Doświadczenia Andre Agassiego z przewlekłym bólem pleców.
Walka Andre Agassiego z bólem pleców
Po wieloletniej walce z przewlekłym bólem pleców wielki tenisista Andre Agassi odchodzi z kortu i przygotowuje się do rozpoczęcia kolejnego rozdziału w swoim życiu.
By Matt McMillen Medically Reviewed by Michael W. Smith,?MD From the doctor Archives
3 września, gdy żegnał się z fanami podczas turnieju U.S. Open, odchodzący na emeryturę gwiazdor tenisa Andre Agassi ocierał łzy. Podczas przemówienia drżała mu dolna warga, a głos prawie się załamywał w trakcie trwającego minutę pożegnania.
„Daliście mi swoje ramiona, na których mogę się oprzeć, by sięgnąć po swoje marzenia, marzenia, których bez was nigdy bym nie osiągnął” – powiedział do tłumu zgromadzonego na nowojorskim Arthur Ashe Stadium.
Dla widzów był to jeden z dwóch niezatartych obrazów z ostatnich chwil 21-letniej kariery Agassiego. Drugi obraz to Agassi pogrążony w bólu, jego zwinne ciało podczas ostatniego meczu, jego od dawna kontuzjowany kręgosłup buntujący się przeciwko stawianym mu od dawna wymaganiom.
Agassi, lat 36, ogłosił przejście na emeryturę sześć tygodni wcześniej, podczas Wimbledonu. Choć na jego decyzję wpłynęło wiele czynników, „nie mogę powiedzieć, że ból nie odegrał dużej roli” – mówi. „Zaczyna się od ciała, a potem przechodzi do umysłu”.
Zapytany o to, od jak dawna cierpi na problemy z kręgosłupem, zastanowił się przez chwilę, po czym odmierzył czas do przełomowego momentu w swoim życiu: narodzin syna. Pięć lat temu.
„Agassi mówi o chorobie zwyrodnieniowej kręgosłupa – spondylolistezie, która spowodowała, że jeden z kręgów w dolnej części pleców zaczął się wysuwać. W miarę postępu choroby dysk zaczął uciskać nerw kulszowy, co spowodowało rwę kulszową, która wywołuje ból w dole pleców, a następnie w nodze. Pod koniec turnieju Open nawet zastrzyki z kortyzonu i inne środki przeciwzapalne, które brał od marca, nie były już w stanie pomóc. Przegrał swój ostatni mecz z 25-letnim Benjaminem Beckerem, Niemcem, który rok wcześniej przeszedł na zawodowstwo i był sklasyfikowany na 112 miejscu w rankingu.
Mimo to, gdy mecz się skończył, Stadion Arthura Ashe’a wypełniły gromkie brawa. Tłum zgotował Agassiemu czterominutową owację na stojąco, gdy ten odpoczywał na krześle przy korcie, zanim się pożegnał. Dla Agassiego to nie była strata. Osiągnął to, co zamierzał: dokończył mecz, mimo bólu.
„To było idealne zakończenie tego, co uważam za wspaniałą podróż” – mówi Agassi. „Moim celem było robienie tego tak długo, jak to możliwe, i nawet gdybym był zdrowy, musiałbym w końcu podjąć tę decyzję”.
Kiedy lekarz rozmawiał z Agassim, około miesiąc po jego ostatnim meczu, nie zaczął jeszcze przystosowywać się do nowego życia. W rzeczywistości, jak sam mówi, wszystko idzie jak po maśle.
„Oczywiście, nie muszę się już martwić o treningi, rehabilitację fizyczną. Nie muszę się skupiać w tych warunkach. Ale teraz jestem równie zajęty, jeśli nie bardziej. To dość typowe. Po każdym z ostatnich 11 Openów miałem tendencję do zamykania się w sobie i próbowania nadrobienia straconego czasu” – mówi. „Moje cele i zobowiązania zawsze popychają mnie do przodu. Nie sądzę, aby dało się jeszcze odczuć nowy styl życia”.
Mówi, że jedną z rzeczy, których już nie czuje, jest ból.
„Teraz czuję się dobrze. Nie forsowałem swojego ciała do granic możliwości. Tenis – to dość balistyczny sport, który uprawiamy. Ból był wynikiem tego, czego wymagałem od mojego ciała”.
Urodzony, by wygrać
Agassi rozegrał swój pierwszy profesjonalny mecz w wieku 16 lat. Tenis był jednak częścią jego życia jeszcze zanim się o tym dowiedział. Jako niemowlę, gdy leżał w łóżeczku, wisiała nad nim piłka tenisowa, zawieszona przez ojca, byłego boksera, który reprezentował swój rodzinny Iran na Olimpiadzie w 1948 i 1952 roku. Emmanuel „Mike” Agassi, który jako młody człowiek wyemigrował do Stanów Zjednoczonych i zamieszkał w Las Vegas, chciał, aby jego dziecko było mistrzem.
Spełniło się jego życzenie. W 1992 r. Andre, jego czwarte dziecko, zdobył tytuł na Wimbledonie. Miał wtedy 22 lata.
Zwycięstwa pięły się za zwycięstwami, a Agassi wygrał zarówno turniej U.S., jak i Australian Opens, awansując na pozycję nr 1 w ciągu trzech lat po Wimbledonie. Stał się jednak sławny nie tylko dzięki swojej grze. Agassi wniósł do gry postawę nowicjusza, łamiąc konwenanse w spandeksie, dżinsowych spodniach i rockowych fryzurach. Za miliony z nagród kupił sobie Lamborghini, Ferrari i trzy Porsche. W telewizji był twarzą aparatu fotograficznego Canon Rebel. Pamiętasz slogan: Wizerunek jest wszystkim.
Ten wizerunek był jednak skomplikowany. Dla kamer Agassi był tylko błyskiem. Ale była też inna strona jego osoby. W 1994 r. założył fundację charytatywną Andre Agassi Charitable Foundation, która zebrała ponad 60 milionów dolarów na programy rekreacyjne i edukacyjne dla dzieci z południowej Nevady. Fundacja nadal wspiera zarówno Andre Agassi Boys & Girls Club, jak i Andre Agassi College Preparatory Academy w Las Vegas.
W tym samym roku kontuzja nadgarstka drastycznie ograniczyła jego zdolność do rywalizacji i w tym sezonie rozegrał tylko 24 mecze, czyli mniej niż jedną trzecią tego, co w poprzednich. Jego ranking spadł do 141 miejsca w 1997 roku. Zaczął brać udział w turniejach Challenger Series – turnieju dla zawodowców, którym nie udało się dostać do pierwszej pięćdziesiątki.
Z tego dołka wyniósł nowe spojrzenie na grę. Agassi pozbył się krzykliwego stroju i założył konserwatywny strój tenisowy. (W 1995 roku zaczął golić głowę). Ćwiczył tak długo, aż jego ciało znalazło się w najlepszej formie, w jakiej kiedykolwiek było. Przemyślał i dopracował swoją grę. Rozpoczął wspinaczkę z powrotem na pozycję nr 1.
W 1998 roku awansował z 141 na 6 miejsce. Żaden zawodnik nie wspiął się tak szybko z tak niskiego poziomu na tak wysoki. Do 2003 r. zdobył osiem tytułów wielkoszlemowych. Jest jednym z zaledwie pięciu zawodników, którzy wygrali wszystkie cztery turnieje wielkoszlemowe.
Życie rodzinne Agassiego również zmieniło kierunek. Jego pierwsze małżeństwo, z aktorką Brooke Shields, zakończyło się rozwodem w 1999 roku. Dwa i pół roku później Agassi ożenił się z emerytowaną tenisistką Steffi Graf. Mają dwoje dzieci: 5-letniego Jadena i 3-letnią córkę Jaz Elle.
Grając przez ból
Podczas swojego ostatniego zwycięstwa w turnieju wielkoszlemowym – Australian Open 2003 – Agassi od miesięcy odczuwał ból pleców.
„Myślałem, że to biodro” – mówi Agassi, który twierdzi, że jego jedynym błędem w opiece nad kręgosłupem było to, że nie zdiagnozował go wcześniej.
Czy wcześniejsza diagnoza coś by zmieniła? Prawdopodobnie nie, mówi dr Alan S. Hilibrand, profesor nadzwyczajny chirurgii ortopedycznej i neurochirurgii oraz dyrektor ds. ortopedycznej edukacji medycznej w Jefferson Medical College i Instytucie Rothmana w Filadelfii.
„Od 20. roku życia u wszystkich ludzi następuje proces wysychania dysków w kręgosłupie. Innymi słowy, każdy ma chorobę zwyrodnieniową dysków” – mówi Hilibrand, który jest również rzecznikiem Amerykańskiej Akademii Chirurgów Ortopedycznych.
Dyski działają jak poduszki między kręgami, pomagając utrzymać je na miejscu. W miarę wysychania zaczynają tracić tę zdolność i zwiększa się prawdopodobieństwo ześlizgnięcia się jednego z kręgów. Gdy zaczyna się to dziać, powstaje stan określany jako spondylolisteza zwyrodnieniowa.
Najbardziej oczywistym objawem jest ból dolnej części pleców, choć wiele osób nie ma żadnych objawów. Wysychanie dysków – mówi Hilibrand – może prowadzić do bolesnych rozdarć włókien, które je otaczają. Stopień nasilenia bólu jest różny u poszczególnych osób. „Niektórzy ludzie, z powodów genetycznych, są bardzo podatni na ten ból” – mówi.
Sportowcy mają przewagę nad kanapowcami, jeśli chodzi o zapobieganie bólom pleców. Dlaczego? Ponieważ ich silne mięśnie tułowia są w stanie lepiej podtrzymywać kręgosłup” – wyjaśnia Hilibrand. Są też w stanie znieść wiele cierpień.
„Agassi ma oczywiście bardzo silne mięśnie tułowia, ale nie sądzę, by doszedł tam, gdzie doszedł, nie mając dużej tolerancji na ból”.
Ten rodzaj bólu pleców jest bardzo dobrze znany Justinowi Gimelstobowi, 27-letniemu zawodowemu tenisiście i przyjacielowi Agassiego. Na początku września przeszedł on pilną operację kręgosłupa, a podczas turnieju U.S. Open nagle okazało się, że po ośmiu lub dziewięciu latach bólu pleców ma dwa przepukliny lub wypadnięte dyski.
„Sport jest ciężki dla pleców” – mówi Gimelstob, który współczuje Agassiemu w związku z ich cierpieniem. Sportowców takich jak Gimelstob frustruje to, że ból często pojawia się bez ostrzeżenia i wybija ich z rytmu. Tak samo było w przypadku Agassiego, mówi: „To właśnie czuł Andre – niemożność odpowiedniego przygotowania się, gdy nie wiesz, co się wydarzy”.
Nowa rutyna Agassisa
Agassi nie spodziewa się, że będzie musiał poddać się operacji, zwłaszcza teraz, gdy jest poza grą. Do czego więc teraz się przygotowuje? Oprócz kontynuowania pracy w fundacji, Agassi na pewno będzie nadal rywalizował, jeśli nie na korcie, to w nowych przedsięwzięciach biznesowych. Wraz z Graf pracuje nad międzynarodową siecią ośrodków wypoczynkowych. Zaprezentowali także plany luksusowego hotelu Fairmont Tamarack w Idaho.
„To zmiana pasa ruchu, a nie zjazd” – mówi Agassi o swoich nowych projektach.
Niezależnie od tego, jak uciążliwa może być jego nowa praca, nie będzie wymagała od niego nadludzkiej kondycji fizycznej, której wymaga tenis. I to właśnie odpowiada Agassiemu. Na razie cieszy się, że może opuścić jeden lub dwa treningi, albo trzy.
„Chodzenie na siłownię i trenowanie teraz byłoby bardziej puste niż skoncentrowane” – mówi. „Trening fizyczny zawsze będzie częścią mojego życia, ale teraz byłoby w tym zbyt wiele nostalgii”.
