Lekarz mówi ci.

Miejsce pracy może być niebezpieczne dla osób z alergiami. Dowiedz się więcej od lekarza na temat astmy zawodowej.

• Reakcja alergiczna (jak u osób z alergią, u których rozwija się astma alergiczna)

• Reakcja na podrażnienie (jak u osoby z astmą, która reaguje na palenie)

• Reakcja, w wyniku której w płucach gromadzą się naturalnie występujące substancje chemiczne, takie jak histaminy, co prowadzi do ataku astmy

Przykłady astmy zawodowej – zwanej także astmą związaną z pracą – obejmują:

• Pracownicy służby zdrowia, u których wystąpiła alergia na rękawice lateksowe w wyniku wdychania sproszkowanych protein z wewnętrznej wyściółki rękawic.

• Pracownicy przemysłu chemicznego, którzy są narażeni na działanie substancji takich jak amoniak i rozwijają objawy astmy w wyniku działania drażniącego, a nie reakcji alergicznej

Istnieje wiele substancji stosowanych w różnych gałęziach przemysłu, które mogą wywołać astmę zawodową, w tym

• Substancje chemiczne, takie jak kleje, szelak i lakier, tworzywa sztuczne, żywice epoksydowe, wykładziny, pianka i guma, izolacja, barwniki (pracownicy przemysłu tekstylnego) i enzymy w detergentach

• Białka zawarte w sierści i/lub sierści zwierząt

• Ziarna zbóż, zielone ziarna kawy i papaina (wyciąg z papai, który może wywołać alergię na lateks)

• Pył bawełniany, lniany i konopny, powszechnie występujący w przemyśle włókienniczym

• Metale, takie jak platyna, chrom, siarczan niklu i opary lutownicze

Jak mogę się dowiedzieć, czy moja astma może mieć związek z pracą?

Ogólnie rzecz biorąc, jeśli objawy astmy nasilają się w dni, w których pracujesz, poprawiają się, gdy jesteś w domu przez dłuższy czas (weekendy, wakacje), a następnie powracają po powrocie do pracy, należy rozważyć astmę zawodową.

Jakie są oznaki i symptomy astmy zawodowej?

Objawy astmy zawodowej obejmują ogólne objawy ataku astmy, takie jak kaszel, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej, spłycenie oddechu i trudności w oddychaniu. Może również wystąpić podrażnienie oczu, zatkany nos i/lub katar. Jak wspomniano wcześniej, może to być związane z alergią lub reakcją na podrażnienia wywołane kontaktem z czynnikami wyzwalającymi astmę w miejscu pracy.

Jeśli uważasz, że masz astmę zawodową, poproś swojego lekarza o skierowanie do specjalisty od astmy. Specjalista przeprowadzi szczegółowe badania, w tym zbierze wywiad dotyczący przeszłości medycznej pacjenta i przeanalizuje aktualne problemy z oddychaniem. Po przeprowadzeniu niezbędnych badań specjalista opracuje plan leczenia astmy, który będzie obejmował leki na astmę, takie jak leki rozszerzające oskrzela, inhalatory i steroidy wziewne, które pozwolą kontrolować astmę. Ważne jest także, aby unikać czynników wywołujących astmę w pracy.

Jak zapobiegać atakom astmy, jeśli mam astmę zawodową?

Zapobieganie objawom astmy poprzez zmniejszenie narażenia na czynniki wyzwalające w miejscu pracy jest najważniejszym krokiem, jaki możesz podjąć, aby ograniczyć występowanie astmy zawodowej. Ważne jest także stosowanie odpowiednich leków na astmę, aby zapobiec objawom. Nawet przy stosowaniu odpowiednich leków na astmę, ciągłe narażenie w pracy może utrudnić jej kontrolę.

OSHA (Occupational Safety and Health Administration) to agencja rządowa, która stworzyła wytyczne określające dopuszczalne poziomy narażenia na substancje mogące powodować astmę. Pracodawcy są zobowiązani do przestrzegania tych zasad.

Jeśli jednak w danej pracy narażenie na czynniki wywołujące astmę jest nieuniknione, większość pracodawców jest skłonna pomóc pracownikowi w znalezieniu bardziej odpowiedniego miejsca pracy. Po ustaleniu, co jest przyczyną astmy, należy omówić z lekarzem rodzinnym, w jaki sposób najlepiej skontaktować się z pracodawcą i jakie środki ostrożności należy podjąć.

Dym z cygar, papierosów i fajek szkodzi twojemu organizmowi na wiele sposobów, ale jest szczególnie szkodliwy dla płuc osoby chorej na astmę. Dowiedz się od lekarza, dlaczego tak się dzieje.

W jaki sposób dym tytoniowy wyzwala astmę?

Kiedy osoba wdycha dym tytoniowy, w wilgotnej wyściółce dróg oddechowych osadzają się substancje drażniące. Substancje te mogą wywołać atak astmy u osoby chorej na astmę.

Ponadto dym tytoniowy uszkadza drobne włoskowate struktury w drogach oddechowych, zwane rzęskami. W normalnych warunkach rzęski usuwają kurz i śluz z dróg oddechowych. Dym tytoniowy uszkadza rzęski, przez co nie są one w stanie pracować, co powoduje gromadzenie się kurzu i śluzu w drogach oddechowych.

Dym tytoniowy powoduje również, że płuca produkują więcej śluzu niż zwykle. W rezultacie w drogach oddechowych może gromadzić się jeszcze więcej śluzu, co wywołuje atak.

Czy bierne palenie jest szkodliwe dla osób z astmą?

Bierne palenie to połączenie dymu z palącego się cygara lub papierosa z dymem wydychanym przez osobę palącą.

Wdychanie dymu wtórnego, zwanego także „dymem biernym” lub „środowiskowym dymem tytoniowym”, może być nawet bardziej szkodliwe niż faktyczne palenie. Dzieje się tak dlatego, że dym, który spala się na końcu cygara lub papierosa, zawiera więcej szkodliwych substancji (substancji smolistych, tlenku węgla, nikotyny i innych) niż dym wdychany przez palacza.

Bierne palenie jest szczególnie szkodliwe dla osób, które już chorują na astmę. Jeśli osoba z astmą jest narażona na bierne palenie, jest bardziej prawdopodobne, że doświadczy świszczącego oddechu, kaszlu i duszności związanych z astmą.

Czy palenie może zaszkodzić mojemu dziecku?

Bierne palenie szkodzi dzieciom chorym na astmę w jeszcze większym stopniu niż dorosłym.

Kiedy dziecko jest narażone na działanie dymu tytoniowego, jego płuca stają się podrażnione i produkują więcej śluzu niż zwykle. Ponieważ drogi oddechowe dzieci są mniejsze, skutki uboczne biernego palenia dotykają je szybciej i mogą mieć wpływ na funkcjonowanie płuc w późniejszym życiu.

Dzieci rodziców, którzy palą, są bardziej narażone na infekcje płuc i zatok. Infekcje te mogą pogarszać objawy astmy i utrudniać jej kontrolę.

Czy palenie w czasie ciąży może zwiększyć prawdopodobieństwo wystąpienia astmy u mojego dziecka?

Palenie tytoniu szkodzi nienarodzonemu dziecku na wiele sposobów. Nikotyna, substancja uzależniająca zawarta w wyrobach tytoniowych, jest przenoszona przez krwiobieg matki bezpośrednio do dziecka.

Dzieci kobiet, które paliły w czasie ciąży, częściej mają problemy z płucami i są 10 razy bardziej narażone na rozwój astmy. Palenie w czasie ciąży ma również związek z niską masą urodzeniową noworodków, przedwczesnymi porodami i zespołem nagłej śmierci niemowląt (SIDS).

Jak trzymać dym z dala od mojego dziecka lub siebie?

Do sposobów ograniczenia narażenia na dym tytoniowy należą:

• Jeśli palisz, rzuć palenie. Rzucenie palenia nie zawsze jest łatwe, ale istnieje wiele programów i metod, które mogą pomóc. Poproś swojego lekarza, aby pomógł Ci wybrać najlepszą dla Ciebie metodę. Jeśli twój współmałżonek lub inni członkowie rodziny palą, pomóż im zrozumieć niebezpieczeństwa związane z paleniem i zachęć ich do rzucenia nałogu.

• Nie pozwalaj na palenie w swoim domu lub samochodzie.

• Nie pozwól, aby ktokolwiek palił w pobliżu Ciebie lub Twojego dziecka.

• Unikaj restauracji i miejsc publicznych, w których dozwolone jest palenie.

Jak rzucić palenie?

Nie ma jednego sposobu na rzucenie palenia, który sprawdziłby się w przypadku każdego chorego na astmę. Pomocne może być skorzystanie z programu rzucania palenia. Zapytaj swojego lekarza o programy w Twojej okolicy.

Zanim rzucisz wszystko naraz („zimny indyk”), warto ustalić plan działania:

• Wybierz datę rzucenia palenia, a następnie przygotuj się do niej.

• Powiedz rodzinie i przyjaciołom, że zamierzasz rzucić palenie.

• Zapisuj, kiedy i dlaczego palisz. W ten sposób dowiesz się, co powoduje, że zaczynasz palić.

• Zapisuj, co robisz, kiedy palisz.

• Wymień swoje powody rzucenia palenia. Przeczytaj listę przed i po rzuceniu palenia.

• Znajdź zajęcia, które zastąpią palenie. Bądź gotowy robić coś innego, gdy przyjdzie ci ochota na palenie.

• Zapytaj swojego lekarza o możliwość stosowania nikotynowych produktów zastępczych, takich jak gumy, pastylki, plastry, inhalatory lub aerozole do nosa. Są to leki pierwszego rzutu, które niektórzy uważają za bardzo pomocne. W rzuceniu palenia mogą także pomóc leki beznikotynowe wydawane na receptę, takie jak Chantix i Zyban.

Czas rzucania palenia

W dniu, w którym zdecydujesz się rzucić palenie, zacznij rano bez papierosa. Następnie postępuj zgodnie z poniższymi wskazówkami:

• Nie skupiaj się na tym, czego Ci brakuje. Myśl o tym, co zyskujesz.

• Powiedz sobie, że dzięki rzuceniu palenia jesteś wspaniałą osobą. Przypominaj sobie o tym, kiedy będziesz chciał zapalić.

• Kiedy poczujesz chęć zapalenia, weź głęboki oddech. Przytrzymaj go przez 10 sekund, a następnie powoli wypuść.

• Zajmij ręce czymś innym. Rób bazgroły, uprawiaj sport, rób na drutach lub pracuj przy komputerze.

• Zmień czynności, które były związane z paleniem. Zamiast robić przerwy na papierosa, przejdź się na spacer lub poczytaj książkę.

• Nie noś przy sobie zapalniczki, zapałek ani papierosów.

• Chodzić do miejsc, w których nie wolno palić, np. do muzeów i bibliotek.

• Jedz niskokaloryczną, zdrową żywność, gdy nachodzi cię ochota na palenie. Dobrym wyborem są paluszki z marchewki i selera, świeże owoce i beztłuszczowe przekąski. Unikaj słodyczy i pikantnych potraw, które mogą wywołać chęć sięgnięcia po papierosa.

• Pij dużo płynów. Unikaj napojów alkoholowych. Mogą one wywołać chęć palenia. Wybieraj wodę, herbaty ziołowe, napoje bezalkoholowe bez kofeiny i soki.

• Ćwiczenie. Pomoże Ci to się zrelaksować.

• Spędzaj czas z osobami niepalącymi.

• Poszukaj wsparcia w rzucaniu palenia. Z dumą opowiadaj innym o swoich krokach milowych.

Po 20 minutach niepalenia:

• Ciśnienie krwi i tętno zaczynają się obniżać.

• Krążenie oraz temperatura dłoni i stóp zaczynają się zwiększać.

Po 12 godzinach od zaprzestania palenia:

• Poziom tlenku węgla we krwi wraca do normy.

Po 2 tygodniach do 3 miesięcy od zaprzestania palenia:

• W organizmie lepiej krąży krew

• Twoje płuca funkcjonują lepiej

Po okresie od 1 do 9 miesięcy niepalenia:

• Zmniejsza się kaszel i duszność

Po 1 roku niepalenia:

• Ryzyko wystąpienia chorób serca spada o połowę w porównaniu z ryzykiem u palacza.

Po 5 latach niepalenia:

• Ryzyko zachorowania na raka jamy ustnej, gardła lub przełyku spada o połowę w porównaniu z ryzykiem zachorowania palacza.

Po 10 latach niepalenia:

• Ryzyko śmierci z powodu raka płuc spada prawie o połowę w porównaniu z palaczem.

• Zmniejsza się ryzyko zachorowania na inne nowotwory, takie jak rak krtani i trzustki.

Po 15 latach niepalenia:

• Ryzyko wystąpienia chorób serca spada do poziomu ryzyka osoby niepalącej.

Jak będę się czuł po rzuceniu palenia?

Podczas pierwszego rzucania palenia może nastąpić odstawienie papierosów i:

• Pożądać papierosów

• Czuć się bardzo głodnym

• Często kaszleć

• Bóle głowy

• Mieć problemy z koncentracją

• Mają zaparcia

• Czuć się bardzo zmęczonym

• Czuję się zdenerwowany lub smutny

• Ból gardła

• Mieć trudności z zasypianiem

Mimo że objawy odstawienia będą najsilniejsze na początku rzucania palenia, szybko się poprawią i powinny całkowicie ustąpić w ciągu kilku tygodni.

Już wcześniej próbowałem rzucić palenie i nie udało mi się. Co zrobić, jeśli mi się nie uda?

Aby rzucić palenie, trzeba być gotowym emocjonalnie i psychicznie. Może upłynąć kilka prób, zanim osiągnie się sukces. Niektórzy ludzie są bardziej gotowi na rzucenie palenia niż inni. Przyjrzyj się pięciu etapom zmian, które ludzie przechodzą, aby rzucić palenie.

• Etap pierwszy: Wstępna kontemplacja. Nie chcesz rzucić palenia, ale możesz próbować, bo czujesz się pod presją.

• Etap drugi: Kontemplacja. Chcesz rzucić palenie w ciągu najbliższych 6 miesięcy. Nie podjąłeś jeszcze żadnych kroków w kierunku rzucenia palenia, ale chcesz to zrobić.

• Etap trzeci: Przygotowanie. Podejmujesz małe kroki w celu rzucenia palenia, takie jak zmniejszenie ilości wypalanych papierosów lub zmiana marki na lżejszą.

• Etap czwarty: Działanie. Zobowiązujesz się do rzucenia palenia. Wprowadzasz zmiany w swoim postępowaniu i otoczeniu, aby pomóc sobie w radzeniu z chęcią palenia i pozostać wolnym od dymu przez 6 miesięcy.

• Etap piąty: Utrzymanie. Nie palisz już od około 6 miesięcy i starasz się zapobiegać nawrotowi palenia.

Pamiętaj: Ponowne palenie (nawrót) jest zjawiskiem powszechnym. W rzeczywistości 75% osób, które rzuciły palenie, pali ponownie. Większość palaczy próbuje rzucić palenie trzy razy, zanim osiągnie sukces. Nie poddawaj się!

Alergie pokarmowe mogą być szczególnie niebezpieczne dla osób z astmą. Dowiedz się, jakich pokarmów należy unikać, jeśli masz alergie pokarmowe i jakie środki ostrożności należy podjąć.

Pokarmy rzadko wywołują atak astmy. Jednak objawy silnej reakcji alergicznej na niektóre pokarmy mogą przypominać objawy astmy. Pierwszym krokiem jest ustalenie, czy masz alergię pokarmową. Każda nietypowa reakcja na pokarm jest uznawana za reakcję niepożądaną. Reakcje niepożądane mogą być:

• Alergia pokarmowa: Reakcja układu odpornościowego na białka zawarte w żywności, które zazwyczaj są bezpieczne lub nieszkodliwe. Lekarz może wykonać testy skórne, aby dowiedzieć się, czy jesteś wrażliwy na niektóre pokarmy.

• Nietolerancja pokarmowa: Gdy organizm reaguje na pokarm, a nie układ odpornościowy. Przykłady obejmują zatrucia pokarmowe, reakcje na substancje chemiczne zawarte w żywności lub napojach, takie jak kofeina, lub refluks.

Najczęstsze pokarmy wywołujące objawy alergii to:

• Jaja

• Mleko krowie

• Orzeszki ziemne

• Soja

• Pszenica

• Ryby

• Krewetki i inne skorupiaki

• Orzechy z drzew

?

Konserwanty żywności a astma

Konserwanty żywności również mogą wywołać atak astmy. Dodatki, takie jak wodorosiarczyn sodu, wodorosiarczyn potasu, metabisiarczyn sodu, metabisiarczyn potasu i siarczyn sodu, są powszechnie stosowane w przetwórstwie lub przygotowywaniu żywności i można je znaleźć w takich produktach jak:

• Suszone owoce lub warzywa

• Ziemniaki (pakowane i niektóre przygotowane)

• Wino i piwo

• Butelkowany sok z limonki lub cytryny

• Krewetki (świeże, mrożone lub przygotowane)

• Żywność kiszona

Objawy alergii pokarmowych i astmy

Dla większości osób typowymi objawami alergii pokarmowych są pokrzywka, wysypka, nudności, wymioty i biegunka. Jeśli alergia pokarmowa wywołuje objawy ataku astmy, prawdopodobnie wystąpią objawy alergii, a następnie kaszel i świszczący oddech. Jeśli nie zostanie to szybko wychwycone, może dojść do anafilaksji – obrzęku gardła i odcięcia dróg oddechowych.

Jeśli podejrzewasz, że niektóre pokarmy wywołują u ciebie astmę, porozmawiaj z lekarzem. Może on przeprowadzić alergiczne testy skórne, aby sprawdzić, czy jesteś na nie uczulony.

Co powinienem zrobić, jeśli mam alergię pokarmową i astmę?

Istnieją proste sposoby, aby zapewnić sobie bezpieczeństwo:

• Unikaj pokarmu, który wywołuje chorobę. Staraj się nie wchodzić w kontakt z pokarmem, na który jesteś uczulony. Zawsze czytaj etykiety i pytaj o sposób przygotowania żywności, gdy jesz poza domem.

• Rozważ podanie zastrzyków antyalergicznych. Mogą one wyćwiczyć układ odpornościowy, aby nie reagował nadmiernie. Lekarze podają zastrzyki (immunoterapia) – niewielką ilość substancji, która wywołuje alergię. Po powtarzaniu zastrzyków przez pewien okres czasu, Twój układ odpornościowy w końcu przestanie wywoływać reakcję alergiczną. Zapytaj swojego lekarza, czy jesteś kandydatem do zastrzyków alergicznych. Immunoterapia podjęzykowa (SLIT) jest alternatywą dla zastrzyków alergicznych. Zamiast zastrzyku, lek rozpuszcza się pod językiem.

• Należy mieć przy sobie epinefrynę. Jeśli masz silne alergie, powinieneś mieć przy sobie dwa zestawy do wstrzykiwania epinefryny, które zawsze będą łatwo dostępne. Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy anafilaksji, nie wahaj się użyć wstrzykiwacza z epinefryną, nawet jeśli nie jesteś pewien, czy objawy są związane z alergią. Użycie autowstrzykiwacza jako środka ostrożności nie zaszkodzi, a może uratować życie. Po zrobieniu sobie zastrzyku należy zadzwonić pod numer 911.

Dzieci z alergiami pokarmowymi i astmą

Dzieci, które mają jednocześnie astmę i alergie pokarmowe są bardziej narażone na prawie śmiertelne lub śmiertelne reakcje alergiczne na pokarmy i ciężką astmę, szczególnie jeśli astma nie jest dobrze kontrolowana. Alergie pokarmowe mogą zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia uporczywej astmy u małych dzieci.

Choroba przewlekła, jaką jest astma, wymaga wszelkiego możliwego wsparcia. Lekarz pokaże ci, gdzie go szukać.

Ważne jest, aby dać kopię swojego planu działania bliskim przyjaciołom, członkom rodziny i współpracownikom. Plan działania w przypadku astmy powinien zawierać następujące informacje:

• Informacje kontaktowe do lekarza prowadzącego leczenie astmy

• Lista leków na astmę, które zażywasz, jak często je zażywasz i w jakich ilościach (dawkowanie)

• Lista czynników wyzwalających astmę (substancje lub zachowania, które utrudniają oddychanie)

• Opis trzech „stref” kontroli astmy: zielonej (najlepsza), żółtej (kontrola pogarsza się) i czerwonej (stan alarmu medycznego). Stopnie te są określane na podstawie odczytów przepływomierza szczytowego, który mierzy oddech. Zielony kolor oznacza czas, kiedy odczyt szczytowego przepływu powietrza wynosi od 80% do 100% najlepszego odczytu; żółty – kiedy szczytowy przepływ powietrza wynosi od 50% do 79% najlepszego odczytu; a czerwony – kiedy oddychanie wynosi 50% lub mniej najlepszego odczytu, co wymaga natychmiastowej pomocy medycznej. Dla wszystkich stref należy podać informacje o przyjmowanych lekach.

Plany działania w przypadku astmy są przydatne dla każdego, u kogo zdiagnozowano astmę, w tym dla dorosłych z astmą występującą u dorosłych, nastolatków i dzieci z astmą dziecięcą.

Szukanie wsparcia dla dzieci z astmą

Szczególnie ważne jest, aby pracownicy szkoły posiadali kopię planu postępowania z dzieckiem z astmą oraz informacje o lekach, które dziecko musi przyjmować w szkole, aby wiedzieli, co robić w nagłych wypadkach. Nauczyciele dziecka, jak również dyrektor i pracownicy biura powinni znać szczegóły planu, aby wiedzieli, jak postępować z dzieckiem w szkole. Nauczyciele wychowania fizycznego również powinni wiedzieć, czy dziecko ma astmę wysiłkową.

Rodzice powinni skontaktować się z pielęgniarką szkolną i osobami pracującymi w gabinecie pielęgniarki, gdy pielęgniarka jest nieobecna. Rodzice i uczniowie powinni być świadomi zasad podawania leków w szkole, a uczniowie powinni mieć dostęp do inhalatorów lub leków rozszerzających oskrzela, które łagodzą objawy astmy.

Inne sposoby na znalezienie wsparcia dla osób z astmą

Grupy wsparcia są bardzo użytecznym sposobem dzielenia się doświadczeniem. Asthma and Allergy Foundation of America oferuje grupy wsparcia, w których można poznać nowe sposoby radzenia sobie z chorobą. Być może zechcesz podzielić się z innymi odkrytymi przez siebie metodami. Zyskasz również siłę, wiedząc, że nie jesteś sam w obliczu trudności. Istnieją także inne organizacje, które zapewniają doskonałe wsparcie dla osób chorych na astmę.

Materiały na temat astmy

Materiały te zostały zamieszczone w celach informacyjnych i mogą zawierać informacje, które niekoniecznie są popierane przez lekarza.

Dołożono wszelkich starań, aby informacje te były jak najbardziej aktualne i poprawne, ale mogą one ulec zmianie.

Sieć matek chorych na astmę i alergię (Allergy & Asthma Network Mothers of Asthmatics)

Allergy & Asthma Network Mothers of Asthmatics, organizacja działająca na rzecz pacjentów, została założona przez kobietę, której dzieci chorują na astmę. Członkami są rodziny, które chcą pokonać alergię i astmę.

8229 Boone Boulevard, Suite 260

Wiedeń, VA 22182

(800) 878-4403

www.aanma.org

American Academy of Allergy Asthma & Immunology (Amerykańska Akademia Alergii, Astmy i Immunologii)

Amerykańska Akademia Alergii, Astmy i Immunologii (AAAAI) jest jedną z największych w kraju specjalistycznych organizacji medycznych. Ich czasopismo jest wysoko cenione na całym świecie, a co miesiąc ukazuje się w nim wiele prac na temat astmy.

555 East Wells Street, Suite 1100

Milwaukee, WI, 53202-3823

(414) 272-6071

www.aaaai.org

Amerykańska Fundacja Astmy i Alergii

Asthma and Allergy Foundation of America (AAFA), organizacja non-profit założona w 1953 roku, działa na rzecz rozwoju i wdrażania polityki publicznej w celu poprawy jakości życia osób cierpiących na astmę i alergie. Aby znaleźć oddział w swojej okolicy, wejdź na stronę Asthma and Allergy Foundation of America. AAFA przygotowuje również niezależne standardy testowania szerokiej gamy produktów w celu określenia ich przydatności dla astmatyków i osób z towarzyszącymi im alergiami.

235 South Clark St., Suite 305

Arlington, VA 22202

(800) 7-ASTHMA (727-8462)

www.aafa.org

American College of Chest Physicians (Amerykańskie Kolegium Lekarzy Klatki Piersiowej)

2595 Patriot Boulevard

Glenview, IL 60026

(224) 521-9800 lub 1-800-343-2227

www.chestnet.org

Amerykańskie Stowarzyszenie Chorób Płuc

American Lung Association (Amerykańskie Stowarzyszenie Chorób Płuc) jest najstarszą dobrowolną organizacją zdrowotną w Stanach Zjednoczonych. Dostarcza ona informacji na temat astmy, alergii i innych chorób układu oddechowego, a także sposobów rzucenia palenia. Szczegółowe informacje na temat trwających badań klinicznych można znaleźć na stronie internetowej American Lung Association’s Find a Clinical Trial.

55 W. Wacker Drive, Suite 1150

Chicago, IL 60601

(800) LUNGUSA 586-4872

www.lung.org

Narodowy Instytut Serca, Płuc i Krwi

Narodowy Instytut Serca, Płuc i Krwi planuje, prowadzi i wspiera badania naukowe, próby kliniczne i badania obserwacyjne dotyczące przyczyn, diagnostyki, zapobiegania i leczenia chorób serca, naczyń krwionośnych, płuc i krwi oraz zaburzeń snu.

Narodowy Instytut Alergii i Chorób Zakaźnych

Narodowy Instytut Alergii i Chorób Zakaźnych prowadzi badania nad astmą alergiczną i infekcjami, np. grypą. NIAID sfinansował National Inner City Asthma Study, który wykazał, że kontrola alergenów wewnątrz budynków poprawiła kontrolę astmy u dzieci mieszkających w miastach w całych Stanach Zjednoczonych.

Narodowe Żydowskie Centrum Medyczne i Badawcze

National Jewish Medical and Research Center, światowy lider w dziedzinie chorób płuc, alergii i chorób układu odpornościowego, oferuje informacje dla pacjentów, badania i bibliotekę medyczną na takie tematy, jak POChP, alergie, astma, sen, gruźlica i inne.

Agencja Ochrony Środowiska

Agencja Ochrony Środowiska (Environmental Protection Agency – EPA) sfinansowała wiele badań na temat zagrożeń związanych z zanieczyszczeniem powietrza na zewnątrz, takich jak ozon, NOx, dwutlenek siarki i dym, dla osób cierpiących na astmę. Agencja przygotowała „Narzędzia dla szkół”, wspaniały przewodnik dotyczący ograniczania czynników wywołujących astmę w szkołach, a także prowadzi Klub Dziecięcy, w którym można dowiedzieć się, jakie są przyczyny chorób środowiskowych.

Eksperci Doktora wyjaśniają, jak kontrolować astmę za pomocą przepływomierza szczytowego.

Przepływomierz szczytowy mierzy szybkość wydostawania się powietrza z płuc podczas silnego wydechu po pełnym wdechu. Pomiar ten nazywa się „szczytowym przepływem wydechowym” lub „PEF”. Śledzenie PEF jest jednym ze sposobów, aby dowiedzieć się, czy objawy astmy są pod kontrolą, czy się pogarszają.

Dlaczego warto używać przepływomierza szczytowego?

Odczyty z przepływomierza szczytowego mogą pomóc Tobie lub Twojemu dziecku rozpoznać wczesne zmiany, które mogą być oznaką zaostrzenia astmy. Podczas ataku astmy mięśnie gładkie otaczające drogi oddechowe zaciskają się i powodują ich zwężenie. Przepływomierz szczytowy ostrzega o zacieśnianiu się dróg oddechowych często na godziny, a nawet dni przed wystąpieniem objawów astmy. Wykorzystując PEF i plan działania na wypadek astmy, będziesz wiedział, kiedy wziąć inhalator ratunkowy lub inny lek na astmę. Postępując zgodnie z planem działania, można szybko zatrzymać zwężanie się dróg oddechowych i uniknąć poważnej sytuacji kryzysowej związanej z astmą.

Miernik przepływu szczytowego może być również pomocny:

• Dowiedzieć się, co wywołuje astmę

• Zdecyduj, czy twój plan działania w przypadku astmy jest skuteczny

• Zdecyduj, kiedy dodać lub zmienić leki na astmę

• Wiedzieć, kiedy szukać pomocy w nagłych wypadkach

Ważne jest, aby wiedzieć, że przepływomierz szczytowy mierzy jedynie ilość powietrza wypływającego z dużych dróg oddechowych w płucach. Zmiany w przepływie powietrza spowodowane przez małe drogi oddechowe (które również występują w astmie) nie zostaną wykryte przez miernik szczytu przepływu. Mogą jednak pojawić się wczesne sygnały ostrzegawcze. Dlatego ważne jest, aby pacjent był świadomy swoich objawów i wczesnych sygnałów ostrzegawczych, aby jak najlepiej radzić sobie z astmą.

Kto powinien używać przepływomierza szczytowego?

Przepływomierze szczytowe są bardzo pomocne, jeśli Ty lub Twoje dziecko macie umiarkowaną lub ciężką astmę i potrzebujecie codziennych leków na astmę. Nawet większość dzieci w wieku 6 lat i starszych powinna być w stanie używać przepływomierza szczytowego z dobrymi wynikami. Osoby z umiarkowaną i ciężką astmą powinny mieć w domu przepływomierz szczytowy.

Jak używać miernika szczytu przepływu wydechowego przy astmie?

Przepływomierz szczytowy jest łatwy w użyciu do monitorowania astmy. Oto co należy zrobić:

Aby wyniki pomiaru szczytowego przepływu wydechowego były porównywalne, za każdym razem używaj miernika w ten sam sposób.

Jak często należy sprawdzać przepływ szczytowy?

Wartości przepływu szczytowego są najlepsze, jeśli są sprawdzane o tej samej porze każdego dnia, najlepiej raz rano i ponownie wieczorem. Zapytaj swojego lekarza, jak często powinieneś sprawdzać przepływy szczytowe.

Jak określić swój „osobisty najlepszy” wskaźnik szczytu przepływu wydechowego?

Najlepszy osobisty szczytowy przepływ wydechowy (PEF) to najwyższy szczytowy przepływ, jaki pacjent lub dziecko może osiągnąć w ciągu 2-3 tygodni, kiedy astma jest pod dobrą kontrolą. Dobra kontrola oznacza, że pacjent czuje się dobrze i nie ma żadnych objawów astmy.

Twój osobisty najlepszy PEF jest ważny, ponieważ jest to liczba, do której będą porównywane wszystkie inne odczyty szczytowego przepływu powietrza. Na tej liczbie opiera się twój plan działania w astmie, opracowany wspólnie z twoim lekarzem astmatykiem.

Aby znaleźć swój osobisty najlepszy wskaźnik szczytowego przepływu wydechowego, wykonaj pomiary szczytowego przepływu wydechowego:

• Dwa razy dziennie przez dwa do trzech tygodni, gdy astma jest pod dobrą kontrolą

• O tej samej porze rano i wczesnym wieczorem

• Zgodnie z zaleceniami lekarza lub osoby zajmującej się leczeniem astmy

Należy zawsze używać tego samego glukometru.

Po określeniu swojego lub dziecka osobistego najlepszego PEF, współpracuj z lekarzem prowadzącym leczenie astmy, aby ustalić, w którym momencie powinieneś zacząć przyjmować leki szybko łagodzące atak astmy lub szukać pomocy medycznej. Są to tzw. strefy szczytowego przepływu wydechowego. Wszystkie te informacje powinny być zapisane w twoim osobistym planie działania w przypadku astmy.

Następnie należy kontynuować odczyty szczytowego przepływu wydechowego każdego ranka. Codzienne odczyty pomogą ci:

• Rozpoznać wczesne spadki przepływu powietrza

• Wiedzieć, kiedy osobisty wynik dziecka poprawia się w naturalny sposób wraz z jego wzrostem

Jeśli PEF spadnie poniżej 80% najlepszego wyniku, postępuj zgodnie z planem działania w przypadku astmy i sprawdzaj PEF częściej tego samego dnia lub zgodnie z zaleceniami lekarza. Szukaj natychmiastowej pomocy zanim objawy astmy się pogorszą.

?

W zależności od stopnia zaawansowania astmy, lekarze mogą wybrać kilka różnych metod leczenia. Dowiedz się więcej o różnych rodzajach inhalatorów, nebulizatorów, leków i zmianach stylu życia stosowanych w leczeniu astmy.

Leki na astmę

Konieczne może być stosowanie szybko działających leków ratunkowych, leczenia długoterminowego lub obu tych metod.

Inhalatory ratunkowe (lub inhalatory o szybkim działaniu)

Leki te stosuje się w celu złagodzenia objawów astmy. Rozluźniają one mięśnie, które zaciskają się wokół dróg oddechowych. To pomaga je udrożnić, dzięki czemu łatwiej jest oddychać. Jeśli używasz tego typu leków częściej niż 2 dni w tygodniu, skontaktuj się z lekarzem.

• Krótko działający beta-agoniści są pierwszym wyborem w celu szybkiego złagodzenia objawów astmy. Należą do nich albuterol (ProAir HFA, Proventil HFA, Ventolin HFA), epinefryna (Asthmanefrin, Primatene Mist) i lewalbuterol (Xopenex HFA).

• Leki antycholinergiczne, takie jak ipratropium (Atrovent), zmniejszają ilość śluzu, a także udrożniają drogi oddechowe. Ich działanie trwa dłużej niż krótko działających beta-agonistów.

• Kortykosteroidy doustne, takie jak metyloprednizolon i prednizon, zmniejszają obrzęk dróg oddechowych.

• Skojarzone leki szybko działające, zawierające zarówno lek antycholinergiczny, jak i krótko działającego beta-agonistę.

Długotrwałe leki prewencyjne

Leki te leczą objawy i zapobiegają atakom astmy. Zmniejszają obrzęk i ilość śluzu w drogach oddechowych, dzięki czemu są one mniej wrażliwe i mniej podatne na reakcje na czynniki wywołujące astmę.

• Kortykosteroidy wziewne są najskuteczniejszymi lekami kontrolującymi przebieg choroby. Nie są one tożsame ze sterydami anabolicznymi, których ludzie używają do przyrostu masy mięśniowej. Należą do nich beklometazon (Qvar RediHaler), budezonid (Pulmicort Flexhaler), ciclesonid (Alvesco), flutikazon (Flovent HFA) i mometazon (Asmanex Twisthaler).

• Wziewni długo działający beta-agoniści otwierają drogi oddechowe poprzez rozluźnienie mięśni gładkich wokół nich. Lek ten należy przyjmować razem z kortykosteroidem wziewnym. Należą do nich formoterol, salmeterol i vilanterol.

• Wziewne leki skojarzone zawierają wziewny glikokortykosteroid i długo działającego beta-agonistę. Jest to łatwy sposób na ich łączne przyjmowanie. Należą do nich Advair, Breo, Dulera i Symbicort.

• Leki biologiczne celują w komórkę lub białko w organizmie, aby zapobiec zapaleniu dróg oddechowych. Mogą to być zastrzyki lub infuzje podawane co kilka tygodni. Mogą być drogie, więc zwykle dostaje się je, jeśli inne leki nie działają. Leki biologiczne obejmują benralizumab (Fasenra), dupilumab (Dupixent), mepolizumab (Nucala), omalizumab (Xolair) i reslizumab (Cinqair).

• Leukotriene modifiers? rozluźniają mięśnie gładkie wokół dróg oddechowych i zmniejszają obrzęk. Można je przyjmować w postaci tabletek lub płynów. Należą do nich montelukast (Singulair), zafirlukast (Accolate) i zileuton (Zyflo).

• Kromolyn zapobiega obrzękowi dróg oddechowych w kontakcie z substancją wyzwalającą astmę. Jest to lek niesteroidowy, dostępny w inhalatorze.

• Teofilina (Theo-24, Theo-Dur) rozluźnia mięśnie gładkie, które zwężają drogi oddechowe. Występuje w postaci tabletek, kapsułek, roztworu lub syropu.

• Tezepelumab-ekko (Tezspire) jest lekiem pierwszej generacji, wskazanym do stosowania w leczeniu podtrzymującym u pacjentów dorosłych i dzieci w wieku 12 lat i starszych.

• Długo działające leki rozszerzające oskrzela. Można stosować tiotropium (Spiriva) razem z kortykosteroidami, jeśli objawy astmy utrzymują się mimo codziennego przyjmowania steroidów wziewnych. Nigdy nie należy stosować samych długo działających leków rozszerzających oskrzela jako długoterminowego leczenia astmy.

• Kortykosteroidy. Jeśli żaden inny lek nie jest w stanie opanować ataków astmy, lekarz może zlecić przyjmowanie tych leków przez kilka tygodni. Są one dostępne w postaci tabletek lub płynów.

Jak przyjmować leki na astmę?

Inhalatory na astmę

Inhalatory na astmę są najbardziej powszechnym i skutecznym sposobem dostarczania leków na astmę do płuc. Dostępne są w kilku rodzajach, które działają na różne sposoby. Niektóre dostarczają jeden lek. Inne zawierają dwa leki. Lekarz może podać ci:

• Inhalator ciśnieniowy, który wykorzystuje mały pojemnik z aerozolem do wypychania krótkich dawek leku przez plastikowy ustnik

• Inhalator proszkowy, który uwalnia lek dopiero po wzięciu głębokiego wdechu

Nebulizator do astmy

Jeśli masz problemy z używaniem małych inhalatorów, lekarz może zalecić stosowanie nebulizatora. Urządzenie to zamienia leki na astmę z postaci płynnej w mgiełkę, dzięki czemu łatwiej jest wprowadzić lek do płuc. Urządzenie to posiada również ustnik lub maskę, co sprawia, że jest dobrym rozwiązaniem dla niemowląt, małych dzieci, osób starszych oraz wszystkich tych, którzy mają problemy z używaniem inhalatorów z rozpylaczami. Używanie inhalatora trwa kilka minut dłużej niż inhalatora.

Skutki uboczne stosowania leków na astmę

Wiele leków ma działania niepożądane. Na przykład steroidy wziewne mogą powodować łagodne problemy, takie jak infekcje pleśniawek i ból gardła, lub poważniejsze, takie jak zaburzenia wzroku i utrata kości. Lekarz powinien na bieżąco informować pacjenta o skuteczności leczenia oraz o występowaniu działań niepożądanych. Lekarz będzie współpracował z tobą, aby utrzymać astmę pod kontrolą przy jak najmniejszej ilości leków.

Inne metody leczenia astmy

Leki nie są jedynym sposobem na kontrolowanie astmy. Lekarz może również wypróbować metodę zwaną termoplastyką oskrzeli.

Osoby z astmą często mają dodatkowe mięśnie gładkie w ścianach dróg oddechowych. W tej procedurze lekarz używa małej rurki zwanej bronchoskopem, aby wysłać ciepło do ścian i zredukować mięśnie gładkie. Zabieg będzie wykonywany podczas trzech wizyt w odstępie 2-3 tygodni.

Plan działania w przypadku astmy

Razem z lekarzem opracujesz plan działania. Może on mieć formę papierową lub elektroniczną. Tak czy inaczej, plan ten zwiększy twoje wysiłki w kontrolowaniu choroby dzięki informacjom i wskazówkom na temat:

• Jak rozpoznać, czy objawy się nasilają

• Leki, które należy przyjmować w przypadku dobrego samopoczucia i pogorszenia objawów

• Co robić w nagłych wypadkach

• Dane kontaktowe lekarza w nagłych wypadkach

• Jak kontrolować czynniki wyzwalające astmę?

Śledzenie objawów

W ramach planu postępowania w przypadku astmy konieczne może być śledzenie objawów. Plany zwykle zawierają trzy części:

• Zielony. Nie zauważasz żadnych objawów lub masz je pod kontrolą. Można stosować zwykłe leki.

• Kolor żółty. Objawy występują częściej lub są bardziej nasilone. Może być konieczna zmiana leczenia lub zastosowanie większej ilości leków.

• Czerwony. Masz ciężkie objawy, które wymagają natychmiastowego leczenia, zwykle kilkoma lekami.

Domowe sposoby walki z astmą

Oprócz przestrzegania planu leczenia, można spróbować

• Ćwiczenia oddechowe. Mogą one zmniejszyć ilość leków potrzebnych do kontrolowania objawów.

• Ziołowe i naturalne środki lecznicze. Rzeczy, które mogą pomóc w łagodzeniu objawów astmy to m.in:

• Olej z nasion czarnuszki siewnej (Nigella sativa) – niektóre badania wykazały, że może on pomóc w udrożnieniu dróg oddechowych.

• Kofeina. Jest łagodnym środkiem rozszerzającym oskrzela, co oznacza, że może udrożnić drogi oddechowe, ale nie działa tak szybko jak leki. Unikaj kofeiny na kilka godzin przed wizytą u lekarza, która może obejmować badanie czynności płuc.

• Cholina. Pomaga organizmowi pracować tak, jak powinien. Można ją znaleźć w mięsie, wątrobie, jajach, drobiu, rybach, skorupiakach, orzeszkach ziemnych, kalafiorze lub w suplementach.

• Pycnogenol – ekstrakt z kory sosnowej w postaci suplementu.

Unikaj czynników wywołujących astmę

Wiele rzeczy w otaczającym Cię świecie może wywołać atak astmy. Kontrolując je, można zmniejszyć ryzyko wystąpienia problemów. Do najczęstszych czynników wyzwalających należą:

• Sierść zwierząt domowych. Jeśli nie możesz żyć bez zwierzęcia, trzymaj je przynajmniej z dala od sypialni.

• Roztocza kurzu. Pierz pościel w gorącej wodzie, odkurzaj meble i, jeśli to możliwe, pozbądź się dywanów. Jeśli możesz, poproś kogoś innego o odkurzanie. Jeśli to robisz, używaj maski przeciwpyłowej.

• Pyłki i pleśń na zewnątrz. Trzymaj okna zamknięte. Pozostań w domu od późnego ranka do popołudnia.

• Palenie tytoniu. Jeśli palisz, uzyskaj pomoc w rzuceniu palenia. Nie pozwalaj innym palić w swoim domu lub samochodzie.

• Karaluchy: Przechowuj żywność i śmieci w zamkniętych pojemnikach i sprawdź, czy w domu nie ma szkodników. Nie wychodzić z pomieszczenia, dopóki nie znikną opary.

• Zimne powietrze. W zimne dni należy zakrywać usta i nos.

• Pleśń wewnątrz pomieszczeń. Napraw nieszczelne rury i wyczyść spleśniałe powierzchnie wybielaczem.

Leczenie astmy wywołanej przez alergię

Jeśli alergie wywołują astmę, lekarz może podać ci leki takie jak:

• Omalizumab (Xolair). Jest on skierowany na białka w organizmie, których stężenie wzrasta w przypadku kontaktu z substancją, na którą jesteś uczulony. Lek podaje się w postaci zastrzyku co 2 do 4 tygodni.

• Immunoterapia. Zastrzyki lub krople przeciw alergii, które trzymasz pod językiem, z czasem zwiększają twoją tolerancję na czynniki wywołujące alergię. Mogą nawet doprowadzić do pozbycia się alergii.

Porozmawiaj z lekarzem specjalistą ds. astmy

Jeśli zdiagnozowano u ciebie astmę, ale leczenie nie przynosi już oczekiwanych rezultatów, czas ponownie udać się do lekarza. Podobnie, jeśli zbyt często musisz używać inhalatora ratunkowego, skontaktuj się z lekarzem. Być może konieczna będzie zmiana leczenia w celu uzyskania lepszej kontroli nad astmą.

Choć astma jest powszechna, jest to poważna choroba, która wymaga diagnozy i leczenia. Porozmawiaj ze swoim lekarzem, aby uzyskać pomoc w leczeniu astmy i znaleźć leki, które najlepiej odpowiadają twoim potrzebom.

Niektóre formy ćwiczeń fizycznych mogą wywoływać objawy astmy bardziej niż inne. Dowiedz się od lekarza, jak zapobiegać objawom przed, w trakcie i po wysiłku fizycznym.

Astma wysiłkowa, jak sama nazwa wskazuje, to astma wywołana przez intensywne lub długotrwałe ćwiczenia lub wysiłek fizyczny. Większość osób z astmą przewlekłą odczuwa jej objawy podczas wysiłku. Jest jednak wiele osób bez astmy przewlekłej, u których objawy występują tylko podczas ćwiczeń.

Dlaczego ćwiczenia fizyczne wyzwalają astmę?

Podczas normalnego oddychania powietrze, które przyjmujemy, jest najpierw ogrzewane i nawilżane przez drogi nosowe. Ponieważ podczas wysiłku fizycznego ludzie zwykle oddychają przez usta, wdychają zimniejsze i bardziej suche powietrze.

W astmie wysiłkowej pasma mięśni wokół dróg oddechowych są wrażliwe na te zmiany temperatury i wilgotności i reagują skurczem, co powoduje zwężenie dróg oddechowych. Powoduje to wystąpienie objawów astmy wysiłkowej, do których należą:

• Kaszel związany z astmą

• Ucisk w klatce piersiowej

• Kaszel

• Nietypowe zmęczenie podczas ćwiczeń

• Duszność podczas ćwiczeń

Objawy astmy wysiłkowej pojawiają się zwykle w ciągu 5 do 20 minut od rozpoczęcia ćwiczeń lub 5 do 10 minut po zakończeniu krótkiego wysiłku fizycznego. Jeśli podczas ćwiczeń wystąpią którekolwiek z tych objawów, należy poinformować lekarza.

Czy jeśli mam astmę, powinienem unikać ćwiczeń?

Nie. Nie należy unikać aktywności fizycznej z powodu astmy wywołanej wysiłkiem fizycznym. Istnieją kroki, które możesz podjąć w celu zapobiegania objawom astmy, które pozwolą ci na utrzymanie normalnej aktywności fizycznej. W rzeczywistości wielu sportowców – nawet olimpijczyków – rywalizuje z astmą.

Czy można zapobiec astmie wywołanej wysiłkiem fizycznym?

Tak. Inhalatory na astmę lub leki rozszerzające oskrzela stosowane przed wysiłkiem fizycznym mogą kontrolować i zapobiegać objawom astmy wywołanej wysiłkiem fizycznym. Preferowanymi lekami na astmę są krótko działający agoniści beta-2, tacy jak albuterol. Leki te, przyjmowane 10 minut przed wysiłkiem, zapobiegają kurczeniu się dróg oddechowych i pomagają kontrolować astmę wywołaną wysiłkiem.

Innym lekiem na astmę, który może być przydatny w przypadku przyjmowania go przed wysiłkiem, jest wziewne ipratropium, które pomaga rozluźnić drogi oddechowe.

Dobra kontrola astmy pomoże także zapobiegać objawom wywołanym przez ćwiczenia fizyczne. Leki, które mogą być częścią rutynowego leczenia astmy to wziewne kortykosteroidy, takie jak dipropionian beklometazonu (Qvar) lub budezonid (Pulmicort). Do schematu leczenia można dodać wziewnego długo działającego beta-2 agonistę w połączeniu z kortykosteroidem, takiego jak Advair lub Symbicort. Bromek tiotropium (Spiriva Respimat) jest długo działającym lekiem antycholinergicznym, który należy stosować razem z regularnymi lekami podtrzymującymi. Lek ten może być stosowany przez osoby w wieku 6 lat i starsze. Nie powinien być stosowany jako inhalator ratunkowy.

Oprócz przyjmowania leków, rozgrzewanie się przed ćwiczeniami i schładzanie po nich może pomóc w zapobieganiu astmie. Osoby cierpiące na alergie i astmę powinny ograniczyć ćwiczenia podczas dni z dużą ilością pyłków lub gdy temperatura jest bardzo niska, a poziom zanieczyszczenia powietrza wysoki. Infekcje mogą powodować astmę (przeziębienie, grypa, zapalenie zatok) i nasilać jej objawy, dlatego najlepiej ograniczyć ćwiczenia podczas choroby.

Jakie ćwiczenia są najlepsze dla osób z astmą?

Dla osób z astmą wysiłkową niektóre rodzaje aktywności są lepsze niż inne. Ćwiczenia, które wymagają krótkich, przerywanych okresów wysiłku, takie jak siatkówka, gimnastyka, baseball, spacery i zapasy, są generalnie dobrze tolerowane przez osoby z astmą wysiłkową.

Ćwiczenia wymagające długotrwałego wysiłku, takie jak piłka nożna, biegi, koszykówka i hokej, mogą być gorzej tolerowane, podobnie jak sporty uprawiane w niskich temperaturach, takie jak hokej na lodzie, narciarstwo biegowe i łyżwiarstwo. Jednak wiele osób z astmą jest w stanie w pełni uczestniczyć w tych zajęciach.

Pływanie, które jest sportem wytrzymałościowym, jest lepiej tolerowane przez osoby z astmą, ponieważ zazwyczaj odbywa się w ciepłym, wilgotnym środowisku.

Prowadzenie aktywnego trybu życia, nawet w przypadku astmy, jest ważne zarówno dla zdrowia fizycznego, jak i psychicznego. Należy być w stanie aktywnie uczestniczyć w zajęciach sportowych i innych.

Jak leczyć astmę wywołaną wysiłkiem fizycznym?

Natychmiast wezwij pogotowie, jeśli osoba:

• Ma trudności z oddychaniem

• Ma niebieskie usta

• Nie może chodzić ani mówić

• Wykazuje inne objawy poważnego ataku

1. Przerwij działanie.

• Poproś osobę, aby usiadła i odpoczęła.

2. Jeśli to możliwe, postępuj zgodnie z planem leczenia astmy danej osoby.

• Dowiedz się, czy dana osoba ma indywidualny plan postępowania w przypadku astmy opracowany przez lekarza.

• Jeśli tak, postępuj zgodnie z jego zaleceniami.

3. Udziel pierwszej pomocy w przypadku astmy.

• Jeśli dana osoba nie ma planu leczenia astmy:

  • W przypadku osoby dorosłej należy postępować zgodnie ze wskazówkami dotyczącymi pierwszej pomocy i użycia inhalatora zawartymi w rozdziale Leczenie ostrego napadu astmy u dorosłych.

  • W przypadku dziecka należy postępować zgodnie ze wskazówkami dotyczącymi udzielania pierwszej pomocy i stosowania inhalatora zawartymi w rozdziale Postępowanie w ostrym ataku astmy u dzieci.

4. Wznowić zajęcia, gdy jest to bezpieczne.

• Przed wznowieniem ćwiczeń należy poczekać, aż osoba będzie mogła swobodnie oddychać i nie wystąpią u niej żadne objawy.

• Jeśli objawy powrócą po ponownym rozpoczęciu ćwiczeń, należy powtórzyć leczenie i przerwać ćwiczenia na resztę dnia.

5. Dalsze postępowanie.

• Jeżeli objawy nie ustępują po zastosowaniu leczenia, należy skontaktować się z lekarzem danej osoby w celu uzyskania porady.

Jeśli atak nastąpił w szkole:

• Powiadomić pielęgniarkę szkolną lub innego wyznaczonego członka personelu, jeśli dziecko nie ma leków na astmę lub objawy nie ustępują w ciągu 5-10 minut po użyciu inhalatora.

• Powiadomić rodziców dziecka.

• Nie pozwalaj dziecku samodzielnie opuszczać sali gimnastycznej lub miejsca zabawy.

Czy istnieją wskazówki, jak zapobiegać i leczyć astmę wywołaną wysiłkiem fizycznym?

• Zawsze stosuj leki wziewne przed ćwiczeniami.

• Wykonuj ćwiczenia rozgrzewające i zapewnij sobie czas na ochłonięcie po ćwiczeniach.

• Jeżeli pogoda jest zimna, należy ćwiczyć w pomieszczeniu lub nosić maskę albo chustkę na nosie i ustach.

• Unikaj ćwiczeń na świeżym powietrzu, gdy stężenie pyłków jest wysokie (jeśli masz alergię), a także ćwiczeń na świeżym powietrzu, gdy zanieczyszczenie powietrza jest wysokie.

• Ograniczać ćwiczenia w przypadku infekcji wirusowej.

• Ćwicz na odpowiednim dla siebie poziomie.

Astma nie powinna być wymówką do unikania ćwiczeń. Dzięki odpowiedniej diagnozie i leczeniu astmy, powinieneś być w stanie cieszyć się korzyściami płynącymi z ćwiczeń bez objawów astmy.

Nebulizator zmienia lek z postaci płynnej w mgiełkę, dzięki czemu można go wdychać do płuc. Dowiedz się więcej o rodzajach nebulizatorów, dlaczego są stosowane, jak używać nebulizatora, jak go czyścić i jaka jest różnica między nebulizatorem a inhalatorem.

Nebulizator zmienia lek z postaci płynnej w mgiełkę, dzięki czemu można go wdychać do płuc.

Nebulizatory dostępne są w wersji domowej (stołowej) i przenośnej. Nebulizatory domowe są większe i muszą być podłączone do gniazdka elektrycznego. Nebulizatory przenośne działają na baterie lub można je podłączyć do gniazdka samochodowego. Niektóre z nich są niewiele większe od talii kart, więc można je nosić w torbie lub teczce.

Nebulizator może wymagać recepty od lekarza lub można go otrzymać w gabinecie pediatry. Wiele osób korzysta również z zabiegów oddechowych w gabinecie lekarskim.

Nebulizatory domowe kosztują około 50 dolarów i więcej, plus koszt akcesoriów. Nebulizatory przenośne kosztują zwykle nieco więcej.

Polisy ubezpieczenia zdrowotnego zazwyczaj obejmują nebulizatory w ramach części dotyczącej trwałego sprzętu medycznego. Jednak większość firm ubezpieczeniowych wymaga współpracy z określonym dostawcą. Przed zakupem lub wypożyczeniem nebulizatora należy skontaktować się z ubezpieczycielem. Twój zespół opieki zdrowotnej powinien być w stanie Ci pomóc.

Rodzaje nebulizatorów

Istnieją trzy główne typy nebulizatorów:

• Jet. Wykorzystuje sprężony gaz do wytworzenia aerozolu (drobnych cząsteczek leku w powietrzu).

• Ultradźwięki. Aerozol powstaje w wyniku wibracji o wysokiej częstotliwości. Cząsteczki są większe niż w przypadku nebulizatora strumieniowego.

• Siatka. Ciecz przechodzi przez bardzo drobną siatkę, tworząc aerozol. Ten rodzaj nebulizatora emituje najmniejsze cząsteczki. Jest on również najdroższy.

Porozmawiaj z lekarzem o tym, czy ustnik lub maska są odpowiednie dla Ciebie lub Twojego dziecka. Maski na twarz, które nakłada się na nos i usta, są często lepsze dla dzieci poniżej 5 roku życia, ponieważ oddychają one przez nos częściej niż starsze dzieci i dorośli.

Dlaczego warto używać nebulizatora?

Nebulizatory są szczególnie dobre do podawania leków na astmę niemowlętom lub małym dzieciom. Są one również pomocne, gdy masz problemy z używaniem inhalatora lub potrzebujesz dużej dawki leku podawanego drogą wziewną.

Nebulizację często nazywa się leczeniem oddechowym. Nebulizatory można stosować z różnymi lekami, zarówno w celu kontrolowania objawów astmy, jak i w celu uzyskania natychmiastowej ulgi. Należą do nich:

• Kortykosteroidy zwalczające stan zapalny (takie jak budezonid, flunisolid, flutikazon i triamcynolon)

• Leki rozszerzające oskrzela, które udrożniają drogi oddechowe (takie jak albuterol, formoterol, lewalbuterol i salmeterol)

Nebulizator vs. Inhalator

Inhalatory i nebulizatory przesyłają leki do płuc i mają swoje wady i zalety.

Nebulizator jest często łatwiejszy w użyciu dla małych dzieci, ponieważ wystarczy, że będą normalnie oddychać. Podanie leku trwa dłużej: co najmniej 5 lub 10 minut. Nawet przenośne nebulizatory mogą być nieporęczne i trudne do przenoszenia. Jednak niektórzy ludzie wolą nebulizatory, ponieważ mogą zobaczyć i poczuć mgiełkę leku.

Inhalatory są często tańsze i mają mniej skutków ubocznych niż nebulizatory. Inhalator można nosić w kieszeni lub torebce. Na początku korzystanie z inhalatora może być trudne, ale większość osób szybko się w tym orientuje. Dostarcza on dokładną dawkę leku.

Jak używać nebulizatora?

Przed rozpoczęciem pracy należy zgromadzić niezbędne materiały:

• Sprężarka powietrza

• Kielich nebulizatora

• Maska lub ustnik

• Leki (fiolki z dawkami jednostkowymi lub butelki z miarką)

• Przewody do kompresora

Następnie wykonaj następujące czynności:

• Umieścić sprężarkę powietrza na płaskiej, stabilnej powierzchni. Podłącz go do uziemionego (trójbiegunowego) gniazdka elektrycznego.

• Umyj ręce wodą z mydłem i całkowicie je osusz.

• Umieścić lek w zbiorniczku nebulizatora. Większość leków jest już odmierzona w fiolkach z dawkami jednostkowymi. Jeśli konieczne jest samodzielne odmierzanie, należy używać oddzielnej, czystej miarki dla każdego leku.

• Założyć zbiorniczek nebulizatora i maskę lub ustnik.

• Podłączyć przewody do kompresora aerozolowego i zbiorniczka nebulizatora.

• Włączyć kompresor, aby upewnić się, że działa tak, jak powinien. Z tyłu rurki powinna pojawić się lekka mgiełka.

• Usiądź prosto na wygodnym krześle. Jeśli zabieg jest przeznaczony dla dziecka, może ono usiąść na Twoich kolanach. Jeśli używasz maski, załóż ją. Upewnij się, że jest wygodna i dobrze przylega. Jeśli używasz ustnika, włóż go między zęby swoje lub dziecka i zaciśnij wokół niego wargi.

• Wykonuj powolne, głębokie oddechy. Jeśli to możliwe, wstrzymaj każdy oddech na 2 lub 3 sekundy przed wydechem. Pozwoli to na osadzenie się leku w drogach oddechowych.

• Kontynuować do momentu, aż lek przestanie działać. Nebulizator będzie wydawał trzeszczący dźwięk, a w kubeczku pozostanie tylko odrobina płynu.

• Jeśli wystąpią zawroty głowy lub drżenie, należy przerwać zabieg i odpocząć przez około 5 minut. Kontynuuj leczenie, starając się oddychać wolniej. Jeśli nadal występują problemy podczas leczenia, należy poinformować o tym lekarza.

Jeśli podczas leczenia lek przyklei się do ścianek zbiornika nebulizatora, można potrząsnąć zbiorniczkiem, aby go poluzować.

Lekarz powinien poinformować pacjenta, jak często i jak długo należy stosować nebulizator. Pacjent powinien także otrzymać plan działania w przypadku astmy, który wyjaśnia, jakie leki należy stosować i kiedy.

Korzystanie z przenośnego nebulizatora jest podobne do korzystania z domowego nebulizatora, ale nie trzeba go podłączać do prądu. Większość modeli jest na tyle mała, że można je trzymać w ręku.

Jak dbać o nebulizator?

Ważne jest, aby czyścić i dezynfekować nebulizator do astmy, aby zapobiec infekcji. Czyść go w miejscu z dala od dymu, kurzu i otwartych okien.

Należy postępować zgodnie z poniższymi instrukcjami dotyczącymi czyszczenia nebulizatora:

• Po każdym zabiegu należy dokładnie wypłukać zbiorniczek nebulizatora ciepłą wodą, strząsnąć nadmiar wody i pozostawić do wyschnięcia na powietrzu. Na koniec każdego dnia umyć zbiorniczek i maskę lub ustnik w ciepłej wodzie z dodatkiem łagodnego detergentu. Dokładnie wypłukać i pozostawić do wyschnięcia na powietrzu. Nie ma potrzeby czyszczenia przewodów sprężarki.

• Co trzeci dzień, po umyciu sprzętu, należy go zdezynfekować roztworem octu z wodą lub roztworem środka dezynfekującego. Aby przygotować roztwór octu, zmieszaj ?filiżankę białego octu z 1? filiżanką wody. Namoczyć sprzęt na 20 minut, a następnie dobrze go wypłukać pod stałym strumieniem wody. Wytrząśnij nadmiar wody i pozostaw do wyschnięcia na papierowym ręczniku. Przed schowaniem do plastikowej torby zapinanej na zamek błyskawiczny należy upewnić się, że sprzęt jest całkowicie suchy.

Przechowywanie

• Gdy kompresor nie jest używany, należy przykryć go czystą szmatką. W razie potrzeby przetrzyj ją czystą, wilgotną szmatką.

• Nie należy stawiać kompresora na podłodze, ani w celu przeprowadzenia zabiegów, ani w celu jego przechowywania.

• Leki należy przechowywać w chłodnym, suchym miejscu. Niektóre z nich muszą być przechowywane w lodówce, a inne powinny być przechowywane z dala od światła. Należy je często sprawdzać. Jeśli zmieniły kolor lub utworzyły się w nich kryształki, wyrzuć je i wymień na nowe.

Inne wskazówki

• Zawsze należy mieć pod ręką dodatkowy kubek nebulizatora i maskę lub ustnik. W przypadku leczenia oddechowego w gabinecie lekarskim, należy poprosić o przewody, kubek i maskę.

• Należy postępować zgodnie z instrukcjami dotyczącymi sprawdzania, czyszczenia i wymiany filtra w sprężarce powietrza.

Lekarz wyjaśnia objawy, diagnozę i leczenie astmy u dorosłych.

Co to jest astma?

Astma jest chorobą płuc, która powoduje przerywane objawy. W drogach oddechowych znajduje się:

• Obrzęk lub stan zapalny, szczególnie w obrębie wyściółki dróg oddechowych

• Wytwarzanie dużej ilości śluzu, który jest gęstszy niż zwykle

• Zwężenie spowodowane skurczami mięśni otaczających drogi oddechowe

Objawy astmy obejmują:

• Uczucie braku tchu

• Częsty kaszel, zwłaszcza w nocy

• Świszczący oddech (świszczący odgłos podczas oddychania)

• Trudności z oddychaniem

• Ciasnota w klatce piersiowej

Co to jest astma o początku dorosłym?

Gdy lekarz rozpoznaje astmę u osób powyżej 20 roku życia, jest to tzw. astma dorosłych.

Wśród osób, które mogą być bardziej narażone na zachorowanie na astmę dorosłych są:

• Kobiety, u których zachodzą zmiany hormonalne, np. kobiety w ciąży lub przechodzące menopauzę

• Kobiety, które przyjmują estrogeny po menopauzie przez 10 lat lub dłużej

• Osoby, które niedawno przeszły pewne wirusy lub choroby, takie jak przeziębienie lub grypa

• Osoby z alergiami, zwłaszcza na koty

• Osoby cierpiące na chorobę refluksową przełyku (GERD), rodzaj przewlekłej zgagi z refluksem

• Osoby narażone na działanie środowiskowych czynników drażniących, takich jak dym tytoniowy, pleśń, kurz, pierzyny lub perfumy

Czynniki drażniące, które wywołują objawy astmy nazywane są „wyzwalaczami astmy”. Astma wywołana przez czynniki wyzwalające w miejscu pracy to „astma zawodowa”.

Jaka jest różnica między astmą dziecięcą a astmą dorosłych?

U dorosłych po osiągnięciu wieku średniego zmniejsza się zwykle natężona objętość wydechowa (objętość powietrza, którą pacjent jest w stanie nabrać i siłą wydychać w ciągu jednej sekundy) z powodu zmian w mięśniach i usztywnienia ścian klatki piersiowej. Ta zmniejszona pojemność płuc może spowodować, że lekarze nie rozpoznają astmy dorosłych.

Jak rozpoznaje się astmę dorosłych?

Lekarz może zdiagnozować astmę u dorosłych poprzez:

• zebranie wywiadu, zapytanie o objawy i wysłuchanie twojego oddechu

• Przeprowadzenie testu wydolności płuc, przy użyciu urządzenia zwanego spirometrem, w celu zmierzenia ilości powietrza, jaką pacjent jest w stanie wydychać po pierwszym głębokim wdechu oraz szybkości opróżniania płuc. Przed lub po badaniu pacjent może zostać poproszony o podanie krótko działającego leku rozszerzającego oskrzela (lek, który otwiera drogi oddechowe poprzez rozluźnienie napiętych mięśni, a także pomaga w oczyszczaniu płuc ze śluzu).

• Przeprowadzenie testu prowokacji metacholiną; ten test można wykonać, jeśli objawy i badanie spirometryczne nie wskazują jednoznacznie na astmę. Wdychana metacholina powoduje skurcz i zwężenie dróg oddechowych, jeśli występuje astma. Podczas tego testu pacjent wdycha coraz większe ilości mgiełki aerozolu metacholiny przed i po spirometrii. Wynik testu metacholinowego uznaje się za pozytywny, co oznacza, że astma jest obecna, jeśli czynność płuc spadnie o co najmniej 20%. Na zakończenie testu zawsze podaje się lek rozszerzający oskrzela, aby odwrócić skutki działania metacholiny.

Kto choruje na astmę?

Na astmę może zachorować każdy, w każdym wieku. W grupie podwyższonego ryzyka zachorowania na astmę znajdują się osoby, które:

• W ich rodzinie były przypadki astmy

• Występowanie alergii (astma alergiczna)

• W gospodarstwie domowym mieszkają osoby palące

• Mieszkają na terenach miejskich

Jak klasyfikuje się astmę?

Astmę dzieli się na cztery kategorie na podstawie częstości występowania objawów i obiektywnych pomiarów, takich jak pomiary szczytowego przepływu wydechowego i/lub wyniki spirometrii. Kategorie te to:

;

;

; oraz

. Lekarz określi stopień ciężkości i kontroli astmy na podstawie częstości występowania objawów oraz wyników badań czynności płuc. Należy pamiętać, że objawy astmy mogą zmieniać się z jednej kategorii na drugą.

Astma łagodna przerywana

• Objawy występują rzadziej niż dwa razy w tygodniu, a objawy nocne rzadziej niż dwa razy w miesiącu.

• Wyniki testów czynnościowych płuc są o 80% lub więcej wyższe od wartości przewidywanych. Przewidywania są często określane na podstawie wieku, płci i wzrostu.

• Do długotrwałej kontroli nie są potrzebne żadne leki.

Łagodna uporczywa astma

• Objawy występują od trzech do sześciu razy w tygodniu.

• Wyniki testów czynnościowych płuc są o 80% lub więcej wyższe od wartości przewidywanych.

• Objawy nocne występują trzy do czterech razy w miesiącu.

Umiarkowana uporczywa astma

• Objawy występują codziennie.

• Objawy nocne występują 5 lub więcej razy w miesiącu.

• Objawy astmy wpływają na aktywność, występują częściej niż dwa razy w tygodniu i mogą utrzymywać się przez kilka dni.

• Występuje zmniejszenie wydolności płuc, z zakresem testu wydolności płuc powyżej 60%, ale poniżej 80% wartości prawidłowych.

  ?

Ciężka uporczywa astma

• Objawy występują stale, z częstą astmą nocną.

• Aktywność jest ograniczona.

• Czynność płuc jest zmniejszona do mniej niż 60% wartości przewidywanych.

Jak leczy się astmę?

Astmę można kontrolować, ale nie ma na nią lekarstwa. Istnieją jednak pewne cele w leczeniu astmy. Jeśli nie jesteś w stanie osiągnąć wszystkich tych celów, oznacza to, że astma nie jest pod kontrolą. Należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie astmy, aby uzyskać pomoc.

Cele leczenia są następujące:

• Prowadzić aktywne, normalne życie

• Zapobiegać przewlekłym i uciążliwym objawom

• Codzienne uczęszczanie do pracy lub szkoły

• Wykonywanie codziennych czynności bez trudności

• Zaprzestanie pilnych wizyt u lekarza, na pogotowiu lub w szpitalu

• Stosowanie i dostosowywanie leków w celu kontrolowania astmy z niewielkimi lub żadnymi skutkami ubocznymi

Prawidłowe stosowanie leków na astmę, zgodnie z zaleceniami lekarza, jest podstawą dobrej kontroli astmy, oprócz unikania czynników wyzwalających i codziennego monitorowania objawów astmy. Istnieją dwa główne rodzaje leków na astmę:

• Środki przeciwzapalne:

  Jest to najważniejszy rodzaj leków dla większości osób z astmą. Leki przeciwzapalne, takie jak steroidy wziewne, zmniejszają obrzęk i produkcję śluzu w drogach oddechowych. W rezultacie drogi oddechowe są mniej wrażliwe i mniej podatne na reakcje na czynniki wyzwalające. Leki te muszą być przyjmowane codziennie i mogą wymagać stosowania przez kilka tygodni, zanim zaczną kontrolować przebieg astmy. Leki przeciwzapalne powodują zmniejszenie objawów, lepszy przepływ powietrza, mniejszą wrażliwość dróg oddechowych, mniejsze uszkodzenie dróg oddechowych i rzadsze epizody astmy. Jeśli są przyjmowane codziennie, pomagają kontrolować lub zapobiegać zaostrzeniom astmy. Doustne steroidy są stosowane w przypadku ostrego zaostrzenia i pomagają zwiększyć skuteczność innych leków oraz zmniejszyć stan zapalny.

• Leki rozszerzające oskrzela:

  Leki te rozluźniają pasma mięśniowe, które zaciskają się wokół dróg oddechowych. Działanie to powoduje szybkie otwarcie dróg oddechowych, dzięki czemu do płuc dostaje się więcej powietrza, a oddychanie staje się łatwiejsze. Ponieważ drogi oddechowe otwierają się, śluz przemieszcza się swobodniej i może być łatwiej wykrztuszany. W zapobieganiu objawom astmy wysiłkowej można stosować zarówno krótko, jak i długo działające beta-agoniści. Leki przeciwcholinergiczne, takie jak bromek tiotropium (Spiriva Respimat), które są dostępne dla osób w wieku 6 lat i starszych, to kolejne leki podtrzymujące leczenie astmy.

Leki na astmę można przyjmować poprzez wdychanie (za pomocą inhalatora ciśnieniowego, inhalatora suchego proszku lub nebulizatora) lub połykanie leków doustnych (tabletek lub płynów). Jeśli przyjmujesz leki na inne schorzenia, powinieneś współpracować z lekarzem prowadzącym, aby sprawdzić interakcje leków i w miarę możliwości uprościć ich przyjmowanie.

Monitorowanie objawów astmy

Ważną częścią leczenia jest kontrolowanie, jak dobrze funkcjonują płuca. Objawy astmy są monitorowane za pomocą miernika szczytowego przepływu wydechowego. Miernik może ostrzegać o zmianach w drogach oddechowych, które mogą być oznaką pogarszającej się astmy. Dzięki codziennym odczytom szczytowego przepływu wydechowego można dowiedzieć się, kiedy należy dostosować leki, aby utrzymać astmę pod dobrą kontrolą. Lekarz może również wykorzystać te informacje do dostosowania planu leczenia.

Plan działania w przypadku astmy

Na podstawie wywiadu i ciężkości astmy, lekarz opracuje plan leczenia zwany planem działania w przypadku astmy. Plan ten opisuje, kiedy i jak należy stosować leki przeciw astmie, jak postępować w przypadku pogorszenia się stanu astmy oraz kiedy należy szukać pomocy w nagłych wypadkach. Upewnij się, że rozumiesz ten plan; jeśli nie, zadaj swojemu opiekunowi wszelkie pytania.