Jeśli masz ADHD, randki i nawiązywanie przyjaźni może być wyzwaniem. Poznaj pułapki i sposoby radzenia sobie z nimi.
Nie oznacza to, że nie można znaleźć romantycznego partnera, dobrych kumpli lub być wspaniałym rodzicem. Wymaga to jedynie cierpliwości, samoświadomości i praktycznych strategii.
Jak ADHD utrudnia związki?
Najczęstsze objawy ADHD mogą komplikować życie towarzyskie.
Zapominalstwo. Przegapiłeś urodzinową imprezę przyjaciół? Nie pojawiłeś się na własnej randce? Czy masz wrażenie, że zawsze obwinia się Ciebie za zapominanie o różnych rzeczach, choć wiesz, że nikt Ci o nich nie powiedział? Możesz zapomnieć, jeśli nie zapiszesz tego lub nie będziesz sobie przypominać.
Choroba ta często powoduje, że ludzie zapominają o rzeczach, o których im się mówi. Może to prowadzić do poważnych problemów w związkach. Jeśli ludzie od lat powtarzają Ci, że jesteś zapominalski, mogą mieć rację.
Impulsywność. Kolejnym problemem są kłótnie o finanse. Częstym objawem ADHD jest robienie rzeczy pod wpływem impulsu, co obejmuje także kupowanie rzeczy. Dorośli z tym zaburzeniem mogą mieć lekkomyślne nawyki wydawania pieniędzy i problemy z ich oszczędzaniem.
Rozproszenie uwagi. Mówiłeś poważnie, kiedy powiedziałeś, że dotrzesz na mecz koszykówki swoich synów przed 16:30. Naprawdę tak było. Ale potem rozproszyłeś się w pracy, zadzwonił telefon komórkowy, a potem zdałeś sobie sprawę, że musisz odebrać pralnię chemiczną. I zanim się zorientowałeś, mecz się skończył – a ty znalazłeś się w schronisku dla psów.
Obojętność. Wiele romansów zaczyna się intensywnie i z czasem się ochładza. Ale Twój mózg z ADHD może zbyt szybko się zakochać. Dlaczego? Jest tak skonstruowany, że szybciej przenosi uwagę ze starego na nowe. Kiedy Twoja namiętność wygasa, może to sprawić, że Twoje zainteresowanie miłością będzie zdezorientowane lub zdenerwowane. Jeśli masz ADHD, Twoi bliscy i przyjaciele mogą mieć trudności z uzyskaniem Twojej pełnej uwagi i mogą być sfrustrowani. Z drugiej strony, możesz mieć wrażenie, że Cię nękają.
Błędy w kontaktach społecznych. Aby nawiązać kontakt z ludźmi, trzeba umieć odczytywać sygnały z ciała i sytuacje społeczne. ADHD może sprawić, że nie zrozumiesz uwag innych osób lub nie zauważysz, jak reagują one na Twoje zachowanie.
Nieprawidłowa komunikacja. Możesz nie wyłapać emocjonalnego znaczenia słów. Można łatwo przeoczyć sarkazm, strach lub inne niewypowiedziane komunikaty. Może to prowadzić do nieporozumień i zranionych uczuć.
Dezorganizacja. Bałagan w domu może doprowadzić do szału schludnego współlokatora. Ale napięcie może być większe, jeśli ADHD powoduje, że jesteś przytłoczony lub niespokojny na samą myśl o uporaniu się z bałaganem.
Jeśli osoby, z którymi mieszkasz, mówią Ci, że nie robisz wystarczająco dużo, cofnij się o krok i zastanów, czy mają rację. Kiedy ostatni raz wyniosłeś śmieci? Czy Twój bałagan opanował cały dom?
Być może członkowie Twojej rodziny robią więcej, niż należy, aby utrzymać sprawne funkcjonowanie gospodarstwa domowego.
Seks i intymność. ADHD może przeszkadzać w utrzymaniu intymności — emocjonalnej więzi z partnerem. Badania sugerują, że dyskomfort i strach przed zbliżeniem mogą być tym silniejsze, im poważniejsze są objawy.
Jednocześnie impulsywność, która jest cechą charakterystyczną ADHD, może prowadzić do robienia ryzykownych rzeczy. Osoby z tym zaburzeniem mają tendencję do rozpoczynania współżycia w młodszym wieku, posiadania większej liczby partnerów i częstszego uprawiania seksu bez zabezpieczenia.
Co można zrobić
Jeśli uważasz, że ADHD przeszkadza Ci w kontaktach z przyjaciółmi lub partnerami, poniższe wskazówki mogą sprawić, że Twoje relacje będą bardziej satysfakcjonujące dla obu stron.
Słuchaj nie tylko słów. Zwracaj uwagę także na mowę ciała i ton głosu. Nie przerywaj.
Myśl z wyprzedzeniem. Gdy czeka Cię trudna rozmowa lub czujesz, że może dojść do kłótni, zastanów się, co chcesz osiągnąć, zanim zaczniesz mówić. Spróbuj wyobrazić sobie, jak chciałbyś się zachowywać, zanim zobaczysz drugą osobę. Może to pomóc zachować zimną krew w gorącej sytuacji.
Poproś zaufanego kolegę o pomoc w interpretacji rozmów. Pomoże Ci on wychwycić subtelne sygnały społeczne, które mogą Ci umknąć.
Obserwowanie innych w poszukiwaniu wskazówek, jak należy się zachować, np. gdzie usiąść lub jak się ubrać.
Odgrywanie ról z przyjacielem lub romantycznym partnerem, aby uzyskać informacje zwrotne i poprawić umiejętności społeczne.
Powtarzać to, co wydaje się nam, że usłyszeliśmy w rozmowie, i pytać, jeśli trzeba wiedzieć coś jeszcze. Dać drugiej osobie znać, że się ją rozumie, używając zwrotów takich jak To brzmi tak, jakbyś mówił lub Powiedz mi, czy dobrze słyszę… Zadawaj pytania, gdy czegoś nie rozumiesz.
Rozmawiaj twarzą w twarz. SMS-y, e-maile i rozmowy telefoniczne nie zawierają ważnych wskazówek, takich jak ton głosu i kontakt wzrokowy, które można uzyskać w bezpośredniej rozmowie.
Skoncentruj się. Patrz w oczy rozmówcy i zanotuj sobie, aby nie przerywać. Jeśli zaczynasz błądzić myślami, powtarzaj to, co słyszysz w głowie, aby zachować koncentrację.
Powiedz swojemu partnerowi. Niektóre leki na ADHD mogą powodować problemy seksualne. Porozmawiaj otwarcie ze swoim partnerem o tym i o innych sprawach, które mogą mieć wpływ na Wasz związek.
Zaplanuj to. Jeśli trudno jest Ci dotrzymywać terminów i jest to regularne źródło konfliktów, opracuj wspólnie z bliskimi plan, jak to zrobić.
Na przykład możesz poprosić współmałżonka, by powiadomił cię o ważnych urodzinach dzień przed nimi. Możesz też ustalić, kiedy ktoś może ci o czymś przypomnieć. Wiedząc, kiedy można się spodziewać przypomnienia, można sprawić, że nie będzie ono przypominało zrzędzenia, a bardziej pomoc. To może powstrzymać kłótnię.
Nie graj w obwinianie. Gdy jesteś rodzicem z ADHD, możesz czuć się tak, jakbyś zawiódł swoje dziecko. Jeśli Twoje dziecko również na nie cierpi, możesz czuć się podwójnie winny – jakbyś sam je zaraził tym zaburzeniem. ADHD nie jest czymś, co można sobie pozwolić. Złe wychowanie lub chaos w domu również nie są przyczyną tego zaburzenia. Jest to zaburzenie biologiczne, neurologiczne i genetyczne. Zamiast skupiać się na poczuciu winy i wstydu, spróbuj znaleźć rozwiązania, które sprawią, że Twój dom będzie zdrowszy i szczęśliwszy.
Nie zgadzajcie się krótko i prosto. Do kłótni trzeba dwojga. Jeśli Ty i Twoje dziecko nie widzicie się nawzajem, Twoim głównym priorytetem powinno być zachowanie spokoju, a nie wygranie kłótni. Jednym ze sposobów na osiągnięcie tego celu jest trzymanie się faktów. Na przykład, jeśli dziecko nalega na zrobienie czegoś, czego nie chcesz, możesz powiedzieć: Nie, i nie zamierzam o tym z tobą dyskutować. Porozmawiajmy ponownie, gdy oboje będziemy spokojni.
Daj sobie trochę luzu, gdy coś spieprzysz lub nie zareagujesz tak, jak byś chciał – i obiecaj, że następnym razem spróbujesz ponownie. Taką samą życzliwość okaż też swojemu dziecku. Badania wykazują, że dzieci są mniej agresywne, gdy ich rodzice są mili i wyrozumiali.
Poszukaj pomocy. Terapia może dać ci wgląd w sytuację i narzędzia do zarządzania relacjami. Na przykład terapia rozmowna może pomóc w radzeniu sobie z frustracją i innymi emocjami. Terapia poznawczo-behawioralna może nauczyć cię rozpoznawać i zmieniać myśli i zachowania, które mogą wpływać na twoje życie społeczne. Porozmawiaj z lekarzem także o lekach. Wiele osób uważa, że na objawy ADHD najlepiej działa połączenie terapii i leków.
Jeśli uważasz, że Ty lub ktoś, kto Cię interesuje ma ADHD dorosłych, pierwszą rzeczą, którą powinieneś zrobić, to dowiedzieć się o zaburzeniu i jak jest diagnozowany.
Można zacząć od przejrzenia bezpłatnych zasobów internetowych z organizacji takich jak Dzieci i Dorośli z Zaburzeniem Uwagi i Nadpobudliwości (CHADD) i Narodowego Centrum ADHD. Strony te mogą pomóc w znalezieniu lokalnych lekarzy, a także grup wsparcia, w których można spotkać osoby borykające się z podobnymi problemami. Można także dowiedzieć się, jak przeprowadzić badania w kierunku tego zaburzenia.
