael Obuchowski nazwał „najbardziej intensywnym lobbingiem”, jaki widział od 28 lat, prowadzonym przez firmy farmaceutyczne i Pharmaceutical Research and Manufacturers of America (PhRMA), organizację handlową przemysłu.

Sanders, kongresman z Vermont, który prowadził wycieczki po leki do Kanady, mówi, że kwestia wysokich cen leków na receptę budzi większy gniew niż jakakolwiek inna, z którą zetknął się w swojej karierze. W zeszłym roku przedstawił projekt ustawy, która pozwoliłaby amerykańskim dystrybutorom i farmaceutom na ponowny import leków na receptę do Stanów Zjednoczonych z Meksyku i Kanady po niższych cenach oferowanych tam — o ile leki spełniają surowe normy bezpieczeństwa i są zatwierdzone przez FDA. „Nie ma po prostu powodu, dla którego Amerykanie mieliby płacić nawet 10 razy więcej niż mieszkańcy innych krajów za dokładnie ten sam lek” – argumentuje Sanders. Podobne przepisy wprowadził w tym roku w Senacie republikański senator z Vermont, Jim Jeffords.

Kto powinien płacić za koszty badań nad lekami?

Przemysł farmaceutyczny ostro zwalcza wysiłki zmierzające do umożliwienia importu leków i kontroli cen krajowych. Argumentuje on, że ceny leków w innych krajach są sztucznie zaniżone, a wprowadzenie kontroli u nas ograniczyłoby środki, które firmy farmaceutyczne mogłyby przeznaczyć na kosztowne badania niezbędne do opracowania nowych leków. „Całkowicie sprzeciwiamy się jakiejkolwiek formie kontroli cen, ponieważ zniechęca ona do innowacji i inwestycji w badania i rozwój” – mówi Meredith Art, rzecznik PhRMA. „Rozwiązaniem dla wysokich cen leków na receptę jest dodanie do Medicare świadczenia na leki ambulatoryjne”.

Ale polityczny spór o ceny leków nie jest tym, co dotyczy kierowców autobusów; chodzi im o leki, które są im potrzebne do życia. Wiedzą, że w Kanadzie mogą dostać te leki taniej, a w Stanach Zjednoczonych nie. Kiedy van wraca do Vermont, ludzie porównują swoje oszczędności. Ramona Christensen zaoszczędziła około 1,600 dolarów na 11 receptach. Joe Arnell, były funkcjonariusz służby więziennej, który ma „prawie 65 lat”, zaoszczędził 256 dolarów na siedmiu receptach, głównie na leki na serce. Wszyscy mówią, że w razie potrzeby wróciliby do Kanady, chociaż Christensen obawia się jazdy autobusem podczas oblodzonych zimowych miesięcy. Delores Remington, była pracownica gazety, docenia podróż autobusem, ale jest smutna z powodu konieczności odbycia tej wędrówki.

„Nie powinniśmy wsiadać do autobusu i jechać do innego kraju, aby kupić potrzebne nam leki” – mówi. „Powinniśmy być w stanie zrobić to w naszym własnym mieście”.

Curtis Ingham Koren pisze dla krajowych magazynów o zdrowiu, edukacji, biznesie i podróżach ze swojego domu w Vermont.