Lekarz mówi ci.

Dowiedz się, jakie są sygnały ostrzegawcze wykorzystywania seksualnego dzieci i nastolatków.

Co to jest nadużycie seksualne?

Przemoc seksualna to sytuacja, w której ktoś dopuszcza się przemocy seksualnej wobec dziecka. Przykładami tego są:

• Dotykanie lub pieszczoty intymnych części ciała dziecka w celach seksualnych.

• Wkładanie przedmiotów do intymnych części ciała dziecka dla przyjemności seksualnej lub z innych powodów niezwiązanych ze zdrowiem dziecka.

• Ktoś eksponuje swoje ciało w sposób seksualny wobec dziecka.

• Masturbowanie się przy dziecku lub proszenie dziecka o masturbowanie się przy nim.

• Pokazywanie dziecku pornografii.

• Obserwowanie dziecka idącego do łazienki lub rozbierającego się bez jego zgody lub wiedzy.

• Wykorzystywanie mediów społecznościowych, stron internetowych lub innych form komunikacji cyfrowej do prezentowania dziecku pornografii lub nawiązywania z nim kontaktu w niewłaściwy sposób.

• Jakakolwiek czynność seksualna z osobą niepełnoletnią, ubraną lub nieubraną.

Oznaki wykorzystywania seksualnego

Każde dziecko jest inne i z tego powodu zazwyczaj w różny sposób przejawia oznaki wykorzystywania seksualnego. Wiek dziecka ma również wpływ na to, w jaki sposób emocjonalnie przetwarza ono fakt wykorzystania. Jeśli Twoje dziecko wykazuje jedną lub dwie z poniższych oznak, nie musi to oznaczać, że było wykorzystywane. Jednak te oznaki mogą stanowić uzasadnioną podstawę do dalszego dochodzenia z Twojej strony.

Niektóre oznaki wskazujące na to, że dziecko w wieku 12 lat lub młodsze było wykorzystywane seksualnie to:

• Obsesja na punkcie własnych i cudzych genitaliów.

• Skłanianie innych dzieci, zwłaszcza młodszych, do zabaw seksualnych z nimi.

• Nieodpowiednie zabawy seksualne z dużo młodszym dzieckiem, wymagające intensywnego dotykania genitaliów.

• Częste zabawy seksualne, mimo że rozmawiałeś z nimi i omówiłeś, dlaczego mogą być inwazyjne.

• Dużo masturbacji.

• Seksualna zabawa z zabawkami.

• Zabawy, w których zabawki lub lalki są często penetrowane.

• Podglądanie, obnażanie się lub częste wypowiadanie nieprzyzwoitych słów.

• Dotykanie genitaliów nieznajomych dorosłych lub dzieci.

• Umiejętność opisywania seksu, mimo że jest się małym dzieckiem.

• Owrzodzenia wokół ust.

• Siniaki lub krwawienie w jamie brzusznej lub jej okolicach.

• Mówienie, że ma jakiś sekret, którego nie może Ci zdradzić lub ogólnie bycie bardziej skrytym.

• Bycie wycofanym lub niespokojnym.

• Dziecko lub jego rówieśnicy mówią ci o swoich nadużyciach.

• Preferowanie spania w ubraniu.

• Koszmary senne i problemy z zasypianiem.

• Zachowania regresywne.

• Tajemnicze prezenty i pieniądze.

• Odmowa pójścia do czyjegoś domu lub udziału w pewnych zajęciach.

• Subtelne wspominanie o ich znęcaniu się.

• Nagłe zachowywanie się młodziej niż jest w rzeczywistości.

• Strach przed dotykaniem?

U starszych dzieci niektóre z objawów mogą obejmować:

• Uzależnienie od narkotyków

• Próby samobójcze?

• Samookaleczenia lub okaleczenia

• Zaburzenia odżywiania

• Ciąża

• Ucieczka z domu?

• Częste wycofywanie się lub złość?

• Silne zainteresowanie pornografią lub agresja seksualna

• Płacze bez wyraźnego powodu

• Niskie poczucie własnej wartości

• Problemy z nawiązywaniem lub utrzymywaniem przyjaźni?

• Denerwuje się na myśl o konkretnej osobie

• Ubiera się inaczej

• Zmienia krąg swoich przyjaciół?

• Gorzej radzi sobie w szkole?

• Nie lubi wykonywać czynności, które wcześniej lubił

• Urazy, dyskomfort, siniaki lub krwawienie w jamie brzusznej lub jej okolicach?

Pamiętaj, że każdy człowiek przetwarza przemoc na swój własny sposób. Czasami zmiana następuje natychmiast. W innych przypadkach potrzeba lat, aby uczucia wyszły na jaw. Dzieci zazwyczaj nie mówią o tym wprost, dlatego ważne jest, aby być spostrzegawczym i poważnie traktować wszystko, co mówią o swoim bezpieczeństwie osobistym.

Co robić, gdy dziecko mówi, że jest maltretowane?

Około 98% wszystkich zgłoszonych przypadków wykorzystywania seksualnego dzieci okazuje się prawdą. Potrzeba ogromnej odwagi, aby dzieci powiedziały o swoich nadużyciach, głównie dlatego, że zazwyczaj grozi im się, że nikomu nie powiedzą.

Jeśli małe dziecko lub nastolatek powie Ci, że było wykorzystywane seksualnie, Twoja reakcja ma kluczowe znaczenie dla jego rozwoju i możliwości wyleczenia się. Postaraj się zachować spokój i ze współczuciem dodać im otuchy. Powiedz im, że:

• Wierzysz im?

• Czy mają rację mówiąc ci o tym?

• Czy są odważni, że dzielą się tym, co ich spotkało?

• Nie są winni

• Są kochani bez względu na wszystko

• Są bezpieczne, a ty im pomożesz

• Zrobisz wszystko, co możesz, aby położyć kres przemocy

Wychowywanie transpłciowego dziecka może być dla wielu rodziców nieznanym terytorium. Lekarz oferuje informacje na temat metod zmiany płci i tego, czego można się spodziewać.

Proces ten nie zawsze oznacza poddanie się operacji. Może on przybierać różne formy. Niektóre z nich to kroki nietrwałe, takie jak wybór nowego imienia, zmiana zaimków oraz noszenie innych ubrań i fryzur. Inne obejmują zabiegi medyczne i procedury mające na celu zmianę ciała.

Nie ma ustalonej formuły przejścia: Niektóre dzieci transpłciowe są szczęśliwe, mogąc wyrażać swoją tożsamość płciową bez żadnych medycznych kroków, podczas gdy inne chcą zmienić swoją anatomię, aby dopasować się do tego, jak się czują i jak chcą, aby postrzegali je inni.

Wspólnie z lekarzem i doradcą ds. zdrowia psychicznego możesz pomóc dziecku wybrać właściwą drogę. Niezależnie od tego, co wybierzecie, badania wykazują, że dzieci, których rodziny wspierają i akceptują je w płci, z którą się identyfikują, cieszą się najlepszym zdrowiem psychicznym.

Transformacja społeczna

Dzieci często same rozpoczynają proces przemiany, zmieniając sposób, w jaki się prezentują. Na początku mogą chcieć ubierać się lub nosić włosy zgodnie z płcią, z którą się identyfikują, być może tylko w domu. W pewnym momencie mogą chcieć, aby nazywać je innym imieniem i używać innych zaimków. Przy odpowiednim wsparciu dzieci mogą dążyć do tego, by żyć w pełni zgodnie z płcią, z którą się identyfikują. Są to kroki całkowicie odwracalne i być może to wszystko, czego potrzebuje dziecko, by poczuć się komfortowo.

Przejście medyczne

Okres dojrzewania może być szczególnie niepokojący dla wielu transseksualnych dzieci. Przy pierwszych oznakach zmian – około 10 roku życia w przypadku dziewczynek i 11 roku życia w przypadku chłopców – lekarze mogą przepisać blokery hormonalne, czyli zastrzyki lub implanty, które powstrzymują organizm przed wydzielaniem estrogenu lub testosteronu. Oznacza to, że organizm nie będzie przechodził trwałych zmian, które normalnie zachodzą w okresie dojrzewania, takich jak wzrost zarostu na twarzy, pojawienie się jabłka Adama, zmiany głosu, wzrost piersi i początek miesiączki. Skutki stosowania leku są jednak odwracalne. Twoje dziecko może później zdecydować, że chce przestać je przyjmować i przejść przez zmiany fizyczne związane z płcią biologiczną.

Blokery dojrzewania płciowego mogą dać rodzinie trochę czasu na zastanowienie się nad przyszłością, zanim dziecko przejdzie okres dojrzewania, który jest nieodwracalny. Może to pomóc w uniknięciu konieczności przeprowadzenia operacji (np. usunięcia piersi) i innych zabiegów w późniejszym okresie.

Blokery hormonalne są testowane i bezpiecznie stosowane od dziesięcioleci u dzieci, które zbyt wcześnie rozpoczęły dojrzewanie płciowe. Ich stosowanie u dzieci transseksualnych jest stosunkowo nową praktyką i jest uważane za pozarejestracyjne zastosowanie leku, niezatwierdzone przez FDA. Jednak Towarzystwo Endokrynologii Dziecięcej popiera takie zastosowanie. Dzieci poniżej 18 roku życia muszą uzyskać zgodę rodziców na rozpoczęcie przyjmowania tych leków.

Hormony międzypłciowe

Wiele dzieci transpłciowych decyduje, że chce przyjmować hormony, które pozwolą im rozwijać się zgodnie z płcią, z którą się identyfikują. Lekarze mogą przepisać estrogen lub testosteron w stopniowo zwiększanych dawkach, aby naśladować dojrzewanie płci żeńskiej lub męskiej. Endocrine Society zaleca, aby dzieci zaczęły przyjmować te hormony około 16. roku życia, ale lekarze rozpoczynają je już w wieku 13 lub 14 lat.

Większość osób, które rozpoczynają przyjmowanie tych hormonów, pozostaje na nich przez całe życie, a lekarze nie wiedzą zbyt wiele na temat ich długoterminowego wpływu na ludzi.

Wiedzą jednak, że leczenie może wpływać na możliwość posiadania dzieci w późniejszym okresie życia. W zależności od tego, na jakim etapie dojrzewania znajduje się Twoje dziecko, lekarze mogą zdecydować się na zamrożenie spermy lub pobranie jajeczek przed rozpoczęciem przyjmowania hormonów.

Należy dokładnie omówić z lekarzem skutki uboczne, ryzyko i korzyści płynące ze stosowania hormonów oraz ich bilans z długoterminowym ryzykiem, które obecnie nie jest znane.

Chirurgia

Operacja zmiany płci jest dostępna dla starszych nastolatków i młodych dorosłych. Transgenderowi chłopcy, którzy przeszli już okres dojrzewania w swojej płci urodzeniowej, mogą chcieć usunąć piersi; inne zabiegi mogą zmienić rysy twarzy, zmodyfikować głos i usunąć włosy.

Transseksualne nastolatki i młodzi dorośli mogą również chcieć poddać się operacji narządów płciowych. Endocrine Society zaleca, aby poczekać z tym do 18 roku życia, ale ponieważ coraz więcej dzieci przechodzi transformację w młodszym wieku, niektórzy lekarze przeprowadzają te operacje wcześniej w zależności od przypadku.

Legalne przejście

Dziecko ma prawo domagać się, by inni zwracali się do niego jego preferowanym imieniem i zaimkami, niezależnie od jego prawnego imienia lub płci podanej w akcie urodzenia. Jednak osoby transpłciowe często uważają, że zmiana dokumentów tożsamości może ułatwić im życie. Kroki związane z tego rodzaju przejściem mogą obejmować prawną zmianę imienia, zmianę oznaczenia płci w akcie urodzenia dziecka, karcie Ubezpieczenia Społecznego, prawie jazdy i paszporcie. Proces ten różni się w zależności od stanu; wiele urzędów wymaga, aby dana osoba przedstawiła dowód operacji zmiany płci, ale praktyka ta ulega zmianie. Więcej informacji na temat praw osób transpłciowych można znaleźć na stronie internetowej Lambda Legal.

Niezależnie od tego, jaki rodzaj przejścia wydaje się Twojemu dziecku właściwy, ważna jest współpraca z lekarzem i terapeutą, który ma doświadczenie we wspieraniu transseksualnych dzieci i nastolatków. Porozmawiaj z tymi specjalistami na wczesnym etapie, aby upewnić się, że rozumiesz opcje dostępne na wszystkich etapach. Mogą oni także pomóc w zrozumieniu wszelkich kwestii, z którymi dziecko będzie musiało poradzić sobie samo, gdy stanie się dorosłe.

Pamiętaj, że bez względu na to, z jaką płcią identyfikuje się Twoje dziecko, nie zmienia to tego, kim jest. Akceptuj i kochaj je tak samo, jak zawsze. Terapeuta lub grupa wsparcia mogą pomóc w radzeniu sobie ze stresem i obawami.

Rodzicielstwo jest sztuką, w której nikt nie ma dokładnie takiego samego stylu. Dowiedz się, jakie są wady i zalety różnych stylów rodzicielstwa i poznaj kilka nowych wskazówek.

Jeśli więcej niż jedno z tych podejść do ciebie przemawia, ale żadne nie wydaje ci się idealnie pasujące, to w porządku. Chociaż psychologowie i eksperci od rodzicielstwa często próbują podzielić rodziców na zgrabne kategorie, myślę, że niewielu z nas pasuje do sztywnych wiaderek, a ludzie mogą się wahać między różnymi stylami – mówi dr Jephtha Tausig, psycholog kliniczny z Nowego Jorku i opiekun kliniczny w Icahn School of Medicine w Mount Sinai Medical Center. Może się okazać, że zmieniasz styl w zależności od wieku dziecka, jego temperamentu, a nawet pory dnia.

Kiedy się budzisz i jesteś pełen energii umysłowej, możesz praktykować autorytatywne rodzicielstwo, co oznacza, że istnieją jasne zasady i konsekwencje, ale kiedy zasady są łamane, możemy usiąść i porozmawiać o tym – mówi Jenny Yip, PsyD, asystentka profesora klinicznego psychiatrii w USC Keck School of Medicine i założycielka Little Thinkers Center w Los Angeles. Jednak w miarę upływu dnia i spadku energii może się okazać, że czujesz się przytłoczony i mówisz dzieciom: „Róbcie, co chcecie!

To jest permisywne rodzicielstwo. Możesz też być tak zdenerwowany, bo dziecko po raz dziesiąty złamało jakąś zasadę, że zachowujesz się jak rodzic autorytarny i zabierasz mu wszystkie zabawki. W pewnym momencie możesz po prostu chcieć wypić kieliszek wina i schować się w szafie, co oznaczałoby zachowywanie się jak rodzic niezaangażowany.

Psychologowie koncentrują się na czterech podstawowych stylach rodzicielskich:

• Autorytarny

• Autorytatywny

• Permisywny

• Niezaangażowany/ zaniedbujący się

Kategorie te wywodzą się z prac psychologa rozwojowego dr Diany Baumrind z lat 60. ubiegłego wieku, ale większość psychologów nadal je stosuje. W ostatnich latach jednak eksperci od rodzicielstwa stworzyli kilka nieoficjalnych (i powszechnie dyskutowanych) stylów, w tym helikopter, wolny wybieg i rodzicielstwo bliskości. Oto, co powinieneś wiedzieć o wadach i zaletach tych różnych metod.

Rodzicielstwo autorytarne

Jeśli kiedykolwiek kazałeś dzieciom coś zrobić, bo ja jestem ojcem [lub mamą], to jest to styl autorytarny. Jest to najbardziej tradycyjny styl, ponieważ rodzice wyraźnie sprawują władzę, a od dzieci oczekuje się, że bez względu na wszystko będą się podporządkowywać. ?

Z drugiej strony dzieci, których rodzice przyjmują postawę autorytarną, dokładnie wiedzą, gdzie są granice i jakie będą konsekwencje ich naruszenia. W wybranych okolicznościach ma to również sens.

Pewne rzeczy, takie jak zapinanie pasów bezpieczeństwa w samochodzie czy zakładanie kasku, gdy wsiadamy na rower, mogą nie podlegać dyskusji – mówi Tausig. Wadą tego typu modelu jest jednak to, że szacunek postrzegany jest tylko w jeden sposób. Dzieci muszą szanować rodziców, ale rodzice niekoniecznie muszą szanować dzieci.

Rodzicielstwu autorytarnemu również brakuje elastyczności, ponieważ nadrzędną zasadą jest: „Po mojemu albo na autostradzie” – mówi Yip. Chociaż dzieciom może to przeszkadzać na krótką metę, w relacji rodzic-dziecko brakuje ciepła. Dzieci wychowywane według tak surowych zasad mogą być bardziej skłonne do buntu, gdy staną się nastolatkami. Ponadto dzieci, które widzą, że ich rodzice znęcają się nad nimi, mogą to zauważyć i zacząć znęcać się nad rówieśnikami – mówi Yip.

Pobłażliwe rodzicielstwo

Rodzicielstwo permisywne jest przeciwieństwem autorytarnego. Jak mówi Yip, rodzice permisywni chcą być najlepszymi przyjaciółmi swoich dzieci.

Z drugiej strony to sprawia, że są bardzo opiekuńczy. Ale bycie zbyt łatwym ma też złe strony. Problem polega na tym, że nie ma żadnych granic – mówi. Jeśli zawsze pozwalasz dziecku robić, co chce, nigdy nie zrozumie, że w prawdziwym świecie są konsekwencje jego działań.

Permisywne rodzicielstwo może również zmuszać dzieci do podejmowania zbyt wielu wyborów, zanim będą na to gotowe. Tausig mówi, że prawdopodobnie nie chcesz, aby twoje dziecko jadło co wieczór na kolację dwa hot fudge sundaes, ale rodzic, który jest pobłażliwy w całej rozciągłości, może na to pozwolić.

Autorytatywne rodzicielstwo

Większość psychologów uważa, że rodzicielstwo autorytatywne to złoty środek między rodzicielstwem autorytarnym a permisywnym. Badania wykazują, że zapewnia ono najlepszą równowagę. Zazwyczaj jest to rozwiązanie najwygodniejsze zarówno dla dzieci, jak i dla rodziców, ponieważ zmniejsza liczbę konfliktów” – mówi Tausig. Dzieci czują się bezpieczniej, bo wiedzą, gdzie są granice i że mogą im zaufać i polegać na nich, a rodzice czują się bezpieczniej, gdy te granice ustalają. Ciepło i elastyczność są jednak również częścią tego równania.

Autorytatywni rodzice – w przeciwieństwie do swoich autorytarnych kolegów – egzekwują zasady, ale nie bez omówienia ich i powodów, dla których zostały ustalone. Dzieci mogą wnosić swój wkład i zadawać pytania, choć nie mają ostatecznego zdania. Czasami jakaś zasada może nie mieć sensu, mówi Yip. Zamiast mówić im: „Róbcie, co mówię”, można prowadzić dialog, reagować i być elastycznym.

Niezaangażowane/ zaniedbane rodzicielstwo

Ten typ jest podobny do permisywnego, ale nie ma w nim mowy o opiece. Rodzice niezaangażowani są całkowicie niezależni. Ich mantra brzmi: „Rób, co chcesz, mnie to nie obchodzi” – mówi Yip. Choć nawet najbardziej kochający rodzic może przejść do tej kategorii, gdy jest naprawdę zmęczony, żaden ekspert nie sugeruje, by często wybierać tę drogę.

Ludzie wychowywani przez niezaangażowanych rodziców są bardziej podatni na lęki i depresję – mówi Yip. Wyobraź sobie, że masz nieobecnego rodzica, który zaniedbywał wszystkie twoje potrzeby i nie dbał o ciebie; możesz mieć poczucie, że nie jesteś ważny.

Rodzicielstwo helikoptera

Rodzicielstwo helikopterowe nie jest oficjalnym stylem wychowawczym, ale w ostatnich latach poświęca się mu wiele uwagi. Jak większość podejść (poza zaniedbywaniem), ma ono dobre podstawy: Rodzice-helikoptery tak bardzo chcą chronić swoje dzieci, zapewnić im szczęście i nastawić je na sukces, że stają się nadmiernie zaangażowani w ich życie. Problem polega na tym, że – jak mówi Yip – ci ludzie często kończą na mikrozarządzaniu życiem swoich dzieci – wypełnianiu za nie projektów na konkurs naukowy lub dzwonieniu do rodziców przyjaciół, by rozstrzygnąć kłótnię. W rezultacie ich dzieci nie uczą się, jak radzić sobie z własnymi problemami lub jak przetrwać rozczarowanie.

Problem z nadmiernie zaangażowanym rodzicielstwem polega na tym, że nie przygotowuje ono dzieci do życia w realnym świecie i nie wyposaża ich w odporność – mówi Yip. Znamienne jest to, że ponad jedna czwarta młodych dorosłych, którzy po raz pierwszy zapisują się na studia, nie wraca na drugi rok.

Rodzicielstwo z wolnej ręki

Może być postrzegane jako rodzaj permisywnego rodzicielstwa, ale może zawierać wiele zasad i wskazówek. Istnieją różne koncepcje rodzicielstwa swobodnego, mówi Lenore Skenazy, która wykorzystała to wyrażenie w swojej książce Free-Range Kids: How to Raise Safe, Self-Reliant Children (Without Going Nuts with Worry).

Definiuje ona rodzicielstwo swobodne jako pozwalające dzieciom na więcej samodzielności, w tym chodzenie do szkoły bez rodziców, przygotowywanie prostych posiłków i wymyślanie, jak spędzić czas, gdy się nudzą. Uderzenie, sprzeczka, popołudnie bez niczego – nie tylko uważamy, że dzieci poradzą sobie z tymi rzeczami, ale wierzymy, że stają się bardziej odporne, gdy odkryją własną zaradność” – pisze Yip na swojej stronie internetowej.

Yip twierdzi, że takie podejście, kiedy dziecko jest gotowe, ma wiele sensu. Nie spuszczamy już dzieci z oka, bo to mówi im, że sobie nie poradzą. Jeśli jednak rodzice źle zinterpretują tę filozofię lub zastosują ją wobec dziecka, które nie jest jeszcze gotowe na większą niezależność, może to doprowadzić do zaniedbania.

Rodzicielstwo bliskości (Attachment Parenting)

Rodzicielstwo bliskości, termin ukuty przez pediatrę Williama Searsa i Marthę Sears, RN, odnosi się do fizycznej i emocjonalnej bliskości z dzieckiem od chwili jego narodzin. Kluczowe zasady obejmują karmienie piersią, noszenie dziecka na rękach i wspólne spanie (w tym samym łóżku lub pokoju). Choć głównym celem jest stworzenie bezpiecznej więzi między rodzicem a dzieckiem, wielu zwolenników attachment parenting twierdzi, że może on również wpływać na sposób wychowywania starszych dzieci. Na przykład, mogą oni sprzeciwiać się narzucaniu ścisłej pory kładzenia dzieci spać lub zmuszaniu ich do jedzenia warzyw.

Rodzicielstwo bliskości polega na tym, że priorytetem jest miłość i środowisko wychowawcze, co w większości przypadków jest dobre – mówi Tausig. Jest jednak pewien haczyk. Ścisłe przestrzeganie tej filozofii często wywiera zbyt dużą presję na rodziców, a w szczególności na matki. Może im się wydawać, że nie mają innego wyboru, jak tylko karmić piersią na żądanie lub współspać, nawet jeśli jest to dla nich uciążliwe.

Z drugiej strony, jak mówi Yip, łatwo jest posunąć się za daleko w koncepcji rodzicielstwa bliskości. Może to obejmować pozwolenie dziecku na wybór, kiedy przestać karmić piersią, nawet jeśli dziecko ma 4 lub 5 lat. W tym momencie trzeba się zastanowić, czy rzeczywiście robi się to, co najlepsze dla dziecka, ponieważ może to utrudniać jego rozwój społeczno-emocjonalny – mówi.

Czy jeden styl jest najlepszy?

Niezależnie od tego, na jakim podejściu (lub kombinacji podejść) polegasz, są szanse, że poradzisz sobie, o ile będziesz mieć na uwadze dobro swojego dziecka – mówi Tausig. Nikt z nas, w tym ja i moi koledzy, nie wie, jak być idealnym rodzicem.

Czy reality TV i media społecznościowe przyczyniły się do wzrostu narcyzmu i utraty empatii u dzieci?

Prawdopodobnie to robisz. Jeśli Twoje dzieci są w wieku przedszkolnym lub starszym, z pewnością też to robią: robią niekończące się selfie, aby udokumentować chwile z życia, nawet jeśli są one mało znaczące. Używają filtrów, aby pokazać ulepszoną wersję rzeczywistości. A potem wrzucają te wypieszczone zdjęcia na różne portale społecznościowe, goniąc za nowymi zwolennikami i polubieniami w celu uzyskania pozytywnej afirmacji.

Twoje dzieci prawdopodobnie piszą SMS-y zamiast rozmawiać, a ich urządzenia są zarówno narzędziem, jak i barierą dla prawdziwej komunikacji.

Czy ten rosnący poziom wpatrywania się w pępek świata i pośredniej wymiany zdań nie przyczynia się do wzrostu narcyzmu i utraty empatii w naszej kulturze, zwłaszcza wśród młodszych pokoleń? Czy dzieci tracą poczucie współczucia i wspólnoty?

Tak, twierdzi Michele Borba, EdD, autorka książki UnSelfie: Why Empathetic Kids Succeed in Our All-About-Me World. Badania, które przedstawia w swojej książce, wskazują na oszałamiający 58% wzrost egocentrycznych myśli, aspiracji i działań wśród amerykańskich studentów z różnych grup demograficznych w ciągu ostatnich trzech dekad, przy jednoczesnym 40% spadku zachowań empatycznych.

Jak wyjaśnia Borba, syndrom selfie nie dotyczy wyłącznie robienia zdjęć i portali społecznościowych. Odnosi się on do zmiany w naszej ogólnej kulturze w kierunku hiperindywidualizmu, którą po raz pierwszy zauważono około 2000 roku. Wraz z rozwojem telewizji reality staliśmy się bardziej nastawieni na rywalizację i skupieni na sobie; nawet teksty piosenek, które kiedyś mówiły, że dwa serca biją jak jedno, teraz mówią: ja to, a ja tamto. W książkach widzimy o wiele więcej Is, a mniej wes. Kiedyś dzieci chciały dorosnąć, stać się kimś, zrobić coś. Teraz mówią po prostu: bogaty i sławny.

Jakie jest antidotum na erę „ja-mnie-mnie”? Okazuje się, że kluczem jest uczenie empatii – umiejętności postawienia się w sytuacji innej osoby i wyobrażenia sobie, jak ta osoba się czuje – już dzieci w wieku 1-2 lat, a następnie dalsze modelowanie i wzmacnianie empatii, dopóki nie osiągną wieku pozwalającego im opuścić dom.

Jak więc zwalczać narcyzm i zaszczepiać empatię u swoich dzieci? Borba proponuje dziewięć następujących pomysłów:

1. Rozwijaj umiejętność czytania i pisania pod kątem emocjonalnym. W dobie SMS-ów dzieci nie potrafią rozpoznawać sygnałów z twarzy i intonacji głosu. Aby zrozumieć własne uczucia i uczucia innych, Borba zaleca regularne, zaplanowane spędzanie czasu bez podłączenia do prądu. Przywróćcie rodzinny posiłek. Odłóżcie telefon komórkowy i porozmawiajcie. Oko w oko. W ten sposób zobaczycie i usłyszycie, co druga osoba wyraża i co ma na myśli.

2.Stwórzcie rodzinną deklarację misji. Powiedz swoim dzieciom: Oto, co reprezentuje nasza rodzina: Oczekuje się od was, że będziecie mili. Troskliwy. Społecznie odpowiedzialni wobec innych. Stwórz znak tego oświadczenia i powieś go na lodówce, aby dzieci widziały i przyswajały go sobie każdego dnia. Rodzice muszą również praktykować to, co głoszą.

3. Skupiaj się na innych. Naucz dzieci, by pytały: Jak ja bym się czuł jako ta druga osoba? Pytajcie o to, gdy wymierzacie karę. Pytaj je, gdy oglądasz telewizję. Wskaż na postać, która przechodzi przez coś trudnego i zapytaj: Czego ona potrzebuje, aby poczuć się lepiej? Jeśli zadasz to pytanie wystarczająco często, zacznie się empatia.

4.Czytaj dobre książki. Borba proponuje wprowadzenie fikcji literackiej, takiej jak Charlottes Web, z bogatymi dylematami moralnymi, które uczą empatii. Innym świetnym przykładem jest powieść dla młodzieży „Wonder”.

5. Po prostu oddychaj. Dzieci muszą się nauczyć, jak radzić sobie z emocjami poprzez samoregulację. Jak mówi Borba, kiedy narasta stres, wszyscy czasami przechodzimy w tryb przetrwania i wyłączamy empatię. Głębokie oddychanie to sposób na osiągnięcie bardziej świadomego stanu. Mówię dzieciom, by brały powolne, głębokie oddechy z brzucha. Tej techniki można nauczyć nawet najmłodsze dzieci. Jest ona wspaniała dla nastolatków. Pomaga im się wyluzować.

6. Praktykuj życzliwość. Jeśli będziesz zachowywać się uprzejmie, uprzejmość stanie się nawykiem. Znam rodzinę, która nakazuje swoim dzieciom, by wychodząc na cały dzień zrobiły dwie przypadkowe, życzliwe rzeczy i zdały z nich relację przy obiedzie. Są to proste rzeczy, takie jak uśmiechnięcie się do innego dziecka lub otwarcie drzwi nauczycielowi. Obiecuję, że pokochają pozytywne wzmocnienie, jakie otrzymają. To kształtuje postawę opiekuńczą, i to nie tylko w czasie świąt. Zabaw się z tym: Stwórz koszyk z karteczkami życzliwości i pozwól dzieciom wymyślać pomysły. Każdego dnia powiedz im, żeby wybrały dwa.

7. Naucz rozwiązywania konfliktów. Jak mówi Borba, gracze zespołowi potrafią współpracować i rozwiązywać problemy, gdy pojawiają się konflikty. Mimo to społeczeństwo potrafi być tak bardzo nastawione na rywalizację. Zachęcam młodsze dzieci do rozwiązywania konfliktów za pomocą gier typu „kamień-papier-nożyce”, które poprzez zabawę uczą empatii. Stare, ale dobre. Starszym dzieciom radzi, by się zatrzymały, wsłuchały w swoje uczucia, opowiedziały o problemie na zmianę, bez przerywania i bez dołowania, zawęziły wybór w kierunku rozwiązania, zdecydowały się na nie, podały sobie ręce – i dały sobie spokój.

8. Nadstawiaj karku. Dzieci, które uczą się odwagi moralnej, stają się przyszłymi liderami – twierdzi Borba, który przeanalizował prace i biografie 30 laureatów Nagrody Nobla. To dzieci, które nie mogą znieść zastraszania lub widoku innego dziecka zdenerwowanego – mówi Borba. Mimo to zajęcie stanowiska może być zniechęcające. Navy Seals uczą się czterech technik, aby przejść rygorystyczne testy szkoleniowe w trudnych sytuacjach – dodaje. Naucz ich swoje dzieci. Pierwsza z nich to pozytywna mowa o sobie: Jestem spokojny i mam kontrolę. Druga to „wyluzuj”: Jestem w stanie przetrwać następne 5 minut. Po upływie tych 5 minut powtórz je, aby małymi krokami pokonać problem. Trzecim sposobem jest głębokie oddychanie, które odpędza strach. A czwarta to próba umysłowa, polegająca na wizualizacji sukcesu.

9. Wyhoduj w sobie umiejętność wprowadzania zmian! Rodzice powinni stwarzać dzieciom okazje do służby i odwdzięczania się… i, co równie ważne, powinni podążać za swoimi pasjami i zachęcać dzieci do podążania za własnymi – mówi Borba. Korzystajcie też z gazet, ale nie po to, by pisać o smutku i przygnębieniu; wszystkie negatywne informacje mogą być otępiające. Znajdźcie podnoszące na duchu historie i czytajcie je dzieciom przed snem, aby napełnić je cudem świata.