Lekarz mówi ci.

Dla wielu osób z chorobą Alzheimera komunikacja może być trudna. Lekarz oferuje wskazówki dla opiekunów i bliskich.

Sposób komunikowania się z bliską osobą cierpiącą na chorobę Alzheimera będzie inny niż dotychczas, ale jest kilka sposobów, które mogą to ułatwić:

• Przyciągnij ich uwagę.

  Zanim zaczniesz mówić, upewnij się, że zwróciłeś uwagę swoich bliskich. Podejdź do nich od przodu, przedstaw się i zawołaj ich po imieniu.

• Bądź uważny.

  Pokaż, że słuchasz i starasz się zrozumieć, co mówią. Utrzymuj kontakt wzrokowy w trakcie rozmowy. Stosuj łagodny, spokojny ton głosu i przyjazną mimikę twarzy.

• Ręce precz od siebie.

  Podczas rozmowy staraj się trzymać ręce z dala od twarzy. Unikaj także mamrotania lub mówienia z jedzeniem w ustach.

• Uważaj na słowa.

  Mów wyraźnie, ale nie krzycz. Staraj się nie mówić zbyt szybko ani zbyt wolno. Stosuj przerwy, aby dać rozmówcy czas na przetworzenie tego, co mówisz. Używaj krótkich, prostych i znanych słów.

• Zachowaj prostotę.

  Udzielaj wskazówek w jednym kroku. Zadawaj jedno pytanie na raz. Nazywaj ludzi i rzeczy po imieniu, zamiast ona, oni lub ono.

• Bądź pozytywny.

  Zamiast mówić: „Nie rób tego”, powiedz: „Spróbujmy tego”.

• Traktuj ich z szacunkiem.

  Nie mów do nich w sposób lekceważący lub zwracaj się do innych tak, jakby ich nie było lub jakby Cię nie rozumieli.

• Przeformułuj, a nie powtarzaj.

  Jeśli słuchaczowi trudno jest zrozumieć, co mówisz, znajdź inny sposób, aby to powiedzieć. Jeśli słuchacz nie zrozumiał słów za pierwszym razem, prawdopodobnie nie zrozumie ich także za drugim.

• Dostosuj się do słuchacza.

  Staraj się zrozumieć słowa i gesty, którymi komunikuje się Twój bliski. Nie zmuszaj go, by próbował zrozumieć twój sposób mówienia.

• Zmniejsz hałas w tle.

  Szumy z telewizora lub radia utrudniają słyszenie i konkurują z Tobą o uwagę słuchacza. Ogranicz wszelkie dźwięki, które mogą rozpraszać uwagę słuchacza.

• Bądź cierpliwy.

  Zachęcaj uczestników do dalszego wyrażania swoich myśli, nawet jeśli mają problemy z ich przekazaniem. Uważaj, by nie przerywać. Staraj się nie krytykować, nie poprawiać, nie kłócić się z nimi.

Pamiętaj również, że dla osoby z chorobą Alzheimera ważna jest komunikacja niewerbalna. Twoja obecność, dotyk, gesty i uwaga mogą przypominać jej o akceptacji, zapewnieniu i miłości.

Ćwiczenia fizyczne są ważne dla osób z chorobą Alzheimera. lekarz oferuje sugestie dotyczące reżimu fitness.

Ćwiczenia pomagają ludziom lepiej spać i czują się bardziej czujni w ciągu dnia, więc mogą promować normalny rytm dnia i nocy u osób z chorobą Alzheimera. Mogą także poprawiać nastrój. Powtarzalne ćwiczenia, takie jak chodzenie, jazda na rowerze w domu, a nawet takie zadania jak składanie prania, mogą zmniejszyć niepokój u osób z tą chorobą, ponieważ nie muszą one podejmować decyzji ani pamiętać, co robić dalej. Po zakończeniu ćwiczenia osoby te czują się dobrze wiedząc, że coś osiągnęły.

Rodzaj ćwiczeń, które najlepiej sprawdzają się w przypadku osób z chorobą Alzheimera, zależy od objawów, poziomu sprawności fizycznej i ogólnego stanu zdrowia. Przed rozpoczęciem jakiegokolwiek programu ćwiczeń należy skonsultować się z lekarzem. Lekarz może udzielić porady na temat:

• rodzajów ćwiczeń, które są dla nich najlepsze, a których należy unikać

• Jak intensywnie powinni ćwiczyć

• Jak długie powinny być sesje ćwiczeń

• Inni pracownicy służby zdrowia, np. fizykoterapeuta, którzy mogą opracować program fitness

Wskazówki dotyczące ćwiczeń dla osób z chorobą Alzheimera

• Zacznij powoli. Jeśli lekarz wyrazi zgodę na ćwiczenia fizyczne, można zacząć od 10-minutowych sesji i stopniowo zwiększać ich intensywność.

• Przed ćwiczeniami należy przeprowadzić rozgrzewkę, a po nich ochłonąć.

• Sprawdź, czy w miejscu ćwiczeń nie ma żadnych zagrożeń, takich jak śliskie podłogi, słabe oświetlenie, dywany i kable.

• Jeśli ktoś ma problemy z utrzymaniem równowagi, powinien ćwiczyć w zasięgu uchwytu lub poręczy. Inne możliwości to ćwiczenie na łóżku, a nie na podłodze lub na macie do ćwiczeń.

• W przypadku złego samopoczucia lub bólu należy przerwać ćwiczenie.

• Przede wszystkim należy pomóc dziecku wybrać hobby lub zajęcie, które sprawia mu przyjemność, aby mogło się go trzymać. Niektóre propozycje to ogrodnictwo, spacery, pływanie, aerobik wodny, joga i tai chi.

Opiekunowie osób cierpiących na demencję mogą mieć szczególnie trudny okres podczas choroby koronawirusowej. Od tego, jak to wyjaśnić, do tego, jak radzić sobie z blokadami. Zobacz wskazówki.

Świat jest teraz pełen pytań typu „co by było, gdyby”. Jest jednak wiele rzeczy, które możesz kontrolować i na które możesz się przygotować, jeśli opiekujesz się bliską osobą z demencją w domu lub w ośrodku.

Wyjaśniać czy nie wyjaśniać

Każdemu może być trudno zrozumieć, w jaki sposób SARS-CoV-2 zmienił nasze życie. Jest to jeszcze trudniejsze dla osób z utratą pamięci i problemami z rozwiązywaniem problemów.

Jeśli Twój bliski znajduje się we wczesnym stadium demencji, pomocna może okazać się rozmowa o nowym koronawirusie, zwłaszcza jeśli wiadomości na ten temat docierają do niego z innych źródeł.

Należy mówić jak najprościej i uspokajać osoby, które wydają się zaniepokojone. Na przykład, można wyjaśnić, że dla bezpieczeństwa należy częściej myć ręce lub pozostać w domu. Powiedz im, że jesteśmy razem i że wszystko będzie dobrze.

Zaszczep je, aby zapewnić im ochronę, zwłaszcza jeśli mają trudności ze zrozumieniem, jak uniknąć zarażenia.

Najlepsi eksperci w dziedzinie zdrowia zalecają szczepionki zawierające mRNA (takie jak szczepionki firm Pfizer i Moderna), a nie szczepionki firmy J&J, które są wykonane w inny sposób. Jeśli szczepionki zawierające mRNA nie są dostępne w danym regionie, należy rozważyć podanie bliskiej osobie szczepionki J&J. Jak twierdzą eksperci, podanie jakiejkolwiek szczepionki przeciwko COVID-19 jest lepsze niż nieszczepienie.

Po wykonaniu wszystkich szczepień należy na bieżąco aktualizować szczepienia przypominające przeciwko wirusowi COVID-19, gdy tylko będzie to możliwe.

Jeśli demencja bliskiej osoby jest bardziej zaawansowana, dyskusja na ten temat może przynieść mniej korzyści. Warto najpierw zadać sobie pytanie:

• Co mogą zrozumieć?

• Jak zareagują?

• Czy wyjaśnianie wywoła więcej niepokoju niż pocieszenia?

Nawet jeśli bliska osoba nie rozumie, co się dzieje, może widzieć, co robisz. Pokaż im, jak myjesz ręce lub jak dostarczasz jedzenie i leki.

Utrzymuj swoją rutynę

Zmiany rutynowych czynności mogą być szczególnie niepokojące dla osób cierpiących na chorobę Alzheimera lub inne formy utraty pamięci. Kontynuowanie dotychczasowych działań pomaga nadać codzienności strukturę i zapewnić bezpieczeństwo obu stronom.

Staraj się przestrzegać regularnych harmonogramów posiłków, pory snu i innych czynności. Bądź konsekwentny i cierpliwy, jeśli musisz przyjąć nowe zasady.

CDC zaleca wprowadzenie pewnych środków bezpieczeństwa do rutyny twojej i twoich bliskich. Każdy powinien nosić maskę na twarzy, gdy przebywa w pobliżu innych osób, chyba że jest zaszczepiony, ma problemy z oddychaniem lub nie może zdjąć maski bez pomocy. Należy często myć ręce, a powierzchnie wspólne utrzymywać w czystości i dezynfekować.

Osoba z zaawansowaną demencją może mieć trudności z przestrzeganiem zaleceń dotyczących zapobiegania rozprzestrzenianiu się wirusa. Zrób wszystko, co możesz, aby jej pomóc.

Omijaj blokady na drodze

Spacery wokół bloku lub wizyty u fryzjera mogą nie być już możliwe. To może być przykre dla bliskiej osoby. Jeśli przebywa w ośrodku i odwiedziny nie są możliwe, zapytaj, czy możesz zorganizować wideorozmowę przez telefon lub komputer.

Wykorzystaj w pełni chwile, które możecie dzielić. Wspólnie składajcie pranie lub nakrywajcie do stołu. Przeglądaj stare zdjęcia rodzinne lub słuchaj ulubionej muzyki. Bardziej niż o rozmowę chodzi o sposób, w jaki odnosisz się do ich zmysłów.

Porady dla odwiedzających opiekunów

Istnieje możliwość, że każda osoba przychodząca do domu jest nosicielem nowego koronawirusa. Jeśli korzystasz z usług agencji, zapytaj o ich protokoły na wypadek pandemii:

• Co robisz, aby zapewnić pracownikom zdrowie i bezpieczeństwo?

• Czy możliwe jest przydzielenie tych samych opiekunów, aby zapewnić im wzajemne poznanie się?

• Z jakim wyprzedzeniem możemy spodziewać się zmian w obsadzie lub odwołania zajęć?

Sprawdź temperaturę każdego z odwiedzających opiekunów. Upewnij się, że osoby te wiedzą, jak nosić maskę, myć ręce i dezynfekować w odpowiedni sposób. Zapytaj także:

• Czy byłeś chory?

• Czy przebywałeś/aś w pobliżu osoby, u której stwierdzono dodatni wynik testu na koronawirus?

Planuj na wypadek ewentualnej choroby

Osoby z demencją mogą być w grupie podwyższonego ryzyka zachorowania na ciężką postać koronawirusa. Domy opieki i inne placówki opieki długoterminowej były miejscem, w którym wybuchały epidemie COVID-19, choroby wywoływanej przez koronawirusa.

Należy zwracać uwagę na zmiany w zachowaniu lub objawy demencji, które mogą świadczyć o zwiększonym stresie, niepokoju lub zakażeniu wirusem COVID-19. Mogą to być między innymi:

• Większe pobudzenie lub dezorientacja

• Nagły smutek

• Kaszel lub trudności w oddychaniu

• Gorączka

• Dreszcze lub wstrząsy

• Ból mięśni

• Ból głowy

• Ból gardła

• Utrata smaku lub zapachu

Dlatego warto myśleć przyszłościowo, jeśli Ty lub Twoja bliska osoba zachorujecie. Przygotowania poczynione teraz mogą uchronić Cię przed koniecznością radzenia sobie z sytuacją kryzysową.

Spakuj dla siebie i bliskiej osoby osobną torbę podróżną ze wszystkim, co będzie potrzebne podczas pobytu w szpitalu.

Zbierz te dokumenty i przekaż kopie osobom, którym ufasz:

• Zaawansowane dyrektywy, takie jak Zlecenia na leczenie podtrzymujące życie (Provider Orders for Life-Sustaining Treatment), które określają, jakie leczenie należy zastosować i kto ma prawo do podejmowania decyzji medycznych

• Nazwiska i numery wszystkich lekarzy

• Lista alergii, rzeczy i czynności, które przynoszą ukojenie oraz inne osobiste upodobania i preferencje

• Nazwiska i numery telefonów co najmniej trzech członków rodziny lub bliskich przyjaciół

• Twój testament i testament bliskiej osoby

Uzyskaj informacje kontaktowe do pracownika socjalnego lub rzecznika, który może pomóc w koordynacji działań z lekarzami, jeśli twój bliski przebywa w szpitalu.

Zadbaj o siebie

Życie z osobą cierpiącą na demencję lub opieka nad nią może być czasem samotną pracą. A koronawirus może sprawić, że poczujesz się bardziej odizolowany niż wcześniej.

Nie możesz jednak radzić sobie z tym sam. Należy wyciągnąć rękę, poprosić o pomoc, nawiązać kontakt lub odpocząć. Pozostań w kontakcie z innymi przez telefon lub Internet.

Rozmowa z kimś, kto rozumie, przez co przechodzisz, może dać Ci siłę i strategie.

Czy aluminium powoduje chorobę Alzheimera? Czy czerwone wino lub krzyżówki mogą pomóc w jej uniknięciu? Naucz się odróżniać mity od faktów w tym quizie przygotowanym przez doktora.

Choroba Alzheimera i demencja to to samo.

• Prawda

• False

Choroba Alzheimera i demencja to to samo.

Poprawnie! Odpowiedziałeś:

Demencja to szeroki termin określający grupę objawów, które oznaczają problemy z uczeniem się i pamięcią. Choroba Alzheimera jest jedną z form demencji, najczęściej występującą. Stanowi ona jednak tylko 60% do 80% wszystkich przypadków.

?

Inne rodzaje to otępienie naczyniowe, otępienie czołowo-skroniowe, choroba Parkinsona i otępienie z ciałami Lewy’ego. Objawy demencji mogą być również wywołane działaniem ubocznym leków, urazem mózgu, depresją i alkoholizmem. Objawy mogą ustąpić po wyleczeniu tych schorzeń.

Pobierz wyniki

Czerwone wino i sok winogronowy mogą pomóc w cofnięciu się choroby Alzheimera.

• Prawda

• False

Czerwone wino i sok winogronowy mogą pomóc w cofnięciu się choroby Alzheimera.

Poprawnie! Odpowiedziałeś:

Nie wykazano, aby jakakolwiek witamina, suplement, żywność lub lek leczyły chorobę Alzheimera.

?

Jeden z obiecujących przeciwutleniaczy, resweratrol, znajduje się w czerwonych winogronach. Ale resweratrol może też skończyć jak witamina E, witamina C, miłorząb japoński, witaminy z grupy B i koenzym Q10. Wszystkie one w swoim czasie budziły podobne nadzieje, ale żaden z nich nie okazał się skuteczny w zapobieganiu lub spowalnianiu choroby, a tym bardziej w jej odwracaniu.

?

Badania sugerują, że najlepszym rozwiązaniem jest dieta bogata w owoce, warzywa, ryby i orzechy, które pomogą chronić mózg. Nie ma jednak srebrnej kuli.

?

?

Uzyskaj wyniki

Które z nich zwiększają ryzyko zachorowania na Alzheimera?

• Wiek

• Puszki aluminiowe

• Zastrzyki przeciw grypie

Które z wymienionych czynników zwiększają ryzyko zachorowania na chorobę Alzheimera?

Prawidłowo! Odpowiedziałeś:

Czynnikiem ryzyka nr 1 jest wiek. Im jesteś starszy, tym bardziej prawdopodobne jest, że zachorujesz na chorobę Alzheimera. Właściwa przyczyna nie jest do końca znana.

?

Na liście rzeczy, które nie powodują demencji, znajdują się aluminiowe puszki i garnki, szczepionki przeciw grypie, sztuczne słodziki i srebrne wypełnienia dentystyczne.

Pobierz wyniki

Jeśli jedno z Twoich rodziców ma Alzheimera, prawdopodobnie Ty też na niego zachorujesz.

• Prawda

• False

Jeśli jedno z Twoich rodziców cierpi na chorobę Alzheimera, prawdopodobnie Ty też na nią zachorujesz.

Prawidłowo! Odpowiedziałeś:

Mniej niż 5% przypadków to prawdziwy „rodzinny Alzheimer”, czyli taki, który występuje w rodzinie. Twoje geny odgrywają jednak pewną rolę. Jeśli masz rodzica lub rodzeństwo chore na Alzheimera, masz większe szanse na zachorowanie na tę chorobę. Tego nie da się zmienić.

?

Badania wykazują jednak, że są pewne rzeczy, które można zrobić, aby zmniejszyć prawdopodobieństwo zachorowania. Należą do nich: utrzymywanie prawidłowej wagi, stosowanie zdrowej diety, ćwiczenia fizyczne, dbanie o serce i kontrolowanie cukrzycy, jeśli na nią chorujesz. Aktywne życie towarzyskie – spotykanie się z przyjaciółmi i rodziną oraz robienie rzeczy poza domem – również może obniżyć ryzyko zachorowania. Jeszcze więcej edukacji może zmienić sytuację na lepsze.

Uzyskaj wyniki

Kiedy zaczyna się choroba Alzheimera?

• W ciągu 1 roku od utraty pamięci

• Około 5 lat przed utratą pamięci

• 20+ lat przed utratą pamięci

Kiedy zaczyna się choroba Alzheimera?

Prawidłowo! Odpowiedziałeś:

Powtarzanie się, gubienie się i niewyraźne myślenie – wszystkie te objawy pojawiają się, gdy w mózgu rozpoczął się już proces Alzheimera. Naukowcy uważają, że choroba może zacząć powodować zmiany fizyczne na lata lub dziesięciolecia przed wystąpieniem objawów.

?

To normalne, że zapominasz o spotkaniu. Jest to znak ostrzegawczy, jeśli zapominasz o wielu spotkaniach, o ważnych wydarzeniach lub o tym, gdzie jesteś. Normalne jest zgubienie kluczy. Nienormalne jest kładzenie kluczy w dziwnym miejscu, na przykład w piekarniku, lub oskarżanie współmałżonka o ich kradzież.

Uzyskaj wyniki

Jakie są szanse, że zachorujesz na Alzheimera, jeśli dożyjesz 85 lat?

• 50%

• 75%

• 99%-100%

Jakie są szanse, że zachorujesz na chorobę Alzheimera, jeśli dożyjesz 85 lat?

Prawidłowo! Odpowiedziałeś:

Choroba Alzheimera nie jest normalną częścią procesu starzenia się. To prawda, że większość osób, które na nią zapadają, ma ponad 65 lat. Ryzyko podwaja się co 5 lat po 65 roku życia. Prawie połowa 85-latków nie choruje na tę chorobę. A choroba może zacząć się w młodym wieku. U osób cierpiących na Alzheimera o młodszym początku, rzadką dziedziczną postać choroby, objawy pojawiają się już w wieku od 30 do 50 lat.

Pobierz wyniki

Co bardziej chroni mózg?

• Zdobycie nowej umiejętności

• Rozwiązywanie porannej krzyżówki

• Cotygodniowa komputerowa gra umysłowa

Co bardziej chroni mózg?

Prawidłowo! Odpowiedziałeś:

Eksperci nie wiedzą, czy praca umysłowa może zapobiec chorobie Alzheimera. Ale może ona pomóc w budowaniu siły mózgowej, która pomoże powstrzymać utratę pamięci. Lepiej jest uczyć się nowych rzeczy niż popadać w stare nawyki. Lepiej też codziennie ćwiczyć swój mózg.

?

Kluczem do ochrony zdrowia mózgu są także codzienne ćwiczenia i aktywne życie towarzyskie: Codzienne ćwiczenia fizyczne i aktywne życie towarzyskie.

Uzyskaj wyniki

Kto wydaje więcej na opiekę nad chorymi na Alzheimera?

• Opiekunowie mieszkający na stałe

• Opiekunowie miejscowi

• Opiekunowie na odległość

Kto wydaje więcej na opiekę nad chorymi na Alzheimera?

Poprawnie! Odpowiedziałeś:

Osoby, które mieszkają ponad 2 godziny drogi od bliskiej osoby chorej na Alzheimera, wydają prawie 10 000 USD rocznie na podróże, telefon i płatną pomoc. To prawie dwa razy więcej niż osoby mieszkające lokalnie. Lokalni opiekunowie poświęcają jednak więcej godzin.

Uzyskaj wyniki

Twój wynik:

08 Podziel się swoim wynikiem: Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze 0% Udostępnij swój wynik: Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze

Wyniki:

Quiz powtórkowy Share on Facebook Share on Twitter Share on Pinterest Email

Lekarz omawia powszechne mity dotyczące choroby Alzheimera i przedstawia prawdę o genetyce, utracie pamięci, demencji i nie tylko.

Poznaj fakty na temat choroby Alzheimera, wyjaśniając pięć powszechnych nieporozumień.

Mit nr 1: Alzheimer występuje tylko u osób starszych.

Większość osób cierpiących na chorobę Alzheimera ma 65 lat i więcej. Choroba może jednak wystąpić także w młodszym wieku. U około 5% osób z tą chorobą objawy pojawiają się w wieku 30, 40 lub 50 lat. Jest to tak zwana choroba Alzheimera o wczesnym początku.

Osoby cierpiące na tę chorobę często długo zwlekają z postawieniem trafnej diagnozy. Dzieje się tak dlatego, że lekarze zazwyczaj nie biorą pod uwagę możliwości wystąpienia choroby w połowie życia. Często uważają, że objawy takie jak utrata pamięci są wynikiem stresu.

Choroba Alzheimera o wczesnym początku może mieć podłoże genetyczne. Naukowcy uważają, że wiąże się to ze zmianami w jednym z trzech rzadkich genów przekazywanych przez rodziców.

Mit nr 2: Objawy choroby Alzheimera są normalną częścią procesu starzenia się.

Niektóre utraty pamięci są normalną częścią procesu starzenia się. Ale objawy choroby Alzheimera – takie jak zapominanie, które przeszkadza w codziennym życiu, oraz dezorientacja – nie są.

To normalne, że od czasu do czasu zapominasz, gdzie są twoje klucze. Ale zapominanie, jak dojechać do miejsca, w którym było się wiele razy, lub tracenie orientacji, jaka jest pora roku, wskazuje na poważniejszy problem.

W przeciwieństwie do łagodnych zaników pamięci, które mogą wystąpić wraz ze starzeniem się, choroba Alzheimera zbiera coraz większe żniwo w mózgu. W miarę stopniowego pogarszania się stanu choroby, odbiera ona zdolność myślenia, jedzenia, mówienia i nie tylko.

Jeśli więc Twój umysł nie wydaje się już tak bystry jak dawniej, nie oznacza to, że masz objawy choroby Alzheimera. Choroba ta staje się coraz bardziej powszechna wśród ludzi wraz z wiekiem, ale nie jest nieuniknioną częścią starzenia się, mówi dr George Perry. Jest on neurobiologiem i członkiem Alzheimers Foundation of America.

Mit nr 3: Alzheimer nie prowadzi do śmierci.

Niestety, choroba ta jest szóstą co do częstości przyczyną zgonów w USA. Większość ludzi żyje 8 do 10 lat po zdiagnozowaniu choroby.

Mogą zapominać o piciu lub jedzeniu albo mieć problemy z połykaniem, co może prowadzić do poważnego niedoboru składników odżywczych. Mogą również mieć problemy z oddychaniem, co może prowadzić do zapalenia płuc, które często jest śmiertelne – mówi Perry.

Również ryzykowne zachowania związane z chorobą Alzheimera, takie jak błądzenie w niebezpiecznych sytuacjach, mogą być śmiertelne.

Mit nr 4: Istnieją metody leczenia, które powstrzymują chorobę przed pogłębianiem się.

Chociaż niektóre metody leczenia mogą pomóc w zwalczaniu objawów choroby Alzheimera, nie ma obecnie sposobu na zatrzymanie lub spowolnienie rozwoju samej choroby, mówi dr Heather M. Snyder ze Stowarzyszenia Pomocy Osobom z Chorobą Alzheimera.

Snyder ostrzega przed suplementami, dietami lub schematami, które twierdzą, że mogą wyleczyć chorobę. Nie ma dowodów na to, że są one użytecznymi metodami leczenia choroby.

Pięć leków zostało zatwierdzonych przez FDA do leczenia objawów choroby Alzheimera: donepezil (Aricept), galantamina (Razadyne), memantyna (Namenda), rywastygmina (Exelon) i takryna (Cognex).

Leki te mogą pomóc w zaburzeniach myślenia, pamięci, umiejętności językowych i niektórych problemach behawioralnych. Nie działają one jednak u wszystkich. Jeśli już zadziałają, ulga jest zwykle tymczasowa. Osoba cierpiąca na tę chorobę może czuć się lepiej w najlepszym wypadku przez rok lub dłużej, mówi Perry.

Mit nr 5: Alzheimera wywołuje aluminium, zastrzyki przeciwgrypowe, srebrne plomby lub aspartam.

Być może słyszałeś, że gotowanie na aluminiowych patelniach lub picie z aluminiowych puszek powoduje Alzheimera. Nie ma jednak naukowych dowodów na poparcie tego twierdzenia.

Niektórzy ludzie uważają, że przyczyną choroby jest sztuczny słodzik aspartam. Również ta teoria nie jest poparta żadnymi dowodami.

Inni uważają, że srebrne plomby dentystyczne zwiększają ryzyko zachorowania. Również w tym przypadku nie ma zbyt wielu dowodów.

Innym fałszywym przekonaniem jest to, że szczepionki przeciw grypie powodują Alzheimera. Badania sugerują, że jest wręcz przeciwnie: Szczepienia mogą obniżyć ryzyko zachorowania i poprawić ogólny stan zdrowia.

Eksperci nie wiedzą, co wywołuje tę chorobę. Może to być mieszanka czynników związanych z genami, środowiskiem i stylem życia. Niektóre badania sugerują, że może być ona związana z takimi schorzeniami, jak choroby serca, wysokie ciśnienie krwi i cukrzyca. Prowadzonych jest wiele badań, ale ich wyniki nie są jeszcze jednoznaczne.

Naukowcy coraz bardziej interesują się możliwą rolą czynników związanych ze stylem życia. Snyder twierdzi, że zdrowa dieta, ćwiczenia fizyczne, życie towarzyskie i robienie rzeczy, które stanowią wyzwanie dla umysłu, mogą obniżyć ryzyko. Ponieważ badania są wciąż na wczesnym etapie, nie jest znana dokładna recepta na styl życia.

Lekarz wyjaśnia przyczyny, objawy i leczenie zespołu „sundowning”, zespołu, w którym pacjenci z chorobą Alzheimera doświadczają dezorientacji i pobudzenia w miarę upływu dnia.

Czynnikiem wywołującym wydaje się być słabnące światło. Objawy mogą się nasilać w miarę upływu nocy i zwykle ustępują do rana.

Choć nie da się tego całkowicie powstrzymać, można podjąć kroki, które pomogą opanować tę trudną porę dnia, abyście oboje spali lepiej i byli mniej zmęczeni w ciągu dnia.

Poinformuj też swojego bliskiego lekarza o zauważonych zmianach.

Objawy

Kiedy ktoś zapada w sen słoneczny, może to być

• pobudzone (zdenerwowane lub niespokojne)

• Restless (niespokojny)

• Drażliwy

• Zdezorientowany

• Zdezorientowany

• Wymagający

• Podejrzliwy

Mogą również:

• krzyczeć

• Pace

• Słyszeć lub widzieć rzeczy, których nie ma

• Mieć wahania nastroju

Nawet 1 na 5 osób z chorobą Alzheimera może zachorować na zespół zachodzącego słońca. Może on jednak wystąpić także u osób starszych, które nie cierpią na demencję.

Przyczyny

Lekarze nie są pewni, dlaczego tak się dzieje.

Niektórzy naukowcy uważają, że zmiany w mózgu osoby z demencją mogą wpływać na jej wewnętrzny zegar. U osób z chorobą Alzheimera zaburzeniu ulega obszar mózgu, który sygnalizuje, kiedy pacjent budzi się lub zasypia. Może to powodować zapadanie zmroku.

Może to być bardziej prawdopodobne, jeśli Twój bliski jest:

• Jest zbyt zmęczony

• Głodny lub spragniony

• Przygnębienie

• Z bólem

• Znudzony

• Problemy z zasypianiem

Objawy senności może wywołać także to, co dzieje się wokół danej osoby. Niektóre czynniki wyzwalające to:

• Mniej światła i więcej cieni w domu. Może to powodować dezorientację i strach.

• Kłopoty z oddzieleniem snów od rzeczywistości. Może to być dezorientujące.

Jeśli pod koniec dnia opieki czujesz się zmęczony lub sfrustrowany, twój bliski może to zauważyć, nawet jeśli nic nie powiesz. To również może ją zdenerwować. To normalne, że Ty, jako opiekun, możesz mieć takie uczucia. Jeśli myślisz, że to może coś zmienić, staraj się być świadomy tego, jak radzisz sobie z tymi emocjami.

Jak pomóc komuś, kto zasnął

Szukaj schematów. Zwróć uwagę na rzeczy, które wydają się wywoływać senność, a następnie staraj się ich unikać lub ograniczać ich działanie.

. Ustal regularne pory budzenia się, spożywania posiłków i chodzenia spać. Pomagaj im w regularnym uprawianiu ćwiczeń fizycznych, np. spacerów, we wczesnych godzinach dnia. Staraj się zaplanować wizyty, wyjścia, odwiedziny i kąpiel na wcześniejszą część dnia, kiedy dziecko czuje się najlepiej.

• Nie pozwalaj bliskiej osobie palić papierosów ani pić alkoholu.

• Podawać słodycze i kofeinę tylko rano, a zdrowe jedzenie i napoje później.

• Zrób duży obiad, a wieczorem zrób mniejszy i prosty posiłek.

• Unikaj drzemek lub ćwiczeń fizycznych na 4 godziny przed snem. Jeśli drzemka jest konieczna, staraj się, by była krótka i odbywała się na początku dnia.

• Zasuń zasłony i żaluzje oraz włącz światło. Ciemność i cienie mogą sprawić, że będą bardziej zdenerwowane.

• Ustal temperaturę w pokoju tak, aby było im wygodnie.

• Powiedz innym członkom rodziny lub gościom, aby nie robili zbyt wiele hałasu.

• Włącz relaksującą muzykę, czytaj, graj w karty lub idź na spacer, aby się odprężyć.

• Upewnij się, że miejsce do spania jest wygodne i bezpieczne.

• Wycisz lub wyłącz głośne, rozpraszające dźwięki, takie jak telefony, wieże stereo lub telewizory.

Jeśli osoba bliska jest coraz bardziej zdezorientowana, niespokojna lub pobudzona w ciągu wieczoru, spróbuj ustalić przyczyny, a następnie opracuj plan trzymania się od nich z daleka lub zaprzestania ich wykonywania. Na przykład, jeśli uważasz, że przyczyną mogą być głośne programy telewizyjne lub zbyt intensywna aktywność, spróbuj ograniczyć te czynności w nocy.

Jak reagować

• Zachowaj spokój.

• Zapytaj ukochaną osobę, czy czegoś potrzebuje.

• Przypomnij, która jest godzina.

• Nie kłóć się z nimi.

• Uspokój ich. Powiedz im, że wszystko jest w porządku.

• Jeśli pacjent chce wstać, poruszać się lub chodzić, nie próbuj go powstrzymywać. Pozostań w pobliżu, by mieć na nie oko.

• Zapewnij im bezpieczeństwo za pomocą lampek nocnych i zamków w drzwiach lub oknach. Schody należy zablokować bramką, a wszystkie niebezpieczne przedmioty, np. narzędzia kuchenne, należy schować.

Rozważ także zakup monitora dla dziecka, czujników ruchu lub czujników drzwi. Dzięki nim można się dowiedzieć, czy ukochana osoba jest w pobliżu.

Senność a delirium

Główna różnica między majaczeniem a delirium polega na tym, że delirium pojawia się nagle, przychodzi i odchodzi w ciągu dnia.

Dla osób z chorobą Alzheimera normalne jest, że z upływem czasu czują się coraz bardziej zdezorientowane. Czasami jednak dezorientacja ta pogłębia się bardzo szybko, w ciągu kilku godzin lub dni. Jeśli tak się dzieje w przypadku Twojej bliskiej osoby, jak najszybciej zabierz ją do lekarza, aby upewnić się, że nie jest to delirium.

Jeśli u Twojego bliskiego po raz pierwszy wystąpiło to zaburzenie, skontaktuj się z lekarzem, aby upewnić się, że nie jest to delirium.

Lekarze nie do końca rozumieją, dlaczego dochodzi do zapadania zmroku, ale może to być związane z wyczerpaniem, słabszym oświetleniem lub problemem z wewnętrznym zegarem organizmu.

Leczenie zwykle obejmuje czynności, które można wypróbować w domu, takie jak włączanie większej ilości świateł, planowanie większej liczby codziennych zajęć i pomaganie bliskiej osobie w odpoczynku.

Kiedy potrzebujesz pomocy lekarza

Jeśli powyższe wskazówki nie przyniosą skutku, poinformuj o tym lekarza, który może sprawdzić, czy leki, które pomagają Twojemu bliskiemu się zrelaksować i zasnąć, nie powodują następnego dnia większego zamieszania.

Zadbaj o siebie

Opieka nad bliską osobą, która ma problemy z zasypianiem, może utrudnić Ci spokojny sen. Aby móc być przy ukochanej osobie, trzeba zadbać o siebie.

To normalne, że czujesz się przestraszony lub przytłoczony, kiedy opiekujesz się osobą z delirium i/lub zaburzeniami snu. Nawet rzeczy, które robisz, aby pomóc, mogą denerwować tę osobę. Może to również spowodować, że osoba ta zacznie robić rzeczy, które nie są bezpieczne dla niej i dla Ciebie.

Trudno jest przewidzieć, czy i kiedy delirium i senność mogą wywołać u kogoś agresję. Aby uchronić bliską osobę przed zrobieniem krzywdy sobie lub innym, należy zabrać lub zamknąć na klucz wszystkie przedmioty znajdujące się w domu, które mogą być użyte jako broń. Jeśli osoba ta zacznie stosować przemoc fizyczną, przerwij swoje działania i wycofaj się. W razie potrzeby wezwij pomoc.

Pamiętaj, że delirium może powodować, że dana osoba mówi lub robi rzeczy niegrzeczne lub krzywdzące, ale nie jest to coś, nad czym może ona zapanować.

Jeśli czujesz się przytłoczony, możesz:

• Poprosić przyjaciela lub krewnego, aby zastąpił Cię w nocy.

• Staraj się drzemać w ciągu dnia.

• Rób przerwy w ciągu dnia, kiedy tylko możesz.

• Zatrudnij domową opiekę medyczną jako wsparcie.

Inne sposoby dbania o siebie to:

• Ćwiczyć

• Zdrowo się odżywiaj

• Spędzać czas z przyjaciółmi

• Staraj się znaleźć czas – nawet jeśli nie jest go dużo – na własne hobby i zainteresowania.

Warto także rozważyć przyłączenie się do grupy wsparcia dla opiekunów. Lekarz może pomóc w znalezieniu takiej grupy.

Dowiedz się, jaka jest różnica między problemami z pamięcią, które mogą się przydarzyć każdemu z nas wraz z wiekiem, a prawdziwymi sygnałami ostrzegawczymi demencji.

1/12

Wszyscy czasem zapominamy o różnych rzeczach, zwłaszcza gdy życie jest bardzo zabiegane. Z wiekiem może się to zdarzać coraz częściej. Łagodne zaniki pamięci mogą być normalną częścią procesu starzenia się. Nie musi to oznaczać, że wystąpi u Ciebie demencja. Co roku tylko 1% osób powyżej 65 roku życia, u których występują normalne problemy z pamięcią związane z wiekiem, zachoruje na demencję.

Kiedy zapominanie jest problemem

2/12

Jeśli utrata pamięci utrudnia Ci wykonywanie codziennych zadań, jest to znak, którego nie powinieneś ignorować. Zapominasz rzeczy, które dopiero co usłyszałeś? Zadajesz w kółko to samo pytanie? Polegasz na wielu papierowych lub elektronicznych przypomnieniach, aby tylko przetrwać dzień? Jeśli ty lub twoja rodzina zauważycie, że tak się dzieje, porozmawiaj z lekarzem.

Trudności w planowaniu i rozwiązywaniu problemów?

3/12

Każdy czasem popełnia błąd. Może w zeszłym miesiącu popełniłeś błąd w książeczce czekowej lub zapłaciłeś rachunek na niewłaściwą kwotę. To normalne rzeczy, które wszyscy robimy. Ale jeśli naprawdę masz trudności z wykonywaniem takich czynności, jak stosowanie się do wskazówek w znanym przepisie lub pilnowanie rachunków tak, jak kiedyś, może to być znak ostrzegawczy problemów z pamięcią.

Trudności z wykonywaniem codziennych zadań

4/12

Masz problem z używaniem pilota do telewizora? Zapomniałeś, jak ustawić mikrofalówkę? Jeśli od czasu do czasu potrzebujesz niewielkiej pomocy w tych sprawach, to prawdopodobnie nie ma się czym martwić. Ale jeśli masz problemy z wykonywaniem zwykłych czynności, do których jesteś przyzwyczajony, takich jak jazda samochodem do miejsc, do których zawsze chodzisz, granie w ulubione gry lub znalezienie drogi do sklepu spożywczego, może to być oznaką poważniejszego problemu z pamięcią.

Gdzie zaparkowałem?

5/12

Każdemu z nas się to zdarzyło. Wychodzisz ze sklepu i myślisz sobie: „A gdzie ja zostawiłem samochód?”. To normalne, że od czasu do czasu zapominamy, gdzie zaparkowaliśmy. Jeśli jednak zdarza się to regularnie, skonsultuj się z lekarzem. Może to być sygnał ostrzegawczy demencji.

Nie możesz znaleźć kluczy

6/12

W większości przypadków, gdy zapomnisz, gdzie coś zostawiłeś, np. klucze lub okulary, powinieneś być w stanie cofnąć się, prześledzić drogę i znaleźć to, co to jest. Jeśli zauważysz, że ciągle coś gubisz i nie możesz się cofnąć, by to odnaleźć, jest to częsty objaw poważniejszych problemów z pamięcią.

Tracenie rachuby czasu

7/12

Większości z nas zdarzyło się kiedyś obudzić i pomyśleć sobie: „Jaki jest dzień?”. Nie zajmie Ci to zbyt wiele czasu, aby się zorientować. Jeśli jednak często tracisz orientację co do dat, pór roku lub upływu czasu, to kolejny znak, że masz prawdziwe kłopoty z pamięcią.

Jak się tu znalazłem?

8/12

Jeśli wchodzisz do pokoju i nie pamiętasz, co robiłeś, nie jest to powód do zmartwień. Każdemu z nas się to zdarza. Jednak osoby cierpiące na chorobę Alzheimera czasami zapominają, gdzie się znajdują. Albo znajdują się w jakimś miejscu i nie pamiętają, jak się tam dostały. Jeśli taki problem dotyczy Ciebie, warto skorzystać z pomocy.

Jak to się mówi?

9/12

To normalne, że czasami masz problem ze znalezieniem właściwego słowa. Możesz też użyć jakiegoś słowa w niewłaściwy sposób. Nie ma się czym martwić. Jednak osoby cierpiące na chorobę Alzheimera często zaczynają mieć poważne problemy z mówieniem lub pisaniem. Mogą mieć trudności z przypomnieniem sobie właściwego określenia znanych przedmiotów lub imienia kogoś, kogo dobrze znają. Jeśli masz problemy z nazwami, słowami lub tym, co powiedzieć dalej, może to być oznaką poważniejszej utraty pamięci.

Wycofanie się od przyjaciół i rodziny

10/12

Czy unikasz przyjaciół, rodziny lub współpracowników? Czy trudno jest Ci prowadzić lub śledzić rozmowę? Kiedy problemy z pamięcią stają się coraz poważniejsze, ludzie często tracą zainteresowanie hobby, spotkaniami towarzyskimi lub innymi czynnościami, które wcześniej lubili wykonywać. Jeśli tak jest w twoim przypadku, czas z kimś o tym porozmawiać.

Zrób test pamięci

11/12

Jeśli nie jesteś pewien, czy to, co przeżywasz, to tylko zwykłe starzenie się, lekarz może pomóc ci to ustalić. Będzie on wiedział, czy występujące u Ciebie zaniki pamięci mieszczą się w normalnym zakresie, czy nie. Lekarz będzie zadawał pacjentowi pytania i może poprosić o wykonanie serii badań. Może również sprawdzić, czy nie występują inne problemy, które mogą przypominać demencję, takie jak skutki uboczne leków lub depresja.

Czy jest coś, co mogę zrobić?

12/12

Jeśli Twoja pamięć jest w porządku, ale nadal się martwisz, być może jest coś, co możesz z tym zrobić. Osoby, które spędzają czas na czytaniu, rozwiązywaniu zagadek lub innych formach zaangażowania, są mniej narażone na chorobę Alzheimera. Możliwe, że te czynności mogą pomóc Ci zachować ostrość umysłu. Dobrym pomysłem jest także obniżenie poziomu stresu, odpowiednia dieta i ćwiczenia fizyczne.

Rozmowa z bliską osobą może być trudna, jeśli wierzy ona w rzeczy, które nie są prawdą. Jednak odpowiednie umiejętności mogą pomóc w porozumiewaniu się z osobą cierpiącą na psychozę związaną z demencją.

Nie zgadzaj się

Kłótnie z bliską osobą nie są pomocne. Osoba taka może stać się bardziej agresywna lub bojowa, jeśli skonfrontujesz ją z urojeniami lub halucynacjami – mówi dr Carolyn Fredericks, neurolog zajmująca się osobami cierpiącymi na chorobę Alzheimera i inne zaburzenia pamięci w Yale Medicine. Sugeruje ona, aby spróbować znaleźć pokojowy sposób na życie z ich fałszywymi przekonaniami.

Czy to oznacza, że musisz coś wymyślić, aby pomóc bliskiej osobie poczuć się bezpiecznie? To zależy.

Możesz zapewnić atmosferę spokoju, nie okłamując jej, aby odsunąć ją od strachu – mówi Fredericks. Ale drobne kłamstwa mają tu swoje miejsce. Dzieje się tak dlatego, że osoby te żyją w innej rzeczywistości niż my. I podążanie za tą rzeczywistością, jeśli jest to coś, co uważasz za etyczne, jest naprawdę rozsądne. ?

Nie poprawiaj ich

Trudno jest patrzeć, jak ukochana osoba traci poczucie rzeczywistości. Może ci się wydawać, że możesz pomóc jej poprawić pamięć, jeśli podasz jej odpowiednie informacje. Jednak w przypadku demencji zazwyczaj nie działa to w ten sposób.

Okablowanie jest teraz nieco inne, mówi dr James Lai, zastępca dyrektora ds. klinicznych w dziedzinie geriatrii w Yale School of Medicine.

Możesz stresować bliską osobę, jeśli zawsze będziesz jej mówić, że się myli. Zamiast tego, jak mówi, należy dać jej wsparcie i pozwolić, aby ta myśl minęła. Możesz też przenieść ją do innego zajęcia. Ale to nie zawsze jest łatwe.

Najtrudniejszą rzeczą, jaką muszą pokonać członkowie rodziny, jest oparcie się pokusie poprawiania swoich bliskich – mówi Lai.

Nie zwracaj uwagi na problemy z pamięcią

Osoby cierpiące na demencję mogą, ale nie muszą zdawać sobie sprawy z tego, jak poważne są ich problemy z pamięcią. Jednak w każdym przypadku najlepiej nie zwracać na to uwagi.

Fredericks mówi, że osoby z demencją w późniejszym stadium mogą zaprzeczać lub kłócić się o swoje zaniki pamięci. Natomiast osoby we wczesnych stadiach mogą być bardzo niespokojne lub smutne z tego powodu.

Możesz delikatnie ich wesprzeć, powtarzając to samo, jakbyś nie powiedział tego za pierwszym razem – mówi. Albo, jeśli pacjent martwi się utratą pamięci, powiedzieć, że to nic wielkiego i że możecie porozmawiać o tym ponownie.

Nie sprawdzaj ich pamięci

Dobrze jest dbać o aktywność umysłową bliskiej osoby. Jednak bezpośrednie kwestionowanie rzeczywistości osoby chorej może prowadzić w złym kierunku – mówi Fredericks.

Na przykład, przeglądanie starych albumów ze zdjęciami rodzinnymi może być przyjemne. Ale nie powinieneś sprawdzać, czy twój bliski wie, kim są wszyscy. Zamiast tego, mówi Fredericks, przeglądaj zdjęcia i zapytaj, co pamięta o danej osobie lub dniu. I odpuść sobie, jeśli pomyli szczegóły.

Możesz po prostu przejść do następnego tematu, zamiast zadawać pytania – mówi Fredericks. Szanuj ich rzeczywistość, nawet jeśli nie pokrywa się z tym, co sam wiesz, że jest prawdą.

Pytaj, jak się czują

Nie musisz wyjaśniać bliskiej osobie jej fałszywej rzeczywistości, aby poczuła się lepiej. Najpierw skup się na jej uczuciach.

Na przykład, Fredericks sugeruje:

• Powiedz: Wyglądasz na przestraszonego. Czy to jest to, co się dzieje?

• Zamiast: Kto próbuje dostać się do domu, aby cię dopaść?

Dr Arman Fesharaki-Zadeh, neurolog behawioralny i neuropsychiatra z Yale Medicine, zgadza się, że uczucia bliskich są najważniejsze.

Jeśli podejdziesz do sprawy w sposób pełen współczucia, empatii i wsparcia, może to zmniejszyć niektóre z emocji – mówi. A takie reakcje zawsze mają komponent emocjonalny.

Zadawaj proste pytania

Demencja może sprawić, że trudno będzie znaleźć właściwe słowa. Może się też zdarzyć, że osoba bliska mówi jedno, a ma na myśli coś zupełnie innego. Może to być bardzo frustrujące dla obu stron.

Osoby [z demencją] mogą nadal odczuwać stres związany z tym, że nie rozumieją, o co im chodzi – mówi Lai. Pomocne jest wszystko, co można zrobić, aby ułatwić im proces komunikacji.

Zamiast zadawać pytania otwarte, Lai proponuje następujące wskazówki:

• Zadawaj pytania typu „tak lub nie”.

• Uzupełnij wyrazy za nich.

• Zaproponuj kilka możliwości wyboru.

?

Mów wyraźnie i spokojnie

Osoby z demencją mogą nie słyszeć zbyt dobrze, ale mogą wyczuć ton głosu. Lai mówi, że należy mówić w sposób uspokajający, ale wystarczająco głośno dla osób niedosłyszących. Ale nie wolno krzyczeć. Pamiętaj też o uśmiechu.

Takie subtelne rzeczy mogą zrobić wielką różnicę – mówi Lai.