Lekarz mówi ci.

Nowe badania sugerują, że geny danej osoby mogą wskazywać na skłonność do rozwoju zaburzeń odżywiania.

Anoreksja i bulimia: Jak złamać kod genetyczny

Nowe badania sugerują, że geny danej osoby mogą wskazywać na skłonność do rozwoju zaburzeń odżywiania.

By Gina Shaw Medically Reviewed by Charlotte E. Grayson Mathis,?MD Od lekarza Archiwum

Nie tak dawno temu lekarze i terapeuci winą za anoreksję, bulimię i inne zaburzenia odżywiania obarczali nadmiernie kontrolujących rodziców. Kiedy po raz pierwszy zwrócono na nie uwagę pod koniec lat 70. i na początku lat 80. ubiegłego wieku, choroby te często postrzegano jako psychosomatyczne – celowe zachowanie często rozpieszczonych, uprzywilejowanych nastolatków.

Obecnie coraz więcej badań wskazuje na to, że anoreksją rzeczywiście można zarazić się od rodziców, ale nie w taki sposób, jak wcześniej sądzono. Wydaje się, że zaburzenia odżywiania są tak samo silnie powiązane genetycznie, jak wiele innych poważnych zaburzeń psychicznych, takich jak schizofrenia, depresja, choroba dwubiegunowa czy zaburzenia obsesyjno-kompulsywne.

„Znam kobietę z Massachusetts, która straciła trzy siostry z powodu zaburzeń odżywiania. Jedna z członkiń naszego zarządu ma w swojej rodzinie trzy pokolenia osób cierpiących na zaburzenia odżywiania” – mówi Lynn Grefe, dyrektor generalny Krajowego Stowarzyszenia Zaburzeń Odżywiania. „Spotykam starsze kobiety, które cierpiały na zaburzenia odżywiania, które szepczą mi: 'Moja matka gotowała cały dzień, ale nigdy nie jadła'”.

„Myślę, że dowiadujemy się, że predyspozycje genetyczne współgrają z kulturą, co prowadzi do anoreksji i innych zaburzeń odżywiania” – mówi.

„Rodzisz się z pistoletem, a społeczeństwo – twoje uwarunkowania kulturowe i środowiskowe – pociąga za spust” – mówi Grefe.

Geny anoreksji

W 1996 roku prywatna fundacja europejska o nazwie Price Foundation rozpoczęła finansowanie badań nad genetyką anoreksji i bulimii. W ciągu następnych kilku lat międzynarodowa grupa naukowców zebrała zdumiewającą ilość danych: najpierw na temat około 600 rodzin, w których dwóch lub więcej członków choruje na anoreksję lub bulimię, a następnie na temat innej grupy 700 rodzin, w których trzech członków choruje na anoreksję lub bulimię, wraz z 700 kobietami „kontrolnymi” do badań porównawczych.

Wczesne wyniki badań pozwoliły na znalezienie kilku „prawdopodobnych podejrzanych”: obszarów na chromosomach 1 i 10, które wydają się być znacząco powiązane z anoreksją i bulimią. Dalsze badania nad genami kandydującymi pozwoliły zidentyfikować kilka genów, które mogą zwiększać podatność danej osoby na te zaburzenia.

Badania okazały się na tyle obiecujące, że w 2002 roku Narodowy Instytut Zdrowia Psychicznego przyznał grupie badaczy grant w wysokości 10 milionów dolarów. Jest to pierwsze w historii finansowane przez rząd USA genetyczne badanie anoreksji. Jego celem jest znalezienie regionów ludzkiego genomu, w których znajdują się geny wpływające na ryzyko anoreksji. (Dziesięć ośrodków w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Europie prowadzi obecnie rekrutację rodzin do badania. Więcej informacji można znaleźć na stronie https://www.wpic.pitt.edu/research/angenetics/.)

„Nie sądzę, aby ktokolwiek z nas sądził, że znajdziemy jeden gen, który będzie odpowiedzialny za anoreksję i bulimię, tak jak w przypadku genu dla choroby Huntingtona” – mówi dr Craig Johnson, dyrektor Programu Zaburzeń Odżywiania w Laureate Psychiatric Clinic and Hospital w Tulsa, Oklahoma, i jeden ze współautorów badania. „Jesteśmy przekonani, że zamiast tego będzie istniała pewna liczba genów, które, z niewielkim skutkiem, połączą się, aby stworzyć podatność na zachorowanie”.

Wiele osób uważa, że obecna obsesyjna kulturowa koncentracja na wadze i szczupłości – oraz na celebrytach i ich wyglądzie – może sprzyjać anoreksji i bulimii. Ale to nie wyjaśnia w pełni problemu zaburzeń odżywiania, mówi Johnson.

„Ogólna częstość występowania anoreksji i bulimii wynosi około 4%. Ale jeśli są one w dużej mierze spowodowane presją społeczną, powinno być ich znacznie więcej. Ile magazynów można wziąć do ręki i przeczytać o czyimś odchudzaniu? „Dlaczego wiele dziewcząt może przejść na dietę i nie ma z tego powodu żadnych dramatycznych konsekwencji, podczas gdy cztery na sto kończą z chorobami psychicznymi? Odpowiedź leży prawdopodobnie w neurochemii i genetyce”.

Badania genetyczne wydają się wskazywać, że niektórzy ludzie – głównie, choć nie wszyscy, kobiety – mogą mieć ukrytą podatność na zaburzenia odżywiania, która może nigdy nie zostać „włączona”, jeśli nie byli narażeni na określone wpływy, podobnie jak predyspozycje do alkoholizmu mogą pozostać ukryte, dopóki dana osoba nie weźmie drinka.

„Ponieważ w dzisiejszej kulturze zachowania związane z dietą są bardziej intensywne, ta ukryta podatność jest teraz bardziej widoczna niż w poprzednich pokoleniach” – sugeruje Johnson.

Traktowanie anoreksji jako zaburzenia genetycznego

Ostatecznie badacze mają oczywiście nadzieję, że badania te mogą zasugerować nowe możliwości leczenia.

„Długofalowym celem jest zidentyfikowanie tych aspektów funkcjonowania mózgu, które wpływają na rozwój, zachowanie i osobowość, co pomoże nam udoskonalić poszukiwania potencjalnie bardziej skutecznych farmakoterapii” – mówi dr Michael Strober, profesor psychiatrii w David Geffen School of Medicine na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles. Jest on również dyrektorem Programu Zaburzeń Jedzenia w Szpitalu Neuropsychiatrycznym Lyndy i Stewarta Resnick przy UCLA.

Chociaż nowe leki mogą być pomocne, Strober nie ma wątpliwości, że anoreksja i bulimia nie będą nigdy leczone wyłącznie przy pomocy leków. „Nowe, bardziej skuteczne leki będą ważne, ale zasadnicze znaczenie ma połączenie różnych podejść. Nigdy nie należy minimalizować znaczenia psychoterapii”.

Terapie lekowe oparte na nowych badaniach są prawdopodobnie bardzo odległą perspektywą. Jednak w międzyczasie wyniki badań mogą pomóc w udoskonaleniu obecnych metod leczenia. „To potencjalnie daje nam ramy odniesienia dla leczenia psychologicznego, pozwalając nam lepiej ukierunkować podejścia terapeutyczne, które mogą pomóc” – mówi Strober.

Informacje na temat dziedziczności anoreksji i bulimii będą również ważne w profilaktyce. Na przykład, mogą pomóc rodzicom i lekarzom we wczesnej interwencji w przypadku młodych ludzi, których historia rodziny i profil psychologiczny mogą stanowić szczególnie wysokie ryzyko. Johnson twierdzi, że badania wykazały, iż osoby najbardziej narażone na anoreksję lub bulimię mają pięć cech osobowości:

• Obsesja

• Perfekcjonista

• Niespokojny

• Poszukiwanie nowości

• Impulsywny

Wielu ekspertów ma również nadzieję, że rosnąca liczba dowodów na istnienie genetycznego komponentu anoreksji i bulimii pomoże w uzyskaniu lepszego dostępu do leczenia tych zaburzeń i lepszej ochrony ubezpieczeniowej.

„Podczas gdy rozwijamy coraz skuteczniejsze metody leczenia zaburzeń odżywiania, większość ludzi nadal ma trudności z dostępem do nich” – mówi Doug Bunnell, były prezes Krajowego Stowarzyszenia Zaburzeń Odżywiania i dyrektor kliniczny Renfrew Center w Connecticut. „Nie ma wystarczającej liczby klinicystów przeszkolonych w tym zakresie, nie ma też wystarczających funduszy na proces leczenia, który często trwa bardzo długo”.

„Musimy zrozumieć wpływy genetyczne związane z zaburzeniami odżywiania i ich wpływ na funkcjonowanie psychologiczne” – zgadza się Strober. „Wypełnienie tej luki w zrozumieniu zmniejszy stygmatyzację, dostarczy informacji społeczeństwu, ukierunkuje terapię i sprawi, że zaburzenia odżywiania zostaną słusznie zaliczone do chorób medycznych/psychologicznych, a nie do zjawisk społecznych”.

Dowiedz się, co musisz wiedzieć o anoreksji atletycznej, poznaj jej objawy, czynniki ryzyka i możliwości leczenia.

Anoreksja atletyczna nie jest formalnie uznanym zaburzeniem odżywiania, dlatego zalicza się ją do „zaburzeń odżywiania nieokreślonych w inny sposób”.

Jakie są objawy anoreksji atletycznej?

Anorexia athletica może być trudna do wykrycia, ponieważ dla wielu sportowców ćwiczenia są normalną częścią treningu. Jednak objawy tego zaburzenia mogą obejmować:

• Zmęczenie

• Niski poziom energii

• Drażliwe zachowanie

• Częste urazy

• Problemy z koncentracją

Osoby cierpiące na anoreksję atletyczną często potrzebują więcej czasu na regenerację między treningami i mogą czuć się winne, złe lub niespokojne, jeśli opuszczą sesję treningową. Kiedy mówi się im, że ćwiczą za dużo, mogą reagować w sposób obronny.

Jakie są przyczyny anoreksji atletycznej?

Przyczyny anoreksji atletycznej są niejasne. Jednak ogólnie rzecz biorąc, ludzie są bardziej narażeni na wystąpienie zaburzeń odżywiania, jeśli doświadczyli następujących zjawisk:

• Krytyka za swoje nawyki żywieniowe lub wagę

• Zaburzenia odżywiania, alkoholizm lub narkomania w rodzinie

• Niska samoocena lub zachowania perfekcjonistyczne

• Niepokój związany z byciem szczupłym lub wysportowanym

• Nadużycia seksualne

Na ogół więcej kobiet niż mężczyzn cierpi na anoreksję atletyczną, ale na anoreksję atletyczną mogą zachorować osoby każdej płci. Świeżo upieczeni studenci są szczególnie narażeni na ryzyko wystąpienia zaburzeń odżywiania lub niezadowolenia z własnej sylwetki.

Podobnie jak w przypadku wielu innych zaburzeń odżywiania, osoby cierpiące na anoreksję atletyczną mogą mieć zniekształcone poczucie obrazu ciała i silny lęk przed przybraniem na wadze. Sytuacja może się jeszcze pogorszyć, jeśli osoby te uprawiają sporty wymagające regularnego ważenia się, takie jak boks, lub sporty wymagające noszenia obcisłych strojów, takie jak gimnastyka, nurkowanie, taniec i pływanie.

Jakie są zagrożenia dla zdrowia związane z anoreksją atletyczną?

Zagrożenia związane z anoreksją atletyczną mogą być poważne, jeśli stan ten nie jest leczony. Zaburzenia odżywiania powodują szereg długoterminowych problemów zdrowotnych, w tym:

• Uszkodzenia kości

• Nieregularne miesiączki

• Zapalenie stawów

• Osłabiona odporność

• Osteoporoza

Jakie są metody leczenia anoreksji atletycznej?

Anoreksja atletyczna często wymaga wielokierunkowego podejścia, obejmującego zdrowie psychiczne, sprawność fizyczną i odżywianie.

Kiedy odwiedzisz swojego lekarza, skieruje cię on do zespołu profesjonalistów specjalizujących się w zaburzeniach odżywiania. W skład tego zespołu mogą wchodzić:

• Pracownik służby zdrowia psychicznego (psycholog lub psychiatra) pomoże ci rozpoznać i zmienić negatywne myśli i przekonania, które prowadzą do niezdrowych nawyków żywieniowych. Możesz zostać poproszony o prowadzenie dziennika żywieniowego, co pozwoli na identyfikację i śledzenie czynników wywołujących napad jedzenia. Terapia może trwać od kilku miesięcy do kilku lat.

• Jako uzupełnienie terapii psychologicznej mogą zostać przepisane leki przeciwdepresyjne. Leki te nie wyleczą zaburzeń odżywiania, ale mogą pomóc w zmniejszeniu uczucia lęku i depresji, które często towarzyszą zaburzeniom odżywiania.

• Dietetyk pomoże w edukacji na temat zdrowego odżywiania i planowania posiłków. Leczenie żywieniowe pomaga opracować dostosowany do potrzeb plan osiągnięcia i utrzymania zdrowych nawyków żywieniowych. Dietetyk porozmawia z pacjentem o tym, jak odżywianie wpływa na jego organizm, pomoże zaplanować zdrowe posiłki z wyprzedzeniem i zachęci do spożywania trzech posiłków dziennie z regularnymi przekąskami.

• Wszelkie dolegliwości zdrowotne, które mogą się pojawić w wyniku anoreksji sportowej, należy leczyć u lekarza lub stomatologa.

Wsparcie ze strony partnera, rodziny i przyjaciół ma również kluczowe znaczenie w procesie zdrowienia.

Czy istnieją ośrodki leczenia anoreksji atletycznej?

Placówki zajmujące się leczeniem zaburzeń odżywiania, takich jak anoreksja atletyczna, obejmują dzienne programy leczenia szpitalnego i stacjonarnego.

Dzienne programy leczenia szpitalnego są zwykle powtarzane przez kilka dni w tygodniu. Typowe leczenie dzienne w szpitalu może obejmować sesje terapii indywidualnej, grupowej lub rodzinnej, a także zorganizowane sesje żywieniowe i edukację żywieniową.

Programy leczenia z zakwaterowaniem mają taką samą strukturę jak leczenie dzienne, ale wymagają tymczasowego zamieszkania w ośrodku leczenia. Dzienne leczenie szpitalne może być zalecane dla osób, które potrzebują bardziej długoterminowej opieki lub były hospitalizowane z powodu zaburzeń odżywiania.

Co dokładnie anoreksja nervosa robi w organizmie człowieka? Najbardziej cierpią serce i kości.

Anoreksja nervosa zbiera ogromne żniwo w organizmie. Ale to nie wszystko. Choroba ta ma najwyższy wskaźnik umieralności spośród wszystkich chorób psychicznych. Od 5% do 20% osób, u których rozwinęła się ta choroba, w końcu umiera z jej powodu. Im dłużej chorujesz na tę chorobę, tym większe prawdopodobieństwo, że umrzesz z jej powodu. Nawet u tych, którzy przeżyją, choroba może uszkodzić prawie wszystkie układy organizmu.

Co dokładnie się dzieje? Oto, co anoreksja robi z ludzkim ciałem.

Pierwszą ofiarą anoreksji są często kości. Choroba rozwija się zwykle w okresie dojrzewania – dokładnie w czasie, gdy młodzi ludzie powinni odkładać krytyczną masę kostną, która utrzyma ich w dorosłości.

„Jest wąski przedział czasu, w którym można zgromadzić masę kostną na całe życie” – mówi dr Diane Mickley, współprzewodnicząca Krajowego Stowarzyszenia Zaburzeń Odżywiania oraz założycielka i dyrektor Centrum Zaburzeń Odżywiania Wilkinsa w Greenwich, Conn. „Powinnaś wsypywać kości, a zamiast tego je tracisz”. Taka utrata kości może nastąpić już po sześciu miesiącach od rozpoczęcia zachowań anorektycznych i jest jednym z najbardziej nieodwracalnych powikłań choroby.

Jednak najbardziej zagrażające życiu są zazwyczaj szkody wyrządzone w sercu. W miarę jak organizm traci masę mięśniową, traci też w preferencyjnym tempie mięsień sercowy – serce staje się więc coraz mniejsze i słabsze. „Coraz gorzej radzi sobie z poprawą krążenia w odpowiedzi na ćwiczenia, obniża się puls i ciśnienie krwi” – mówi Mickley. „Uszkodzenia serca są ostre, znaczące i pojawiają się szybko”. Uszkodzenie serca, które ostatecznie doprowadziło do śmierci piosenkarki Karen Carpenter, jest najczęstszą przyczyną hospitalizacji u większości osób z anoreksją.

Chociaż uszkodzenia serca i kości są często najbardziej dotkliwe, anoreksja jest chorobą wielonarządową. Praktycznie żadna część ciała nie ucieka przed jej skutkami. Około połowa wszystkich anorektyków ma niski poziom białych krwinek, a około jedna trzecia cierpi na anemię. Oba te stany mogą obniżać odporność układu immunologicznego na choroby, co sprawia, że dana osoba jest podatna na infekcje.

Uszkodzenia spowodowane anoreksją zaczynają się wcześnie

Jeszcze zanim osoba cierpiąca na anoreksję zacznie wyglądać „zbyt szczupło”, zaczynają się jej konsekwencje medyczne.

Wiele młodych kobiet, które zaczynają stosować bardzo restrykcyjną dietę, przestaje miesiączkować na długo przed poważnym spadkiem wagi. Ponieważ tak wiele osób cierpiących na anoreksję to nastoletnie dziewczęta i młode kobiety, może to mieć długotrwałe konsekwencje dla ich zdolności do rodzenia dzieci.

„U naprawdę wyleczonych anorektyczek i bulimiczek wydaje się, że tempo, częstotliwość i liczba ciąż są normalne” – mówi Mickley. „Jeśli jednak przyjrzymy się klinikom leczenia niepłodności i tym pacjentkom, które nieregularnie miesiączkują lub w ogóle nie miesiączkują, większość z nich wydaje się mieć ukryte zaburzenia odżywiania. Może im się wydawać, że w pełni wyzdrowiały, ale nie podniosły swojej wagi wystarczająco wysoko”.

Jak twierdzi Mickley, wiele kobiet cierpiących na anoreksję woli podjąć leczenie zaburzeń płodności niż leczenie zaburzeń odżywiania. Nawet wśród kobiet, które w pełni wyleczyły się z anoreksji i bulimii, może występować nieco wyższy odsetek poronień i cesarskich cięć. „Może również wystąpić do 30% więcej przypadków depresji poporodowej w porównaniu z innymi kobietami” – mówi.

Zagrożenia związane z bulimią

Bulimia, która często idzie w parze z anoreksją, powoduje wyjątkowe szkody dla zdrowia. Bulimicy, którzy oczyszczają się przez wymioty, sieją spustoszenie w przewodzie pokarmowym, chronicznie zalewając go kwasem żołądkowym, co może prowadzić do zaburzeń trawienia, takich jak refluksowe zapalenie przełyku.

„Czuję się, jakbym piła Draino” – powiedziała jedna z kobiet, która na forum poświęconym chorobom układu pokarmowego napisała o konsekwencjach trwającej całe życie anoreksji i bulimii. Niektóre zgłoszone przypadki sugerują, że bulimia mogła doprowadzić do stanu zwanego przełykiem Barretta, który może prowadzić do raka przełyku.

Uszkodzenia spowodowane anoreksją mogą być odwracalne

Dobra wiadomość: Wiele z tych powikłań może być odwracalnych – jeśli dana osoba powróci do normalnej wagi. „Jeśli chce się odwrócić skutki choroby, należy skupić się na przywróceniu wagi” – mówi dr Rebecka Peebles, specjalista medycyny młodzieżowej w Lucile Packard Children’s Hospital w Palo Alto w Kalifornii. „To najważniejsza część leczenia. Nie można czekać, aż to się stanie. Jest to naprawdę niezbędny pierwszy krok w leczeniu i powrocie do zdrowia”.

Niestety, jak twierdzą eksperci, zbyt wiele osób uważa, że anoreksja jest wyłącznie zaburzeniem psychicznym i ignoruje jej medyczne powikłania, dopóki pacjent nie stanie się wyraźnie i niebezpiecznie chudy. „Wiele osób – rodzice, a nawet niektórzy lekarze – uważają, że medyczne powikłania anoreksji występują tylko wtedy, gdy pacjent jest tak chudy, że traci siły” – mówi Peebles. „Lekarze muszą zrozumieć, że dobry terapeuta to tylko część leczenia anoreksji i innych zaburzeń odżywiania, i że pacjenci ci potrzebują także leczenia u lekarza”.

Badania wykazały, że wiele osób, które potrzebują leczenia anoreksji, nie otrzymuje go. W dużej mierze może to wynikać z kosztów. Leczenie stacjonarne może kosztować ponad 30 000 dolarów miesięcznie, a leczenie ambulatoryjne nawet 100 000 dolarów rocznie.

Melissa Romn, mieszkanka Miami, która od kilku lat leczy się z anoreksji, płaci 800 dolarów miesięcznie z własnej kieszeni za sesje terapeutyczne, których nie pokrywa ubezpieczenie. Według Krajowej Koalicji na rzecz Zaburzeń Odżywiania (National Eating Disorders Coalition) firmy ubezpieczeniowe płacą średnio za 10-15 sesji terapeutycznych dla osób z zaburzeniami odżywiania, podczas gdy do prawdziwego wyzdrowienia może być potrzebna bardziej długoterminowa opieka – nawet 40 sesji.

„Dostęp do opieki jest ogromnym problemem” – mówi Mickley. „Zaburzenia odżywiania nie są klasyfikowane tak jak rak, więc nie mamy sposobu, by przekonać firmy ubezpieczeniowe, że niski poziom potasu może być jak mały przerzut. Dopiero niedawno zaczęliśmy rozumieć genetyczne i neurochemiczne podłoże anoreksji i mówić, że jest to prawdziwa choroba, a nie kaprys rozpieszczonych bogatych dziewcząt. Traktowano ją tak, jakby była dobrowolna i celowa, a nie tak, jak jest: jako poważną, zagrażającą życiu chorobę psychiatryczną i medyczną”.

Lekarz przedstawia ogólny zarys anorexia nervosa, zagrażającego życiu zaburzenia odżywiania.

Termin anoreksja oznacza dosłownie „utratę apetytu”. Jednak ta definicja jest myląca, ponieważ osoby z anorexia nervosa często są głodne, ale mimo to odmawiają jedzenia. Osoby cierpiące na anoreksję nerwicową odczuwają silny lęk przed przytyciem i postrzegają siebie jako grube, nawet jeśli są bardzo szczupłe. Osoby te mogą próbować skorygować tę postrzeganą „wadę”, ściśle ograniczając spożycie pokarmów i nadmiernie ćwicząc, aby schudnąć.

Kto choruje na anoreksję?

Zaburzenia odżywiania, takie jak anoreksja, częściej występują u kobiet niż u mężczyzn, choć częstość ich występowania u mężczyzn wzrasta. Ryzyko rozwoju zaburzeń odżywiania jest większe u aktorów, modelek, tancerzy i sportowców uprawiających dyscypliny, w których wygląd i/lub waga mają duże znaczenie, takie jak zapasy, boks, gimnastyka i łyżwiarstwo figurowe.

Osoby cierpiące na anoreksję mają tendencję do osiągania bardzo dobrych wyników w szkole, sporcie, pracy i innych zajęciach. Mają skłonność do perfekcjonizmu z objawami obsesji, lęku lub depresji. Anorexia nervosa zaczyna się zwykle w okresie dojrzewania, ale może rozwinąć się w dowolnym momencie.

Co powoduje anoreksję?

Dokładna przyczyna anoreksji nie jest znana, ale badania sugerują, że odpowiedzialne za nią może być połączenie pewnych cech osobowości, emocji i wzorców myślenia, a także czynników biologicznych i środowiskowych.

Osoby cierpiące na anoreksję często używają jedzenia i odżywiania się jako sposobu na uzyskanie poczucia kontroli, kiedy inne obszary ich życia są bardzo stresujące lub kiedy czują się przytłoczone. Poczucie nieadekwatności, niska samoocena, lęk, złość lub samotność również mogą przyczynić się do rozwoju tego zaburzenia. Ponadto osoby z zaburzeniami odżywiania mogą mieć problemy w związkach lub w przeszłości dokuczano im z powodu ich rozmiaru lub wagi. Presja ze strony rówieśników i społeczeństwa, które utożsamia szczupłość i wygląd fizyczny z pięknem, również może mieć wpływ na rozwój anoreksji.

Zaburzenia odżywiania mogą mieć także przyczyny fizyczne. Zmiany w hormonach, które kontrolują, jak ciało i umysł utrzymują nastrój, apetyt, myślenie i pamięć, mogą sprzyjać zaburzeniom odżywiania. Fakt, że anorexia nervosa ma tendencję do występowania w rodzinach, również sugeruje, że podatność na to zaburzenie może być częściowo dziedziczna.

Jakie są objawy anoreksji?

Objawy anoreksji często obejmują następujące elementy:

• Gwałtowna utrata masy ciała w ciągu kilku tygodni lub miesięcy

• Kontynuowanie diety/ograniczanie jedzenia, nawet gdy jest się szczupłym lub gdy waga jest bardzo niska

• Niezwykłe zainteresowanie żywnością, kaloriami, odżywianiem lub gotowaniem

• Intensywny strach przed przybraniem na wadze

• Dziwne nawyki żywieniowe lub rutynowe czynności, takie jak jedzenie w ukryciu

• Poczucie bycia grubym, nawet jeśli ma się niedowagę

• Niezdolność do realistycznej oceny własnej masy ciała

• Dążenie do perfekcji i duża samokrytyka

• Nadmierny wpływ wagi lub kształtu ciała na samoocenę

• Depresja, lęk lub drażliwość

• Nierzadkie lub nieregularne, a nawet brak miesiączki u kobiet

• Stosowanie środków przeczyszczających, moczopędnych lub tabletek dietetycznych

• Częste choroby

• Noszenie luźnych ubrań w celu ukrycia utraty wagi

• Kompulsywne ćwiczenia fizyczne

• Poczucie bezwartościowości lub beznadziejności

• Wycofanie społeczne

• Objawy fizyczne, które rozwijają się z czasem, w tym: niska tolerancja zimna, łamliwe włosy i paznokcie, sucha lub żółknąca skóra, anemia, zaparcia, obrzęk stawów, próchnica zębów, nowy wzrost cienkich włosów na całym ciele

Nieleczona anoreksja nervosa może prowadzić do:

• Uszkodzenia narządów, zwłaszcza serca, mózgu i nerek

• Spadek ciśnienia krwi, pulsu i częstości oddychania

• Utrata włosów

• Nieregularne bicie serca

• Przerzedzenie kości (osteoporoza)

• Zaburzenia równowagi płynno-elektrolitowej

• Śmierć z głodu lub samobójstwo

Jak diagnozuje się anoreksję?

Rozpoznanie anoreksji może być trudne. Charakterystyczne dla tego zaburzenia są tajemniczość, wstyd i zaprzeczanie. W rezultacie choroba może przez długi czas pozostawać niewykryta.

Jeśli wystąpią objawy, lekarz rozpocznie ocenę od zebrania pełnego wywiadu i przeprowadzenia badania fizykalnego. Chociaż nie istnieją badania laboratoryjne pozwalające jednoznacznie zdiagnozować anoreksję, lekarz może zastosować różne badania diagnostyczne, takie jak badania krwi, aby wykluczyć chorobę fizyczną jako przyczynę utraty wagi, a także aby ocenić wpływ utraty wagi na narządy organizmu.

Jeśli nie zostanie stwierdzona żadna choroba fizyczna, dana osoba może zostać skierowana do psychiatry lub psychologa – pracowników służby zdrowia, którzy są specjalnie przeszkoleni w zakresie diagnozowania i leczenia chorób psychicznych. Psychiatrzy i psychologowie mogą stosować specjalnie zaprojektowane narzędzia do wywiadu i oceny, aby ocenić osobę pod kątem zaburzeń odżywiania.

Jakie jest leczenie anoreksji?

Pomoc doraźna w przypadku anoreksji może być konieczna w niektórych skrajnych przypadkach, gdy odwodnienie, niedożywienie, niewydolność nerek lub nieregularne bicie serca mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia.

Leczenie anoreksji jest trudne, ponieważ większość osób z tym zaburzeniem zaprzecza, że ma problem – lub tak bardzo boi się nadwagi, że może sprzeciwiać się wysiłkom mającym pomóc im w osiągnięciu prawidłowej wagi. Jak wszystkie zaburzenia odżywiania, anoreksja wymaga kompleksowego planu leczenia, który jest dostosowany do potrzeb każdego pacjenta.

Cele leczenia obejmują przywrócenie zdrowej wagi, leczenie problemów emocjonalnych, takich jak niska samoocena, korygowanie zniekształconych wzorców myślenia oraz opracowanie długoterminowych zmian w zachowaniu. Leczenie najczęściej obejmuje połączenie następujących metod:

• Psychoterapia:

  Jest to rodzaj indywidualnego poradnictwa, które koncentruje się na zmianie sposobu myślenia (terapia poznawcza) i zachowania (terapia behawioralna) osoby z zaburzeniami odżywiania. Terapia obejmuje praktyczne techniki rozwijania zdrowych postaw wobec jedzenia i wagi, a także podejścia do zmiany sposobu reagowania na trudne sytuacje.

• Leki:

  Niektóre leki przeciwdepresyjne, takie jak selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), mogą być stosowane w celu kontrolowania lęku i depresji związanych z zaburzeniami odżywiania. Niektóre leki przeciwdepresyjne mogą również pomagać w zasypianiu i stymulować apetyt. Inne rodzaje leków mogą być stosowane w celu kontrolowania lęku i/lub zniekształconych postaw wobec jedzenia i obrazu ciała.

• Poradnictwo żywieniowe:

  Strategia ta ma na celu nauczenie zdrowego podejścia do jedzenia i wagi, pomoc w przywróceniu normalnych wzorców żywieniowych oraz uświadomienie znaczenia odżywiania i stosowania zrównoważonej diety.

• Terapia grupowa i/lub rodzinna:

  Wsparcie rodziny jest bardzo ważne dla powodzenia leczenia. Ważne jest, aby członkowie rodziny rozumieli zaburzenie odżywiania i rozpoznawali jego oznaki i objawy. Osoby z zaburzeniami odżywiania mogą skorzystać z terapii grupowej, gdzie znajdą wsparcie i będą mogły otwarcie rozmawiać o swoich uczuciach i obawach z innymi osobami, które mają wspólne doświadczenia i problemy.

• Hospitalizacja:

  Jak wspomniano powyżej, hospitalizacja może być konieczna w celu leczenia ciężkiej utraty masy ciała, która doprowadziła do niedożywienia i innych poważnych powikłań psychicznych lub fizycznych, takich jak zaburzenia pracy serca, poważna depresja i ryzyko popełnienia samobójstwa. W niektórych przypadkach pacjent może wymagać karmienia przez rurkę do karmienia lub przez kroplówkę.

Jakie są rokowania dla osób z anoreksją?

Anoreksja, podobnie jak inne zaburzenia odżywiania, pogłębia się tym bardziej, im dłużej pozostaje nieleczona. Im szybciej zaburzenie zostanie zdiagnozowane i poddane leczeniu, tym lepsze są wyniki. Anoreksję można leczyć, co pozwala osobie chorej na anoreksję wrócić do zdrowej wagi, chociaż wiele osób z anoreksją zaprzecza, że ma problem i odmawia leczenia.

Mimo że leczenie jest możliwe, ryzyko nawrotu choroby jest wysokie. Wyleczenie z anoreksji wymaga zazwyczaj długotrwałego leczenia oraz silnego zaangażowania ze strony danej osoby. Wsparcie członków rodziny i innych bliskich osób może pomóc w zapewnieniu osobie chorej niezbędnego leczenia.

Czy można zapobiegać anoreksji?

Chociaż zapobieganie wszystkim przypadkom anoreksji może nie być możliwe, warto rozpocząć leczenie osób, u których wystąpiły objawy choroby. Ponadto uczenie i zachęcanie do zdrowych nawyków żywieniowych oraz realistycznych postaw wobec jedzenia i obrazu ciała może być pomocne w zapobieganiu rozwojowi lub pogłębianiu się zaburzeń odżywiania.

Kiedy należy szukać pomocy w przypadku anoreksji?

Jeśli podejrzewasz, że ty lub ktoś, kogo znasz, cierpi na anoreksję lub inne zaburzenie odżywiania, natychmiast szukaj pomocy. Zaburzenia odżywiania mogą być tym bardziej niebezpieczne, im dłużej pozostają nieleczone. W ciężkich przypadkach skutki zaburzeń odżywiania dla organizmu mogą być śmiertelne.

Anoreksja jest coraz starsza C i coraz młodsza C, a nie tylko biała i kobieca. Co się dzieje?

Zmieniające się oblicze anoreksji

Anoreksja dotyka coraz więcej osób starszych i młodszych, a nie tylko białych i kobiet. Co się dzieje?

Gina Shaw Reviewed by Charlotte E. Grayson Mathis,?MD Od lekarza Archiwum

Myślisz, że anoreksja to choroba nastolatków lub nałóg zepsutych, białych, bogatych dziewcząt? Pomyśl jeszcze raz.

Ale eksperci twierdzą, że kobiety w wieku 40 i 50 lat, mężczyźni, kobiety rasy czarnej i latynoskiej, a nawet małe dziewczynki w wieku 8-9 lat zgłaszają się do gabinetów lekarskich z anoreksją, bulimią i innymi zaburzeniami odżywiania.

Ludzie ci nie są typowym profilem z lat 80., kiedy filmy takie jak Najlepsza dziewczynka na świecie przedstawiały zniekształcony obraz ciała i ptasie nawyki żywieniowe zamożnych białych nastolatków i młodych kobiet w wieku 20 lat. Również badania koncentrowały się głównie na tej grupie pacjentów.

Teraz eksperci zastanawiają się, co się dzieje? Czy w tych populacjach wzrasta liczba zaburzeń odżywiania, czy też wreszcie widzimy to, co było tam od zawsze?

Diane Mickley, MD, współprzewodnicząca National Eating Disorders Association (NEDA, www.nationaleatingdisorders.org) oraz założycielka i dyrektor Wilkins Center for Eating Disorders w Greenwich, Conn. sugeruje, że jest to po trosze jedno i drugie.

„Od 25 lat prowadzę w naszym ośrodku badania wstępne i nie ma wątpliwości, że nasi pacjenci są coraz starsi, mamy też dużo więcej pacjentów w średnim wieku” – mówi. „Jest to choroba, która zaczyna się w wieku młodzieńczym, a której rozwój przypadł na lata 70. i 80. Większość pacjentów zdrowieje, ale niektórzy nie, i starzeją się”.

Niewiele z tych przypadków wskazuje na naprawdę nowy początek choroby w wieku 35 lub 45 lat. „Jest to raczej nawrót choroby, na którą pacjenci mogli cierpieć już w okresie dojrzewania. Sporadycznie spotykamy się z pacjentami, u których anoreksja pojawiła się w średnim wieku, ale wzrost liczby starszych pacjentów zgłaszających się po pomoc dotyczy głównie tych, którzy chorują na nią od dłuższego czasu” – mówi Mickley.

Niemniej jednak wiele z tych kobiet szuka pomocy po raz pierwszy w wieku 30, 40 i 50 lat. Dlaczego teraz?

„Kobiety w wieku 30 lat mogą chcieć mieć dzieci i zmusza je to do konfrontacji z czymś, co może wpływać na ich płodność” – mówi dr Doug Bunnell, były prezes NEDA i dyrektor kliniczny Renfrew Center of Connecticut. (Renfrew Center, z siedzibą w Filadelfii, prowadzi ośrodki leczenia zaburzeń odżywiania w kilku stanach).

„W latach 40-tych i 50-tych przyczyną ponownego pojawienia się choroby i decyzji o podjęciu leczenia jest często jakieś zaburzenie: rozwód, śmierć, rak lub inna choroba, syndrom pustego gniazda – jakakolwiek zmiana rozwojowa” – dodaje.

Anoreksja dotyka coraz młodsze osoby

W miarę jak twarz anoreksji się starzeje, staje się ona także coraz młodsza.

„Przez długi czas dzieci rozmawiały o wadze i o tym, czy są grube czy chude, już w młodym wieku” – mówi Bunnell. „Jednak obecnie obserwujemy wcześniejsze pojawianie się zachowań związanych z zaburzeniami odżywiania. Badania nie nadążają za tym, co obserwujemy w praktyce klinicznej, ale niepotwierdzone jest, że leczymy dziewczynki w wieku 10, 9 i 8 lat z pełnoobjawową anorexia nervosa.”

Diagnozowanie tych dziewcząt stanowi rozdzierające serce wyzwanie: kluczowym kryterium diagnostycznym anoreksji jest utrata miesiączki, ale coraz więcej z tych dziewcząt jest zbyt młodych, aby mieć jeszcze pierwszą miesiączkę.

Oprócz wieku, istotnym czynnikiem w obecnych przypadkach anoreksji jest pochodzenie etniczne. „W przypadku dziewcząt i kobiet rasy kaukaskiej i latynoskiej wskaźniki anoreksji są w zasadzie nie do odróżnienia” – mówi Bunnell. „Z drugiej strony, wydaje się, że istnieje pewien czynnik chroniący przed anoreksją, jeśli jesteś Afroamerykanką”.

Badania rzeczywiście wykazały, że bardzo niewiele Afroamerykanek cierpi na anoreksję, w porównaniu z kobietami białymi, azjatyckimi i latynoskimi. Ale to nie znaczy, że są one wolne od zaburzeń odżywiania.

„W niektórych badaniach stwierdzono, że Afroamerykanki częściej niż białe kobiety nadużywają środków przeczyszczających w celu kontroli wagi, co było zaskakujące” – mówi dr Gayle Brooks, wiceprezes i dyrektor kliniczny Renfrew Center na Florydzie. „Widzimy również wysoki poziom stosowania diuretyków”. Krótko mówiąc, młode czarnoskóre kobiety częściej „objadają się i oczyszczają” niż głodzą się w sposób anorektyczny.

To także może się zmienić. Afroamerykanki chorują na anoreksję. Na przykład badania przeprowadzone w 2001 roku wykazały, że zaburzenie to występuje u 2% Afroamerykanek na dużym uniwersytecie w środkowo-zachodniej części kraju. Kaelyn Carson, dwudziestoletnia cheerleaderka i gwiazda toru z Michigan, zmarła latem 2001 roku po 14-miesięcznej walce z anoreksją.

„Jakakolwiek funkcja ochronna wynikająca z bycia bardzo związanym z kulturą z czasem ulega rozproszeniu, ponieważ na kobiety kolorowe, podobnie jak na białe, wywierana jest presja, by ich samoocena była określana przez rozmiar ciała” – mówi Brooks.

Dodaje, że „ochronne właściwości kultury stają się o wiele mniej wpływowe, gdy młoda dziewczyna trafia do środowiska w przeważającej mierze białego, gdzie jest atakowana obrazami i presją, by wyglądać w określony sposób”.

Anoreksja: Problem nie tylko kobiet

W połowie lat 80. eksperci uważali, że liczba kobiet cierpiących na anoreksję przewyższa liczbę mężczyzn o co najmniej 10 do 1. Jednak w 2001 roku kanadyjskie badania opublikowane w American Journal of Psychiatry wykazały, że liczba kobiet cierpiących na anoreksję przewyższa liczbę mężczyzn zaledwie o cztery do jednego.

„W kraju jest wiele ośrodków leczenia, które specjalizują się w leczeniu mężczyzn i chłopców z anoreksją i wydaje się, że rośnie na nie zapotrzebowanie” – mówi Bunnell. Czy jest to spowodowane wzrostem zachorowań na anoreksję wśród mężczyzn, czy po prostu tym, że lekarze wreszcie dostrzegają tę chorobę u mężczyzn? „Prawdopodobnie jest to po trosze jedno i drugie”.

W 2003 r. badanie BBC przeprowadzone wśród brytyjskich specjalistów w dziedzinie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży wykazało, że prawie trzy czwarte z nich uważa, że anoreksja u mężczyzn jest niedostatecznie diagnozowana i niezbyt dobrze rozumiana.

Co więcej, nie ma wątpliwości, że wszechobecna presja społeczna dotycząca wizerunku ciała w coraz większym stopniu obejmuje także mężczyzn. Dowodem na to jest najbliższy kiosk z czasopismami, gdzie można znaleźć wiele magazynów dla mężczyzn, w których prezentowane są te same nierealistycznie idealne modele, które tradycyjnie można znaleźć w Vogue i Cosmo.

„Chłopcy i mężczyźni są obecnie poddawani coraz bardziej nierealistycznym oczekiwaniom dotyczącym tego, jak powinni wyglądać, a w połączeniu z ogólnokrajową kampanią przeciwko otyłości obserwujemy coraz większe napięcie wśród chłopców związane z ich wyglądem fizycznym” – mówi Bunnell.

Czy winne są naciski kulturowe?

Eksperci są zgodni, że wciąż niewiele wiadomo na temat anoreksji i innych zaburzeń odżywiania w „nietradycyjnych” populacjach, takich jak mężczyźni, mniejszości, starsze kobiety i młodsze dzieci. Ale wielu sugeruje, że może to mieć związek z wszechobecnością presji kulturowej. „W naszej kulturze panuje fobia na punkcie tłuszczu, mamy nierealistyczne wyobrażenia na temat tego, jak szczupłe powinno być ciało i w jakim wieku” – mówi Mickley.

„Jedną z rzeczy, które staramy się ustalić, jest to, w jakim stopniu zaburzenia te można przypisać wrodzonym czynnikom biologicznym, a w jakim kulturze” – mówi Bunnell. (Coraz więcej badań wskazuje na silne powiązania genetyczne w przypadku anoreksji).

„Oczywistą odpowiedzią jest, że zawsze jest to jedno i drugie. Ale w dzisiejszych czasach presja kulturowa dotycząca wagi jest tak duża, nacisk na otyłość tak intensywny, a kultura tak bardzo się rozszerzyła” – zauważa. Być może, ponieważ kultura stała się głośniejsza i bardziej intensywna, odsłania więcej ukrytej wrażliwości”.

Dowiedz się od ekspertów doktora podstaw na temat anoreksji.

Anorexia nervosa, w skrócie anoreksja, to zaburzenie odżywiania, które może mieć fatalne skutki. Osoby cierpiące na anoreksję spożywają bardzo ograniczone ilości pokarmu, co prowadzi do głodzenia się. W końcu mogą stać się niebezpiecznie chude i niedożywione – a mimo to nadal postrzegają siebie jako osoby z nadwagą. Często osoby cierpiące na anoreksję stają się tak niedożywione, że muszą być hospitalizowane. Nawet wtedy zaprzeczają, że cokolwiek im dolega.

Anoreksja zwykle rozwija się w okresie dojrzewania. Dziewięć na dziesięć osób cierpiących na anoreksję to kobiety, a około 1 procent amerykańskich kobiet w wieku od 10 do 25 lat jest anorektyczkami. Osoba może być uznana za anorektyczkę, jeśli ogranicza spożycie pokarmu do tego stopnia, że prowadzi to do znacznego obniżenia masy ciała, czemu towarzyszy intensywny lęk przed przybraniem na wadze i nadmierna troska o wagę lub kształt ciała.

Istnieją dwa podtypy anoreksji: Jeden typ jest związany z innym rodzajem zaburzeń odżywiania, zwanym bulimią, który charakteryzuje się „objadaniem się i oczyszczaniem”; osoba je, a następnie celowo wymiotuje. Drugi podtyp objawia się poważnym ograniczaniem jedzenia i kalorii.

Osoba cierpiąca na anoreksję ma obsesję na punkcie jedzenia i wagi. Mogą pojawić się u niej osobliwe rytuały związane z jedzeniem, takie jak odmawianie jedzenia w obecności innych osób lub układanie jedzenia na talerzu w określonej kolejności. Wiele osób cierpiących na anoreksję wydaje się przywiązywać dużą wagę do jedzenia. Mogą zbierać książki kucharskie i przygotowywać wystawne posiłki dla swoich przyjaciół i rodziny – ale nie przyłączają się do nich. Często utrzymują też intensywny reżim ćwiczeń fizycznych.

Co powoduje anoreksję?

Dokładne przyczyny anorexia nervosa nie są znane. Młode kobiety, których rodzice lub rodzeństwo cierpią na zaburzenia odżywiania, są bardziej narażone na wystąpienie tego zaburzenia u siebie.

Istnieją też czynniki psychologiczne, środowiskowe i społeczne, które mogą przyczynić się do rozwoju anoreksji. Osoby cierpiące na anoreksję wierzą, że ich życie byłoby lepsze, gdyby tylko były szczuplejsze. Osoby te mają skłonność do perfekcjonizmu i nadmiernych ambicji. Typowa osoba cierpiąca na anoreksję jest dobrym uczniem, zaangażowanym w życie szkoły i społeczności lokalnej. Wielu ekspertów uważa, że anoreksja jest częścią nieświadomej próby pogodzenia się z nierozwiązanymi konfliktami lub bolesnymi doświadczeniami z dzieciństwa. Chociaż wykazano, że wykorzystywanie seksualne może być czynnikiem sprzyjającym rozwojowi bulimii, nie jest ono związane z rozwojem anoreksji.

Nastolatka zaczęła stosować dietę jako sposób radzenia sobie z silnymi emocjami, a później założyła własną stronę internetową poświęconą anoreksji.

Życie z anoreksją: Lizzy

Nastolatka zaczęła się odchudzać jako sposób na radzenie sobie z silnymi emocjami, a później założyła własną stronę internetową poświęconą anoreksji.

Z archiwum lekarza

By Lizzy Chyba wszystko zaczęło się od diety, kiedy byłam w drugiej klasie liceum. Już od jakiegoś czasu miałam nadwagę, ale nie zastanawiałam się nad tym zbytnio. Potem zmarł mój dziadek, a ja pomyślałam: „Życie jest naprawdę krótkie, a ja mam dość spędzania go w ciele, którego nienawidzę”.

Przynajmniej tak sobie wmawiałam. Tak naprawdę chyba szukałam czegoś, co pozwoliłoby mi zapomnieć o gniewie i pustce, które odczuwałam po jego śmierci. Dieta pomogła mi się z tym uporać. W połowie roku szkolnego moja dieta stała się o wiele bardziej restrykcyjna i intensywna – jadłam ledwie 500 kalorii dziennie i ćwiczyłam tak dużo, jak tylko mogłam. Ale bez względu na to, co robiłam i ile schudłam, nie podobało mi się to, jak wyglądałam. Zaczęłam myśleć, że to może być coś więcej niż tylko dieta.

O stronach internetowych poświęconych proanoreksji usłyszałam kilka lat wcześniej, w jednym z odcinków „Boston Public”. Ale zapomniałam o nich, dopóki nie zaczęłam się zastanawiać, czy nie mam zaburzeń odżywiania. Gdy tylko weszłam na niektóre z tych stron, pomyślałam: „Wow, tak, to prawda”. Nie spełniałam wszystkich kryteriów, ale były tam rzeczy o zniekształconym obrazie ciała, patrzeniu w lustro i niewidzeniu tego, co tam naprawdę jest, i bez względu na to, ile się schudło, to nie wystarczało.

To właśnie ja.

Jej własna strona internetowa poświęcona anoreksji

Ale chociaż te strony pomogły mi uświadomić sobie, co się ze mną dzieje, żadna z nich nie zawierała wszystkich informacji ani zdjęć, których szukałam. Pomyślałem, że mogę stworzyć stronę, która będzie tylko moim własnym źródłem informacji. Publikowałem na kilku forach na innych stronach pro-ana i umieściłem tam swój link. Potem wszystko się rozkręciło.

Część mnie zdaje sobie sprawę z tego, jak szkodliwa jest dla mnie ta choroba, a druga część mówi, że muszę być szczupła bez względu na wszystko. To jest ta strona, która zazwyczaj najbardziej się kontroluje.

Ale moja strona internetowa jest poświęcona obu stronom. Chcę, żeby ludzie przeczytali rozdziały o tym, że to nie wszystko jest zabawą i grą. Anoreksja to nie tylko bycie chudym: to fizyczne i emocjonalne piekło. Nie chcę, aby ludzie myśleli, że to wszystko jest takie proste i lekkie. To nie jest wspaniałe.

W październiku 2003 roku w końcu osiągnęłam dwucyfrowy wynik na wadze i cały czas byłam nieszczęśliwa. Patrzyłam w lustro i nie widziałam nic innego, niż kiedy miałam 148 lat i po raz pierwszy zaczęłam się odżywiać.

Już wtedy wiedziałam, że jeśli szybko nie znajdę pomocy, to nigdy nie będzie lepiej. W marcu 2004 roku, przy mojej najniższej wadze 88 kg, trafiłam na osiem dni do szpitala. To nie było nic złego w porównaniu z niektórymi dziewczynami, które leżały w łóżku przez miesiąc, ale i tak było do bani.

Mam też dietetyczkę, która nauczyła mnie, że jedzenia nie można ignorować, że są pewne rzeczy, których potrzebuje nasz organizm. Dzięki niej dowiedziałam się, co głodówka robi z twoimi organami.

Przez pewien czas uczęszczałam też na terapię rodzinną, która pomogła mi nauczyć się mówić o różnych rzeczach, zamiast nadużywać swojego ciała do wyrażania siebie. Ale od dłuższego czasu nie rozmawiałam o tym z rodzicami. Wydaje mi się, że z ich punktu widzenia wszystko jest w porządku, bo nie mówię im, że jest inaczej. Ale tak nie jest.

Nie wiem, czy możliwe jest całkowite pokonanie anoreksji. Wygląda na to, że poświęciłam jej sporą część swojego życia, i nawet jeśli przestanę się ograniczać i zlikwiduję swoją stronę internetową, nie wiem, czy kiedykolwiek będę w pełni zadowolona z tego, jak wyglądam.

Wskazówki, jak rozpoznać anoreksję

Myślę, że im więcej osób wie o objawach i znakach ostrzegawczych, tym lepiej. Jeśli rodzice mieliby więcej wiedzy na temat objawów zaburzeń odżywiania i czego szukać u swoich dzieci, mogłoby to pomóc wielu dzieciom w podjęciu leczenia, zanim znajdą się w rozpaczliwej sytuacji.

Oto niektóre z rzeczy, na które należy zwrócić uwagę:

• Czy Twoje dziecko ma na sobie kilka warstw odzieży, zwłaszcza workowatej. Łatwo się przeziębiamy, a poza tym pomaga to ukryć utratę wagi.

• Jeśli dziecko dużo je, ale tak naprawdę nic nie je.

• Jeśli znikają przed posiłkiem, prawdopodobnie biorą tabletki odchudzające, a jeśli uciekają gdzieś zaraz po posiłku, prawdopodobnie się oczyszczają – zwłaszcza jeśli pachnie to jak wymiociny lub zbyt mocno jak mydło.

• Jeśli często zmieniają fryzurę, może to oznaczać, że próbują ukryć wypadanie włosów, zwłaszcza jeśli noszą czapki lub wiążą je w kucyk.

• Jeśli za każdym razem, gdy przechodzisz obok, zamykają wszystkie okna internetowe, to znaczy, że mają coś do ukrycia.

Nie jestem teraz na studiach. Mieszkam w domu z rodzicami, ponieważ musiałem opuścić szkołę po tym, jak stwierdzono, że się samookaleczam.

Ale pewnego dnia chciałabym zostać terapeutką. Byłem już po jednej stronie kanapy i myślę, że moje doświadczenia w tym zakresie dadzą mi lepszy wgląd w sytuację. Bardzo chciałabym pracować z nastolatkami i być doradcą w szkole średniej, bo przecież wiem, przez co przechodzą.

Opublikowano 11 sierpnia 2005 r.

Ograniczanie diety od czasów nastoletnich po studia doprowadziło w końcu do załamania i powrotu do zdrowia w klinice.

Życie z anoreksją: Melissa Romn

Ograniczanie diety od czasów nastoletnich po studia doprowadziło w końcu do załamania i powrotu do zdrowia w klinice.

Z archiwum lekarza

Melissa Romn

Pochodzę z bardzo katolickiej rodziny, w której wszystko musi być idealne, nawet jeśli jest to iluzja, jak w „Gotowych na wszystko”.

Zawsze byłam szczupła, podczas gdy moja siostra miała nadwagę – moja mama włączyła ją do programu Weight Watchers, gdy miała 12 lat. Wcześnie dostałam od matki wiadomość, że jeśli jesteś szczupła, to będziesz kochana.

Kiedy byłam w dziewiątej klasie, wróciliśmy z Hondurasu do Nikaragui, ponieważ przywrócono tam demokrację. Wszystkie dziewczyny w moim nowym liceum bardzo chciały się odchudzać. Zaczęłam ograniczać jedzenie i jednocześnie wymiotować. Ojciec raz przyłapał mnie na stosowaniu środków przeczyszczających, ale rodzina myślała, że chcę zwrócić na siebie uwagę. Nie zauważyli, że nie dostaję miesiączki.

Potem poszłam na studia na Uniwersytecie Stanowym Luizjany. Traktowałam to jako wolność, mój bilet do zbawienia. Wstąpiłam do bractwa i presja była znacznie większa: LSU miał społeczność latynoską, ale latynoskie dziewczyny nie wstępowały do bractw, więc byłam tą „inną”. Mimo to poznałam niesamowicie bliską grupę przyjaciół. Moi rodzice obwiniają bractwo za moje zaburzenia odżywiania, ale nie rozumieją, że gdziekolwiek indziej miałabym takie same problemy.

Kiedy przyjechali na moje zakończenie szkoły, nie widzieli mnie od kilku miesięcy. Byli zszokowani tym, jak bardzo schudłam. Zabrali mnie z powrotem do Nikaragui, gdzie zabrali mi paszport i nie pozwolili wyjechać z kraju. Ale nie mogłem tam skorzystać z żadnej prawdziwej terapii. Spotkałam się z siedmioma terapeutami; jeden powiedział mi, że anoreksję można wyleczyć tabletkami, a inny, że jeśli będę brała witaminy, to wyzdrowieję.

Nie miałam jasno wytyczonej drogi i mieszkałam w domu z rodzicami. Pogrążałam się coraz bardziej i bardziej w depresji. Liczba na wadze nigdy nie była wystarczająco dobra, bez względu na to, jak bardzo spadła. We wrześniu 2000 roku w końcu powiedziałam tacie: „Jeśli nie otrzymam pomocy, umrę”.

Szukanie pomocy dla anorektyczki

W ciągu dwóch dni spakowałam się i przyjechałam do Miami, gdzie ostatecznie trafiłam na program rezydencjalny w ośrodku Renfrew w Coconut Creek. Nie będę pisał, jaka była moja najniższa waga, ponieważ nie chcę kogoś urazić, ale było to bardzo niebezpieczne. W ciągu pierwszych kilku tygodni w Miami cztery czy pięć razy byłam na ostrym dyżurze, ponieważ ciągle miałam zawroty głowy, przewracałam się, mdlałam, uderzałam głową w telewizor i tym podobne rzeczy. A ja nadal nie miałam okresu.

Kilka razy przechodziłam z leczenia stacjonarnego na dzienne. W sumie w Renfrew spędziłam od trzech do czterech miesięcy, zanim wróciłam do zdrowej wagi. Nauczyłam się też używać głosu – zamiast ciała – do wyrażania swoich uczuć. Dzięki temu zaczęłam ćwiczyć umiejętności komunikacyjne. Teraz, kiedy jestem już samodzielna, nadal spotykam się z terapeutą dwa razy w tygodniu, a z dietetykiem co drugi tydzień. Każdego dnia wysyłam dietetykowi e-mail z informacją, co jadłem danego dnia i jak się czułem podczas jedzenia.

Myślę o tym, jak pięć lat temu byłam nieszczęśliwa i jak bardzo mnie to bolało, a teraz jest zupełnie inaczej. Pamiętam wszystkie moje posiłki, liczenie tłuszczu i kalorii, ile razy się ważyłam i mierzyłam całe ciało miarką. Pamiętam, że moi przyjaciele nie chcieli ze mną przebywać, bo byłam tak pochłonięta jedzeniem i zaburzeniami odżywiania.

Doszłam już tak daleko, ale wciąż zmagam się z obrazem własnego ciała i wciąż brakuje mi tego fałszywego poczucia bezpieczeństwa. Wiem jednak, że to nie jest prawda: wydaje ci się, że panujesz nad sobą, ale w rzeczywistości tak bardzo nie panujesz nad sobą, że nie jesteś w stanie nawet zjeść posiłku.

Półtora roku temu miałem nawrót choroby i prawie musiałem wrócić do Renfrew. Wciąż zmagam się z czymś, co ma ogromny wpływ na moją anoreksję – jestem osobą, która przeżyła przemoc seksualną. W mojej rodzinie, podobnie jak w wielu rodzinach latynoskich, mówienie o tym jest wielkim tabu. Musiałam więc sama się z tym zmagać.

Myślę, że po części dlatego schudłam, bo im byłam mniejsza, tym czułam się bezpieczniej; dosłownie nosiłam dziecięce ubranka, żeby uniknąć konfrontacji z moim ciałem i seksualnością. Nie będę w stanie całkowicie wyzdrowieć, dopóki tego nie porzucę. Muszę się z tym pogodzić i iść dalej – i to jest właśnie praca, którą wykonuję teraz na terapii.

Opublikowano 11 sierpnia 2005 r.