Lekarz mówi ci.

Dowiedz się więcej o zwiększonym ciśnieniu wewnątrzczaszkowym, w tym o objawach, przyczynach i o tym, kiedy należy wezwać lekarza.

Czasami ból głowy jest objawem poważnego zagrożenia medycznego, zwanego podwyższonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym (ICP). ICP to stan, w którym wewnątrz czaszki znajduje się nadmiar płynu lub obrzęk. Zwiększona objętość wypełnia ograniczoną przestrzeń w czaszce i wywiera nacisk na mózg.

Jednym z głównych objawów zwiększonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego może być silny ból głowy. ICP to nagły przypadek medyczny. Jeśli uważasz, że masz podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, powinieneś natychmiast wezwać pomoc.

Przyczyny ICP

Jedną z najczęstszych przyczyn podwyższonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego jest uraz mózgu lub czaszki. Uraz prowadzi do krwawienia lub obrzęku wewnątrz czaszki. Ciśnienie spowodowane nadmiarem płynu lub obrzękiem może uszkodzić tkankę mózgową lub kręgosłup.

W przypadku urazu głowy należy porozmawiać z lekarzem. Może on chcieć monitorować pacjenta pod kątem możliwego ICP.

Inną częstą przyczyną zwiększonego ciśnienia w czaszce jest udar mózgu. Niektóre rodzaje udaru powodują pęknięcie naczyń krwionośnych w mózgu. Krew gromadzi się wokół mózgu. Powoduje to wzrost ciśnienia. Jeśli uważasz, że masz udar, natychmiast zadzwoń pod numer 911.

Inne przyczyny zwiększonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego to:

• Nadmiar płynu mózgowo-rdzeniowego

• Tętniak

• Guz mózgu

• Zakażenia, takie jak zapalenie mózgu lub opon mózgowych

• Wodogłowie (płyn w mózgu)

• Wysokie ciśnienie krwi

Objawy ICP

ICP może rozpocząć się bólem głowy. Ból głowy może być nagły i przeszywający. Może też pozostać łagodny, a z czasem stopniowo się nasilać. Jednak narastający ucisk na mózg może powodować inne objawy. Objawy te mogą być wskazówką, że ból głowy nie jest tylko zwykłym dyskomfortem.

Do innych objawów zwiększonego ciśnienia śródczaszkowego należą:

• Niewyraźne widzenie

• Wymioty

• Słabość

• Trudności z poruszaniem się lub mówieniem

• Uczucie mniejszej czujności

• Zmęczenie lub senność

• Zmiany w zachowaniu

Należy natychmiast skontaktować się z lekarzem, jeśli bólowi głowy towarzyszy którykolwiek z tych objawów.

Diagnozowanie ICP

Podczas wizyty u lekarza w związku z możliwym wystąpieniem ICP, lekarz może wykonać kilka z poniższych badań w celu zdiagnozowania problemu.

Badanie fizykalne. Lekarz zapyta pacjenta o wszelkie przebyte ostatnio urazy lub choroby. Może sprawdzić ciśnienie krwi i zbadać oczy pod kątem oznak problemów neurologicznych. Zbada również zmysły, równowagę i stan psychiczny.

Nakłucie kręgosłupa. Lekarz może użyć igły, aby sprawdzić ciśnienie płynu wokół kręgosłupa. Może to wskazywać na zwiększone ciśnienie wokół mózgu.

Tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny. Lekarz może obejrzeć obrazy mózgu za pomocą tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego. Uwidocznią one wszelkie urazy oraz lokalizację obrzęku lub nagromadzenia płynu.

Leczenie ICP

Leczenie będzie zależało od przyczyny obrzęku wewnątrzczaszkowego. Lekarz wybierze odpowiednią opcję leczenia, gdy będzie wiedział, co jest przyczyną problemu.

Leki. Niektóre leki mogą zmniejszyć obrzęk mózgu. Jeśli w mózgu znajduje się skrzep krwi, lekarz może podać lek w celu jego rozpuszczenia.

Odprowadzanie płynu. Lekarz może założyć urządzenie zwane drenażem komorowym zewnętrznym (EVD). Umożliwi to wypływ nadmiaru płynu z czaszki przez rurki. Jeśli konieczne jest odprowadzanie płynu z mózgu przez dłuższy czas, lekarz może założyć bocznik. Shunt to rurka umieszczona wewnątrz ciała, która kieruje płyn z mózgu do jamy brzusznej.

Operacja. Czasami lekarz będzie musiał przeprowadzić operację w celu zmniejszenia ciśnienia wewnątrz mózgu. Rodzaj operacji będzie zależał od przyczyny ciśnienia. Lekarze mogą być zmuszeni do naprawienia urazu, zatamowania krwawienia lub usunięcia guza.

Każde leczenie ICP będzie tym skuteczniejsze, im szybciej zostanie podjęte. Zwlekanie z uzyskaniem pomocy medycznej naraża Cię na ryzyko uszkodzenia mózgu. Ciśnienie śródczaszkowe to nagły przypadek medyczny. Jeśli podejrzewasz u siebie lub kogoś znajomego podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, natychmiast skontaktuj się z lekarzem.

Dyfazja jest zaburzeniem językowym, które wpływa na sposób mówienia i rozumienia języka. Dowiedz się, co ją powoduje, jakie są objawy dysfazji i więcej.

Omówienie dysfazji

Określone części mózgu pomagają w mówieniu i rozumieniu języka pisanego i mówionego. Dyspazja występuje, gdy te części mózgu nie działają prawidłowo. Dyspazja nie jest oznaką niskiej inteligencji lub zdolności. Osoba cierpiąca na dysfazję ma trudności z przekazywaniem swoich myśli i pomysłów za pomocą słów.

Zaburzenia językowe, takie jak dysfazja, wpływają na sposób czytania, pisania, mówienia i rozumienia mowy innych osób. Ich przyczyną są problemy z mózgiem, a nie z funkcjonowaniem uszu, ust czy innych części ciała, których używasz do mówienia i słuchania.

Rodzaje dysfazji

Wszystkie rodzaje dysfazji mogą być frustrujące. Wiele osób z dysfazją wie dokładnie, co chce powiedzieć, ale ma problemy z przekazaniem tego za pomocą słów. Istnieją różne rodzaje dysfagii, w tym:

Dyfazja ekspresyjna (dysfazja Wernickesa). W tym typie dysfagii jesteś w stanie fizycznie mówić, ale inni mogą nie rozumieć tego, co mówisz. Zdania tworzone w mowie lub piśmie nie zawsze są zgodne z zasadami gramatycznymi. Pacjent może wypowiadać wymyślone słowa, które brzmią tak, jakby mogły być słowami w jego języku.

Niektórzy ludzie nazywają ten sposób mówienia sałatką słowną.

Dysfazja ekspresyjna jest również znana jako dysfazja płynna, ponieważ osoby z tą dysfazją mówią w tym samym tempie, co osoby bez dysfazji. Często osoby z dysfazją ekspresyjną nie zdają sobie sprawy z tego, że ją mają i myślą, że mówią normalnie.

Afazja receptywna (afazja Brocasa). Dysfazja typu Brocas utrudnia łączenie słów w celu przekazania swoich myśli. Osoby z tym rodzajem dysfazji mają problemy z tworzeniem pełnych zdań podczas mówienia lub pisania. Mogą one robić długie przerwy między słowami i mówić bardzo krótkimi zdaniami, np. nakryłem stół zamiast nakryłem stół.

Dysfazja receptywna jest również nazywana dysfazją niefluentną, ponieważ osoby z tą dysfazją mówią wolniej niż większość osób bez dysfazji.

Dysfazja anomiczna. W przypadku afazji anomicznej masz trudności z zapamiętywaniem i wypowiadaniem pojedynczych słów. Osoba może mówić wyraźnie i tworzyć zrozumiałe zdania, ale zapomina typowe słowa oznaczające ludzi, miejsca lub przedmioty. Osoby z dysfazją anomijną mogą używać niejasnych określeń, takich jak rzecz, zamiast bardziej konkretnych słów.

Dysfazja globalna. O dysfazji globalnej mówimy wtedy, gdy występują objawy zarówno dysfazji ekspresyjnej, jak i receptywnej. Osoby z dysfazją globalną nie mogą tworzyć wielu spójnych słów lub zdań i mają problemy ze zrozumieniem innych osób. Dysfazja globalna może z czasem stawać się mniej nasilona. Może też całkowicie ustąpić po migrenie lub napadzie.

Dysfazja postępująca. Ten typ dysfazji początkowo jest łagodny, a następnie z czasem staje się coraz bardziej dotkliwy. Osoby z dysfazją postępującą mogą nadal być w stanie rozumieć innych, ale ich mowa i pismo pogarszają się z wiekiem.

Przyczyny dysfazji

Ludzie nie rodzą się z dysfazją. Jest ona spowodowana uszkodzeniem obszarów mózgu odpowiedzialnych za przetwarzanie języka. Dyfazja może być spowodowana przez:

• Udar mózgu (najczęstszy)

• Choroba Alzheimera

• Uraz głowy

• Migrena

• Epilepsja

• Demencja

• Guz mózgu?

Testy na dysfazję

Aby ustalić, czy masz dysfagię, lekarz może skierować cię do specjalisty zwanego patologiem mowy. Patolog poprosi pacjenta o nazywanie przedmiotów, czytanie, pisanie lub wykonywanie innych zadań związanych z językiem.

Lekarz może również zalecić wykonanie elektronicznego badania mózgu, takiego jak tomografia komputerowa (TK), badanie PET lub rezonans magnetyczny (MRI). Skany te przedstawiają obrazy mózgu, które mogą wykazać uszkodzenia i inne problemy.

Leczenie dysfazji

Leczenie dysfazji zależy od jej rodzaju. Patolog mowy może pomóc w opracowaniu strategii i ćwiczeń umożliwiających zapamiętywanie słów. Sesje terapeutyczne mogą być indywidualne lub w grupie.

Czasami dysfazja ustępuje samoistnie bez leczenia.

Pomoc osobom z dysfazją

Jeśli nie jesteś patologiem mowy, możesz pomóc osobom z dysfazją w łatwiejszym porozumiewaniu się. Zadawaj proste pytania, mów wyraźnie, używaj gestów rąk i mimiki twarzy.

Dowiedz się, co to jest wstrząs neurogenny, co go powoduje i jak go leczyć.

Co to jest wstrząs?

Istnieją cztery rodzaje wstrząsu:

• Wstrząs hipowolemiczny: Wstrząs spowodowany utratą krwi

• Wstrząs dystrybucyjny: wstrząs spowodowany zaburzeniem równowagi objętości płynów wewnętrznych

• Wstrząs kardiogenny: Wstrząs spowodowany nieprawidłową pracą serca

• Wstrząs obturacyjny: Wstrząs spowodowany zablokowaniem głównego naczynia krwionośnego lub serca

Wstrząs neurogenny jest podtypem wstrząsu dystrybucyjnego. Jest on często skutkiem ubocznym urazu kręgosłupa. Każdy rodzaj wstrząsu wymaga szybkiej pomocy medycznej, jednak wstrząs neurogenny powinien być leczony jak najszybciej. Urazy kręgosłupa są bardzo poważne i wymagają natychmiastowego leczenia.

Co to jest wstrząs neurogenny?

Wstrząs neurogenny występuje, gdy naczynia krwionośne przestają prawidłowo funkcjonować i nie przepuszczają wystarczającej ilości krwi przez organizm. Nie dochodzi do utraty krwi, ale krew nie krąży prawidłowo. Krew gromadzi się w naczyniach krwionośnych, a ciśnienie krwi znacznie spada.

Przyczyną wstrząsu neurogennego jest zazwyczaj uraz rdzenia kręgowego. Kiedy nerwy w rdzeniu kręgowym ulegają uszkodzeniu, przestają wysyłać sygnały do nerwów kontrolujących inne funkcje organizmu. Jeśli sygnały nerwowe do mięśni w naczyniach krwionośnych są wyłączone, naczynia przestają działać prawidłowo.

Udar mózgu lub zakrzep krwi, który uniemożliwia krążenie krwi, również może wywołać wstrząs neurogenny. W rzadkich przypadkach wstrząs neurogenny występuje w reakcji na znieczulenie rdzeniowe. Może to być również efekt uboczny stosowania niektórych leków lub infekcji mózgu, np. zapalenia opon mózgowych.

Objawy wstrząsu neurogennego

Wstrząs neurogenny jest stanem zagrożenia życia, który wymaga natychmiastowej pomocy medycznej. Objawy wstrząsu neurogennego świadczą o tym, że przepływ krwi w organizmie jest zmniejszony:

Niskie ciśnienie krwi (hipotensja). Jeśli doświadczasz wstrząsu neurogennego, Twoje ciśnienie krwi będzie spadać. Krew nie krąży tak jak zwykle z powodu utraty aktywności mięśni w naczyniach krwionośnych. Powoduje to ryzyko uszkodzenia narządów. Bez krwi transportującej tlen przez organizm, organy mogą być pozbawione tlenu, a tkanki obumierają.

Niska częstość akcji serca (bradykardia). Ponadto u pacjenta może wystąpić bradykardia. Jest to wolniejsza niż zwykle częstość akcji serca. Typowa częstość akcji serca wynosi od 60 do 100 uderzeń na minutę. Podczas epizodu bradykardii częstość akcji serca spada do poniżej 60 uderzeń na minutę. Powoduje to nasilenie braku przepływu krwi w organizmie.

Zmiany temperatury ciała. Brak przepływu krwi może wpływać na zdolność organizmu do regulowania temperatury. Temperatura ciała może spadać lub gwałtownie rosnąć i spadać.

Zaczerwieniona skóra. Ponieważ krew gromadzi się w żyłach zamiast się przemieszczać, skóra może zacząć wyglądać na zarumienioną. Skóra będzie ciepła i sucha w dotyku z powodu objętości krwi pod skórą. Może się tak zdarzyć nawet wtedy, gdy temperatura ciała jest niższa niż przeciętna.

Leczenie wstrząsu neurogennego

Jeżeli uraz kręgosłupa jest przyczyną wstrząsu neurogennego, pierwszym krokiem w leczeniu jest często stabilizacja kręgosłupa. W takiej sytuacji priorytetem jest również opanowanie wszelkich innych urazów. Konieczne może być unieruchomienie pacjenta w celu ustabilizowania urazu. Personel medyczny podejmie również działania mające na celu zapewnienie prawidłowego oddychania. W skrajnych sytuacjach może to wymagać intubacji i zastosowania urządzenia wspomagającego oddychanie.

Po opanowaniu urazu kręgosłupa personel medyczny będzie dążył do przywrócenia prawidłowego ciśnienia krwi. Jedną z metod jest podawanie płynów dożylnie. Za pomocą kroplówki lekarze podają również leki, które mogą pobudzić naczynia krwionośne i serce do prawidłowej pracy. W razie potrzeby lekarze mogą również podawać inne leki w celu opanowania innych objawów.

Powrót do zdrowia po wstrząsie neurogennym

Sposób powrotu do zdrowia po wstrząsie neurogennym zależy od tego, czy doszło do znacznego uszkodzenia narządów w wyniku braku przepływu krwi podczas wstrząsu. Jeśli doznałeś urazu kręgosłupa, czynnikiem wpływającym na powrót do zdrowia będzie również sam uraz. Lekarze porozmawiają z Tobą o Twoich rokowaniach. Pomogą Ci ustalić plan rekonwalescencji odpowiedni dla Twoich obrażeń.

Jeśli podejrzewasz, że u Ciebie lub kogoś innego wystąpił wstrząs neurogenny, natychmiast wezwij pomoc.

Niewydolność kręgowo-podstawna to stan, w którym dochodzi do zatkania tętnic prowadzących do mózgu. Już dziś dowiedz się więcej na temat tego schorzenia i jego objawów.

Zrozumienie niewydolności kręgowo-biodrowej

Przepływ krwi dostarcza tlen do mózgu, utrzymując jego struktury w zdrowiu i umożliwiając komunikację z resztą ciała. Niewydolność kręgowo-podstawna wpływa w szczególności na przepływ krwi do tych części mózgu, które odpowiadają za ruch i równowagę. Te obszary mózgu otrzymują krew z tętnic szyjnych po obu stronach szyi oraz z tętnic kręgowych, które łączą się u podstawy szyi, tworząc tętnicę podstawną.

Kiedy tętnice z czasem twardnieją, nazywa się to miażdżycą. Specjaliści uważają, że jest to główna przyczyna niewydolności kręgowo-biodrowej. Kiedy tętnice zwężają się z powodu stwardnienia, krew nie płynie tak swobodnie do tylnych części mózgu.

Jeśli masz chorobę tętnic kręgowo-biodrowych, jesteś narażony na udar mózgu lub przemijający atak niedokrwienny (TIA), który jest mini-udarem. TIA powoduje objawy podobne do tych występujących w udarze, ale zwykle ustępują one w ciągu 24 godzin. Udary, które występują w tej części mózgu, są szczególnie niszczycielskie. W przypadku prawdziwego udaru może dojść do uszkodzenia na całe życie. W niektórych przypadkach udar może zakończyć się śmiercią.

Niewydolność kręgowo-podstawna jest dwukrotnie bardziej prawdopodobna u mężczyzn niż u kobiet. Wraz z wiekiem wzrasta również prawdopodobieństwo wystąpienia tej choroby. Ryzyko wzrasta w młodszym wieku, jeśli w tętnicach odkładają się blaszki miażdżycowe, zwane też chorobą miażdżycową. Czynniki ryzyka mogą obejmować:

• Cukrzyca

• Wysoki poziom cholesterolu

• Nadciśnienie

• Otyłość

• Siedzący tryb życia

• Palenie papierosów?

Objawy niewydolności kręgowo-podstawnej (Vertebrobasilar Insufficiency)

Ponieważ przepływ krwi do mózgu może wpływać na wiele różnych funkcji, objawy są różne. Zależą one od stopnia ograniczenia przepływu krwi, jak również od obszarów mózgu, które są dotknięte chorobą.

Niedokrwienie kręgowo-podstawne może być również nazywane niewydolnością kręgowo-podstawną (vertebrobasilar insufficiency – VBI), jeśli dotyczy całego mózgu, lub niedokrwieniem kręgowo-podstawnym, jeśli dochodzi do ograniczenia przepływu krwi do konkretnego narządu. Objawy, na które należy zwrócić uwagę, mogą obejmować:

• Zawroty głowy – uczucie nagłego zawrotu głowy bez żadnego wyjaśnienia

• Zmiany w widzeniu, w tym niewyraźne, szare, mętne lub podwójne widzenie

• Upadek bez przyczyny

• Odczuwanie drętwienia lub mrowienia

• niewyraźna mowa lub gubienie słów

• Czujesz się zagubiony?

• Trudności z połykaniem?

Diagnozowanie niewydolności kręgowo-podstawnej (Vertebrobasilar Insufficiency)

W przypadku wystąpienia niepokojących objawów należy niezwłocznie porozmawiać z lekarzem. Po przeprowadzeniu badania fizykalnego i rozmowie na temat historii chorób w rodzinie, lekarz może wykonać następujące badania:

• tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny mózgu

• angiografia tomografii komputerowej (CTA), angiografia rezonansu magnetycznego (MRA) lub badanie ultrasonograficzne (USG) w celu dokładniejszego obejrzenia naczyń krwionośnych

• Badania krwi, które mogą obejmować badanie czynnika krzepnięcia krwi?

• Echokardiogram

• Elektrokardiogram (ECG)

• Monitor holterowski, czyli 24-godzinny zapis EKG służący do ciągłego monitorowania?

• Angiogram, czyli zdjęcie rentgenowskie tętnic?

Leczenie niewydolności kręgowo-podstawnej (Vertebrobasilar Insufficiency)

W leczeniu niewydolności kręgowo-podstawnej można stosować zarówno leki, jak i zabiegi chirurgiczne, jednak lekarz może najpierw poprosić pacjenta o podjęcie działań zmierzających do zmiany stylu życia na zdrowszy. Może to obejmować:

• Rzucenie palenia

• Ograniczenie spożywania alkoholu

• Więcej ćwiczyć

• Przestrzeganie diety niskocholesterolowej?

• Dokładna kontrola cukrzycy

Do leków powszechnie przepisywanych w celu kontroli stężenia cholesterolu i czynności płytek krwi należą aspiryna i leki o nazwach handlowych takich jak Plavix, Lipitor lub Zocor.

Jeśli te zmiany i leki nie poprawią wystarczająco przepływu krwi, lekarz może zasugerować operację. Dostępne opcje mogą obejmować:

• Endarterektomia C usunięcie blaszki miażdżycowej z uszkodzonych tętnic

• Przeszczep by-passów C pobranie naczynia krwionośnego z innej części ciała w miejsce uszkodzonego

• Rekonstrukcja tętnicy kręgowej C naprawa uszkodzeń spowodowanych przez chorobę

• Angioplastyka C do tętnicy wprowadza się mały balonik, aby bardziej ją udrożnić?

• Stentowanie C W tętnicy umieszcza się rurkę z siatki drucianej, aby pomóc jej w utrzymaniu szerszej pozycji, co umożliwia lepszy przepływ krwi?

Życie po rozpoznaniu niewydolności kręgowo-podstawnej

Jakość życia pacjenta z niewydolnością kręgowo-podstawną zależy od tego, jak szybko choroba zostanie rozpoznana i poddana leczeniu. Jeśli choroba trwa zbyt długo, może dojść do trwałego uszkodzenia mózgu, ograniczenia funkcji organizmu i konieczności długotrwałej opieki.

Jeśli choroba zostanie wcześnie wykryta i wprowadzisz zmiany w stylu życia, które poprawią funkcjonowanie tętnic, przepływ krwi do mózgu może zostać przywrócony. Zmniejsza to ryzyko trwałego uszkodzenia, a także łagodzi objawy, których doświadczasz.

Powikłania choroby mogą obejmować:?

• Niewydolność oddechowa C jeśli masz trudności z samodzielnym oddychaniem, możesz potrzebować aparatu tlenowego do pomocy?

• Szczególnie często występują problemy z płucami C uporczywe infekcje

• Zawał serca

• Odwodnienie C możesz nie mieć wystarczającej ilości płynów w organizmie?

• Problemy z połykaniem C może to prowadzić do konieczności karmienia przez zgłębnik

• Trudności z poruszaniem się lub odczuwaniem wrażeń, które mogą obejmować paraliż i drętwienie

• Tworzenie się skrzepów krwi w nogach

• Utrata wzroku

Leki i zabiegi chirurgiczne również niosą ze sobą ryzyko. Porozmawiaj z lekarzem o wadach i zaletach swoich wyborów, abyś mógł podjąć najlepszą dla swojego zdrowia decyzję.

Dowiedz się, czym różni się lewa i prawa półkula mózgu, poznaj ich funkcje, mity i prawdy o ich działaniu.

Jak działa mózg?

Mózg jest naszą płytą główną, pamięcią masową, systemem operacyjnym i nie tylko. Niuanse jego funkcji nie dają się ująć w czarno-białą dychotomię, stąd też wzięła się koncepcja mózgu lewego i prawego.

Mózg jest podzielony na symetryczne lewe i prawe półkule. Każda półkula odpowiada za przeciwną stronę ciała, tak więc prawa półkula mózgu kontroluje lewą rękę. Prawa półkula odbiera również bodźce sensoryczne z lewej strony i odwrotnie.

Mózg jest podzielony na regiony zwane płatami. Płaty izolują funkcje mózgu do określonych obszarów.

• Płat czołowy (przednia część mózgu) kontroluje ruchy ciała, osobowość, rozwiązywanie problemów, koncentrację, planowanie, reakcje emocjonalne, zmysł węchu, znaczenie słów i ogólną mowę.

• Płat ciemieniowy (górna środkowa część mózgu) kontroluje zmysł dotyku i nacisku, zmysł smaku oraz świadomość ciała.

• Płat skroniowy (środkowa część mózgu) odpowiada za zmysł słuchu, zdolność rozpoznawania innych, emocje i pamięć długotrwałą.

• Płat potyliczny (tylna część mózgu) kontroluje ważny zmysł wzroku.

• Móżdżek (dolna część tylnej części mózgu) kontroluje motorykę małą, równowagę i koordynację.

• Płat limbiczny (środkowa część mózgu) kontroluje emocje.

Mit o lewym mózgu i prawym mózgu

Chociaż istnieje lewa i prawa półkula mózgu, ich użycie w kulturze popularnej doprowadziło do powszechnego nieporozumienia. Powszechne jest przekonanie, że lewa półkula mózgowa odpowiada za logiczne myślenie, a prawa za kreatywność. Ludzie, w zależności od swoich zainteresowań i umiejętności, klasyfikują się jako osoby o lewej lub prawej półkuli mózgu.

Naukowcy byli w stanie przyjrzeć się bliżej mózgowi i zobaczyć, że jest on bardziej skomplikowany niż lewa półkula = logiczny. Dopiero w latach 60. XX wieku operacje rozszczepienia mózgu, stosowane w leczeniu epilepsji, dały naukowcom możliwość zbadania każdej połowy mózgu osobno.

Naukowcy wywnioskowali, że lewa półkula mózgu lepiej radzi sobie z językiem i rytmem, a prawa – z emocjami i melodią. Nie oznacza to jednak, że te dwie połówki są całkowicie odrębne.

Mit o całkowicie przeciwnych półkulach utrzymuje się z wielu powodów.

• Zaspokaja potrzebę porządku?

• Podobnie jak znaki astrologiczne, daje ludziom określony typ osobowości.

• Ludzie w naturalny sposób postrzegają kreatywność i logikę jako przeciwieństwa.

• Ludzie uważają, że idea posiadania niewykorzystanej mocy twórczej jest pociągająca?

Lewy i prawy mózg

Czy istnieją jakieś różnice między obiema stronami mózgu, poza tym, którą stronę ciała kontrolują?

Badanie przeprowadzone na Uniwersytecie w Utah rzuciło światło na tę kwestię. Po przeanalizowaniu danych z mózgu 1 011 młodych ludzi naukowcy doszli do wniosku, że obie połowy mózgu są używane regularnie, a nie jedna lub druga do wykonywania konkretnych czynności.

Nadal prawdą jest, że język jest zorientowany na lewą stronę, a emocje na prawą. Prawdą jest też, że poszczególne płaty mózgu mają określone zadania. Nie ma jednak dowodów na to, że lewa lub prawa półkula mózgu jest silniejsza od drugiej.

Wszystko zależy od połączeń neuronalnych. Kiedy doświadczasz bodźców zmysłowych, przetwarzasz je i podejmujesz działanie, neurony w Twoim mózgu zaczynają się aktywować. Każdy z tych elementów wymaga innej części mózgu, ale ponieważ są one częścią tej samej sieci neuronowej, niektóre obszary mózgu mają silniejsze połączenia niż inne.

Złożony świat równa się złożony mózg. Miliony bodźców, które przetwarza nasz mózg, nie są czarno-białe, więc nie ma jasno określonego obszaru dla wszystkiego. Nasz mózg często żongluje bodźcami z jednego obszaru do drugiego, korzystając z tych ścieżek neuronowych.

Podczas gdy płat skroniowy reguluje zdolność słyszenia muzyki, wiele części mózgu jest zaangażowanych w pracę, gdy mamy emocjonalną reakcję na muzykę, internalizujemy rytmy muzyczne i podążamy za melodią.

Niewiele się różnią

Chociaż obie półkule mają swoje własne domeny, nie mają tak dużego wpływu na osobowość, jak początkowo sądzono. Być może nie można już mówić o sobie jako o osobie lewo- lub praworęcznej, ale cechy osobowości nadal są unikalną częścią mózgu.

Dowiedz się, co powinieneś wiedzieć o produktach żywnościowych dla mózgu, poznaj ich zalety, wady, zagrożenia i korzyści, a także dowiedz się, jak mogą one wpływać na zdrowie psychiczne.

Jak żywność pomaga mózgowi

Mózg pobiera najwięcej energii spośród wszystkich organów. Aby zasilić mózg, organizm potrzebuje zdrowej żywności zawierającej określone składniki odżywcze i witaminy. Te składniki odżywcze pomagają budować strukturę mózgu, utrzymywać sprawność komórek oraz pomagają w uczeniu się, myśleniu i wykonywaniu zadań.

Do kluczowych składników odżywczych i witamin należą:

• witaminy z grupy B

• Witamina E

• Kwasy tłuszczowe omega-3

• Przeciwutleniacze

• Cholina

Witaminy z grupy B. Witaminy takie jak kwas foliowy i B12 są ważne dla wytwarzania substancji chemicznych w mózgu. Są one również odpowiedzialne za pomoc w rozkładaniu pokarmów na energię, którą mózg może wykorzystać. Niedostateczna ilość witamin z grupy B może powodować:

• Uszkodzenie nerwów

• Niska energia

• Zapominalstwo

• Depresja

• Problemy z nauką

• Problemy z myśleniem

Witamina E. Twój mózg potrzebuje witaminy E, aby chronić komórki przed zniszczeniem w wyniku naturalnych procesów zachodzących w organizmie. Niedostateczna ilość witaminy E może powodować takie objawy jak:

• Osłabienie mięśni

• Niestabilność

• Słaba koordynacja

• Uszkodzenie nerwów czuciowych

Kwasy tłuszczowe omega-3. Kwasy tłuszczowe są wykorzystywane do tworzenia struktury komórek i pomagają w pracy układu nerwowego. Kwasy tłuszczowe omega-3 są ważne dla rozwijających się mózgów dzieci. Niedostateczna ilość niezbędnych kwasów tłuszczowych u rosnących dzieci może mieć długotrwały wpływ na mózg i powodować problemy z nauką.

Antyoksydanty. Niektóre owoce i warzywa zawierają dużo przeciwutleniaczy. Pomagają one chronić mózg przed uszkodzeniami. Mogą również pomóc w utracie pamięci i stanach zapalnych.

Cholina. Cholina jest niezbędnym składnikiem odżywczym, który należy pozyskiwać z pożywienia. Działa ona w organizmie na wiele sposobów, w tym chroni nerwy i tworzy substancje chemiczne w mózgu. Niedostateczna ilość choliny może powodować problemy z pamięcią.

Najlepsza dieta dla lepszego zdrowia mózgu

Żaden pojedynczy pokarm nie jest kluczem do lepszego funkcjonowania mózgu. Niektóre diety i nawyki mogą pomóc Twojemu mózgowi i prowadzić do lepszego zdrowia. Należą do nich:

• dieta śródziemnomorska

• Dieta DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension)

• Dieta MIND (Mediterranean-DASH Intervention for Neurodegenerative Delay)

• Niska zawartość alkoholu

• Niska zawartość cukru

• Żywność nisko przetworzona

Eksperci nie są pewni, czy te diety zapobiegają chorobom mózgu, takim jak choroba Alzheimera. Pomagają one w poprawie zdrowia serca i ciśnienia krwi, co może oznaczać mniej problemów z chorobami mózgu.

Dieta śródziemnomorska, DASH i MIND są podobne. Obejmują one spożywanie takich pokarmów, jak:

• Ciemne, zielone warzywa liściaste

• Pełne ziarna zbóż

• Tłuste ryby

• Drób

• Fasola

• Orzechy i nasiona

• Owoce jagodowe

• Oliwa z oliwek

Najlepsza żywność dla lepszego zdrowia mózgu

Stosowanie tej diety jest jednym ze sposobów wspierania dobrego stanu zdrowia mózgu i serca. Można również dodać do niej określone produkty, które są szczególnie bogate w ważne składniki odżywcze.

Dziki łosoś. Tłuste ryby, takie jak łosoś, są doskonałym pożywieniem dla mózgu, ponieważ zawierają dużo naturalnie występujących kwasów tłuszczowych omega-3. Zdrowe tłuszcze pomagają obniżyć ryzyko chorób serca, co z kolei obniża ryzyko chorób mózgu. Niektórzy ludzie chcą przyjmować suplementy z olejem rybim, ale nie wydaje się, by pomagały one mózgowi. Najlepszym sposobem na pozyskanie kwasów omega jest jedzenie.

Do innych rodzajów tłustych ryb należą:

• Makrela

• Pstrąg

• Śledź

• Sardynki?

Nasiona lnu i chia. Orzechy i nasiona zawierają również dużo kwasów tłuszczowych omega-3. Nasiona lnu i chia są bogate w witaminę E. Można też jeść orzechy włoskie, migdały i pistacje.

Awokado. Owoce te są bogate w witaminę E, witaminę C i foliany. Awokado jest także doskonałym źródłem zdrowych tłuszczów i kwasów tłuszczowych omega-3.

Borówki. Owoce te zawierają mnóstwo flawonoidów i przeciwutleniaczy, które pomagają w walce z pamięcią i stanami zapalnymi.

Pełne ziarna. Ziarna to węglowodany, które mogą stanowić rodzaj energii dla ciała i mózgu. Zawierają także wiele witamin i błonnika, które mogą pomóc w ochronie przed chorobami serca i innymi problemami zdrowotnymi. Rodzaje pełnych ziaren obejmują:

• Ryż brązowy

• Owies

• Bulgur

• Quinoa

• Dziki ryż

• Orkisz

Inne zmiany w stylu życia dla lepszego zdrowia mózgu

Istnieją inne rzeczy, które mogą pomóc w uzyskaniu zdrowszego mózgu.

Unikaj tłustych i słodkich potraw. Spożywanie cukru może powodować zamglenie mózgu, ospałość i zmęczenie. Objawy te pochodzą z mózgu, a nie z jelit. Jeśli stosujesz ubogą dietę z dużą ilością cukru, możesz utracić ważne struktury i czynności w mózgu. Może to prowadzić do starzenia się mózgu i demencji.

Nie pij alkoholu. Alkohol zmienia mózg. Może sprawić, że poczujesz się bardziej zrelaksowany, ale picie zbyt dużych ilości może również wywołać depresję i niepokój. Przewlekłe spożywanie dużych ilości alkoholu może także spowodować trwałe zmiany i uszkodzenia mózgu.

Bądź aktywny. Ćwiczenia pomagają w utrzymaniu prawidłowej wagi, zmniejszają ryzyko chorób serca i pomagają w wytwarzaniu substancji chemicznych w mózgu, które poprawiają nastrój.

Rzuć palenie. Palenie jest przyczyną chorób serca, udaru mózgu i raka. Jeśli palisz, powinieneś przestać.

Przyjmowanie leków. Czasami możesz cierpieć na chorobę psychiczną lub inne schorzenia, takie jak choroby tarczycy, które mogą wpływać na pracę mózgu. Pamiętaj o codziennym przyjmowaniu leków, aby zachować zdrowie mózgu.

Praktykuj uważność (mindfulness). Nauka bycia w chwili obecnej może pomóc w skupieniu i spokoju. Może to pomóc w uzyskaniu dobrego samopoczucia i lepszego zdrowia psychicznego.

Zdrowa dieta jest ważnym elementem zdrowego ciała i umysłu. Poszczególne produkty spożywcze same w sobie nie są rozwiązaniem dla lepszego zdrowia mózgu, ale ogólna zdrowa dieta i styl życia mogą pomóc.

W przypadku afazji pacjent nie jest w stanie wizualizować rzeczy w swoim umyśle. Dowiedz się więcej o tym schorzeniu i o tym, jak wpływa ono na osoby, które na nie cierpią.

Afazja, która może dotyczyć nawet 1 na 50 osób, występuje wtedy, gdy kora wzrokowa mózgu nie działa prawidłowo. Kora wzrokowa to część mózgu, która przetwarza informacje wizualne pochodzące z oczu.

Naukowcy nie są pewni, co powoduje afantazję. Większość osób cierpiących na tę chorobę rodzi się z nią i jest poza tym zdrowa. U innych rozwija się ona po urazie mózgu.

Zdolność do tworzenia obrazów mentalnych istnieje na pewnym spektrum. Na jednym końcu znajdują się osoby z całkowitą afazją. Z drugiej strony są osoby, które potrafią tworzyć niezwykle żywe obrazy mentalne. Większość ludzi plasuje się gdzieś pomiędzy.

Jak to może wpłynąć na twoje życie

Większość osób cierpiących na afazję przez całe życie zauważa ją po raz pierwszy w wieku kilkunastu lub dwudziestu lat. Wtedy właśnie uświadamiają sobie, że inni ludzie są w stanie wyobrażać sobie obrazy za pomocą ich „oka umysłu”.

W jednym z badań osoby z afazją stwierdziły, że mają znacznie mniej żywe obrazy mentalne niż osoby bez tego schorzenia. Niektórzy z nich opisywali afazję jako znaczną utratę wyobraźni wizualnej. Inni w ogóle nie potrafili sobie tego wyobrazić.

Jednak większość uczestników badania z afazją twierdziła, że mimowolnie miewała obrazy mentalne w postaci przebłysków lub snów. Sugeruje to, że istnieje duża różnica między wymyślaniem obrazów wizualnych a impulsywnym śnieniem o nich.

Osoby cierpiące na tę chorobę mogą mieć problemy z zapamiętywaniem codziennych rzeczy, takich jak liczba okien w budynku. Większość ludzi polega na obrazach mentalnych, aby ożywić swoją pamięć, więc osoby z afazją muszą stosować inne taktyki. Mogą one korzystać z wiedzy, pamięci lub innych zmysłów, aby pomóc sobie w zapamiętywaniu.

Afazja może mieć wpływ na inne sfery życia. Może powodować, że:

• Trudności z pamięcią lub ponownym przeżywaniem wydarzeń z życia

• Ma trudności z wyobrażeniem sobie przyszłych lub hipotetycznych wydarzeń

• Mieć problemy z pamięcią faktograficzną

• Mniej śnić

Patrząc w przyszłość

Naukowcy badają afazję, aby zrozumieć, jak działa ona u różnych osób. Ponieważ niektóre osoby wydają się mieć gorsze przypadki niż inne, może istnieć kilka typów lub podkategorii tego schorzenia.

Eksperci nie są pewni, jakie czynniki genetyczne i rozwojowe mogą powodować afazję, ani jaki wpływ może ona mieć na sposób myślenia osób z afazją. Nie znamy też jeszcze żadnego sposobu leczenia tej choroby.