Lekarz mówi ci.

Czy wiesz, dlaczego na nagraniu Twój głos brzmi inaczej? Dowiedz się tego, rozwiązując quiz przygotowany przez lekarza.

Na nagraniu Twój głos brzmi inaczej, ponieważ:

• Twoja czaszka wibruje, kiedy mówisz.

• Dźwięk jest bardziej oddalony od uszu.

• Fale dźwiękowe są przetwarzane w inny sposób.

Twój głos brzmi inaczej na nagraniu, ponieważ:

Poprawnie! Odpowiedziałeś:

Jesteś zszokowany brzmieniem własnego głosu, gdy słyszysz nagranie? Wielu z nas jest. Dzieje się tak dlatego, że gdy mówimy, wydawane przez nas dźwięki odbijają się w naszej czaszce. Wibruje to nasze bębenki w inny sposób, niż gdy słuchamy innych. ??

Pobierz wyniki

Te nastolatki mają głębsze głosy:

• Chłopcy

• Dziewczęta

• Obie

Te nastolatki mają głębsze głosy:

Poprawnie! Odpowiedziałeś:

Może nie jest to tak zauważalne u dziewcząt, jak u chłopców, ale zdarza się. W okresie dojrzewania wszyscy wydzielamy hormony, które sprawiają, że nasze struny głosowe stają się dłuższe i grubsze, co sprawia, że nasz głos staje się głębszy (struny skrzypiec zamieniają się w struny wiolonczeli).

Pobierz Wyniki

Po 60. roku życia głos może brzmieć inaczej z powodu:

• Ubytek słuchu związany z wiekiem

• Mniej powietrza w płucach

• Utrata siły w strunach głosowych

Po 60 roku życia Twój głos może brzmieć inaczej z powodu:

Poprawnie! Odpowiedziałeś:

Głos może nie być tak dobrze słyszalny i może być cichszy. Głos może być również drżący i może zmienić się jego wysokość. Głosy mężczyzn zazwyczaj stają się wyższe, ponieważ ich struny głosowe stają się sztywniejsze i cieńsze. U kobiet głos staje się niższy po menopauzie, prawdopodobnie dlatego, że mają mniej estrogenu, a więcej testosteronu.

Uzyskaj wyniki

Ogólnie rzecz biorąc, mężczyźni wolą kobiety z głosem:

• Wyższa niż przeciętna wysokość dźwięku

• Niższa niż przeciętna wysokość dźwięku

• Przeciętny w skoku

Ogólnie rzecz biorąc, mężczyźni wolą kobiety z głosem:

Poprawnie! Odpowiedziałeś:

Może to wynikać z faktu, że wyższa wysokość głosu u kobiet może być oznaką zdrowia i młodości. Z drugiej strony, kobiety wolą mężczyzn o niższym głosie, prawdopodobnie dlatego, że sygnalizuje to duży rozmiar ich ciała. Nie lubią jednak głosów tak niskich, że wykraczają poza normalny zakres. Bardzo głęboki głos może brzmieć nienaturalnie. Może to być oznaką uszkodzonej skrzynki głosowej.

Pobierz Wyniki

Łatwiej rozpoznać głos przyjaciela, którego nie widziało się od lat, niż znajomego prowadzącego audycję radiową.

• Prawda

• False

Łatwiej rozpoznać głos przyjaciela, którego nie widziało się od lat, niż znajomego prowadzącego audycję radiową.

Prawidłowo! Odpowiedziałeś:

Może się to wydawać dziwne, ale do rozpoznawania czyjegoś głosu używamy zarówno tej części mózgu, która przetwarza dźwięk, jak i tej, która rozpoznaje twarze, nawet jeśli ta osoba rozmawia przez telefon.

Pobierz Wyniki

Kiedy pijesz wodę, powlekasz nią struny głosowe, dzięki czemu pozostają one wilgotne i zdrowe.

• Prawda

• False

Kiedy pijesz wodę, powlekasz nią struny głosowe, dzięki czemu pozostają one wilgotne i zdrowe.

Poprawnie! Odpowiedziałeś:

Płyny zapewniają nawilżenie całego organizmu, w tym również tkanek tworzących struny głosowe. Dzieje się tak, gdy organizm wchłania wodę przez jelita. Aby pokryć struny głosowe, woda musiałaby przejść przez tchawicę, a to spowodowałoby zakrztuszenie się.?

Pobierz Wyniki

W przypadku utraty głosu często stosuje się:

• Leki przeciwzapalne

• Płukanki lecznicze

• Nic

Kiedy traci się głos, często leczy się go za pomocą:

Poprawnie! Odpowiedziałeś:

Zapalenie krtani zwykle ustępuje samoistnie. Zazwyczaj jest ono spowodowane przez wirusy lub zbyt częste używanie głosu. Te czynniki powodują zapalenie krtani – skrzynki głosowej, w której znajdują się struny głosowe – i powodują chrypkę. Zgłoś się do lekarza, jeśli chrypka trwa dłużej niż 2 tygodnie, jeśli kaszlesz krwią, masz problemy z oddychaniem lub przełykaniem. Mogą to być objawy poważniejszego schorzenia, takiego jak kwaśny refluks lub narośl na strunach głosowych.

Uzyskaj wyniki

Zmiany głosu są częstym objawem choroby Parkinsona.

• Prawda

• False

Zmiany głosu są częstym objawem choroby Parkinsona.

Prawidłowo! Odpowiedziałeś:

Zdarza się to u około 90% osób cierpiących na tę chorobę. Może stać się cichszy, zadyszany lub ochrypły. Może to być spowodowane zmianami w mózgu, które utrudniają kontrolę nad strunami głosowymi. Niektórzy chorzy mówią wolniej, a inni – około 10% – znacznie szybciej.

Pobierz Wyniki

Twój wynik:

08 Podziel się swoim wynikiem: Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze 0% Udostępnij swój wynik: Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze

Wyniki:

Quiz powtórkowy Share on Facebook Share on Twitter Share on Pinterest Email

Lekarz wyjaśnia zespół dehiscencji kanału – objawy, przyczyny i leczenie.

Zespół dehiscencji kanału (zwany również zespołem dehiscencji kanału półkolistego górnego lub SSCD) jest zaburzeniem, które wpływa na równowagę i słuch.

„Dehiscencja to inaczej dziura, rozdarcie lub otwór, który się tworzy. Zwykle jest to spowodowane sposobem, w jaki ucho wewnętrzne kształtuje się w macicy. W przypadku SSCD mamy do czynienia z dziurą lub bardzo cienkim miejscem w kości ucha, która pomaga organizmowi zachować równowagę. Może to również powodować problemy z docieraniem dźwięku do ucha.

SSCD jest rzadkim schorzeniem. Rozpoznano ją u zaledwie 1%-2% populacji. Nie u wszystkich osób z tym zespołem występują objawy, dlatego liczba osób cierpiących na tę chorobę może być nieco wyższa.

Choroba dotyka w równym stopniu mężczyzn i kobiety. Ludzie zazwyczaj dowiadują się, że mają go w wieku 40 lat.

Objawy zespołu rozszczepienia kanału słuchowego (Canal Dehiscence Syndrome)

W przypadku SSCD może wystąpić jeden lub więcej z poniższych objawów:

• echo dźwięków w uchu, np. podczas jedzenia lub mówienia (tzw. autofonia)

• uczucie pełności w uszach

• Ubytek słuchu? (dowiedz się więcej o różnych rodzajach ubytków słuchu, w tym o ubytkach słuchu o niskiej częstotliwości).

• Szumy wewnętrzne, takie jak bicie serca, które są głośniejsze niż zwykle

• Szybkie ruchy oczu na boki lub w górę i w dół (tzw. oczopląs)

• Dzwonienie w uszach

• Dźwięk pulsu w uszach

• Uczucie, że przedmioty poruszają się, podczas gdy tak nie jest (tzw. oscylopsja)

• Niestałość

• Zawroty głowy lub zawroty głowy

Objawy te mogą wystąpić, gdy:

• kaszlu lub kichania

• Odczuwanie zmian ciśnienia

• Słyszeć głośne dźwięki

• Podnosić ciężkie przedmioty

• Naprężaj

Przyczyny zespołu rozszczelnienia kanału

W trzech małych, zapętlonych strukturach wewnątrz ucha, zwanych kanałami półkolistymi, znajduje się płyn, który przemieszcza się podczas ruchu. Kiedy płyn się porusza, poruszają się również maleńkie włoski wewnątrz kanałów. W ten sposób mózg otrzymuje informacje o położeniu ciała. Mózg wykorzystuje te informacje i mówi mięśniom, jak mają działać, aby pomóc w utrzymaniu równowagi. Więcej informacji: Wszystko, co powinieneś wiedzieć o ubytku słuchu i równowadze.

Kanał, który znajduje się najwyżej w uchu – kanał półkolisty górny – jest pokryty kością. W przypadku SSCD w kości tej znajduje się otwór lub bardzo cienkie miejsce. Wpływa to na reakcję czujników na ruch.

Przyczyną SSCD może być kilka czynników, w tym:

• gen przekazany przez rodziców, który powodował, że kość w tym obszarze nie rosła wystarczająco grubo

• Choroba zakaźna

• Jakiś rodzaj urazu, który uszkodził kość

Na SSCD można zachorować w obu uszach. U niektórych osób występuje w obu. W takim przypadku zazwyczaj jedno ucho wywołuje więcej objawów niż drugie.

Diagnostyka zespołu rozszczepienia kanału słuchowego (ang. Canal Dehiscence Syndrome)

Lekarz przeprowadzi badanie i zada pytania dotyczące objawów i czasu ich występowania. Być może będzie chciał wykonać badanie zwane wideonystagmografią (VNG). Badanie to polega na pomiarze ruchów gałek ocznych w celu wykrycia oznak problemów ze zmysłem równowagi.

Pacjent zostanie poproszony o założenie gogli, które będą rejestrować ruchy jego oczu.

Pacjent będzie śledził wzrokiem cele, a osoba przeprowadzająca badanie może ustawiać głowę w różnych pozycjach. Może także użyć powietrza lub wody, aby nieznacznie zmienić temperaturę w przewodzie słuchowym. Przez krótki czas pacjent może odczuwać szarpane ruchy gałek ocznych.

Po przeprowadzeniu badania VNG lekarz może zlecić również wykonanie badania zwanego badaniem przedsionkowych potencjałów wywołanych (VEMP). Badanie to sprawdza odruch mięśnia szyi, który reaguje na dźwięk.

Do mięśnia przykładana jest elektroda. Następnie pacjent będzie słyszał w jednym uchu dźwięki o niskiej lub średniej częstotliwości, a lekarz będzie obserwował wyniki na monitorze.

Jeśli lekarz podejrzewa, że u pacjenta występuje SSCD, może zlecić wykonanie tomografii komputerowej ucha w celu wykrycia otworów w kości nad kanałami słuchowymi. W badaniu tym wykorzystuje się promieniowanie rentgenowskie wykonane pod różnymi kątami, co pozwala uzyskać pełniejszy obraz ucha.

Leczenie zespołu rozszczepienia kanału słuchowego (ang. Canal Dehiscence Syndrome)

Jeśli objawy są niewielkie, możesz po prostu unikać czynników wywołujących dolegliwości, takich jak głośne dźwięki lub zmiany wysokości. Jeśli w wyniku SSCD doszło do utraty słuchu, lekarz może zalecić stosowanie aparatów słuchowych.

W przypadku nasilenia niektórych objawów, takich jak oscylopsja, zaburzenia równowagi czy autofonia, lekarz może zasugerować leczenie operacyjne. Najczęstszą metodą operacyjną stosowaną w leczeniu SSCD jest metoda z dojścia środkowego dołu czaszki. Lekarz pobiera część tkanki lub niewielki fragment kości z czaszki i zasklepia otwór.

Nowsza procedura, zwana podejściem transmastoidalnym, przywraca normalny przepływ energii akustycznej do ślimaka. Czas rekonwalescencji jest krótszy.

Twój układ nerwowy kontroluje wszystko – od bicia serca po emocje. Zobacz, gdzie znajdują się poszczególne jego części i do czego służą, korzystając z tego pokazu slajdów.

1/22

Układ nerwowy, składający się z miliardów komórek nerwowych zwanych neuronami, umożliwia Ci wszystko – od oddychania, przez chodzenie, po sen. Składa się on z dwóch głównych części: centralnego układu nerwowego, który obejmuje mózg i rdzeń kręgowy, oraz obwodowego układu nerwowego (wszystkie inne nerwy w organizmie).

Kto tu rządzi?

2/22

Układ nerwowy działa zarówno na zasadzie autopilota, jak i pod kontrolą użytkownika. Działanie dobrowolne to coś, co wymaga świadomej myśli, np. chodzenie lub klaskanie w dłonie. Wykorzystywane są wtedy nerwy somatyczne. Czynności mimowolne to takie, jak bicie serca, które zachodzą niezależnie od tego, czy myślimy lub robimy cokolwiek w tym kierunku. Jest to układ autonomiczny.

Układ nerwowy współczulny

3/22

Ta część układu autonomicznego jest odpowiedzialna za reakcję organizmu „walcz lub uciekaj”. Kiedy napotykasz zagrożenie, Twój współczulny układ nerwowy zaczyna działać, szybko zmieniając procesy zachodzące w organizmie, takie jak oddychanie i tętno, tak abyś miał więcej energii i był gotowy stawić czoła niebezpieczeństwu lub uciec.

Parasympatyczny układ nerwowy

4/22

Druga część układu autonomicznego ma działanie odwrotne. Jest pedałem hamulca dla pedału gazu współczulnego układu nerwowego. Przejmuje on kontrolę nad reakcją „odpocznij i przetraw”, aby przywrócić normalny stan po ustąpieniu zagrożenia.

Nie wysysaj wody z mózgu

5/22

Stres, który nie odpuszcza, powoduje, że współczulny układ nerwowy jest w stanie gotowości. Z czasem może to doprowadzić do utraty bystrości umysłu. Możesz dłużej reagować na różne sytuacje i popełniać więcej błędów. (Wysoki poziom stresu wpływa także na zdrowie fizyczne, osłabiając układ odpornościowy i zwiększając ryzyko chorób serca).

Neurony

6/22

Dzięki nim mózg i ciało „rozmawiają” ze sobą. Komórki nerwowe wykorzystują specjalne części do komunikacji. Akson uwalnia substancję chemiczną zwaną neuroprzekaźnikiem, która jest odbierana przez dendryt innego neuronu, gdzie jest przekształcana w sygnał elektryczny. Neurony czuciowe reagują na takie zjawiska, jak dźwięk, zapach i dotyk, i przekazują informacje do mózgu. Neurony ruchowe przekazują informacje z mózgu do mięśni.

Komórki glejowe

7/22

Nazwa tych komórek pochodzi od greckiego słowa oznaczającego „klej”. Otaczają, podtrzymują i amortyzują neurony w mózgu i rdzeniu kręgowym. Ale to nie wszystko. Naukowcy zaczynają rozumieć rolę, jaką komórki glejowe odgrywają w funkcjonowaniu mózgu, chorobach neurologicznych i nie tylko. Na przykład niektóre z nich zapewniają wsparcie i odżywianie oraz pomagają w utrzymaniu odpowiedniego środowiska chemicznego dla sygnalizacji neuronów. Inne usuwają resztki i martwe neurony oraz pomagają w naprawie urazów układu nerwowego.

Mózg

8/22

Ten niezwykle złożony i ważny organ składa się z około 100 miliardów neuronów. Kontroluje ruchy, mowę, bicie serca i oddychanie. Jest źródłem wszystkich Twoich myśli i uczuć. Jest wielkości dwóch zaciśniętych pięści i waży około 3 kg, a chroni go czaszka i płyn, w którym pływa.

Cerebrum

9/22

Największa część mózgu jest podzielona na dwie połowy zwane półkulami. Lewa, która kontroluje prawą stronę ciała, u większości ludzi zajmuje się mową. Kontroluje również logikę, obliczenia matematyczne i wyciąganie faktów z pamięci. Prawa półkula, która kontroluje lewą stronę ciała, odpowiada również za muzykę, rozpoznawanie twarzy i rozumienie położenia swojego ciała w stosunku do tego, co znajduje się wokół nas – jest to tak zwana świadomość przestrzenna.

Cortex

10/22

Najbardziej zewnętrzna warstwa mózgu ma wiele zmarszczek i fałd. To tutaj znajduje się „istota szara” mózgu, która przetwarza informacje.

Zwoje podstawy (Basal Ganglia)

11/22

Tę sieć obwodów znajdziesz głęboko w półkulach mózgu. Zwoje podstawy koordynują ruch, zachowanie i emocje. Dzięki nim możliwe jest wykonywanie czynności, które następują po sobie, takich jak chodzenie i taniec, uczenie się wzorców, kształtowanie nawyków, przerywanie czynności i rozpoczynanie nowych. Uszkodzone zwoje podstawy są przyczyną chorób Parkinsona i Huntingtona.

Móżdżek

12/22

Móżdżek nadzoruje skomplikowane ruchy, postawę i równowagę. Koordynuje różne grupy mięśni i doskonali ruchy poprzez praktykę, np. uderzanie piłeczki golfowej lub krążka hokejowego. Dzięki niemu chodzenie może być płynnym, ciągłym ruchem.

Amygdala

13/22

Ten obszar w kształcie migdała jest odpowiedzialny za emocje i niektóre zachowania. Uważa się, że amygdala pomaga nam we wszystkim, od tworzenia wspomnień po odbieranie sygnałów społecznych. Włącza alarm, który uruchamia reakcję organizmu „walcz lub uciekaj” w obliczu zagrożenia.

Hipokamp

14/22

Po każdej stronie w pobliżu centrum mózgu znajduje się jeden hipokamp. Pomagają one w uczeniu się i zapamiętywaniu ważnych informacji o tym, kto, co i gdzie – takich jak imię szefa czy położenie domu – oraz w przekształcaniu wspomnień krótkotrwałych w długotrwałe. Jest to jeden z pierwszych obszarów uszkodzonych przez chorobę Alzheimera.

Wzgórze

15/22

Ta górna część pnia mózgu jest czymś w rodzaju poczty dla zmysłów. Odbiera sygnały związane ze wzrokiem, węchem, słuchem, smakiem i dotykiem, a następnie przekazuje informacje do innych części mózgu.

Pons

16/22

Ta kluczowa stacja przekaźnikowa jest środkową częścią pnia mózgu i pomostem między móżdżkiem a móżdżkiem. Stąd pochodzą nerwy, które kontrolują mimikę twarzy, ruchy gałek ocznych i kontrolę pęcherza. Prawdopodobnie tam też powstają Twoje sny.

Medulla Oblongata

17/22

Śródpiersie zajmuje się czynnościami autonomicznymi, o których nie myślisz, takimi jak oddychanie, ciśnienie krwi i rytm serca. Odgrywa również ważną rolę w żuciu i połykaniu oraz oddychaniu. Znajduje się w dolnej części pnia mózgu, gdzie pomaga w przekazywaniu sygnałów między mózgiem a rdzeniem kręgowym.

Rdzeń kręgowy

18/22

Jest prawdopodobnie mniejszy, niż myślisz: ma około 17 cali długości (przekątna ekranu dużego laptopa) i mniej niż 1/2 cala szerokości, jest cieńszy niż palec dorosłego człowieka. Biegnie od podstawy mózgu w dół pleców, otoczony przez kości zwane kręgami. Wiązki włókien nerwowych, chronionych przez tkankę i płyn, przenoszą informacje z mózgu do ciała.

Nerwy obwodowe

19/22

Jeśli centralny układ nerwowy jest głównym biurem, to obwodowy układ nerwowy jest pracownikami w terenie. Istnieje 12 nerwów czaszkowych, które łączą się z mózgiem, w tym te, które pozwalają nam czuć zapach, widzieć, uśmiechać się i połykać. Z rdzenia kręgowego, pomiędzy kręgami, odchodzi kolejnych 31 par korzeni nerwowych (jeden czuciowy, drugi ruchowy). Największym pojedynczym nerwem jest nerw kulszowy. Biegnie on od miednicy w dół po tylnej stronie uda.

Jelitowy układ nerwowy

20/22

Kiedy ktoś mówi o „drugim mózgu”, ma na myśli właśnie ten układ. Jest to odrębna sieć ponad 100 milionów komórek nerwowych, które znajdują się w przewodzie pokarmowym i kontrolują proces trawienia, np. przesuwanie treści pokarmowej do żołądka (i na końcu jego opróżnianie), rozkładanie pokarmu i wchłanianie składników odżywczych.

Choroby i stany chorobowe

21/22

Infekcje, urazy, trucizny, a nawet wysoki poziom cukru we krwi mogą uszkodzić część układu nerwowego. Udar, zapalenie opon mózgowych, polio, migrena, zespół cieśni nadgarstka, epilepsja, stwardnienie rozsiane i półpasiec to choroby układu nerwowego. Lekarze, którzy je leczą, są nazywani neurologami.

Zdrowe nawyki

22/22

Dbanie o siebie pomoże również Twojemu systemowi nerwowemu. Dużo śpij. Nie pal. Znajdź sposoby na relaks. Ćwiczenia fizyczne mają działanie przeciwstarzeniowe na mózg i mogą chronić przed utratą pamięci. Dobrze się odżywiaj, jedz dużo warzyw, owoców i kwasów omega-3; ogranicz węglowodany, unikaj słodyczy oraz tłuszczów nasyconych i trans. Spędzaj czas z przyjaciółmi i ucz się nowych umiejętności, aby usprawnić pracę mózgu.

Propriocepcja to zdolność organizmu do wyczuwania ruchu i działania. Dowiedz się więcej o przyczynach, objawach i sposobach leczenia zaburzeń propriocepcji.

Bez propriocepcji nie byłbyś w stanie poruszać się bez zastanawiania się nad następnym krokiem. Propriocepcja pozwala Ci chodzić bez świadomego zastanawiania się, gdzie postawić stopę. Dzięki niej można dotknąć łokcia z zamkniętymi oczami.

Anatomia propriocepcji

Propriocepcja jest wynikiem działania receptorów czuciowych w układzie nerwowym i ciele. Większość z tych receptorów znajduje się w mięśniach, stawach i ścięgnach.

Kiedy się poruszasz, receptory wysyłają do mózgu szczegółowe komunikaty dotyczące pozycji i działań. Mózg przetwarza te komunikaty i współpracuje z układem wzrokowym, nerwowym i przedsionkowym, tworząc percepcję tego, gdzie znajduje się ciało i jak się porusza.

Co to jest zaburzenie propriocepcji?

Niektóre schorzenia mogą utrudniać propriocepcję. Jeśli masz zaburzenia propriocepcji, możesz mieć następujące objawy:

• Upadek podczas chodzenia po nierównej powierzchni

• Nie rozumiesz swojej własnej siły. Na przykład, możesz nie wiedzieć, ile siły należy użyć podczas pisania lub podnoszenia cegły

• Brak koordynacji ruchowej, np. trudności z chodzeniem prosto

• Problemy z utrzymaniem równowagi, które mogą powodować problemy podczas wchodzenia i schodzenia po schodach lub być przyczyną upadków

Te schorzenia mogą być przyczyną zaburzeń propriocepcji:

• Urazy mózgu

• Zaburzenia ze spektrum autyzmu (ASD)

• Stwardnienie rozsiane (MS)

• Stwardnienie zanikowe boczne (ALS) lub choroba Lou Gehrigsa

• Urazy stawów

• Operacje wymiany stawów, zwłaszcza biodrowych

• Choroba Parkinsona

• Choroba Huntingtona

• Udar mózgu

• Zapalenie stawów

• Przepuklina dysku

• Neuropatia obwodowa?

Diagnozowanie zaburzeń propriocepcji

Jeśli u pacjenta występują objawy zaburzeń propriocepcji, lekarz zapyta o stan zdrowia i historię choroby, w tym przebyte ostatnio operacje i istniejące schorzenia.

Następnie zbada cię i przeprowadzi testy propriocepcji. Należą do nich:

Test TTDPM. Test ten jest wykonywany na różnych stawach całego ciała. Lekarz używa urządzenia, które porusza jedną z kończyn w określonym kierunku z różną prędkością, podczas gdy pacjent ma zawiązane oczy. Pacjent podaje, w którym kierunku jego zdaniem odbywał się ruch.

Test JPR. Test ten, podobny do testu TTDPM, wymaga użycia maszyny i opaski na oczy. Podczas gdy pacjent ma zawiązane oczy, maszyna porusza jednym z jego stawów w określonym kierunku. Następnie staw powraca do pozycji wyjściowej. Pacjent będzie próbował samodzielnie odtworzyć ten ruch.

Test Znalezienia Kciuka. Lekarz ustawia dłoń w określonej pozycji. Mając zamknięte oczy, należy dotknąć kciuka jednej ręki drugim palcem wskazującym i kciukiem.

Test propriocepcji dystalnej. Lekarz przesuwa duży palec u nogi w górę i w dół przed pacjentem. Następnie pacjent próbuje powtórzyć ten ruch z zamkniętymi oczami.

Sekwencyjne dotykanie palców. Dotykasz kciuka każdym z palców, zaczynając od palca wskazującego.

Test Romberga. Jest to najbardziej rozpowszechniony test zaburzeń propriocepcji. Przez 30 sekund stój samodzielnie z zamkniętymi oczami i złączonymi piętami. Jeśli podczas tych 30 sekund stracisz równowagę, możesz mieć zaburzenia propriocepcji.

Polowy test trzeźwości. Jest to ta sama seria testów, którą funkcjonariusze organów ścigania wykorzystują do badania pijanych kierowców. Standardowy polowy test trzeźwości (SFST) obejmuje test chodzenia i obracania (WAT), test oczopląsu spojrzenia poziomego (HGN) oraz test stania na jednej nodze (OLS).

• W teście WAT? Chodzisz po linii prostej, stawiając jedną stopę przed drugą.

• Test HGN wymaga podążania wzrokiem za wolno poruszającym się ołówkiem lub innym przedmiotem

• Czy w teście OLS stoisz jedną nogą na podłodze?

Jeśli lekarz uzna, że zaburzenie propriocepcji jest wynikiem urazu lub innego schorzenia, może być konieczne wykonanie tych badań:

• Badanie szybkości przewodzenia nerwów, w którym wykorzystuje się elektrody w celu sprawdzenia sprawności działania nerwów

• Zdjęcia rentgenowskie

• Badania krwi

• Rezonans magnetyczny?

Leczenie zaburzeń propriocepcji

Oprócz leczenia tego, co jest przyczyną zaburzeń propriocepcji, prawdopodobnie będziesz także wykonywać ćwiczenia i prowadzić terapię, aby poprawić swoją koordynację i równowagę.

Oto kilka popularnych sposobów leczenia zaburzeń propriocepcji:

• Tai chi, które może poprawić propriocepcję w nogach.

• Ćwiczenia rdzenia, które poprawiają równowagę

• Fizykoterapia, która zwiększa siłę, zdolności motoryczne i równowagę

• Trening stymulacji somatosensorycznej, w którym wykorzystuje się ćwiczenia lub stymulację elektryczną w celu poprawy propriocepcji ?

Trening propriocepcji może również zmniejszyć ryzyko urazów i pogorszenia stanu mięśni. Porozmawiaj z lekarzem o tym, jakie ćwiczenia przyniosłyby Ci największe korzyści, biorąc pod uwagę historię choroby, ogólny stan zdrowia i wiek. Lekarz opracuje indywidualny plan leczenia zaburzeń propriocepcji.

Ataxia to utrata kontroli nad mięśniami i równowagi. Poznaj rodzaje i objawy tego schorzenia neurologicznego.

Ataksja sama w sobie nie jest zaburzeniem ani chorobą – jest oznaką innych zaburzeń lub chorób leżących u jej podłoża. Lekarze odkryli od 50 do 100 różnych ataksji. Są one pogrupowane w kategorie w zależności od tego, co je wywołuje, lub od tego, której części ciała dotyczą.

Rodzaje ataksji według obszaru dotkniętego chorobą

Ataksja jest spowodowana uszkodzeniem różnych obszarów ośrodkowego układu nerwowego. Lekarze kategoryzują je według konkretnej części mózgu, która jest najbardziej dotknięta, w tym:

• Móżdżek (mózg)

• Czuciowe (nerwy)

• Przedsionkowe (uszy)

Ataksja móżdżkowa

Móżdżek to część mózgu odpowiedzialna za równowagę i koordynację. Jeśli część móżdżku zacznie się zanikać, może wystąpić ataksja móżdżkowa. Czasami może to również dotyczyć rdzenia kręgowego. Jest to najczęstsza postać ataksji.

Objawy ataksji móżdżkowej obejmują:

• Zmiany w głosie

• Zawroty głowy

• Zmęczenie

• Bóle głowy

• Drżenia mięśniowe

• niewyraźna mowa

• Kłopoty z chodzeniem

• Szeroki chód

Ataksja czuciowa

Ataksja czuciowa jest wynikiem uszkodzenia nerwów w rdzeniu kręgowym lub w obwodowym układzie nerwowym. Jest to ta część układu nerwowego, która znajduje się poza mózgiem i rdzeniem kręgowym.

W przypadku ataksji czuciowej, z powodu uszkodzenia nerwów, pacjent ma słabsze czucie w stopach i nogach, co powoduje, że mózg nie przekazuje mu informacji zwrotnych o położeniu ciała względem podłoża. Nazywa się to również ataksją proprioceptywną.

Objawy ataksji czuciowej obejmują:

• Trudności z dotknięciem palcem do nosa przy zamkniętych oczach

• Niezdolność do odczuwania wibracji

• Problemy z chodzeniem w słabym świetle

• Chodzenie ciężkim krokiem lub tupanie podczas chodzenia

Ataksja przedsionkowa

Ataksja przedsionkowa wpływa na układ przedsionkowy. Układ ten składa się z ucha wewnętrznego i przewodów słuchowych, w których znajduje się płyn. Wykrywają one ruchy głowy i pomagają w utrzymaniu równowagi i orientacji przestrzennej.

W przypadku uszkodzenia nerwów w układzie przedsionkowym mogą wystąpić następujące problemy:

• Niewyraźne widzenie i inne problemy z oczami

• Nudności i wymioty

• Problemy z utrzymaniem pozycji stojącej i siedzącej

• Zataczanie się podczas chodzenia

• Problemy z chodzeniem w linii prostej

• Zawroty głowy (Vertigo, or dizziness)

Przyczyny ataksji

Około 150 000 osób w Stanach Zjednoczonych cierpi na jakąś formę ataksji. Istnieją różne przyczyny tej choroby. Niektóre z nich są genetyczne, inne nabyte, takie jak urazy, a jeszcze inne nie mają znanej jednoznacznej przyczyny.

Genetyczne. Po jednym lub obojgu rodzicach można odziedziczyć pewien zmutowany lub zmieniony gen, który powoduje ataksję. Możesz też odziedziczyć zmutowany gen, który powoduje zaburzenie, którego objawem jest ataksja.

Niektóre z określonych typów ataksji genetycznej obejmują:

• Ataksja telangiektazja

• Ataksja z apraksją okulomotoryczną

• Dominujące ataksje spastyczne

• Dominujące ataksje spinocerebellarne (SCA)

• Ataksja epizodyczna

• Ataksja Friedreicha

• Ataksje spastyczne recesywne

• Choroba Wilsona

Nabyta. Ataksja nabyta występuje w przypadku uszkodzenia rdzenia kręgowego lub nerwów. Uszkodzenie to może być wynikiem urazu lub choroby.

Niektóre z przyczyn ataksji nabytej mogą obejmować:

• Guzy mózgu

• Krwotok mózgowy (krwawienie)

• Mózgowe porażenie dziecięce

• Ospa wietrzna

• Wodogłowie, czyli zbyt duże nagromadzenie płynu w mózgu

• Uraz głowy

• Stwardnienie rozsiane

• Reakcje na niektóre nowotwory

• Niedobór witaminy E lub B12

Ataksja może również wystąpić w wyniku reakcji na niektóre leki, spożywania alkoholu, zażywania narkotyków lub kontaktu z trucizną.

Idiopatyczna. Ataksję nazywa się ataksją idiopatyczną, jeśli nie odziedziczyłeś zmutowanego genu, nie cierpiałeś na chorobę lub uraz, które mogły spowodować ataksję. Lekarz zdiagnozuje ataksję idiopatyczną, jeśli nie może znaleźć medycznej przyczyny objawów ataksji.

Najczęstszą ataksją idiopatyczną jest zanik wieloukładowy (MSA). Lekarze nie ustalili jeszcze możliwych przyczyn tej grupy ataksji. Mogą one wynikać z połączenia czynników środowiskowych i przyczyn genetycznych.

Diagnozowanie ataksji

Aby zdiagnozować ataksję, lekarz przeprowadzi badanie fizykalne. Sprawdzi równowagę i koordynację, słuch, wzrok, odruchy i pamięć.

Konieczne będzie także badanie neurologiczne, które może obejmować rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową. Badanie to ma na celu sprawdzenie struktury mózgu pod kątem występowania problemów.

W niektórych przypadkach lekarz może zalecić badanie płynu mózgowo-rdzeniowego. W tym celu lekarz wkłuje igłę w dolną część pleców i pobierze płyn, który zostanie wysłany do laboratorium w celu przeprowadzenia badań.

Aby wykluczyć genetyczne formy ataksji, konieczne może być przeprowadzenie badań genetycznych. Jednak nie wszystkie genetyczne postacie ataksji można wykryć za pomocą testów.

Leczenie ataksji

Najlepszy sposób leczenia objawów ataksji zależy od jej rodzaju. Nie ma specyficznego leczenia samej ataksji. Jeśli ataksja jest objawem innego zaburzenia, lekarz zajmie się leczeniem tego zaburzenia.

Jeśli jest ona spowodowana przyczyną, której można uniknąć, np. brakiem witamin lub narażeniem na działanie trucizn, lekarz pomoże rozwiązać problem powodujący ataksję.

Aby pomóc pacjentowi w radzeniu sobie z objawami, lekarz może zalecić:

• Poradnictwo

• Terapia fizyczna lub zajęciowa

• Terapia mowy

• Grupy wsparcia

Lekarz może również pomóc w znalezieniu narzędzi ułatwiających poruszanie się, takich jak laska czy chodzik. Istnieją również przybory ułatwiające jedzenie i mówienie. Dowiedz się więcej o kwalifikowaniu się do niepełnosprawności z powodu ataksji.

Dowiedz się więcej o pląsawicy, w tym o jej rodzajach, przyczynach, objawach i leczeniu.

Ruchy te mogą być małe i niespokojne lub duże i energiczne. Nazwa pląsawica pochodzi od greckiego słowa oznaczającego taniec.

Objawy pląsawicy

Niekontrolowane ruchy w pląsawicy mogą przybierać różne formy. Niektóre osoby z łagodną pląsawicą mogą maskować ruchy jako niepokój. W cięższych postaciach pląsawica może być serią gwałtownych ruchów, które przepływają z jednej części ciała do drugiej.

Niektóre rodzaje ruchów są typowe dla pląsawicy. Lekarze wykorzystują je do diagnozowania tego schorzenia. Do ruchów tych należą:

• Chwyt mleczarza. Osoby chore na pląsawicę mają trudności z utrzymaniem mięśni w stanie skurczu. Mogą nie mieć stabilnego chwytu. Zamiast tego ściskają i zwalniają mięśnie ruchem przypominającym dojenie.

• Język w pudełku. Kiedy osoba chora na pląsawicę próbuje wystawić język, wsuwa się on i wysuwa z ust. Objaw ten nazywany jest również językiem harlequina.

• Charakterystyczny chód. Osoby chore na pląsawicę mają charakterystyczny sposób chodzenia, który może być rozpoznany przez neurologów.

Chorea ma kilka innych wariantów:

• Atetoza. Jest to powolna postać pląsawicy, w której ruchy mają charakter skręcający, wijący się.

• Choreoatetoza. Choreoatetoza jest połączeniem pląsawicy i atetozy, z ruchami o średniej szybkości i intensywności.

• Ballism lub ballismus. Ta szybka postać pląsawicy ma gwałtowny przebieg, w którym kończyny są poruszane.

Przyczyny chorei

Chorea ma swoje źródło w zwojach podstawy mózgu, które kontrolują ruch. Naukowcy uważają, że pląsawica jest wywoływana, gdy zwoje podstawy otrzymują zbyt dużo dopaminy – substancji chemicznej, która pomaga w funkcjonowaniu nerwów. Zbyt duża ilość dopaminy może powodować problemy?

Najpowszechniej znaną przyczyną pląsawicy jest choroba Huntingtona, która jest zaburzeniem dziedzicznym. Może być jednak wiele innych przyczyn, z których niektóre są bardzo rzadkie.

U dziecka, które zachorowało na gorączkę reumatyczną po zakażeniu anginą lub szkarlatyną, może wystąpić przejściowa postać pląsawicy.

U osób z chorobami autoimmunologicznymi (np. toczeń) lub uszkodzeniami mózgu (np. guz mózgu lub udar) może wystąpić pląsawica. Niektóre zaburzenia endokrynologiczne (hormonalne) i metaboliczne, takie jak niedoczynność tarczycy, mogą powodować pląsawicę.

Różne leki, w tym leki stosowane w leczeniu choroby Parkinsona, mogą powodować pląsawicę jako efekt uboczny.

Diagnoza i leczenie

Lekarze rozpoznają pląsawicę na podstawie obserwacji objawów. Znalezienie przyczyny może być trudniejsze. Pomocne mogą być badania obrazowe i badania krwi.

Jeśli lekarz uważa, że pacjent ma pląsawicę, zapyta również o przyjmowane leki.

Po ustaleniu przyczyny lekarz zdecyduje, czy konieczne jest leczenie. Dzieje się tak, ponieważ w niektórych przypadkach pląsawica może ustąpić bez leczenia. Czasami lekarze leczą chorobę podstawową lub dostosowują leki, które wywołują pląsawicę.

Lekarz przepisze także leki, które pomogą kontrolować ruchy. Większość z tych leków blokuje działanie dopaminy.

Mimo że lekarze mogą zastosować operację mózgu w leczeniu pląsawicy, może ona spowodować poważne komplikacje.

Głęboka stymulacja mózgu to kolejna technika testowana jako metoda leczenia pląsawicy. Jest ona już stosowana u niektórych osób z chorobą Parkinsona. Innym sposobem leczenia może być przeszczep komórek.

Chorea w chorobie Huntingtona

Choroba Huntingtona jest najbardziej znaną przyczyną pląsawicy. Jest to rzadka choroba, która dotyka tylko jedną na 10 000 do 20 000 osób. Różni się ona od innych chorób powodujących pląsawicę, ponieważ jest nieuleczalna i w końcu prowadzi do śmierci.

Choroba Huntingtona, pierwotnie znana jako pląsawica Huntingtona, pojawia się, gdy pewne części zwojów podstawy ulegają zwyrodnieniu.

Pierwszym objawem tej choroby są problemy z poruszaniem się, które zwykle zaczynają się między 35. a 40. rokiem życia. Związane z tym problemy psychiczne zaczynają się mniej więcej w tym samym czasie, co problemy z poruszaniem się, ale mogą nie być tak oczywiste.

Genetyka choroby Huntingtona

Dzieci, których rodzice chorują na chorobę Huntingtona, mają 50% szans na zachorowanie na tę chorobę. Naukowcy odkryli wadliwy gen, który powoduje tę chorobę, w 1993 roku.

Obecnie można wykonać badania genetyczne w kierunku choroby Huntingtona, aby:

• Potwierdzić diagnozę choroby Huntingtona, jeśli występują u Ciebie następujące objawy

• Dowiedz się, czy zachorujesz, jeśli twoi rodzice lub inni krewni mają chorobę Huntingtona lub podobną chorobę

• Dowiedz się dzięki badaniom prenatalnym, czy Twoje nienarodzone dziecko będzie miało tę chorobę?

Obecnie badania prenatalne stanowią jedynie około 1% badań wykonywanych w kierunku Huntingtona. W większości przypadków osoby, u których dziecka wykryto gen choroby Huntingtona, decydują się nie mieć dzieci.

Jeśli jesteś zainteresowany badaniem genetycznym w kierunku HD, skorzystaj najpierw z poradnictwa genetycznego. Może ono pomóc w poradzeniu sobie z psychologicznym wpływem wyników badań.

Choroba układu nerwowego zwana afektem rzekomobulwarowym może powodować niekontrolowany płacz i śmiech. Dowiedz się więcej o objawach, przyczynach, diagnozie, leczeniu i wskazówkach, jak radzić sobie z PBA.

Afekt rzekomobulwarowy to zaburzenie układu nerwowego, które może powodować śmiech, płacz lub złość bez możliwości kontrolowania, kiedy to się dzieje.

PBA jest również nazywany:

• Dysregulacją emocjonalną

• Nietrzymanie moczu na tle emocjonalnym

• Labilność emocjonalna

• Mimowolny płacz

• Patologiczny śmiech i płacz

Objawy afektu rzekomobulwarowego

Jeśli ty lub ktoś, kogo kochasz, cierpi na afekt rzekomy lędźwiowy, możesz zauważyć

• Nagłe, intensywne napady płaczu lub śmiechu, nad którymi nie można zapanować

• Płacz lub śmiech, który wydaje się nieadekwatny do sytuacji

• Wybuchy frustracji i gniewu

• Wyraz twarzy nieadekwatny do emocji

Wybuchy mogą występować kilka razy dziennie lub wiele razy w miesiącu.

Objawy nie są związane z nastrojem. Innymi słowy, można czuć się szczęśliwym, ale zacząć płakać i nie być w stanie tego powstrzymać. Można też czuć się smutnym, ale zacząć się śmiać, kiedy nie powinno się tego robić. Możesz po prostu dużo płakać lub dużo się śmiać. Niektórzy twierdzą, że objawy pojawiają się tak szybko, że przypominają napad. Łatwo jest pomylić te objawy z objawami depresji lub choroby dwubiegunowej.

Osoba cierpiąca na PBA może odczuwać niepokój lub zakłopotanie w miejscach publicznych. Możesz obawiać się przyszłego epizodu i mieć skłonność do odwoływania planów z przyjaciółmi lub rodziną. Może to również prowadzić do depresji lub stanów lękowych.

Osoby opiekujące się chorą osobą mogą czuć się zdezorientowane lub sfrustrowane. Emocjonalne obciążenia związane z chorobą mogą w znacznym stopniu wpłynąć na powrót do zdrowia i jakość życia. Ważne jest, aby szukać opieki i leczenia u wykwalifikowanego lekarza.

Przyczyny afektu rzekomobulwarowego

Naukowcy uważają, że afekt rzekomobulwarowy może być wynikiem uszkodzenia kory przedczołowej – obszaru mózgu, który pomaga kontrolować emocje. Pewną rolę mogą odgrywać również uszkodzenia innych części mózgu, a także zmiany w substancjach chemicznych mózgu związanych z depresją i nadmiernym nastrojem (manią).

Uraz lub choroba, która wpływa na mózg, może prowadzić do afektu pseudobulwarowego. Inne schorzenia mózgu często związane z PBA to:

• choroba Alzheimera

• Stwardnienie zanikowe boczne (ALS)

• Guz mózgu

• Demencja

• Stwardnienie rozsiane

• Choroba Parkinsona

• Urazowe uszkodzenie mózgu

Diagnoza urazu rzekomobulwarowego

Jeśli ty lub ktoś, kogo kochasz, dużo płacze lub śmieje się i nie wiesz dlaczego, porozmawiaj z lekarzem. PBA jest trudny do zdiagnozowania, ponieważ naśladuje inne problemy, takie jak depresja lub inne zaburzenia nastroju.

Należy powiedzieć lekarzowi o wszystkich objawach, w tym o tym, kiedy występują i jak długo trwają. Pomocne może być prowadzenie dziennika epizodów płaczu i śmiechu.

Aby zdiagnozować PBA, lekarz nie musi przeprowadzać badań. Jednak aby wykluczyć formę padaczki, która może powodować podobne objawy, może zlecić wykonanie elektroencefalogramu (EEG), bezbolesnego badania, które śledzi fale mózgowe.

Dwa kwestionariusze pomagają określić, czy śmiech i płacz są objawami PBA:

• Skala Patologicznego Śmiechu i Płaczu (Pathological Laughing and Crying Scale – PLACS): Lekarz zadaje pacjentowi pytania dotyczące epizodów, w tym tego, jak długo trwały, jak były związane z jego nastrojem i sytuacją społeczną oraz jak bardzo czuł się po nich zdenerwowany.

• Center for Neurologic Study-Lability Scale (CNS-LS): Odpowiadasz na pytania dotyczące Twoich objawów. Jak często je masz? Jak się czujesz? Na przykład: „Bardzo łatwo płaczę” lub „Łatwo wpadam w śmiech”.

Leczenie afektu rzekomobulwarowego

Lekarze mogą przepisywać leki przeciwdepresyjne w celu kontrolowania objawów afektu rzekomobębenkowego. W 2010 roku FDA zatwierdziła dekstrometorfan/chinidynę (Nuedexta), pierwszy lek na PBA. Badania wykazały, że pomaga on kontrolować wybuchy płaczu i śmiechu u osób z SM i ALS.

Życie z afektem rzekomobulwarowym

Aby pomóc sobie i swoim bliskim złagodzić niepokój podczas epizodu PBA i poczuć większą kontrolę nad swoim zdrowiem, spróbuj wykonać następujące czynności:

• Rozmawiaj z osobami z Twojego otoczenia o PBA i o tym, jak wpływa na Ciebie i Twoją rodzinę. Dzięki temu nie będą zaskoczeni ani zdezorientowani, gdy wystąpi epizod choroby.

• Należy zapisywać epizody w dzienniku, podając co je wywołało i jak długo trwały. Będzie to pomocne podczas rozmowy z lekarzem na temat możliwych metod leczenia.

• Rozmawiaj z innymi osobami, które cierpią na PBA. Rozumieją one, jak to jest i mogą mieć inne wskazówki, które mogą Ci pomóc.

• Zmień pozycję. Jeśli czujesz, że zbliża się napad śmiechu lub płaczu, zmień pozycję siedzącą lub stojącą.

• Powoli i głęboko oddychaj. Wykonuj te czynności podczas epizodu, aż poczujesz, że panujesz nad sytuacją.

• Odpręż się. Zaostrzenie choroby ma charakter emocjonalny i może powodować napięcie mięśni. Po jego wystąpieniu rozluźnij ramiona i czoło.

Dowiedz się od lekarza, jak diagnozuje się CIDP.

W gabinecie lekarskim

Lekarz zapyta pacjenta o historię zdrowia, a także będzie chciał poznać objawy, czas ich występowania oraz ewentualne inne problemy, takie jak zmęczenie. Podczas badania fizykalnego lekarz może sprawdzić:

• Czy mięśnie nie są osłabione

• Twoja równowaga

• Twój refleks

• Zdolność do odczuwania wrażeń w dłoniach, stopach, ramionach i nogach

Więcej testów

Lekarze stosują kilka różnych testów, które pomagają w postawieniu diagnozy. Należą do nich:

Badanie to sprawdza, jak mięśnie reagują na stymulację nerwów. Podczas badania EMG lekarz wprowadza bardzo cienką igłę do mięśnia, a urządzenie rejestruje aktywność mięśnia. Inną częścią badania EMG jest badanie przewodnictwa nerwowego. Do badania przewodnictwa nerwowego wykorzystuje się czujniki zwane elektrodami, przyklejane do skóry. Czujniki te mierzą, jak szybko i silnie sygnały przemieszczają się między nerwami.

Podczas tej procedury lekarz stosuje leki, które znieczulają plecy. Następnie wprowadzi cienką igłę do kręgosłupa. Z igły zostanie pobrana niewielka ilość płynu rdzeniowego, który zostanie zbadany w laboratorium. Jeśli badanie wykaże, że pacjent ma dużo białych krwinek, może to oznaczać, że objawy są spowodowane infekcją lub chorobą, która nie jest CIDP. Badanie może jednak sugerować CIDP, jeśli poziom białek jest wysoki, a liczba komórek prawidłowa.

. Polega ona na usunięciu niewielkiego fragmentu nerwu podczas zabiegu ambulatoryjnego. Specjaliści zbadają go pod kątem stanu zapalnego, zmian we włóknach i innych objawów CIDP. Biopsja nerwu jest często uważana za ważny element diagnostyki CIDP.

. Nie istnieje badanie krwi na obecność CIDP. Mimo to, lekarz może pobrać krew w celu sprawdzenia, czy nie występują inne schorzenia i choroby, które mogą powodować uszkodzenie nerwów i podobne objawy. Cukrzyca typu 2, toczeń i choroba z Lyme mogą wywoływać drętwienie i osłabienie.

Czasami lekarz może nie być pewien, czy pacjent ma CIDP, ale może rozpocząć leczenie. Jeśli powstrzyma ono lub poprawi objawy, jest to mocny dowód na poparcie diagnozy CIDP.

Dyzartria to niewyraźna mowa, ponieważ pacjent ma trudności z kontrolowaniem mięśni, których używa do mówienia. Dowiedz się więcej o różnych typach dyzartrii i sposobach ich leczenia.

Dyzartria to stan, w którym część mózgu kontrolująca wargi, język, struny głosowe i przeponę nie działa prawidłowo. Trudno jest poruszać tymi mięśniami we właściwy sposób. Dyzartria jest często spowodowana chorobą.

Niektóre osoby z dyzartrią mają tylko niewielkie problemy z mową. Inni mają tak duże problemy z wypowiadaniem słów, że inni ludzie mogą nie być w stanie ich dobrze zrozumieć. Pomocą może służyć logopeda.

Rodzaje dyzartrii

Rodzaje dyzartrii zależą od jej przyczyny lub objawów. Należą do nich:

• Spastyczność

• Hipokinetyczny

• Hiperkinetyczne

• Ataxic

• Dyskinetyczne

• Dystoniczny

• Flaccid

• Mieszane

Przyczyny dyzartrii

Przyczyny tego problemu z mową mogą obejmować:

• Stwardnienie zanikowe boczne (ALS), czyli choroba Lou Gehriga

• Uraz mózgu

• Guzy mózgu

• Mózgowe porażenie dziecięce

• Zespół Guillain-Barre’a

• Choroba Huntingtona

• Choroba z Lyme

• Leki

• Stwardnienie rozsiane

• Dystrofia mięśniowa

• Miastenia gravis

• Choroba Parkinsona

• Udar mózgu

• Choroba Wilsona

?

Objawy dyzartrii

W zależności od przyczyny, dyzartria może powodować zaburzenia mowy:

• Płaska strona

• Mają nierówny rytm

• Wyższe lub niższe dźwięki niż zwykle

• Szarpanie

• Monotonne

• Mumbled

• Nosowy lub skrzeczący

• Raspy

• Wolno lub szybko

• niewyraźnie

• Miękki, jak szept

• Ciąg dalszy:

Ponieważ dyzartria może utrudniać poruszanie wargami, językiem i szczęką, trudniej może być żuć i połykać. Problemy z połykaniem mogą powodować ślinienie się.

Ustalenie przyczyny dyzartrii

Jeśli nagle masz trudności z mówieniem, może to oznaczać udar mózgu. Należy natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe. Jeśli jednak dzieje się tak od jakiegoś czasu, udaj się do patologa mowy (speech-language pathologist – SLP). Zapyta on o wszelkie choroby, które mogą mieć wpływ na Twoją mowę.

Będzie chciał również sprawdzić siłę mięśni warg, języka i szczęki podczas mówienia. Logopeda może poprosić Cię o:

• Wystaw język

• Wydawaj różne dźwięki

• Przeczytaj kilka zdań

• Policz liczby

• Śpiewaj

• Zdmuchnij świeczkę

Może być konieczne wykonanie kilku badań, w tym:

• Badania obrazowe, takie jak rezonans magnetyczny lub tomografia komputerowa

• Badania krwi lub moczu

• Badania mózgu i nerwów, takie jak EEG lub elektromiografia

• Testy funkcji mózgu

• Tapping kręgosłupa

• Biopsja mózgu

Leczenie i terapia dyzartrii

Leczenie zależy od przyczyny dyzartrii, jej rodzaju i objawów. Po usunięciu przyczyny dyzartrii może nastąpić poprawa mowy.

Jeśli nadal masz dyzartrię, możesz zgłosić się do patologa mowy, który nauczy Cię:

• Ćwiczeń wzmacniających mięśnie jamy ustnej i szczęki

• Sposoby na wyraźniejsze mówienie, np. wolniejsze mówienie lub robienie przerw na złapanie oddechu

• Jak kontrolować oddech, by głos był głośniejszy

• Jak korzystać z urządzeń takich jak wzmacniacz, aby poprawić brzmienie swojego głosu

Terapeuta udzieli także wskazówek ułatwiających komunikację, takich jak

• Noś przy sobie notatnik lub smartfon. Jeśli ktoś Cię nie rozumie, napisz lub wpisz to, co chcesz powiedzieć.

• Upewnij się, że masz uwagę drugiej osoby.

• Mów powoli.

• Jeśli to możliwe, rozmawiaj twarzą w twarz. Druga osoba będzie w stanie lepiej Cię zrozumieć, jeśli będzie widziała ruchy Twoich ust.

• Staraj się nie rozmawiać w głośnych miejscach, np. w restauracji lub na przyjęciu. Zanim zaczniesz mówić, ścisz muzykę lub telewizor albo wyjdź na zewnątrz.

• Używaj mimiki twarzy lub gestów rąk, aby wyrazić swoją opinię.

• Używaj krótkich zwrotów i słów, które łatwiej jest Ci wypowiedzieć.

Wskazówki dla przyjaciół i rodziny osób z dyzartrią

Terapeuta będzie współpracował z rodziną pacjenta, aby pomóc im lepiej go zrozumieć. Może on zasugerować, aby Twoi bliscy

• Pytać, jeśli czegoś nie rozumieją

• Dać ci czas na dokończenie tego, co masz do powiedzenia

• Patrzą na Ciebie, kiedy z Tobą rozmawiają

• Powtórz część, którą zrozumieli, aby nie trzeba było powtarzać całej wypowiedzi

• Staraj się nie kończyć zdań za Ciebie

• Mówić do Ciebie tak, jak do innych osób

• Nadal włączać Cię do rozmowy

Osoby z ALS potrzebują dużo pomocy w wykonywaniu codziennych czynności. Jeśli jesteś opiekunem osoby z ALS, lekarz pomoże Ci jak pomóc sobie i uniknąć wypalenia zawodowego.

Bycie opiekunem dla członka rodziny lub przyjaciela z ALS może przynosić wiele korzyści. Jest to jednak także ciężka praca fizyczna i emocjonalna. Sztuką jest znalezienie równowagi między opieką a własnymi potrzebami, tak aby się nie wypalić.

Dowiedz się, jak opiekować się bliską osobą, nie zaniedbując przy tym siebie. Oto kilka wskazówek, które mogą w tym pomóc:

Dowiedz się więcej o ALS

Stwardnienie zanikowe boczne, zwane również chorobą Lou Gehriga, jest postępującą chorobą, która wpływa na mięśnie używane do chodzenia, mówienia i porozumiewania się. Kiedy lekarz lub pielęgniarka mówią o chorobie postępującej, mają na myśli taką, która z czasem stale się pogarsza lub rozprzestrzenia.

Jeśli wiesz dużo o ALS, będziesz w stanie lepiej wspierać swojego bliskiego. Zapoznaj się z objawami. Zapytaj lekarza, czego można się spodziewać w miarę postępu choroby. Skontaktuj się ze Stowarzyszeniem ALS lub innymi grupami, które zajmują się edukacją i udostępnianiem zasobów na temat tej choroby.

Poproś o pomoc

Osoby z ALS potrzebują wiele pomocy. Opieka nad chorym może być pracą 24 godziny na dobę. Nie próbuj radzić sobie z tym sam. To Cię wypali. Poproś innych członków rodziny lub przyjaciół, aby pracowali na zmianę. I zawsze, gdy ktoś oferuje pomoc, mów „tak”.

Zatrudnij pielęgniarkę lub pomoc domową, jeśli cię na to stać lub jeśli zapłaci za to twoje ubezpieczenie. Możesz też stworzyć społeczność opiekunów z pomocą programu Care Connection Stowarzyszenia ALS.

Przekazuj informacje na stronie

Utrzymuj bliski kontakt z lekarzem bliskiej osoby i innymi członkami zespołu opieki.

Chodź na wizyty lekarskie. Zadawaj pytania, gdy nie jesteś pewien rutynowych czynności związanych z opieką. Proś o pomoc lub radę, gdy jej potrzebujesz.

Dbaj o siebie

Opiekując się ukochaną osobą, nie zapominaj o sobie. Twoje potrzeby też są ważne. Wygospodaruj czas na rzeczy, które lubisz. Idź na spacer. Posłuchaj muzyki. Zrób sobie masaż. Idź na zakupy lub do kina.

Te czynności pomagają także zwalczać stres, który jest powszechny wśród opiekunów. Jeśli czujesz się przytłoczony, umów się na spotkanie z terapeutą lub po prostu porozmawiaj z przyjacielem.

Utrzymuj grono przyjaciół

Opieka może na długi czas oddalić cię od przyjaciół. Zaplanuj obiady, kolacje i inne spotkania, aby nie stracić tych ważnych kontaktów. Możesz także pozostawać w kontakcie telefonicznym, mailowym, sms-owym lub za pośrednictwem Facebooka i innych portali społecznościowych.

Nawiązuj też kontakty z innymi opiekunami. Można się z nimi spotkać w grupie wsparcia dla chorych na ALS lub na forach internetowych, takich jak caregiver.com. Mogą one być dobrą odskocznią od pytań i wątpliwości związanych z opieką nad bliską osobą z ALS.

Zwracaj uwagę na oznaki depresji

Opieka nad osobą chorą na ALS jest bardzo trudna. Opiekunowie spędzają około 11 godzin dziennie, wykonując takie czynności, jak kąpiel, ubieranie się i przygotowywanie posiłków. Wysokie wymagania związane z tą pracą sprawiają, że wśród opiekunów osób z ALS często występuje depresja.

Zwróć uwagę na następujące objawy świadczące o depresji:

• Czujesz się smutny, pusty, beznadziejny lub bezwartościowy.

• Utraciłeś zainteresowanie zajęciami i rzeczami, które kiedyś kochałeś.

• Masz problemy z zasypianiem.

• Jesteś zły, drażliwy lub sfrustrowany.

• Straciłeś apetyt i schudłeś lub jesteś bardziej głodny niż zwykle i przytyłeś.

• Masz problemy z pamięcią i koncentracją.

W przypadku wystąpienia któregokolwiek z tych objawów należy skontaktować się z lekarzem lub pracownikiem służby zdrowia psychicznego. W leczeniu depresji mogą być potrzebne leki lub terapia.