Lekarz mówi ci.

Trichotillomania to nieodparta chęć wyrywania włosów. doctor przygląda się temu zaburzeniu psychicznemu.

Trichotillomania, znana również jako zaburzenie wyrywania włosów, jest rodzajem zaburzenia kontroli impulsów. Osoby cierpiące na trichotillomanię mają nieodpartą potrzebę wyrywania włosów, zwykle ze skóry głowy, rzęs i brwi. Osoby te wiedzą, że mogą wyrządzić szkodę, ale często nie potrafią kontrolować tego impulsu. Mogą wyrywać sobie włosy, kiedy są zestresowane, aby się uspokoić.

Trichotillomania jest rodzajem zaburzenia kontroli impulsów. Osoby z tymi zaburzeniami wiedzą, że mogą wyrządzić szkodę, działając zgodnie z impulsami, ale nie potrafią się powstrzymać. Mogą wyrywać sobie włosy, kiedy są zestresowane, w ten sposób próbując się uspokoić.

Objawy trichotillomanii

Poza powtarzającym się wyrywaniem włosów, inne objawy mogą obejmować:

• uczucie napięcia przed pociągnięciem za włosy lub podczas próby oparcia się chęci pociągnięcia za włosy

• Poczucie ulgi, zadowolenia lub satysfakcji po zadziałaniu pod wpływem impulsu do ciągnięcia za włosy

• Niepokój lub problemy w pracy lub życiu społecznym spowodowane wyrywaniem włosów

• Gołe plamy w miejscach, gdzie włosy zostały wyrwane

• Zachowania takie jak sprawdzanie korzenia włosa, kręcenie włosa, wciąganie włosa między zęby, żucie włosa lub jedzenie włosa

• Preferowanie określonych rodzajów lub faktur włosów

Jeśli cierpisz na trichotillomanię, możesz mieć również inne zaburzenia, które często jej towarzyszą, takie jak onychofagia (obgryzanie paznokci) lub zaburzenia polegające na skubaniu skóry. Wyrywanie włókien z koców lub włosów z lalek to inne oznaki, że możesz mieć trichotillomanię.

Wiele osób cierpiących na trichotillomanię stara się zaprzeczać, że ma problem i może próbować ukryć utratę włosów, nosząc kapelusze, chusty, sztuczne rzęsy i brwi.

Trichotillomania – przyczyny i czynniki ryzyka

Dokładna przyczyna trichotillomanii nie jest znana. Może to być związane ze zmianami w ścieżkach mózgowych, które łączą obszary związane z zarządzaniem emocjami, ruchem, nawykami i kontrolą impulsów.

Niektóre czynniki mogą zwiększać ryzyko wystąpienia trichotillomanii, w tym:

• Wiek. Trichotillomania zaczyna się zwykle we wczesnych latach nastoletnich, między 10 a 13 rokiem życia. Może trwać przez całe życie, choć objawy mogą pojawiać się i znikać.

• Geny. W niektórych rodzinach skłonność do trichotillomanii może być przekazywana dalej. Jest to bardziej prawdopodobne, jeśli cierpi na nią inny członek rodziny.

• Inne zaburzenia zdrowia psychicznego. Jeśli cierpisz na trichotillomanię, możesz mieć inne problemy ze zdrowiem psychicznym, takie jak lęk, depresja lub zaburzenia obsesyjno-kompulsywne (OCD).

• Stres. U niektórych osób silny stres może wywołać trichotillomanię. Stres może być wywołany przez takie sytuacje, jak konflikt rodzinny, znęcanie się, śmierć przyjaciela lub członka rodziny.

Diagnoza trichotillomanii

Trichotillomanię diagnozuje się na podstawie jej objawów. Nie ma specyficznego testu.

Lekarz może skierować osobę z objawami trichotillomanii do psychiatry lub psychologa, którzy przeprowadzą wywiad z daną osobą i stwierdzą, czy może ona mieć zaburzenia kontroli impulsów.

Leczenie trichotillomanii i domowe sposoby jej leczenia

Terapia

Wiele rodzajów terapii może pomóc osobom cierpiącym na trichotillomanię, a nawet całkowicie zaprzestać wyrywania włosów.

• Terapia akceptacji i zaangażowania. Będziesz mógł ćwiczyć akceptowanie potrzeby wyrywania włosów bez ich faktycznego wyrywania.

• Odwrócenie nawyku. Jest to często główny sposób leczenia trichotillomanii. Pomoże ci to w ćwiczeniu innych, mniej szkodliwych nawyków zamiast ciągnięcia włosów, na przykład zaciskania pięści, kiedy masz ochotę na ciągnięcie włosów.

• Terapia poznawcza. Pomaga ona odkryć i zmienić przekonania, które prowadzą do wyrywania włosów.

Leki

Nie ma zatwierdzonych przez FDA leków na trichotillomanię, ale u niektórych osób leki te mogą kontrolować objawy:

• Leki przeciwdepresyjne

• Atypowe leki przeciwpsychotyczne

• N-acetylo-cysteina, suplement aminokwasowy

Powikłania trichotillomanii

Trichotillomania może powodować ogromne cierpienie u osób, które na nią cierpią. Wiele z nich mówi, że odczuwa wstyd i zażenowanie, często mają też niską samoocenę. Inne powikłania mogą obejmować:

• Problemy w pracy i w kontaktach towarzyskich. Osoby cierpiące na trichotillomanię mogą unikać sytuacji towarzyskich i nawiązywania przyjaźni, a nawet odrzucać oferty pracy, ponieważ wstydzą się ciągnięcia włosów.

• Uszkodzenie skóry i włosów. Ciągłe szarpanie może pozostawić blizny na skórze głowy i długotrwale zaburzyć wzrost włosów.

• Kule włosowe. Są to duże, zbite grudki włosów zwane trichobezoarami, które tworzą się w przewodzie pokarmowym. Z czasem mogą one powodować utratę masy ciała i zatory.

Zapobieganie trichotillomanii

Nie ma sprawdzonego sposobu zapobiegania trichotillomanii, ale podjęcie leczenia, gdy tylko pojawią się objawy, może być bardzo pomocne. Dobrym pomysłem jest także nauka radzenia sobie ze stresem, ponieważ stres często wywołuje zachowania związane z wyrywaniem włosów.

Zaburzenia lęku społecznego są często mylone z nieśmiałością. Oto, jak odróżnić codzienną nerwowość od jednego z najczęstszych zaburzeń psychicznych.

Jeśli cierpisz na zaburzenie lęku społecznego, znane również jako fobia społeczna, stres związany z takimi sytuacjami jest zbyt duży, by sobie z nim poradzić. Możesz na przykład unikać wszelkich kontaktów społecznych, ponieważ rzeczy, które inni ludzie uważają za normalne, takie jak rozmowa czy kontakt wzrokowy, sprawiają, że czujesz się bardzo nieswojo. Wszystkie aspekty Twojego życia, nie tylko społeczne, mogą zacząć się rozpadać.

Zaburzenia lęku społecznego dotykają około 5,3 miliona osób w Stanach Zjednoczonych. Przeciętny wiek, w którym rozpoczyna się jego występowanie, przypada na okres między 11 a 19 rokiem życia – lata młodzieńcze. Jest to jedno z najczęstszych zaburzeń psychicznych, więc jeśli je masz, jest nadzieja. Najtrudniejszą częścią jest umiejętność zwrócenia się o pomoc. Oto, jak rozpoznać, czy twoje milczenie społeczne wykracza poza nieśmiałość i wymaga wizyty u lekarza.

Kiedy to się dzieje?

U niektórych osób z zaburzeniami lęku społecznego lęk ogranicza się do jednej lub dwóch konkretnych sytuacji, takich jak publiczne przemawianie czy inicjowanie rozmowy. Inne osoby są bardzo niespokojne i boją się każdej sytuacji społecznej.

Każda osoba cierpiąca na zaburzenia lęku społecznego może doświadczać ich na różne sposoby. Oto kilka typowych sytuacji, z którymi ludzie mają problemy:

• Rozmawianie z nieznajomymi

• Przemawianie w miejscach publicznych

• Umawianie się na randki

• Nawiązywanie kontaktu wzrokowego

• Wchodzenie do pomieszczeń

• Korzystanie z publicznych toalet

• Chodzenie na imprezy

• Jedzenie w obecności innych ludzi

• Chodzenie do szkoły lub pracy

• Rozpoczynanie rozmów

Niektóre z tych sytuacji mogą nie stanowić dla Ciebie problemu. Na przykład wygłoszenie przemówienia może być łatwe, ale wyjście na imprezę może być koszmarem. Możesz też świetnie radzić sobie z rozmowami w cztery oczy, ale nie radzić sobie z wejściem do zatłoczonej klasy.

Wszystkie osoby z lękiem społecznym mają różne powody, by obawiać się pewnych sytuacji. Ale ogólnie rzecz biorąc, jest to przytłaczający strach przed:

• Bycia ocenianym lub obserwowanym przez innych w sytuacjach społecznych

• Bycie zawstydzonym lub upokorzonym – i okazywanie tego poprzez rumienienie się, pocenie lub drżenie

• Przypadkowe obrażanie kogoś

• Być w centrum uwagi

Jakie to uczucie?

Również w tym przypadku doświadczenie może być inne dla każdego, ale jeśli masz lęk społeczny i znajdujesz się w stresującej sytuacji, możesz czuć się:

• Bardzo niepewny siebie w sytuacjach społecznych

• Trwały, intensywny i chroniczny lęk przed oceną przez innych

• Nieśmiałość i dyskomfort w sytuacjach, gdy ktoś nas obserwuje (wygłaszanie prezentacji, rozmowy w grupie)

• Niechęć do rozmawiania z innymi

• Potrzeba unikania kontaktu wzrokowego

Mogą również wystąpić objawy fizyczne, takie jak:

• Szybkie bicie serca

• Napięcie mięśniowe

• Zawroty głowy i światłowstręt

• Rumieńce

• Płacz

• Pocenie się

• Kłopoty z żołądkiem i biegunka

• Niemożność złapania oddechu

• Uczucie braku ciała

Objawy i niepokój mogą pojawić się bezpośrednio przed wydarzeniem, a nawet można się nim martwić tygodniami. Po tym wydarzeniu możesz poświęcić wiele czasu i energii psychicznej na martwienie się o to, jak się zachowałeś.

Co to powoduje?

Nie ma jednej rzeczy, która powoduje zaburzenia lęku społecznego. Prawdopodobnie ma z tym coś wspólnego genetyka: Jeśli ktoś w rodzinie cierpi na fobię społeczną, jest bardziej narażony na jej wystąpienie. Może to być również związane z nadaktywnością jądra migdałowatego – części mózgu, która kontroluje reakcję na strach.

Zaburzenia lęku społecznego pojawiają się zwykle około 13 roku życia. Może to być związane z historią znęcania się, zastraszania lub dokuczania. Dzieci nieśmiałe są również bardziej narażone na wystąpienie lęku społecznego u dorosłych, podobnie jak dzieci, których rodzice są zbyt surowi lub kontrolujący. Jeśli ktoś cierpi na chorobę, która zwraca uwagę na jego wygląd lub głos, może to również wywołać lęk społeczny.

W jaki sposób może to wpłynąć na twoje życie?

Zaburzenia lęku społecznego nie pozwalają ci żyć własnym życiem. Będziesz unikać sytuacji, które większość ludzi uważa za normalne. Możesz nawet mieć trudności ze zrozumieniem, jak inni mogą sobie z nimi tak łatwo radzić.

Unikanie wszystkich lub większości sytuacji społecznych wpływa na Twoje relacje osobiste. Może to również prowadzić do:

• Niskiej samooceny

• Negatywne myśli

• Depresja

• Wrażliwość na krytykę

• Słabe umiejętności społeczne, które nie ulegają poprawie

Co mogę zrobić z zaburzeniami lęku społecznego?

Jeśli lęk społeczny powstrzymuje cię przed robieniem rzeczy, które chcesz lub musisz robić, albo przed nawiązywaniem lub utrzymywaniem przyjaźni, możesz potrzebować leczenia.

Porozmawiaj o swoich lękach i obawach z lekarzem lub terapeutą, który ma doświadczenie w leczeniu zaburzeń lęku społecznego. Będą oni w stanie stwierdzić, czy masz normalne lęki społeczne, czy też potrzebujesz leczenia.

Jak leczy się zaburzenia lęku społecznego?

Leki na receptę i terapia behawioralna to dwa skuteczne sposoby leczenia zaburzenia lęku społecznego. Możliwe jest jednoczesne stosowanie obu metod. Oto kilka szczegółów na temat każdego z nich:

Leki: Dla niektórych osób przyjmowanie leków na receptę może być łatwym i skutecznym sposobem leczenia zaburzeń lękowych o podłożu społecznym. Leki działają poprzez redukcję nieprzyjemnych i często wstydliwych objawów. Czasami leki mogą radykalnie zmniejszyć objawy lub nawet je wyeliminować. Niektórzy ludzie mogą nie reagować na dany lek, a niektórym nie pomaga on w ogóle. Nie da się przewidzieć, czy dany lek pomoże pacjentowi, czy nie. Czasami trzeba wypróbować kilka leków, zanim znajdzie się ten, który zadziała.

Food and Drug Administration (FDA) zatwierdziła cztery leki na zaburzenia lęku społecznego: Paxil, Zoloft, Luvox i Effexor. Chociaż są to jedyne leki zatwierdzone specjalnie dla tego zaburzenia, można z powodzeniem stosować także inne leki.

Zaletą leków jest to, że mogą być bardzo skuteczne, a przyjmuje się je tylko raz dziennie. Istnieją jednak pewne minusy.

Po pierwsze, leki leczą tylko objawy. Jeśli pacjent przestanie je przyjmować, objawy mogą powrócić. Po drugie, u niektórych osób leki przeciwlękowe wywołują skutki uboczne. Mogą to być bóle głowy, brzucha, mdłości i trudności ze snem.

Ponadto, zatwierdzone przez FDA leki na zaburzenia lęku społecznego, podobnie jak wszystkie leki stosowane również w leczeniu depresji, posiadają ostrzeżenie FDA. FDA twierdzi, że leki te mogą powodować lub pogarszać myśli lub zachowania samobójcze u młodych ludzi poniżej 24 roku życia. Dlatego nastolatkowie przyjmujący te leki powinni być ściśle monitorowani pod kątem zmian w myślach samobójczych.

Dla wielu osób zalety leków przeważają nad ich wadami. Ty i Twój lekarz musicie rozważyć ten wybór.

Jeśli zażywasz leki na zaburzenia lęku społecznego, natychmiast skontaktuj się z lekarzem, jeśli pojawią się jakiekolwiek efekty uboczne, w tym uczucie przygnębienia i depresji. Nigdy nie przerywaj przyjmowania leków na zaburzenia lękowe bez wcześniejszej rozmowy z lekarzem. Nagłe odstawienie leku przeciwlękowego może spowodować poważne skutki uboczne.

Terapia behawioralna: Terapia behawioralna z przeszkolonym terapeutą może pomóc w zidentyfikowaniu i zmianie sposobu myślenia, który wywołuje lęk w sytuacjach społecznych.

W zaburzeniach lęku społecznego często stosuje się rodzaj terapii behawioralnej zwany terapią ekspozycyjną. Terapia przez ekspozycję polega na stopniowym wystawianiu pacjenta na sytuacje społeczne, które są niekomfortowe, i czekaniu, aż poczuje się on komfortowo. Podczas tego procesu mózg uczy się, że sytuacja społeczna, której się obawiasz, nie jest wcale taka zła.

Większość terapeutów, którzy stosują terapię ekspozycyjną, zaczyna od niewielkich ekspozycji na nieprzyjemne sytuacje, a następnie przechodzi do trudniejszych, gdy pacjent poczuje się już komfortowo. Zaletą tej terapii jest to, że leczy się problem leżący u podstaw, a nie tylko objawy zaburzenia lęku społecznego. Jeśli więc przerwiesz terapię behawioralną, prawdopodobieństwo powrotu objawów jest mniejsze.

Inne terapie

W leczeniu zaburzenia lęku społecznego wypróbowano także inne terapie. Należą do nich:

Terapia relaksacyjna: W ramach tego podejścia terapeutycznego pacjent uczy się technik relaksacyjnych, takich jak ćwiczenia oddechowe i medytacja. Chociaż terapia relaksacyjna może pomóc w przypadku niektórych specyficznych fobii społecznych, nie jest uważana za skuteczną metodę leczenia ogólnego zaburzenia lękowego.

Beta-blokery: Leki te były pierwotnie stosowane w leczeniu wysokiego ciśnienia krwi lub innych problemów z sercem. Jednak beta-blokery są również skuteczne w leczeniu niektórych osób ze specyficznym rodzajem fobii społecznej, zwanym „lękiem społecznym przed występami”. Jest to sytuacja, w której pacjent boi się występów, takich jak publiczne przemówienia. Beta-blokery nie są skuteczne w leczeniu ogólnych zaburzeń lęku społecznego. Mogą jednak pomóc, jeśli problemem jest lęk przed konkretną okolicznością, występującą w konkretnym, przewidywalnym czasie – np. przed wygłoszeniem przemówienia przed klasą.

Kiedy należy porozmawiać z lekarzem o lęku społecznym?

Po pierwsze, ważne jest, aby wiedzieć, że osoby z lękiem społecznym nie są nienormalne. Cierpi na niego wiele osób. Jeśli odczuwasz niezwykle silny niepokój i lęk przed sytuacjami społecznymi, porozmawiaj otwarcie z lekarzem o leczeniu. Nieleczone zaburzenie lękowe może prowadzić do depresji, problemów z narkotykami lub alkoholem, problemów w szkole lub pracy, a także do obniżenia jakości życia.

Terapia i leki stanowią podstawę leczenia zaburzeń lękowych i panicznych. Należy jednak także zmniejszyć poziom lęku i stresu w codziennym życiu.

Leczenie i opieka

Jak najwcześniejsze uzyskanie pomocy w przypadku lęku daje największe szanse na wyzdrowienie. Dowiedz się więcej o leczeniu tego stanu.

Rozwiązania zdrowotne

• Penis zakrzywiony w stanie wzwodu?

• Czy mogę mieć CAD?

• Leczenie zgiętych palców

• Leczenie HR+, HER2- MBC

• Masz dość łupieżu?

• Korzyści płynące z CBD

• Przemyśl na nowo leczenie stwardnienia rozsianego

• Udary związane z migotaniem przedsionków

• Ryzyko wystąpienia DVT/PE w przyszłości

• Czy mój penis jest normalny?

• Opcje leczenia nawracającego stwardnienia rozsianego

• Przeszczep wątroby ratuje życie

• Sfinansuj chirurgię plastyczną

• Przyczyny zgięcia palca

• Jak żyć z łuszczycą?

• Brakujące zęby?

Więcej od lekarza

• 5 wskazówek pomocnych w nawracającym SM

• Jak radzić sobie z narkolepsją

• Ulga dla zablokowanych mieszków włosowych

• Łuszczycowe zapalenie stawów a sen

• Jak się czuje łuszczyca

• Pierwsze zaostrzenie łuszczycowego zapalenia stawów

• Rozmowy z lekarzem na temat RZS

• Crohn’s: Choroba „całego ciała

• Unikanie zaostrzeń choroby Leśniowskiego-Crohna

• Korzyści zdrowotne oleju z nasion konopi

• Lepiej żyć z chorobą łuszczycową

• Rodzaje terapii B-komórkowej w stwardnieniu rozsianym

• 5 korzyści zdrowotnych płynących z konopi

• Dlaczego rak prostaty się rozprzestrzenia

• Życie z zaawansowanym rakiem piersi

• Gdzie rozprzestrzenia się rak piersi

Lekarz wyjaśnia zachowania związane z samookaleczaniem, w tym ich przyczyny, znaki ostrzegawcze i sposoby leczenia.

• Cięcie

• Przypalanie (lub „brandzlowanie” gorącymi przedmiotami)

• Nadmierne przekłuwanie ciała lub tatuowanie

• Drapanie skóry lub ponowne otwieranie ran

• Wyrywanie włosów (trichotillomania)

• Uderzanie głową

• Uderzanie (młotkiem lub innym przedmiotem)

• Łamanie kości

Większość osób dokonujących samookaleczeń działa raczej w pojedynkę niż w grupie. Starają się też ukrywać swoje zachowanie.

Kto jest bardziej skłonny do samookaleczania się?

Samookaleczanie się występuje we wszystkich grupach społecznych; zachowanie to nie jest ograniczone wykształceniem, wiekiem, rasą, orientacją seksualną, statusem społeczno-ekonomicznym czy religią. Jednak samookaleczenia zdarzają się częściej wśród:

• dorastających kobiet

• Osoby, które w przeszłości były wykorzystywane fizycznie, emocjonalnie lub seksualnie

• Osoby, u których współistnieją problemy związane z nadużywaniem substancji, zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi lub zaburzeniami odżywiania

• Osoby, które często wychowywały się w rodzinach zniechęcających do wyrażania gniewu

• Osoby, które nie potrafią wyrażać swoich emocji i nie mają dobrej sieci wsparcia społecznego

Co prowadzi do samouszkodzeń?

Do samookaleczenia dochodzi zazwyczaj wtedy, gdy ludzie stają w obliczu uczuć, które wydają się przytłaczające lub niepokojące. Może to być także akt buntu i/lub odrzucenia wartości wyznawanych przez rodziców oraz sposób na indywidualizację siebie. Osoby cierpiące mogą uważać, że samookaleczanie jest sposobem na:

• Tymczasowego łagodzenia silnych uczuć, presji lub niepokoju

• Bycie sposobem kontrolowania i radzenia sobie z bólem – w przeciwieństwie do bólu doświadczanego w wyniku przemocy fizycznej lub seksualnej albo traumy

• Zapewnienie sposobu na przełamanie odrętwienia emocjonalnego (znieczulenia, które pozwala komuś ciąć bez odczuwania bólu)

• Proszenie o pomoc w sposób pośredni lub zwracanie uwagi na potrzebę pomocy

• Próby wywierania wpływu na innych poprzez manipulowanie nimi, próby sprawienia, żeby im zależało, żeby czuli się winni lub żeby się od nich odczepili

Samookaleczanie może być także odzwierciedleniem nienawiści danej osoby do samej siebie. Niektórzy samookaleczający się karzą się za silne uczucia, których zazwyczaj nie wolno im było wyrażać w dzieciństwie. Mogą też karać się za to, że w jakiś sposób są źli i nie zasługują na to. Uczucia te są wynikiem znęcania się nad innymi i przekonania, że na to zasłużyli.

Mimo że samookaleczenie może spowodować obrażenia zagrażające życiu, nie jest uważane za zachowanie samobójcze.

Jakie są symptomy samookaleczenia?

Do objawów samookaleczania należą:

• Częste skaleczenia i oparzenia, których nie da się wyjaśnić

• Samookaleczanie lub drapanie się

• Wbijanie igieł

• Uderzanie głową

• Uciskanie oczu

• Gryzienie palców lub ręki

• Wyrywanie sobie włosów

• Drapanie się po skórze

Oznaki ostrzegawcze samookaleczania się

Oznaki wskazujące na to, że dana osoba może się samookaleczać to:

• Noszenie spodni i długich rękawów w ciepłe dni

• Pojawienie się zapalniczek, żyletek lub ostrych przedmiotów, których nie spodziewalibyśmy się wśród rzeczy danej osoby

• Niskie poczucie własnej wartości

• Trudności w radzeniu sobie z uczuciami

• Problemy z relacjami

• Słabe funkcjonowanie w pracy, szkole lub domu

Jak diagnozuje się samouszkodzenia?

Jeśli osoba wykazuje oznaki samookaleczenia, należy skonsultować się ze specjalistą z zakresu zdrowia psychicznego, który ma doświadczenie w samookaleczaniu. Osoba taka będzie w stanie dokonać oceny i zalecić sposób leczenia. Samookaleczenie może być objawem choroby psychicznej, w tym:

• Zaburzenia osobowości (zwłaszcza zaburzenie osobowości typu borderline)

• Zaburzenia związane z używaniem substancji

• Zaburzenia dwubiegunowe

• Duża depresja

• Zaburzenia lękowe (zwłaszcza zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne)

• Schizofrenia

Jak leczy się samouszkodzenia?

Leczenie samouszkodzeń może obejmować:

• Psychoterapia:

  Psychoterapia może być stosowana, aby pomóc osobie przestać się samookaleczać.

• Dialektyczna Terapia Zachowania (DBT):

  DBT to program leczenia grupowego i indywidualnego, który pomaga osobom lepiej opanować autodestrukcyjne impulsy (takie jak samookaleczanie), nauczyć się lepiej tolerować stres i nabyć nowe umiejętności radzenia sobie z nim dzięki takim technikom, jak uważność (mindfulness).

• Terapia stresu pourazowego:

  Mogą one być pomocne dla osób, które zadawały sobie samookaleczenia, a w przeszłości były maltretowane lub doświadczyły kazirodztwa.

• Terapia grupowa:

  Rozmowa o swoim stanie w grupie osób, które mają podobne problemy, może być pomocna w zmniejszeniu wstydu związanego z samookaleczaniem się oraz we wspieraniu zdrowego wyrażania emocji.

• Terapia rodzinna:

  Ten rodzaj terapii zajmuje się historią stresu rodzinnego związanego z danym zachowaniem i może pomóc członkom rodziny nauczyć się komunikować ze sobą w sposób bardziej bezpośredni i otwarty.

• Hipnoza i inne techniki samorelaksacyjne:

  Metody te są pomocne w zmniejszaniu stresu i napięcia, które często poprzedzają samookaleczenia.

• Leki:

  Leki przeciwdepresyjne, leki przeciwpsychotyczne w małych dawkach lub leki przeciwlękowe mogą być stosowane w celu zmniejszenia początkowej impulsywnej reakcji na stres.

Jakie są perspektywy dla osób stosujących samookaleczenia?

Rokowanie w przypadku zachowań polegających na samookaleczaniu się jest różne w zależności od stanu emocjonalnego i psychicznego osoby oraz rodzaju schorzeń psychiatrycznych, które leżą u ich podłoża. Ważne jest, aby określić czynniki, które prowadzą do zachowań samookaleczających oraz zidentyfikować i leczyć istniejące wcześniej zaburzenia osobowości.

Dowiedz się więcej o zaburzeniach lękowych, w tym o ich rodzajach, przyczynach, objawach, diagnozie, leczeniu i zapobieganiu.

Lęk jest normalnym uczuciem. To sposób, w jaki mózg reaguje na stres i ostrzega przed potencjalnym niebezpieczeństwem.

Każdy z nas od czasu do czasu odczuwa niepokój. Na przykład, możesz się martwić, gdy napotkasz problem w pracy, przed przystąpieniem do testu lub przed podjęciem ważnej decyzji.

Sporadyczny niepokój jest w porządku. Ale zaburzenia lękowe są czymś innym. Jest to grupa chorób psychicznych, które powodują stały i przytłaczający niepokój i lęk. Nadmierny lęk może sprawić, że będziesz unikać pracy, szkoły, spotkań rodzinnych i innych sytuacji społecznych, które mogą wywołać lub pogorszyć objawy choroby.

Dzięki leczeniu wiele osób z zaburzeniami lękowymi jest w stanie kontrolować swoje uczucia.

Rodzaje zaburzeń lękowych

Istnieje kilka rodzajów zaburzeń lękowych:

• Zaburzenie lękowe uogólnione. Odczuwasz nadmierne, nierealistyczne zamartwianie się i napięcie z niewielkim lub bez powodu.

• Zaburzenia paniczne. Odczuwasz nagły, intensywny strach, który wywołuje atak paniki. Podczas napadu paniki możesz się spocić, odczuwać ból w klatce piersiowej i przyspieszone bicie serca (kołatanie serca). Czasami możesz mieć wrażenie, że się dusisz lub masz zawał serca.

• Zaburzenia lęku społecznego. Nazywane również fobią społeczną, występuje wtedy, gdy odczuwasz przytłaczające obawy i niepewność siebie w codziennych sytuacjach społecznych. Obsesyjnie martwisz się, że inni będą cię oceniać, że będziesz zawstydzony lub ośmieszony.

• Fobie specyficzne. Odczuwasz silny lęk przed określonym przedmiotem lub sytuacją, np. przed wysokością lub lataniem. Lęk wykracza poza to, co właściwe i może powodować unikanie zwykłych sytuacji.

• Agorafobia. Osoba odczuwa silny lęk przed przebywaniem w miejscu, z którego trudno jest uciec lub uzyskać pomoc w razie niebezpieczeństwa. Na przykład, możesz wpadać w panikę lub odczuwać niepokój podczas lotu samolotem, w środkach transportu publicznego lub stojąc w kolejce w tłumie.

• Lęk separacyjny. Nie tylko małe dzieci odczuwają strach i niepokój, gdy ktoś bliski odchodzi. Każdy może zachorować na zaburzenie lęku separacyjnego. Jeśli tak się stanie, będziesz odczuwać ogromny niepokój lub strach, gdy bliska Ci osoba opuści Twój wzrok. Zawsze będziesz się martwić, że coś złego może się stać Twojej bliskiej osobie.

• Mutyzm wybiórczy. Jest to rodzaj lęku społecznego, w którym małe dzieci, które normalnie rozmawiają z rodziną, nie odzywają się publicznie, np. w szkole.

• Zaburzenia lękowe wywołane lekami. Stosowanie niektórych leków, nielegalnych narkotyków lub odstawienie niektórych leków może wywołać pewne objawy zaburzeń lękowych.

Objawy zaburzeń lękowych

Głównym objawem zaburzeń lękowych jest nadmierny strach lub zamartwianie się. Zaburzenia lękowe mogą również utrudniać oddychanie, sen, utrzymanie się w bezruchu i koncentrację. Konkretne objawy zależą od rodzaju zaburzenia lękowego, które występuje u pacjenta.

Typowe objawy to:?

• Panika, strach i niepokój

• Uczucie paniki, zagłady lub zagrożenia

• Problemy z zasypianiem

• Niezdolność do zachowania spokoju i bezruchu

• Zimne, spocone, zdrętwiałe lub mrowienie ręce lub stopy

• Duszność

• Oddychanie szybsze i bardziej gwałtowne niż normalnie (hiperwentylacja)

• Palpitacje serca

• Suchość w ustach

• Nudności

• Napięte mięśnie

• Zawroty głowy

• Ciągłe myślenie o jakimś problemie i niemożność zaprzestania (ruminacja)

• Niezdolność do koncentracji

• Intensywne lub obsesyjne unikanie obawiających się przedmiotów lub miejsc

Przyczyny i czynniki ryzyka zaburzeń lękowych

Naukowcy nie wiedzą dokładnie, co wywołuje zaburzenia lękowe. Na to, czy ktoś na nie zachoruje, czy nie, wpływa wiele czynników.

Przyczyny zaburzeń lękowych

Niektóre przyczyny zaburzeń lękowych to:?

• Genetyka. Zaburzenia lękowe mogą występować rodzinnie.

• Chemia mózgu. Niektóre badania sugerują, że zaburzenia lękowe mogą być związane z wadliwymi obwodami w mózgu, które kontrolują strach i emocje.

• Stres środowiskowy. Odnosi się on do stresujących wydarzeń, których człowiek był świadkiem lub które przeżył. Do zdarzeń życiowych często związanych z zaburzeniami lękowymi należą: maltretowanie i zaniedbywanie w dzieciństwie, śmierć bliskiej osoby, bycie zaatakowanym lub bycie świadkiem przemocy.

• Odstawienie lub nadużywanie narkotyków. Niektóre leki mogą być stosowane w celu ukrycia lub zmniejszenia pewnych objawów lękowych. Zaburzenia lękowe często idą w parze z używaniem alkoholu i substancji odurzających.

• Choroby medyczne. Niektóre choroby serca, płuc i tarczycy mogą powodować objawy podobne do zaburzeń lękowych lub nasilać objawy lękowe. Ważne jest, aby podczas rozmowy z lekarzem na temat lęku przeprowadzić pełne badanie fizykalne w celu wykluczenia innych schorzeń.

Czynniki ryzyka wystąpienia zaburzeń lękowych

Niektóre czynniki zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzeń lękowych. Są to tak zwane czynniki ryzyka. Niektórych czynników ryzyka nie można zmienić, ale inne można.

Czynniki ryzyka wystąpienia zaburzeń lękowych obejmują:?

• Zaburzenia psychiczne w przeszłości. Posiadanie innych zaburzeń psychicznych, takich jak depresja, zwiększa ryzyko wystąpienia zaburzeń lękowych.

• Wykorzystywanie seksualne w dzieciństwie. Emocjonalne, fizyczne i seksualne wykorzystywanie lub zaniedbywanie w dzieciństwie jest związane z zaburzeniami lękowymi w późniejszym życiu.

• Trauma. Przeżycie traumatycznego wydarzenia zwiększa ryzyko wystąpienia zespołu stresu pourazowego (PTSD), który może powodować ataki paniki.

• Negatywne wydarzenia życiowe. Stresujące lub negatywne wydarzenia życiowe, takie jak utrata rodzica we wczesnym dzieciństwie, zwiększają ryzyko wystąpienia zaburzeń lękowych.

• Ciężka choroba lub przewlekły stan zdrowia. Ciągłe zamartwianie się o swoje zdrowie lub zdrowie bliskiej osoby, lub opieka nad kimś chorym, może powodować uczucie przytłoczenia i niepokoju.

• Nadużywanie substancji. Używanie alkoholu i nielegalnych narkotyków zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzeń lękowych. Niektórzy ludzie używają tych substancji, aby ukryć lub złagodzić objawy lęku.

• Bycie nieśmiałym w dzieciństwie. Nieśmiałość i wycofanie wobec nieznanych osób i miejsc w dzieciństwie jest powiązane z lękiem społecznym u nastolatków i dorosłych.

• Niska samoocena. Negatywne postrzeganie własnej osoby może prowadzić do zaburzeń lęku społecznego.

Diagnoza zaburzeń lękowych

Jeśli wystąpią objawy, lekarz zbada pacjenta i zada pytania dotyczące historii choroby. Może także przeprowadzić badania w celu wykluczenia innych schorzeń, które mogą być przyczyną objawów. Żadne badania laboratoryjne nie są w stanie jednoznacznie zdiagnozować zaburzeń lękowych.

Jeśli lekarz nie znajdzie żadnej fizycznej przyczyny złego samopoczucia, może wysłać pacjenta do psychiatry, psychologa lub innego specjalisty w dziedzinie zdrowia psychicznego. Lekarze ci będą zadawać pacjentowi pytania oraz wykorzystywać narzędzia i testy w celu ustalenia, czy pacjent może mieć zaburzenia lękowe.

Podczas stawiania diagnozy lekarze wezmą pod uwagę długość występowania objawów i ich nasilenie. Ważne jest, aby poinformować swoich lekarzy lub doradców, jeśli lęk utrudnia Ci wykonywanie codziennych zadań w domu, pracy lub szkole.

United States Preventive Service Task Force zaleca badania przesiewowe w kierunku lęku u dzieci i młodzieży w wieku od 8 do 18 lat oraz badania przesiewowe w kierunku dużych zaburzeń depresyjnych (MDD) u młodzieży w wieku od 12 do 18 lat.

Leczenie zaburzeń lękowych

Istnieje wiele metod leczenia, które pozwalają zmniejszyć objawy zaburzenia lękowego i radzić sobie z nimi. Zazwyczaj osoby z zaburzeniami lękowymi przyjmują leki i uczęszczają na terapię.

Leczenie zaburzeń lękowych obejmuje:?

Leki. W leczeniu zaburzeń lękowych stosuje się kilka rodzajów leków. Porozmawiaj z lekarzem lub psychiatrą o zaletach i wadach każdego z leków, aby zdecydować, który z nich jest najlepszy dla Ciebie.

• Leki przeciwdepresyjne. Nowoczesne leki przeciwdepresyjne (SSRI i SNRI) są zwykle pierwszymi lekami przepisywanymi osobom z zaburzeniami lękowymi. Przykładami SSRI są escitalopram (Lexapro) i fluoksetyna (Prozac). SNRI to duloksetyna (Cymbalta) i wenlafaksyna (Effexor).

• Bupropion. Jest to inny rodzaj leku przeciwdepresyjnego, powszechnie stosowany w leczeniu przewlekłego lęku. Działa on inaczej niż SSRI i SNRI.

• Inne leki przeciwdepresyjne. Należą do nich trójcykliczne leki przeciwdepresyjne i inhibitory monoaminooksydazy (MAOI). Są one rzadziej stosowane, ponieważ działania niepożądane, takie jak spadek ciśnienia krwi, suchość w jamie ustnej, niewyraźne widzenie i zatrzymanie moczu, mogą być nieprzyjemne lub niebezpieczne dla niektórych osób.

• Benzodiazepiny. Lekarz może przepisać jeden z tych leków w przypadku utrzymującego się uczucia paniki lub niepokoju. Pomagają one obniżyć poziom lęku. Przykładami są alprazolam (Xanax) i klonazepam (Klonopin). Działają one szybko, ale można się od nich uzależnić. Zazwyczaj stanowią one dodatek do leczenia zaburzeń lękowych i nie należy ich przyjmować przez dłuższy czas.

• Beta-blokery. Ten rodzaj leku na nadciśnienie może poprawić samopoczucie, jeśli występują fizyczne objawy lęku, takie jak przyspieszone bicie serca, drżenie lub dreszcze. Lek beta-adrenolityczny może pomóc ci się zrelaksować podczas ostrego napadu lęku.

• Leki przeciwdrgawkowe. Leki te, stosowane w celu zapobiegania napadom u osób z padaczką, mogą również łagodzić niektóre objawy zaburzeń lękowych.

• Leki przeciwpsychotyczne. Niskie dawki tych leków mogą być stosowane w celu poprawy skuteczności innych metod leczenia.

• Buspiron (BuSpar). Ten lek przeciwlękowy jest czasami stosowany w leczeniu przewlekłych stanów lękowych. Aby uzyskać pełną ulgę w objawach, należy go przyjmować przez kilka tygodni.

Psychoterapia: Jest to rodzaj poradnictwa, które pomaga pacjentowi dowiedzieć się, w jaki sposób emocje wpływają na jego zachowanie. Czasami nazywana jest terapią rozmową. Przeszkolony specjalista w zakresie zdrowia psychicznego słucha i rozmawia z pacjentem o jego myślach i uczuciach oraz proponuje sposoby ich zrozumienia i radzenia sobie z nimi oraz z zaburzeniami lękowymi.

• Terapia poznawczo-behawioralna (CBT): Ten popularny rodzaj psychoterapii uczy, jak zmienić negatywne lub wywołujące panikę myśli i zachowania w pozytywne. Nauczysz się ostrożnie podchodzić do sytuacji budzących lęk lub niepokój i radzić sobie z nimi bez obaw. Niektóre ośrodki oferują rodzinne sesje CBT.

Radzenie sobie z objawami zaburzeń lękowych

Poniższe wskazówki mogą pomóc w kontrolowaniu lub łagodzeniu objawów:

• Dowiedz się więcej o swoim zaburzeniu. Im więcej będziesz wiedział, tym lepiej będziesz przygotowany do radzenia sobie z objawami i przeszkodami na drodze do zdrowia. Nie bój się zadawać lekarzowi wszelkich pytań, jakie możesz mieć. Pamiętaj, że jesteś kluczową częścią swojego zespołu opieki zdrowotnej.

• Trzymaj się planu leczenia. Nagłe odstawienie leków może spowodować nieprzyjemne skutki uboczne, a nawet wywołać objawy lękowe.

• Ogranicz spożywanie pokarmów i napojów zawierających kofeinę, takich jak kawa, herbata, cola, napoje energetyczne i czekolada. Kofeina jest środkiem zmieniającym nastrój i może nasilać objawy zaburzeń lękowych.

• Nie używaj alkoholu i rekreacyjnych narkotyków ulicznych. Nadużywanie substancji zwiększa ryzyko wystąpienia zaburzeń lękowych.

• Odżywiaj się prawidłowo i ćwicz. Intensywne ćwiczenia aerobowe, takie jak jogging czy jazda na rowerze, pomagają uwalniać substancje chemiczne, które zmniejszają stres i poprawiają nastrój.

• Lepiej się wysypiaj. Problemy ze snem i zaburzenia lękowe często idą w parze. Priorytetem powinno być zapewnienie sobie dobrego odpoczynku. Stosuj relaksującą rutynę przed snem. Jeśli nadal masz problemy ze snem, porozmawiaj z lekarzem.

• Naucz się relaksować. Ważną częścią planu leczenia zaburzeń lękowych jest radzenie sobie ze stresem. Takie rzeczy jak medytacja lub uważność (mindfulness) mogą pomóc ci się zrelaksować po stresującym dniu i sprawić, że leczenie będzie skuteczniejsze.

• Prowadź dziennik. Zapisywanie swoich myśli przed końcem dnia może pomóc ci się zrelaksować, dzięki czemu nie będziesz się miotał i kręcił w kółko z niepokojącymi myślami przez całą noc.

• Kontroluj swoje negatywne myśli. Myślenie o pozytywnych myślach zamiast o niepokojących może pomóc w zmniejszeniu lęku. Może to być jednak trudne, jeśli cierpisz na pewne rodzaje lęku. Terapia poznawczo-behawioralna może nauczyć cię, jak przekierowywać myśli.

• Spotkaj się z przyjaciółmi. Niezależnie od tego, czy rozmawiamy osobiście, przez telefon czy komputer, kontakty społeczne pomagają ludziom rozwijać się i zachować zdrowie. Ludzie, którzy mają bliską grupę przyjaciół, którzy ich wspierają i rozmawiają z nimi, mają niższy poziom lęku społecznego.

• Poszukaj wsparcia. Niektórym osobom pomaga i podnosi na duchu rozmowa z innymi osobami, które doświadczają tych samych objawów i emocji. Grupy samopomocy lub grupy wsparcia pozwalają dzielić się swoimi problemami i osiągnięciami z innymi osobami, które są lub były w takiej sytuacji.

• Przed zażyciem jakichkolwiek leków dostępnych bez recepty lub środków ziołowych należy zapytać lekarza lub farmaceutę. Wiele z nich zawiera substancje chemiczne, które mogą nasilać objawy lękowe.

Perspektywy zaburzeń lękowych

Życie z zaburzeniem lękowym może być trudne i frustrujące. Ciągłe zmartwienia i obawy mogą powodować uczucie zmęczenia i strachu. Jeśli rozmawiałeś z lekarzem o swoich objawach, to zrobiłeś pierwszy krok w kierunku pozbycia się zmartwień.

Znalezienie odpowiedniego dla siebie leczenia może zająć trochę czasu. Jeśli cierpisz na więcej niż jedno zaburzenie lękowe, możesz potrzebować kilku rodzajów leczenia. Dla większości osób z zaburzeniami lękowymi najlepsze jest połączenie leków i poradnictwa. Dzięki odpowiedniej opiece i leczeniu pacjent może nauczyć się radzić sobie z objawami i dobrze prosperować.

Ataki paniki często zdarzają się przypadkowo i mogą powodować wstrząs. Są one objawem zaburzeń panicznych, które są rodzajem zaburzeń lękowych. Oto, co warto wiedzieć.

?

?

O zaburzeniu panicznym mówimy wtedy, gdy wystąpiły u Ciebie co najmniej dwa ataki paniki (czujesz się przerażony i przytłoczony, mimo że nie grozi Ci żadne niebezpieczeństwo), ciągle się martwisz i zmieniasz swoje przyzwyczajenia, aby nie dopuścić do kolejnego. Jest to rodzaj zaburzenia lękowego.

Co roku jedna na 10 osób dorosłych w Stanach Zjednoczonych ma atak paniki, który zwykle zaczyna się między 15 a 25 rokiem życia. Mniej więcej jedna trzecia ludzi ma taki atak w ciągu całego życia. Jednak większość z nich nie ma zaburzeń panicznych. Choruje na nie tylko około 3% dorosłych, a zaburzenia te występują częściej u kobiet niż u mężczyzn.

Jakie są objawy zaburzeń panicznych?

Atak paniki to nagłe, silne uczucie strachu, które może wystąpić w dowolnym miejscu i czasie. Mogą wystąpić cztery lub więcej z poniższych objawów:

• Poczucie zbliżającego się niebezpieczeństwa

• Uderzenia lub szybkie bicie serca

• Pocenie się

• Drżenie lub trzęsienie się

• Duszność lub uczucie przyduszenia

• Ściskanie gardła

• Skurcze w brzuchu

• Ból głowy

• Uczucie dławienia

• Ból w klatce piersiowej

• Nudności lub bóle brzucha

• Zawroty głowy lub omdlenia

• Dreszcze lub uderzenia gorąca

• Zdrętwienie lub mrowienie

• Poczucie nierealności lub oderwania od rzeczywistości

• Lęk przed utratą kontroli lub zwariowaniem

• Lęk przed śmiercią

Atak zwykle mija w ciągu 5 do 10 minut, ale może utrzymywać się przez wiele godzin. Można mieć wrażenie, że ma się zawał serca lub udar mózgu. Dlatego osoby z napadami paniki często trafiają na pogotowie w celu oceny.

Wiele osób z zaburzeniem panicznym wiąże atak z tym, co robiły w momencie jego wystąpienia. Mogą myśleć, że restauracja, winda lub sala lekcyjna spowodowały atak. Wtedy będą unikać tych miejsc. Może to prowadzić do tzw. agorafobii, czyli lęku przed wychodzeniem z domu lub przebywaniem w miejscach publicznych.

Jeśli masz wrażenie, że masz atak paniki, natychmiast zgłoś się do lekarza. Nie są one niebezpieczne, ale bez leczenia mogą się nasilić.

Należy również pamiętać, że objawy ataku paniki są podobne do objawów poważniejszych schorzeń. Jeśli nie jesteś pewien, czy to, co przeżywasz, jest atakiem paniki, dla pewności skontaktuj się z lekarzem.

Co wywołuje zaburzenia paniczne?

Lekarze nie wiedzą dokładnie, co powoduje zaburzenia paniczne, ale jedną z możliwości jest to, że mózgi osób cierpiących na te zaburzenia mogą być szczególnie wrażliwe w reagowaniu na strach. Istnieje związek między atakami paniki a fobiami, takimi jak fobia szkolna czy klaustrofobia. Istnieje również teoria, że zaburzenie paniczne może wynikać z nadwrażliwości na dwutlenek węgla, który sprawia, że mózg myśli, że się dusi.

Kilka czynników może zwiększyć prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzeń panicznych:

• Ktoś w Twojej rodzinie ma to zaburzenie (choć nie jest jasne, w jakim stopniu wynika to z Twoich genów, a w jakim ze środowiska, w którym dorastałeś)

• Wysoki poziom stresu

• Częste negatywne uczucia lub problemy z radzeniem sobie z negatywnymi emocjami

Niektórzy uważają, że istnieją powiązania między atakami paniki a:

• Depresją

• Nadużywanie alkoholu

• Palenie papierosów

• Ryzyko samobójstwa

• Choroba afektywna sezonowa, rodzaj depresji występujący zimą

Najczęściej ataki paniki pojawiają się „znienacka”. Jeden z nich może nawet pojawić się podczas snu. Używanie narkotyków lub alkoholu do walki z zaburzeniem panicznym może pogorszyć objawy. Ataki mogą wystąpić po zażyciu leków zmieniających stan umysłu. Niektóre leki, w tym niektóre antydepresyjne, mogą powodować ataki paniki.

Zaburzenia paniczne mogą się rozpocząć po:

• Poważnej choroby lub wypadku

• Śmierć bliskiego przyjaciela

• Rozstanie z rodziną

• Narodziny dziecka

Osoby z tym zaburzeniem często cierpią również na dużą depresję, chociaż nie ma dowodów na to, że jedno zaburzenie powoduje drugie. Jeśli masz 40 lat lub więcej i cierpisz na zaburzenia paniczne, być może masz depresję lub inne ukryte schorzenie. Porozmawiaj z lekarzem, aby dowiedzieć się, co się dzieje.

Jak rozpoznaje się zaburzenie paniczne?

Nie ma testu laboratoryjnego, który byłby specyficzny dla zaburzeń panicznych. Ponieważ objawy mogą przypominać objawy zawału serca, lekarz prawdopodobnie zacznie od zbadania pacjenta i wykluczenia innych problemów zdrowotnych. Jeśli żadne inne schorzenie nie jest przyczyną objawów, a pacjent miał dwa lub więcej przypadkowych ataków paniki i żyje w strachu przed powtórzeniem się epizodu, prawdopodobnie cierpi na zaburzenie paniczne.

Jak leczy się zaburzenie paniczne?

Lekarz może skierować pacjenta do specjalisty zwanego psychoterapeutą. Może on zalecić:

• terapię poznawczo-behawioralną, która pomaga nauczyć się zmieniać niezdrowe myśli i zachowania, które wywołują ataki paniki

• Leki przeciwdepresyjne, takie jak selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) lub inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)

• Benzodiazepiny, czyli leki uspokajające, które wpływają na ośrodkowy układ nerwowy (nie są one stosowane przez dłuższy czas, ponieważ można się od nich uzależnić).

• Leki przeciwlękowe (podobnie jak benzodiazepiny, działają lepiej w krótkim okresie czasu).

• Ograniczenie kofeiny

• Regularne ćwiczenia fizyczne

• Ograniczenie alkoholu

• Ćwiczenia głębokiego oddychania

Strach i przerażenie, których doświadcza dana osoba podczas ataku paniki, nie są proporcjonalne do rzeczywistej sytuacji i mogą nie mieć związku z tym, co dzieje się wokół niej. Lekarz wyjaśnia objawy i leczenie zaburzeń panicznych.

Prawdą jest, że niektóre objawy mogą być podobne do ataku serca. Jednak większość osób mających atak paniki miała go już wcześniej, wywołany podobnym wydarzeniem lub sytuacją.

Ból w klatce piersiowej towarzyszący atakowi paniki zazwyczaj utrzymuje się w połowie klatki piersiowej (ból towarzyszący atakowi serca zazwyczaj przesuwa się w kierunku lewego ramienia lub szczęki). Może również wystąpić przyspieszony oddech, szybkie bicie serca i strach. Napady paniki pojawiają się i znikają nagle, ale pozostawiają po sobie zmęczenie.

Jeśli nagle wystąpią cztery lub więcej z tych objawów, może to oznaczać, że masz atak paniki:

• Nagły, silny niepokój bez przyczyny lub bez powodu

• Przyspieszone bicie serca

• Uczucie osłabienia, omdlenia lub zawroty głowy

• Trzęsienie się

• Mrowienie lub drętwienie dłoni i palców

• Poczucie strachu, zbliżającej się zagłady lub śmierci

• Uczucie spocenia się lub dreszcze

• Nudności

• Ból lub dyskomfort w klatce piersiowej

• Trudności z oddychaniem, w tym uczucie „duszenia” lub brak tchu

• Uczucie dławienia się

• Uczucie utraty kontroli

• Poczucie nierealności

• Lęk przed popadnięciem w szaleństwo lub utratą kontroli

• Lęk przed śmiercią

Jak długo trwają ataki paniki?

Ataki paniki są na ogół krótkotrwałe, trwają mniej niż 10 minut, choć niektóre objawy mogą utrzymywać się dłużej. Pojedynczy atak paniki, choć bardzo nieprzyjemny, nie jest rzadki ani nie zagraża życiu.

Ataki paniki mogą być objawem innych zaburzeń lękowych, a osoby, które miały jeden atak paniki, są bardziej narażone na ryzyko wystąpienia kolejnego w porównaniu z osobami, które nigdy go nie miały. Ataki paniki i zaburzenie paniczne to nie to samo. Jeśli ataki powtarzają się i pacjent martwi się, że będzie miał więcej takich epizodów, może to oznaczać, że cierpi na zaburzenie paniczne.

Co jeszcze powinienem wiedzieć o zaburzeniu panicznym?

Osoby z zaburzeniem panicznym mogą odczuwać ogromny niepokój i lęk, ponieważ nie są w stanie przewidzieć, kiedy wystąpi kolejny epizod. Zaburzenie paniczne jest dość powszechne i dotyka około 6 milionów dorosłych w USA. Prawdopodobieństwo wystąpienia tego zaburzenia jest dwa razy większe u kobiet niż u mężczyzn, a jego objawy pojawiają się zwykle we wczesnej dorosłości.

Nie jest jasne, co jest przyczyną zaburzeń panicznych. U wielu osób, które mają biologiczną podatność na ataki paniki, mogą one wystąpić w związku z ważnymi zmianami życiowymi (takimi jak zawarcie związku małżeńskiego, urodzenie dziecka, podjęcie pierwszej pracy itp. Istnieją także pewne dowody sugerujące, że skłonność do rozwoju zaburzeń panicznych może występować rodzinnie. Osoby cierpiące na zaburzenia paniczne są także bardziej niż inni narażone na depresję, próby samobójcze, nadużywanie alkoholu lub narkotyków.

Na szczęście, zaburzenie paniczne jest chorobą uleczalną. Zarówno psychoterapia, jak i leki były stosowane, pojedynczo lub w połączeniu, w celu skutecznego leczenia zaburzenia panicznego. Jeśli leczenie farmakologiczne jest konieczne, lekarz może przepisać leki przeciwlękowe, niektóre leki przeciwdepresyjne lub czasami niektóre leki przeciwdrgawkowe, które również mają właściwości przeciwlękowe, lub klasę leków nasercowych znanych jako beta-blokery, aby pomóc w zapobieganiu lub kontrolowaniu epizodów zaburzenia panicznego.

Lekarz przedstawia przegląd leków powszechnie stosowanych w leczeniu depresji i zaburzeń lękowych.

W leczeniu depresji dostępnych jest kilka leków. Niektóre z nich są najczęściej stosowane:

• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), takie jak citalopram (Celexa), szczawian escitalopramu (Lexapro), fluoksetyna (Prozac), fluwoksamina (Luvox), paroksetyna HRI (Paxil) i sertralina (Zoloft).

• Selektywne inhibitory serotoniny i noradrenaliny (SNRI), takie jak: deswenafaksyna (Khedezla), bursztynian deswenafaksyny (Pristiq), duloksetyna (Cymbalta), lewomilnacipran (Fetzima) i wenlafaksyna (Effexor).

• Wortioksetyna (Trintellix, dawniej Brintellix) i vilazodon (Viibryd) to nowsze leki, które działają jak SSRI, a także oddziałują na inne receptory serotoninowe.

• Tetracykliczne leki przeciwdepresyjne o działaniu noradrenergicznym i swoistym serotoninergicznym (NaSSA), takie jak Remeron.

• Starsze trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, takie jak Elavil, imipramina (Tofranil), nortryptylina (Pamelor) i Sinequan.

• Leki o unikalnym mechanizmie działania, takie jak bupropion (Wellbutrin).

• Inhibitory monoaminooksydazy (MAOI), takie jak izokarboksazyd (Marplan), fenelzyna (Nardil), selegilina (EMSAM) i tranylcypromina (Parnate).

• Antagonista receptora N-metylo-D-asparaginianu (NMDA), taki jak esketamina (Spravato)

• Chociaż technicznie rzecz biorąc, l-metylofolian (Deplin) nie jest uznawany przez FDA za lek, okazał się skuteczny w leczeniu depresji. Jest on zaliczany do kategorii żywności leczniczej lub nutraceutyków, wymaga recepty i jest aktywną formą witaminy z grupy B zwanej folianem. L-metylofolian pomaga regulować neuroprzekaźniki, które kontrolują nastrój.

Lekarz prowadzący może określić, który lek jest dla Ciebie odpowiedni. Pamiętaj, że leki potrzebują zazwyczaj od czterech do ośmiu tygodni, aby osiągnąć pełną skuteczność. A jeśli jeden lek nie zadziała, można spróbować wielu innych.

W niektórych przypadkach konieczne może być zastosowanie kombinacji leków przeciwdepresyjnych. Czasami lek przeciwdepresyjny w połączeniu z drugim lekiem przeciwdepresyjnym z innej klasy lub z innym typem leku, takim jak stabilizator nastroju (np. lit) lub atypowy lek przeciwpsychotyczny (np. aripiprazol [Abilify], brexpiprazol [Rexulti] lub kwetiapina [Seroquel]) może wzmocnić działanie samego leku przeciwdepresyjnego.

Działania niepożądane różnią się w zależności od rodzaju przyjmowanego leku i mogą ulec poprawie, gdy organizm przyzwyczai się do leku.

Jeśli pacjent zdecyduje się na zaprzestanie przyjmowania leków przeciwdepresyjnych, ważne jest, aby stopniowo zmniejszać ich dawkę przez okres czasu zalecony przez lekarza. Nagłe odstawienie leków przeciwdepresyjnych może wywołać objawy odstawienia, takie jak ból lub zawroty głowy, lub zwiększyć prawdopodobieństwo powrotu objawów. Ważne jest, aby przedyskutować odstawienie (lub zmianę) leku z lekarzem prowadzącym.

Jakie leki są stosowane w leczeniu zaburzeń lękowych?

W leczeniu zaburzeń lękowych skuteczne okazały się leki przeciwdepresyjne, zwłaszcza SSRI i niektóre SNRI (inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny).

Inne leki przeciwlękowe to benzodiazepiny, takie jak alprazolam (Xanax), diazepam (Valium), buspiron (Buspar) i lorazepam (Ativan). Leki te niosą ze sobą ryzyko uzależnienia lub tolerancji (co oznacza, że coraz większe dawki stają się konieczne do osiągnięcia tego samego efektu), dlatego nie są tak pożądane w przypadku długotrwałego stosowania. Inne możliwe skutki uboczne to senność, słaba koncentracja i drażliwość. Niektóre leki przeciwdrgawkowe (takie jak gabapentyna?[Neurontin] lub pregabalina?[Lyrica]), niektóre leki na ciśnienie krwi (takie jak propranolol) i niektóre atypowe leki przeciwpsychotyczne (takie jak aripiprazol, kwetiapina lub Seroquel) są również czasami stosowane „off label” w leczeniu objawów lub zaburzeń lękowych.

Dzięki leczeniu można uzyskać większą kontrolę nad zaburzeniem lękowym. Rozwijając umiejętności radzenia sobie z problemami, masz większe szanse na uniknięcie ataków lęku w przyszłości.

Życie i zarządzanie

Zarządzanie stanem zdrowia pozwala uzyskać większą kontrolę nad zaburzeniem lękowym. Rozwijając umiejętności radzenia sobie z problemami, masz większe szanse na zapobieganie napadom lęku w przyszłości.

Rozwiązania zdrowotne

• Penis zakrzywiony w stanie wzwodu?

• Czy mogę mieć CAD?

• Leczenie zgiętych palców

• Leczenie HR+, HER2- MBC

• Masz dość łupieżu?

• Korzyści płynące z CBD

• Przemyśl na nowo leczenie stwardnienia rozsianego

• Udary związane z migotaniem przedsionków

• Ryzyko wystąpienia DVT/PE w przyszłości

• Czy mój penis jest normalny?

• Opcje leczenia nawracającego stwardnienia rozsianego

• Przeszczep wątroby ratuje życie

• Sfinansuj chirurgię plastyczną

• Przyczyny zgięcia palca

• Jak żyć z łuszczycą?

• Brakujące zęby?

Więcej od lekarza

• 5 wskazówek pomocnych w nawracającym SM

• Jak radzić sobie z narkolepsją

• Ulga dla zablokowanych mieszków włosowych

• Łuszczycowe zapalenie stawów a sen

• Jak się czuje łuszczyca

• Pierwsze zaostrzenie łuszczycowego zapalenia stawów

• Rozmowy z lekarzem na temat RZS

• Crohn’s: Choroba „całego ciała

• Unikanie zaostrzeń choroby Leśniowskiego-Crohna

• Korzyści zdrowotne oleju z nasion konopi

• Lepiej żyć z chorobą łuszczycową

• Rodzaje terapii B-komórkowej w stwardnieniu rozsianym

• 5 korzyści zdrowotnych płynących z konopi

• Dlaczego rak prostaty się rozprzestrzenia

• Życie z zaawansowanym rakiem piersi

• Gdzie rozprzestrzenia się rak piersi

Boisz się tłumów? Lekarz bada powszechne fobie i to, w jaki sposób mogą one niekiedy poważnie wpływać na nasze życie.

1/19

Strach chroni przed niebezpieczeństwem. Fobie nie mają wiele wspólnego z niebezpieczeństwem. Ponad 19 milionów Amerykanów cierpi na fobię – intensywny, irracjonalny strach w obliczu określonej sytuacji, czynności lub przedmiotu. Osoba cierpiąca na fobię może wiedzieć, że jej niepokój i strach są nieuzasadnione, ale nie jest w stanie poradzić sobie z tymi uczuciami. Mogą one być tak intensywne, że praktycznie Cię paraliżują. Na kolejnych slajdach dowiesz się, co sprawia, że niektórzy ludzie się boją.

Trzy rodzaje fobii

2/19

Zidentyfikowano setki różnych fobii, w tym fobofobię lub lęk przed fobiami. Jednak mówiąc o fobiach, które są rodzajem zaburzeń lękowych, eksperci dzielą je na trzy kategorie — fobię i lęk przed fobiami.

intensywny lęk w miejscach publicznych, z których ucieczka może być trudna;

lęk i unikanie sytuacji społecznych; oraz

irracjonalny lęk przed określonymi przedmiotami lub sytuacjami.

Agorafobia: Strach przed miejscami publicznymi

3/19

Agora była targiem i miejscem spotkań w starożytnej Grecji. Osoba cierpiąca na agorafobię boi się, że zostanie uwięziona w miejscu publicznym, na przykład na moście lub w kolejce w banku. Prawdziwy lęk wynika z niemożności ucieczki, jeśli poziom lęku jest zbyt wysoki. Agorafobia dotyka dwa razy więcej kobiet niż mężczyzn. W skrajnych przypadkach, nieleczona, może prowadzić do zamknięcia w domu.

Fobia społeczna: więcej niż nieśmiałość

4/19

Osoba cierpiąca na fobię społeczną nie jest po prostu nieśmiała. Taka osoba odczuwa ogromny niepokój i lęk przed tym, jak wypadnie w sytuacji społecznej. Czy jej działania wydadzą się innym odpowiednie? Czy inni będą w stanie rozpoznać, że jest zdenerwowana? Czy będzie umiała się wysłowić, kiedy przyjdzie czas na rozmowę? Ponieważ nieleczona fobia społeczna często prowadzi do unikania kontaktów społecznych, może mieć poważny negatywny wpływ na związki i życie zawodowe danej osoby.

Klaustrofobia: potrzeba ucieczki

5/19

Klaustrofobia, czyli nadmierny lęk przed przebywaniem w zamkniętych przestrzeniach, jest powszechnie występującą fobią specyficzną. Osoba cierpiąca na klaustrofobię nie może jeździć windami ani przechodzić przez tunele bez ogromnego niepokoju. Obawiając się uduszenia lub uwięzienia, osoba taka będzie unikać ciasnych pomieszczeń i często będzie podejmować „zachowania szukające bezpieczeństwa”, takie jak otwieranie okien lub siadanie w pobliżu wyjścia. Może to sprawić, że sytuacja stanie się znośna, ale nie zmniejszy to lęku.

Zoofobia: Menażeria lęków

6/19

Najczęstszym rodzajem fobii specyficznej jest zoofobia, czyli lęk przed zwierzętami. Zoofobia to termin ogólny, który obejmuje grupę fobii związanych z określonymi zwierzętami. Przykładami są: arachnofobia – strach przed pająkami; ofidiofobia – strach przed wężami; ornitofobia – strach przed ptakami i afobia – strach przed pszczołami. Takie fobie często rozwijają się w dzieciństwie i czasami ustępują wraz z wiekiem. Mogą jednak utrzymywać się w wieku dorosłym.

Brontofobia: strach przed grzmotami

7/19

Greckie słowo bronte oznacza grzmot, a brontofobia oznacza strach przed grzmotami. Nawet jeśli osoby cierpiące na brontofobię zdają sobie sprawę, że grzmot nie zrobi im krzywdy, mogą odmówić wyjścia na zewnątrz podczas burzy. Mogą nawet chować się w domu, przykucając za kanapą lub przeczekać burzę w szafie. Nietypowy lęk przed grzmotami i błyskawicami nazywany jest astrafobią – fobią wspólną dla ludzi i zwierząt.

Akrofobia: Strach przed wysokością

8/19

Akrofobia to nadmierny lęk wysokości, objawiający się silnym niepokojem. Osoba może dostać ataku po prostu wchodząc po schodach lub drabinie. Czasami strach jest tak duży, że osoba nie może się poruszyć. Akrofobia może stwarzać sytuacje niebezpieczne dla osoby, która ją ma. Atak lęku może sprawić, że bezpieczne zejście z wysokiego miejsca, które wywołało atak, będzie niezwykle trudne.

Aerofobia: strach przed lataniem

9/19

Osoba cierpiąca na aerofobię boi się latać. Fobia rozwija się zwykle po traumatycznym przeżyciu związanym z samolotem, takim jak przejście przez ekstremalne turbulencje lub obserwowanie ataku paniki u innego pasażera. Lęk utrzymuje się nawet po zapomnieniu tego zdarzenia, a może nawet zostać wywołany przez obejrzenie w telewizji filmu z katastrofy lotniczej. Hipnoterapia jest powszechnie stosowana w celu zidentyfikowania początkowej traumy i leczenia tej fobii.

Fobie związane z zastrzykami krwi i urazami

10/19

Istnieje wiele rodzajów fobii związanych z krwią, zastrzykami i urazami, w tym hemofobia (strach przed krwią) i trypanofobia (strach przed zastrzykiem). Niektórzy ludzie mają fobię związaną z urazami, a inni z inwazyjnymi procedurami medycznymi. Fobie te wiążą się z omdleniami.

Obawy przed zjawiskami paranormalnymi

11/19

Niektóre fobie brzmią tak, jakby nadawano je w telewizji kablowej na kanale „Chiller”. Triskaidekafobia to nietypowy lęk przed wszystkim, co wiąże się z liczbą 13. Jeśli myśl o duchach wywołuje u Ciebie nadmierny niepokój, możesz mieć fazmofobię. Mimo że wampiry nie są prawdziwe, niektórzy ludzie boją się nietoperzy. Ich fobia nazywa się chiroptofobią.

Emetofobia: Przeczucie

12/19

Emetofobia to nienaturalny lęk przed wymiotami, który zazwyczaj pojawia się we wczesnym okresie życia w wyniku jakiegoś traumatycznego wydarzenia. Na przykład, ktoś mógł być świadkiem publicznego wymiotowania przez kolegę ze szkoły lub sam to zrobił. Lęk może być wywoływany przez myśli o wymiotach lub myślenie o miejscu, takim jak szpital, gdzie wymioty są powszechne. Podobnie jak w przypadku aerofobii, w leczeniu często stosuje się hipnoterapię.

Kancerofobia: Strach przed rakiem

13/19

Osoby cierpiące na kancerofobię lub rakofobię żyją z irracjonalnym lękiem przed zachorowaniem na raka. Każdy dyskomfort cielesny staje się dla nich znakiem, że gdzieś w środku mają złośliwą narośl. Na przykład ból głowy jest dla nich znakiem, że mają guza mózgu. Terapia poznawcza może pomóc osobie cierpiącej na rakofobię odzyskać kontrolę nad swoim życiem.

Fobie – od nowych do starych

14/19

Ktoś, kto boi się wszystkiego, co nowe, ma neofobię. A ktoś, kto boi się zestarzeć lub boi się starych ludzi, ma gerontofobię. Gdzieś pomiędzy nimi może się znaleźć ktoś z fartofobią, czyli nieuzasadnionym lękiem przed oddaniem gazów w miejscu publicznym. Ktoś z odontiatofobią będzie robił wszystko, aby uniknąć wizyty u dentysty. A osoba cierpiąca na szparagofobię będzie wpadać w panikę na widok talerza szparagów.

Wpływ fobii na życie

15/19

Fobie zmuszają ludzi do zmiany sposobu życia, aby uniknąć obiektu lęku. Jednak na ich życie wpływają także próby ukrycia fobii przed innymi. Niektóre osoby cierpiące na fobie mają problemy z przyjaciółmi i rodziną, nie radzą sobie w szkole lub tracą pracę.

Fobie i alkohol

16/19

Alkoholicy mogą być nawet 10 razy bardziej narażeni na fobię niż osoby, które nie są alkoholikami. Osoby cierpiące na fobię mogą być dwukrotnie bardziej narażone na uzależnienie od alkoholu niż osoby, które nigdy nie miały fobii. ?

Związek z rodziną

17/19

Mimo że fobie mogą być uwarunkowane kulturowo i wywoływane przez wydarzenia życiowe, zazwyczaj występują rodzinnie. Członkowie najbliższej rodziny osób cierpiących na fobie są około trzy razy bardziej narażeni na wystąpienie fobii niż osoby, u których w rodzinie nie ma takich przypadków.

Leczenie fobii

18/19

Odczulanie, zwane też terapią ekspozycyjną, polega na stopniowym wystawianiu osoby cierpiącej na fobię na działanie okoliczności przypominających to, czego się obawia. Z czasem strach maleje, a osoba ta nabiera pewności siebie. Często towarzyszy temu terapia rozmowna, która pomaga osobie chorej zmienić sposób myślenia i wypracować nowe wzorce reagowania na sytuacje, które mogą wywoływać emocje związane z fobią. Dobra wiadomość jest taka, że leczenie pomaga 90% osób, które poddają się terapii.

Dowiedz się więcej o fobiach

19/19

Więcej informacji na temat fobii można uzyskać w tych stowarzyszeniach:

• American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, www.aacap.org

• American Counseling Association, www.counseling.org

?