Lekarz mówi ci.

Angela Lansbury opowiada się za badaniami nad ALS (choroba Lou Gehriga).

Z głębi ekranu pada strzał z pistoletu prosto w aktorkę Angelę Lansbury, która siedzi spokojnie i mówi do kamery. W zwolnionym tempie kula leci prosto w jej kierunku, a ona wyjaśnia, że tak właśnie stwardnienie zanikowe boczne (ALS), znane jako choroba Lou Gehriga, atakuje twoje ciało. Wiesz, co nadchodzi, ale nie możesz nic na to poradzić.

Następnie, po skierowaniu do widzów apelu o wsparcie światowych badań, wstaje i odważnie odchodzi od ekranu, w porę unikając kuli. To potężna metafora, która przyciąga uwagę” – mówi Lansbury, która w październiku skończy 83 lata. Gwiazda Broadwayu, filmu i telewizji (pamiętna dzięki roli Jessiki Fletcher w serialu „Murder, She Wrote”) została niedawno rzeczniczką The ALS Association, a reklama jest częścią nowej kampanii stowarzyszenia Cure ALS.

Lansbury i ALS

Działalność Lansbury na rzecz chorych ma charakter osobisty. W 1987 roku jej siostra, Isolde, zmarła na tę chorobę w wieku 67 lat. Podobnie jak w przypadku wielu innych osób cierpiących na ALS, początkowe objawy choroby były dla jej rodziny zaskakujące. Wczesne objawy mogą obejmować osłabienie mięśni, drgawki i niewyraźną mowę. Lansbury mieszkała w Los Angeles, a jej siostra w Anglii, więc Lansbury, z pomocą siostrzenicy, musiała telefonicznie składać wskazówki do kupy. Ostatecznie rozmawiała z lekarzem Isoldes, który wyjaśnił jej stan. Powiedział, że tak naprawdę nie ma na to lekarstwa.

Badania nad ALS

Dwie dekady później niewiele dowiedziano się o ALS, jego przyczynach ani o sposobach leczenia tej postępującej choroby, która atakuje komórki nerwowe i drogi w mózgu i rdzeniu kręgowym. W późniejszych stadiach choroby ludzie stają się sparaliżowani, ale ich umysły pozostają przytomne. Każdego roku diagnozuje się ją u około 5 600 Amerykanów, ale przyczyny choroby pozostają niejasne. W przypadku niektórych osób pewną rolę może odgrywać genetyka.

Kiedy choroba ALS po raz pierwszy głęboko dotknęła serce Lansburys, jej kariera zawodowa nie pozwalała na pracę nad jej leczeniem. Teraz, jak sama mówi, mam rodzinę i wnuki. Nadal mam pełne życie, ale mimo to mogę poświęcić czas na coś, co mogę dać od siebie, a to sprawia mi ogromną przyjemność”.

Komu nie zdarzyło się zamarznąć w mózgu od lodów lub obudzić się z bólu konia charleya? Co w ogóle kryje się za tymi dziwnymi przypadłościami ciała? Dowiedz się, rozwiązując ten quiz o lekarzach.

1/17

O nie, nie znowu! Kolejny mrożony smakołyk, kolejne zamrożenie mózgu. Lodowy ból głowy występuje, gdy coś zimnego dotyka nerwów w dachu jamy ustnej, powodując puchnięcie naczyń krwionośnych z przodu głowy. Ten gwałtowny obrzęk powoduje znajomy, kłujący ból zamrożenia mózgu. Proste rozwiązanie? Spróbuj jeść lody lub inne zimne potrawy wolniej, aby uniknąć bólu głowy.

Nadmierne pocenie się (hiperhydroza)

2/17

To z pewnością zabójca nastroju, ale problem ten jest bardzo powszechny i występuje u zupełnie zdrowych osób. Chociaż może występować na twarzy, pocenie się jest zwykle gorsze na dłoniach, podeszwach i pod pachami. Leczenie może obejmować antyperspiranty z chlorkiem glinu, wstrzyknięcia botoksu, leki doustne, łagodne prądy elektryczne, a nawet operację.

Zawroty głowy

3/17

A niech to! Jeśli masz wrażenie, że pomieszczenia się poruszają, choć tak nie jest, mogą to być zawroty głowy. Czasami spowodowane problemami z uchem wewnętrznym lub uszkodzeniem nerwów, zawroty głowy mogą trwać minuty, a nawet godziny. Aby odróżnić zawroty głowy od zawrotów głowy, musi występować uczucie ruchu; inne objawy, które mogą się pojawić, to utrata słuchu, dyskomfort w uszach i nietypowe ruchy gałek ocznych. Leczenie zawrotów głowy zależy od ich przyczyny. Należy udać się do lekarza w celu uzyskania pełnej oceny.

Ręka lub noga zasypia

4/17

Czy zdarzyło Ci się kiedyś doznać tępego uczucia, jakby ręka lub noga zasnęła? To tymczasowe i niegroźne uczucie jest spowodowane stałym uciskiem na nerwy, przez co nie są one w stanie przekazywać informacji do mózgu. Lekarstwo jest proste: zmień pozycję. Gdy czucie zaczyna powracać, przez pewien czas może występować mrowienie (mrowienie szpilkowe). Przewlekłe mrowienie wskazuje na poważniejszą chorobę podstawową, która powinna zostać zbadana.

Czkawka

5/17

Czkawka to niekontrolowany skurcz przepony (mięśnia oddechowego znajdującego się pod płucami). Czkawkę może wywołać zbyt duże lub zbyt szybkie jedzenie, nadmierne spożywanie alkoholu lub połykanie powietrza. Czkawka zwykle ustępuje sama, ale można wypróbować takie środki zaradcze, jak wstrzymanie oddechu, szybkie picie wody i oddychanie w worku, aby przyspieszyć jej ustąpienie.

Kamienie migdałków

6/17

Chociaż te brzydko pachnące guzki mogą być nieprzyjemne, kamienie migdałkowe (zwane również migdałkami) są na ogół nieszkodliwe. Tworzą się one w kieszonkach migdałkowych, gdy bakterie i resztki pokarmu zostają uwięzione, tworząc twardy kawałek materii i powodując nieprzyjemny smak w gardle. Małe kamienie można usunąć za pomocą wacika, ale jeśli nie są one uciążliwe, leczenie nie jest konieczne.

Stukanie w ucho

7/17

Każdy z nas ziewał podczas podróży samolotem, aby odetkać sobie uszy. W ten sposób wyrównujemy ciśnienie między wewnętrzną i zewnętrzną stroną błony bębenkowej w miarę zmiany wysokości nad poziomem morza. To pyknięcie oznacza, że przewód łączący ucho środkowe z tylną ścianą gardła otworzył się, zmniejszając ciśnienie. Aby pomóc, można również zamknąć usta, przytrzymać nos i delikatnie dmuchać; można też spróbować żuć gumę lub ziewać.

Koń Charley

8/17

Ten zaskakujący skurcz mięśni może trwać kilka sekund, a nawet kilka minut. Winne mogą być odwodnienie, nadmierna eksploatacja mięśni, podrażnienie nerwów i niski poziom niektórych minerałów, takich jak potas i wapń. Aby złagodzić ból, należy się przejść, potrząsnąć nogą i rozciągnąć mięsień. Jeśli skurcze nie ustępują, należy skontaktować się z lekarzem.

Nagromadzenie woskowiny w uchu

9/17

Trzymaj palce i waciki z dala od przewodów słuchowych. Woskowina pomaga zwalczać infekcje, utrzymuje uszy w czystości, a nasz organizm w naturalny sposób pozbywa się nadmiaru woskowiny przez otwór ucha. Kiedy próbujemy oczyścić uszy wacikiem lub innym przedmiotem, możemy zablokować kanał słuchowy korkiem woskowinowym. Objawy niedrożności obejmują ból, swędzenie, dzwonienie w uszach lub utratę słuchu. Lekarz może usunąć nadmiar woskowiny z ucha za pomocą irygacji lub ręcznie.

Czarny, owłosiony język

10/17

Nie, to nie jest coś z filmu o stworach. Czarny, włochaty język pojawia się, gdy małe wypustki na języku rosną długie (zamiast się zrzucać) i rozwijają się na nich bakterie. Niewłaściwa higiena jamy ustnej, palenie tytoniu, niektóre płyny do płukania ust, radioterapia głowy i szyi oraz niektóre leki mogą odgrywać pewną rolę. Aby pomóc, należy myć zęby i język dwa razy dziennie, używać skrobaczki do języka i unikać czynników nasilających chorobę.

Drganie oczu

11/17

Skurcze powiek są nieprzewidywalne, uciążliwe i nieszkodliwe. Drganie powiek może być spowodowane stresem, zmęczeniem, przemęczeniem oczu, kofeiną i suchością oczu, choć poważniejsze drgawki mogą być spowodowane zaburzeniami neurologicznymi, takimi jak zespół Tourettes’a. Skurcze powiek zwykle ustępują samoistnie, ale jeśli są bardzo nasilone, zalecane może być wstrzyknięcie botoksu.

Nadmierny rozwój piersi u mężczyzn

12/17

Ginekomastia jest zwykle spowodowana normalnymi zmianami poziomu hormonów w okresie narodzin, dojrzewania i w późniejszym okresie życia. U noworodków i chłopców stosunek estrogenów (hormonów żeńskich) do androgenów (hormonów męskich) z czasem się wyrównuje. Obserwuje się je również u mężczyzn w miarę starzenia się, często w związku z przyjmowaniem pewnych leków, problemami z wątrobą lub nerkami albo nowotworami. Ocena lekarska jest ważna, aby dotrzeć do pierwotnej przyczyny, ale sam stan jest zazwyczaj nieszkodliwy.

Ciemne kręgi pod oczami

13/17

Masz szopowate oczy? Ludzie obwiniają wiek lub zmęczenie za te ciemne kręgi i mają rację. Brak snu sprawia, że skóra staje się blada, co uwydatnia ciemne obwódki, natomiast wiek oznacza cieńszą skórę wokół oczu, co sprawia, że łatwiej dostrzec wszelkie przebarwienia. Alergie również mogą prowadzić do powstawania cieni pod oczami, a pewną rolę odgrywa również dziedziczność.

Nadmierny wzrost włosów

14/17

Niewiele kobiet cieszy się z nadmiernego owłosienia na twarzy i ciele, ale choć hirsutyzm może być kłopotliwy, jest na ogół nieszkodliwy. Hirsutyzm dotyka około 5% kobiet. Może on mieć podłoże genetyczne lub być spowodowany zespołem policystycznych jajników (PCOS), stanem charakteryzującym się nadmiarem androgenów (hormonów męskich). W rzadkich przypadkach hirsutyzm jest spowodowany przez guzy wydzielające hormony. Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować wybielanie, elektrolizę, terapie hormonalne i laserowe usuwanie owłosienia.

Na zdjęciu meksykańska malarka Frida Kahlo (6 lipca 1907 – 13 lipca 1954).

Odbarwione paznokcie

15/17

Jesteś ciekawa zmian koloru swoich paznokci? Około 50% problemów z paznokciami jest spowodowanych infekcjami grzybiczymi. Zielonkawe paznokcie mogą być spowodowane przez bakterie pseudomonas i są łatwo leczone antybiotykami. Żółtawe paznokcie są często oznaką grzybicy. A czerwone, fioletowe lub czarne pod paznokciami mogą być spowodowane przez krew powstałą w wyniku urazu. Zmiany mogą być również związane z leczeniem medycznym lub sygnalizować poważniejsze schorzenia. Nie masz pewności? Zbadaj paznokcie!

Czerwony nos spowodowany trądzikiem różowatym

16/17

Trądzik różowaty często powoduje powstawanie czerwonych plam na wrażliwej skórze twarzy. W rzadkich przypadkach nos staje się zgrubiały i wyboisty, co jest stanem zwanym rhinophyma. Występuje on częściej u mężczyzn niż u kobiet, a pewną rolę odgrywa tu genetyka. Na tym etapie leczenia można stosować lasery i inne terapie światłem, dermabrazję i elektrokauteryzację.

Na zdjęciu komik W.C. Fields, którego czerwony, bulwiasty nos jest charakterystyczny dla zaawansowanego trądziku różowatego.

Owrzodzenia brzeżne

17/17

Wrzody to małe owrzodzenia wewnątrz jamy ustnej. Nazywane są również wrzodami aftowymi. W przeciwieństwie do przeziębienia, które objawia się jako bolesne, małe pęcherzyki i jest bardzo zaraźliwe, owrzodzenia nie są wywoływane przez wirusy. Niektóre pokarmy lub niedobory żywieniowe mogą wywołać owrzodzenie, podobnie jak stres emocjonalny czy uraz jamy ustnej. W razie potrzeby leczenie obejmuje stosowanie leków miejscowych i płynów do płukania jamy ustnej.

Opiekunowie osób z zaburzeniami funkcji poznawczych obawiają się, że ich bliski może błąkać się po domu lub zniknąć w tłumie. Oto wskazówki od lekarza, które pomogą zapobiec błądzeniu i złagodzić niepokój.

Wędrowanie jest ryzykiem związanym z wieloma schorzeniami, takimi jak zaburzenia ze spektrum autyzmu, zespół Downa i demencja (która może być skutkiem choroby Alzheimera, udaru, urazów głowy i choroby Parkinsona).Oczywiście nikt nie może obserwować drugiej osoby w każdej sekundzie każdego dnia. Jesteśmy tylko ludźmi i nawet najlepszy i najbardziej oddany opiekun nie jest w stanie za każdym razem powstrzymać błądzenia. Jednak stosując się do poniższych wskazówek, możesz pomóc w zapewnieniu bezpieczeństwa swojemu bliskiemu. Co więcej, możesz czuć się o wiele pewniej i mniej się denerwować.

?

Zabezpiecz swój dom. Aby pomóc bliskiej osobie zachować bezpieczeństwo w domu, warto założyć nowe zamki w drzwiach i oknach, których ta osoba nie będzie mogła łatwo otworzyć. Jeśli można umieścić zamki wysoko, jest mniej prawdopodobne, że ukochana osoba zauważy je lub dosięgnie. W zależności od sytuacji konieczne może być także zamontowanie krat w oknach. Czujniki ruchu mogą zaalarmować, gdy ktoś otworzy drzwi zewnętrzne. Prostym rozwiązaniem jest zawieszenie dzwonków na klamkach.

Upewnij się, że dana osoba ma zawsze przy sobie dowód tożsamości. Nie powstrzyma to zachowania, ale upewnienie się, że Twój bliski ma zawsze przy sobie dowód tożsamości, jest niezwykle ważne. Pamiętaj, że włożenie identyfikatora do portfela nie wystarczy, ponieważ osoba ta może go usunąć, celowo lub przez przypadek. Dobrym pomysłem jest biżuteria z identyfikatorem medycznym – np. bransoletka lub wisiorek. Możesz też wszyć identyfikator w kurtkę bliskiej osoby. Inna opcja: tymczasowe tatuaże. Są one dostępne w zestawach i zawierają podstawowe informacje o stanie zdrowia danej osoby, a także miejsce na Twój numer telefonu.

Ubieraj bliską osobę w jaskrawe ubrania. Jeśli jest to rozsądne, a bliska osoba nie ma nic przeciwko temu, rozważ ubranie jej w odzież, która jest dobrze widoczna z daleka. Może to być dobry sposób, aby zapobiec błądzeniu, jeśli planujesz przebywać w tłumie.

Postawienie ogrodzenia… Może być kosztowne, ale postawienie ogrodzenia – z zabezpieczoną bramą – może zapobiec błądzeniu, dając jednocześnie bliskiej osobie możliwość zaczerpnięcia świeżego powietrza.

Bransoletki lub inna biżuteria z nadajnikami radiowymi mogą być bardzo pomocne. Niektóre z nich mają krótki zasięg i są zaprojektowane w taki sposób, by opiekunowie mogli sami obserwować daną osobę. Niektóre włączają alarm zarówno na bransoletce, jak i w bazie, gdy osoba zbytnio się oddali. Inne to usługi, które pobierają miesięczną opłatę i wykorzystują urządzenia do określania lokalizacji danej osoby. Firma może śledzić te osoby i będzie współpracować z lokalnymi organami ścigania lub organizacją Project Lifesaver, aby sprowadzić je z powrotem do Ciebie.

Poznaj swoich sąsiadów. Przedstaw bliską osobę swoim sąsiadom, aby poznali jej twarz. Poinformuj ich, że osoba ta może się błąkać i że sąsiedzi powinni cię powiadomić, jeśli zobaczą ją samotnie wychodzącą. Podaj wszystkim numer telefonu, pod którym mogą się z Tobą skontaktować. Im jaśniejszy jesteś, tym lepiej – wiele osób ma naturalną skłonność do nieangażowania się.

Umieść znaki? Czasem wystarczy powiesić na drzwiach na zewnątrz tabliczkę z napisem „Stop” lub „Nie wchodzić”, aby powstrzymać bliską osobę przed błądzeniem. Warto pomyśleć o umieszczeniu tabliczek na innych drzwiach – np. do łazienki – tak, aby osoba ta wiedziała, które drzwi prowadzą dokąd i aby przypadkowo nie znalazła się na zewnątrz.

Zwiększenie aktywności fizycznej. Ta rada nie dotyczy wszystkich. Niektórzy eksperci uważają jednak, że ćwiczenia fizyczne w ciągu dnia mogą pomóc w powstrzymaniu osoby przed samodzielnym wychodzeniem w nocy. Nawet nadzorowany spacer wokół bloku przed kolacją może wystarczyć, aby zmniejszyć nocne pobudzenie.

Zwróć uwagę na nawyki dotyczące snu. Niektóre schorzenia związane z błądzeniem mają związek z niską jakością snu. Sam akt wędrówki może być spowodowany bezsennością. Zrób wszystko, co możesz, aby wspólnie z bliską osobą dbać o higienę snu. W miarę możliwości wprowadź regularny harmonogram kładzenia się spać i budzenia się. Aby zapewnić bezpieczeństwo w domu, należy ograniczyć drzemki w ciągu dnia i ograniczyć picie napojów zawierających kofeinę.

Zastanów się, czy nie ma innej przyczyny.

W wielu przypadkach takie zachowanie może nie mieć przyczyny. Czasem jednak opiekunowie rozumieją, że kryje się za tym jakiś motyw i szukają sposobów, by do tego nie dopuścić. Jeśli osoba z demencją staje się niespokojna i błąka się w nocy, być może ma to jakiś prosty powód, na przykład jest spragniona lub głodna. Pomocne może być pozostawienie przy łóżku szklanki wody lub kilku krakersów. Dziecko z autyzmem może zafiksować się na pewnych dźwiękach lub przedmiotach i chodzić, aby je sprawdzić. Jeśli potrafisz przewidzieć, co przyciągnie uwagę, możesz zapobiec sytuacjom, w których samotne wychodzenie stanowi realne zagrożenie.

Nagłe wypadki: Co robić, gdy ukochana osoba błądzi?

Jeśli Twoje wysiłki mające na celu zapobieżenie błądzeniu nie przyniosły rezultatu, a Twój bliski oddalił się, co powinieneś zrobić? Naturalną reakcją będzie zapewne wybiegnięcie na zewnątrz i gorączkowe poszukiwanie w dowolnym kierunku.

Eksperci twierdzą jednak, że pierwszą rzeczą, jaką należy zrobić, jest zadzwonienie pod numer 911, aby zaalarmować władze. Jeśli Twój bliski jest zarejestrowany w organizacjach takich jak Project Lifesaver lub Alzheimers Association Safe Return, również możesz do nich zadzwonić. Kiedy już to zrobisz, możesz zacząć szukać na własną rękę.

Lekarz omawia objawy, przyczyny i sposoby leczenia krwiaka podtwardówkowego.

Krwiak podtwardówkowy to nagromadzenie krwi poza mózgiem. Powstają one zazwyczaj w wyniku poważnych urazów głowy. Krwawienie i zwiększony nacisk na mózg spowodowany krwiakiem podtwardówkowym może zagrażać życiu. Niektóre z nich zatrzymują się i ustępują nagle; inne wymagają chirurgicznego drenażu.

W krwiaku podtwardówkowym krew gromadzi się pomiędzy warstwami tkanki otaczającej mózg. Najbardziej zewnętrzna warstwa nazywana jest oponą twardą. W krwiaku podtwardówkowym krwawienie występuje między oponą twardą a kolejną warstwą – pajęczynówką.

Krwawienie odbywa się pod czaszką i poza mózgiem, a nie w samym mózgu. Ponieważ jednak krew gromadzi się w naczyniach, wywiera ona większy nacisk na mózg. Ucisk na mózg powoduje objawy. Jeśli ciśnienie wewnątrz czaszki wzrośnie do bardzo wysokiego poziomu, krwiak podtwardówkowy może prowadzić do utraty przytomności i śmierci.

Objawy krwiaka podtwardówkowego

Objawy krwiaka podtwardówkowego zależą głównie od szybkości krwawienia:

• W przypadku urazów głowy z nagłym, poważnym krwawieniem powodującym powstanie krwiaka podtwardówkowego, osoba może od razu zemdleć lub nawet zapaść w śpiączkę.

• Przez kilka dni po urazie głowy osoba może wydawać się normalna, ale powoli zaczyna być zdezorientowana, a kilka dni później może zemdleć. Wynika to z wolniejszego tempa krwawienia, które powoduje powolne powiększanie się krwiaka podtwardówkowego.

• W przypadku bardzo wolno rosnących krwiaków podtwardówkowych, przez ponad 2 tygodnie od początku krwawienia mogą nie występować żadne zauważalne objawy.

Objawy krwiaka podtwardówkowego obejmują:

• Ból głowy

• Dezorientacja

• Zmiana w zachowaniu

• Zawroty głowy

• Nudności i wymioty

• Letarg lub nadmierna senność

• Słabość

• Apatia

• Napady

Objawy, które wystąpią, zależą od kilku czynników. Poza rozmiarem krwiaka podtwardówkowego, na reakcję organizmu może mieć wpływ wiek i inne schorzenia. Wolno rosnące krwiaki podtwardówkowe są częstsze u osób starszych. Mogą one powodować subtelne zmiany osobowości i apatię.

Przyczyny krwiaków podtwardówkowych

Krwiak podtwardówkowy jest zwykle spowodowany urazem głowy, np. w wyniku upadku, kolizji samochodowej lub napadu. Nagłe uderzenie w głowę powoduje rozerwanie naczyń krwionośnych biegnących wzdłuż powierzchni mózgu. Jest to określane mianem ostrego krwiaka podtwardówkowego.

Osoby z zaburzeniami krwawienia i osoby przyjmujące leki rozrzedzające krew są bardziej narażone na wystąpienie krwiaka podtwardówkowego. Stosunkowo niewielki uraz głowy może spowodować krwiaka podtwardówkowego u osób ze skłonnością do krwawienia.

W przewlekłym krwiaku podtwardówkowym małe żyły na zewnętrznej powierzchni mózgu mogą się rozerwać, powodując krwawienie w przestrzeni podtwardówkowej. Objawy mogą nie być widoczne przez kilka dni lub tygodni.

Osoby starsze są bardziej narażone na wystąpienie przewlekłego krwiaka podtwardówkowego, ponieważ kurczenie się mózgu powoduje, że te małe żyły są bardziej rozciągnięte i bardziej podatne na rozerwanie.

Diagnoza krwiaka podtwardówkowego

Osoby, którym udzielono pomocy medycznej po urazie głowy, często poddawane są badaniom obrazowym głowy, zwykle tomografii komputerowej (TK) lub rezonansowi magnetycznemu (MRI). Badania te tworzą obrazy wnętrza czaszki i zazwyczaj pozwalają wykryć ewentualne krwiaki podtwardówkowe. Rezonans magnetyczny jest nieco lepszy od tomografii komputerowej w wykrywaniu krwiaków podtwardówkowych, ale tomografia komputerowa jest szybsza i łatwiej dostępna.

W rzadkich przypadkach w diagnostyce krwiaka podtwardówkowego można zastosować angiografię. Podczas angiografii (angiogramu) przez tętnicę w pachwinie wprowadza się cewnik i wprowadza go do tętnic szyjnych i mózgowych. Następnie wstrzykuje się specjalny barwnik, a na ekranie rentgenowskim widać przepływ krwi przez tętnice i żyły.

Leczenie krwiaka podtwardówkowego

Leczenie krwiaków podtwardówkowych zależy od stopnia ich zaawansowania. Leczenie może obejmować zakres od czujnego oczekiwania do operacji mózgu.

W przypadku małych krwiaków podtwardówkowych z łagodnymi objawami lekarze mogą nie zalecić żadnego konkretnego leczenia poza obserwacją. Często wykonywane są powtarzane badania obrazowe głowy w celu monitorowania, czy stan krwiaka podtwardówkowego poprawia się.

Bardziej poważne lub niebezpieczne krwiaki podtwardówkowe wymagają operacji w celu zmniejszenia ciśnienia w mózgu. Chirurdzy mogą stosować różne techniki leczenia krwiaków podtwardówkowych:

• Trepanacja otworu wiertniczego. W czaszce wierci się otwór w miejscu krwiaka podtwardówkowego, a krew jest odsysana przez ten otwór.

• Kraniotomia. Usuwany jest większy fragment czaszki, aby umożliwić lepszy dostęp do krwiaka podtwardówkowego i zmniejszyć ciśnienie. Usunięta czaszka jest zastępowana wkrótce po zabiegu.

• Kraniektomia. Na dłuższy czas usuwa się część czaszki, aby umożliwić rozszerzenie i obrzęk uszkodzonego mózgu bez jego trwałego uszkodzenia. Kraniektomia nie jest często stosowana w leczeniu krwiaka podtwardówkowego.

Osoby z ciężkimi krwiakami podtwardówkowymi są często poważnie chore i wymagają maszynowego wspomagania oddychania oraz innych form podtrzymywania życia.

Jeśli osoba ma problemy z krwawieniem lub przyjmuje leki rozrzedzające krew, należy podjąć środki mające na celu poprawę krzepliwości krwi. Może to obejmować podawanie leków lub preparatów krwiopochodnych oraz, jeśli to możliwe, odwrócenie działania leków rozrzedzających krew. Można również zastosować inne leki zmniejszające obrzęk lub ciśnienie w mózgu lub kontrolujące napady drgawkowe.

Powikłania krwiaka podtwardówkowego

Niektóre krwiaki podtwardówkowe mogą powodować poważne powikłania, w tym śpiączkę, a nawet śmierć. Może się to zdarzyć, jeśli krwiak nie jest leczony, a czasem nawet po leczeniu. Możliwe powikłania obejmują:

• Przepuklina mózgowa. Ciśnienie w mózgu może spowodować przemieszczenie tkanki poza miejsce, w którym powinna się znajdować. Może to doprowadzić do śmierci.

• Więcej zdarzeń związanych z krwawieniem. Jeśli jesteś starszy, jesteś w grupie podwyższonego ryzyka wystąpienia kolejnego krwotoku w trakcie rekonwalescencji po pierwszym krwotoku, zwłaszcza jeśli doznałeś urazu głowy.

• Napady drgawek. Mogą wystąpić napady drgawek, nawet po wyleczeniu krwiaka.

Perspektywy krwiaka podtwardówkowego

Rokowania co do stanu zdrowia po wystąpieniu krwiaka podtwardówkowego zależą od tego, ile masz lat, jak poważny był uraz głowy i jak szybko podjęto leczenie. Im jesteś młodszy, tym większe masz szanse na przeżycie.

Rokowania są najlepsze, jeśli krwiaki podtwardówkowe mają charakter przewlekły, masz niewiele objawów i nie straciłeś przytomności po urazie głowy.

Starsi dorośli są najbardziej narażeni na ryzyko kolejnego krwawienia do mózgu po wystąpieniu krwiaka podtwardówkowego. Starsze mózgi nie rozszerzają się i nie wypełniają przestrzeni po krwiaku. Większa przestrzeń między mózgiem a czaszką zwiększa prawdopodobieństwo krwawienia, nawet przy niewielkim urazie głowy.

Strona anatomii mózgu dla lekarzy zawiera szczegółowy diagram i definicję mózgu, w tym jego funkcję, części i warunki, które mają na niego wpływ.

Źródło obrazu

Mózg jest jednym z największych i najbardziej złożonych narządów w ludzkim ciele. Składa się z ponad 100 miliardów nerwów, które komunikują się ze sobą za pomocą bilionów połączeń zwanych synapsami. Kora mózgowa to najbardziej zewnętrzna warstwa komórek mózgowych. Myślenie i dobrowolne ruchy mają swój początek w korze mózgowej. Pień mózgu znajduje się pomiędzy rdzeniem kręgowym a resztą mózgu. Tutaj kontrolowane są podstawowe funkcje, takie jak oddychanie i sen. Zwoje podstawy to skupisko struktur w centrum mózgu. Zwoje podstawy koordynują komunikację między wieloma innymi obszarami mózgu. Móżdżek znajduje się u podstawy i w tylnej części mózgu. Móżdżek odpowiada za koordynację i równowagę. Mózg dzieli się również na kilka płatów:? Płaty czołowe są odpowiedzialne za rozwiązywanie problemów, osąd i funkcje motoryczne. Płaty ciemieniowe zarządzają czuciem, pismem ręcznym i pozycją ciała. Płaty skroniowe zajmują się pamięcią i słuchem. W płatach potylicznych znajduje się system przetwarzania wzrokowego mózgu.

Mózg jest otoczony warstwą tkanki zwanej oponami mózgowymi. Czaszka (cranium) pomaga chronić mózg przed urazami.

Choroby mózgu

• Ból głowy: Istnieje wiele rodzajów bólu głowy; niektóre z nich mogą być poważne, ale większość nie jest i zazwyczaj leczy się je środkami przeciwbólowymi.

• Udar mózgu (zawał mózgu): Przepływ krwi i tlenu do obszaru tkanki mózgowej zostaje nagle przerwany, a następnie obumiera. Przyczyną większości udarów są skrzepy krwi lub krwawienie w mózgu.

• Tętniak mózgu: W tętnicy w mózgu powstaje słaby obszar, który pęcznieje, przypominając balon. Pęknięcie tętniaka mózgu może spowodować udar mózgu.

• Krwiak podtwardówkowy: Krwawienie wewnątrz lub pod oponą twardą, czyli wyściółką wewnątrz czaszki. Krwiak podtwardówkowy może wywierać nacisk na mózg, powodując problemy neurologiczne.

• Krwiak nadtwardówkowy: Krwawienie pomiędzy twardą tkanką (oponą twardą) wyściełającą wnętrze czaszki a samą czaszką, zwykle wkrótce po urazie głowy. Początkowo łagodne objawy mogą szybko postępować aż do utraty przytomności i śmierci, jeśli nie są leczone.

• Krwotok śródmózgowy: Każde krwawienie wewnątrz mózgu.

• Wstrząśnienie mózgu: Uraz mózgu, który powoduje czasowe zaburzenie funkcji mózgu. Większość wstrząsów mózgu powodują urazowe urazy głowy.

• Obrzęk mózgu: Obrzęk tkanki mózgowej w odpowiedzi na uraz lub zaburzenia równowagi elektrolitowej.

• Guz mózgu: Każdy nieprawidłowy rozrost tkanki wewnątrz mózgu. Niezależnie od tego, czy jest to nowotwór złośliwy czy łagodny, guzy mózgu zwykle powodują problemy ze względu na nacisk, jaki wywierają na prawidłową pracę mózgu.

• Glejoblastoma: Agresywny, złośliwy guz mózgu (nowotwór). Glioblastoma mózgu postępuje szybko i jest bardzo trudny do wyleczenia.

• Wodogłowie: Nieprawidłowo zwiększona ilość płynu mózgowo-rdzeniowego wewnątrz czaszki. Zwykle jest to spowodowane nieprawidłową cyrkulacją płynu.

• Wodogłowie normalnego ciśnienia: postać wodogłowia, która często powoduje problemy z chodzeniem, demencję i nietrzymanie moczu. Ciśnienie wewnątrz mózgu pozostaje prawidłowe, mimo zwiększonej ilości płynu.

• Zapalenie opon mózgowych: Zapalenie wyściółki wokół mózgu lub rdzenia kręgowego, zwykle w wyniku infekcji. Typowymi objawami są sztywność karku, ból szyi, ból głowy, gorączka i senność.

• Zapalenie mózgu: Zapalenie tkanki mózgowej, zwykle w wyniku zakażenia wirusem. Typowymi objawami są gorączka, ból głowy i dezorientacja.

• Urazowe uszkodzenie mózgu: Trwałe uszkodzenie mózgu w wyniku urazu głowy. Może dojść do oczywistego upośledzenia umysłowego lub bardziej subtelnych zmian osobowości i nastroju.

• Choroba Parkinsona: Nerwy w centralnym obszarze mózgu ulegają powolnej degeneracji, powodując problemy z poruszaniem się i koordynacją. Częstym wczesnym objawem jest drżenie rąk.

• Choroba Huntingtona: Dziedziczone zaburzenie nerwowe, które wpływa na mózg. Jej objawami są demencja i trudności w kontrolowaniu ruchów (pląsawica).

• Epilepsja: Tendencja do występowania napadów drgawkowych. Urazy głowy i udary mogą powodować padaczkę, ale zwykle nie udaje się ustalić przyczyny.

• Demencja: Spadek funkcji poznawczych wynikający ze śmierci lub nieprawidłowego działania komórek nerwowych w mózgu. Przyczyną demencji mogą być choroby, w których dochodzi do degeneracji nerwów w mózgu, a także nadużywanie alkoholu i udary.

• Choroba Alzheimera: Z niejasnych przyczyn nerwy w pewnych obszarach mózgu ulegają degeneracji, powodując postępującą demencję. Choroba Alzheimera jest najczęstszą formą demencji.

• Ropień mózgu: Kieszonka zakażenia w mózgu, zwykle wywołana przez bakterie. Często konieczne jest zastosowanie antybiotyków i chirurgicznego drenażu tego obszaru.

Testy mózgu

• Tomografia komputerowa (CT): Skaner wykonuje wiele zdjęć rentgenowskich, które komputer przetwarza na szczegółowe obrazy mózgu i czaszki.

• Obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego (MRI): Skaner MRI, wykorzystując fale radiowe w polu magnetycznym, tworzy bardzo szczegółowe obrazy mózgu i innych części głowy.

• Angiografia (angiogram mózgu): Specjalna substancja, którą lekarze nazywają „środkiem kontrastowym”, jest wstrzykiwana do żył i wędruje do mózgu. Wykonywane są zdjęcia rentgenowskie mózgu, które mogą wykazać problemy z tętnicami mózgowymi.

• Angiografia rezonansu magnetycznego (MRA): Specjalne badanie MRI tętnic mózgowych. Skanowanie MRA może wykazać zakrzep krwi lub inną przyczynę udaru.

• Nakłucie lędźwiowe (nakłucie kręgosłupa): Do przestrzeni wokół nerwów rdzeniowych wprowadza się igłę i pobiera się płyn do analizy. Nakłucie lędźwiowe jest często wykonywane w przypadku podejrzenia zapalenia opon mózgowych.

• Elektroencefalogram (EEG): Aktywność mózgu jest monitorowana za pomocą elektrod umieszczonych na skórze głowy. EEG może pomóc w diagnozowaniu napadów drgawkowych lub innych problemów z mózgiem.

• Badania neurokognitywne: Testy zdolności rozwiązywania problemów, pamięci krótkotrwałej i innych złożonych funkcji mózgu. Zazwyczaj testy neurokognitywne przeprowadza się za pomocą kwestionariuszy.

• Biopsja mózgu: W rzadkich sytuacjach do postawienia diagnozy choroby mózgu potrzebny jest bardzo mały fragment mózgu. Biopsję mózgu wykonuje się zazwyczaj tylko wtedy, gdy informacje te są niezbędne do zapewnienia właściwego leczenia.

Leczenie mózgu

• Leki trombolityczne: Leki rozbijające skrzepy, wstrzykiwane do żył, mogą poprawić lub wyleczyć niektóre udary, jeśli zostaną podane w ciągu kilku godzin od wystąpienia objawów.

• Leki przeciwpłytkowe: Leki takie jak aspiryna i klopidogrel (Plavix) pomagają zapobiegać zakrzepom krwi. Może to zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia udaru.

• Inhibitory cholinesterazy: Leki te mogą nieznacznie poprawić funkcjonowanie mózgu w łagodnej lub umiarkowanej postaci choroby Alzheimera. Nie spowalniają one ani nie zapobiegają chorobie Alzheimera.

• Antybiotyki: Jeśli infekcja mózgu jest spowodowana przez bakterie, antybiotyki mogą zabić te organizmy i zwiększyć prawdopodobieństwo wyleczenia.

• Lewodopa: Lek, który zwiększa poziom dopaminy w mózgu, co jest pomocne w kontrolowaniu objawów choroby Parkinsona.

• Operacja mózgu: Operacja na mózgu może wyleczyć niektóre guzy mózgu. Operacja mózgu może być przeprowadzona w każdym przypadku, gdy zwiększone ciśnienie w mózgu zagraża tkance mózgowej.

• Ventriculostomia: W naturalnych przestrzeniach wewnątrz mózgu (komorach) umieszcza się dren. Ventriculostomia jest zwykle wykonywana w celu zmniejszenia wysokiego ciśnienia w mózgu.

• Kraniotomia: Chirurg wywierca otwór w bocznej części czaszki, aby zmniejszyć wysokie ciśnienie w mózgu.

• Dren lędźwiowy: Dren umieszczany jest w płynie otaczającym rdzeń kręgowy. Może to zmniejszyć ucisk na mózg i rdzeń kręgowy.

• Radioterapia: Jeśli rak zaatakuje mózg, naświetlanie może zmniejszyć objawy i spowolnić wzrost nowotworu.

Opieka nad osobą z problemami poznawczymi, urazami mózgu lub zaburzeniami mózgu wymaga specjalnych umiejętności. Lekarz udziela wskazówek, jak ułatwić opiekę nad bliską osobą i nad sobą.

Problemy poznawcze: Pozory a rzeczywistość

Patrzenie, jak członek rodziny staje się chory i niepełnosprawny fizycznie, jest bardzo trudne. Jednak przebywanie z bliską osobą, która cieszy się dobrym zdrowiem fizycznym, ale ma poważne problemy poznawcze, jest na swój sposób niszczące.

Kiedy mama cierpiąca na chorobę Alzheimera siada naprzeciwko Ciebie przy stole, może wyglądać zupełnie normalnie, tak jak zawsze. Ale nie jest już taka sama. Przepaść między wyglądem a rzeczywistością może być trudna do zniesienia i jest to coś, z czym opiekunowie borykają się na co dzień.

Może być także trudno uzyskać współczucie lub zrozumienie ze strony przyjaciół lub członków rodziny dla tego, przez co przechodzi się jako opiekun. Może nie być żadnych widocznych oznak choroby bliskiej osoby – nie ma wózka inwalidzkiego, kul ani butli z tlenem, które pomogłyby im to zrozumieć. Po kilku minutach rozmowy sąsiedzi mogą pomyśleć, że twój tata z demencją wydaje się tak bystry i zabawny jak zawsze.

Ty wiesz, że jest inaczej. Znasz trud, jaki wiąże się z opieką nad chorym, i znasz ból, jaki towarzyszy bliskiej osobie cierpiącej na zaburzenia funkcji poznawczych. Brak uznania i akceptacji może sprawić, że opieka nad chorym będzie szczególnie trudna i samotna.

Problemy poznawcze a opieka: Szczegółowe zagadnienia

Opiekunowie osób z problemami poznawczymi muszą poradzić sobie z kilkoma innymi kwestiami.

Choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, udary, urazy mózgu i inne schorzenia powodujące demencję mogą zniszczyć pamięć danej osoby. Choroby takie jak stwardnienie rozsiane również mogą powodować problemy z pamięcią, choć mogą być one subtelniejsze.Dla opiekuna problemy z pamięcią mogą być niezwykle frustrujące. Nie można już polegać na danej osobie w zakresie podstawowych informacji, np. kiedy ostatnio brała leki, była u lekarza czy brała prysznic. W przypadku ciężkiej demencji utrata pamięci jest tak duża, że dana osoba nie jest już w stanie sama o siebie zadbać.

Jeśli jesteś opiekunem, komunikacja z bliską osobą ma kluczowe znaczenie. Tylko w ten sposób możesz wiedzieć, czy dajesz jej to, czego potrzebuje. Jednak w przypadku schorzeń powodujących problemy poznawcze nawet podstawowa komunikacja może być trudna lub niemożliwa. Dzieci z ASD często mają bardzo opóźnioną mowę, a niektóre z nich przez całe życie mają problemy z porozumiewaniem się. Wraz z postępem choroby SM i Parkinsona może dojść do ograniczenia zdolności mówienia. Rodzic z demencją może mówić wyraźnie, ale jego słowa mogą nie mieć sensu.Opiekunowie są często zmuszeni zgadywać, czego chcą ich bliscy z problemami poznawczymi. Opiekunowie są często zmuszeni zgadywać, czego chcą ich bliscy z problemami poznawczymi.

Chociaż problemy z zachowaniem różnią się w zależności od stanu i wieku osoby, którą się opiekujesz, osoby z zaburzeniami poznawczymi mogą mieć problemy z samoregulacją swojego zachowania. Wybuchy emocjonalne są powszechne w przypadku wielu problemów poznawczych. W najgorszym przypadku zachowanie takiej osoby może stać się agresywne i niebezpieczne, zarówno dla opiekuna, jak i dla niej samej.

Problemy poznawcze: Wskazówki dla opiekunów

Co można zrobić, aby poprawić jakość opieki nad bliską osobą i ułatwić sobie życie?

• Dowiedz się, co jest przyczyną choroby C i jak o nią dbać.

  Zapoznaj się z informacjami na temat stanu zdrowia bliskiej ci osoby i specyficznych strategii opieki nad nią. Nie polegaj tylko na instynkcie. Najlepsze podejście do opieki będzie się różnić. Opieka nad ojcem cierpiącym na demencję będzie się bardzo różnić od opieki nad siostrą chorą na raka lub dzieckiem z zespołem Downa.

• Stwórz spokojne środowisko.

  Osoba z problemami poznawczymi może być łatwo przytłoczona. Dlatego postaraj się stworzyć miejsce, w którym będzie się czuła bezpiecznie i komfortowo. Gdy osoba bliska próbuje się na czymś skoncentrować, należy ograniczyć inne czynniki rozpraszające, np. telewizję.

• Utrzymanie porządku.

  Dla osoby z problemami poznawczymi może to mieć duże znaczenie. Niezorganizowane rzeczy mogą być dla nich stresujące i przytłaczające. Rodzic cierpiący na demencję może mieć problemy ze znalezieniem rzeczy lub szybko tracić orientację w tym, co robi. Zadbaj o porządek, aby łatwo było znaleźć to, co najważniejsze. Oznaczaj szuflady i szafki, aby Twój bliski od razu wiedział, co jest w środku.

• Przyjęcie harmonogramu.

  Osoby z problemami poznawczymi mogą naprawdę skorzystać z rutyny, ponieważ daje im ona coś, na czym mogą polegać w świecie, który może wydawać się zagmatwany i chaotyczny.

• Bądź otwarty.

  Jeśli opiekujesz się bliską osobą z problemami poznawczymi, być może od czasu do czasu będziesz musiał zmienić swoje podejście. Twój bliski będzie się zmieniał – albo wraz z rozwojem, albo z postępem choroby C i niektóre rozwiązania mogą przestać działać. Nie bądź zbyt sztywny i nie rezygnuj z taktyki, która już nie pomaga.

• Zachowaj prostotę.

  Jeśli porozumiewanie się sprawia trudności, staraj się używać prostego języka. Nie narażaj bliskiej osoby na lawinę pytań. Zadawaj jedno po drugim i czekaj na odpowiedź. Bardziej skomplikowane prośby można podzielić na pojedyncze kroki.

• Pamiętaj, że to choroba, a nie człowiek.

  Zachowanie bliskiej osoby na pewno czasem cię frustruje, złości i rani. To naturalne. Staraj się jednak nie obwiniać ich za zmiany, jakie spowodowała u nich choroba.

?

Unikaj wypalenia zawodowego opiekunów: Zadbaj o siebie

Choć często jest to ostatnia rzecz, o której myślą opiekunowie, ważne jest, aby skupić się także na sobie. Pamiętaj, że Twoje zdrowie fizyczne i psychiczne ma kluczowe znaczenie dla dobrego samopoczucia zarówno Twojego, jak i bliskiej Ci osoby. Jeśli za bardzo się wysilisz, wypalisz się lub zachorujesz, kto zajmie się Twoim bliskim? Oto kilka wskazówek:

• Uzyskaj pomoc.

  Jeśli dopiero zaczynasz zajmować się opieką, nie czekaj z prośbą o pomoc, aż będziesz przytłoczony. Porozmawiaj z krewnymi, przyjaciółmi i sąsiadami, aby dowiedzieć się, co mogą zaoferować. Dowiedz się, co jest dostępne w lokalnych ośrodkach, w tym u lekarza i w przychodniach geriatrycznych w twojej okolicy. Pamiętaj: Nie możesz tego zrobić sam.

• Uzyskaj wsparcie.

  Potrzebujesz wsparcia nie tylko dla bliskiej osoby z problemami poznawczymi, ale także dla siebie. Pochyl się więc nad rodziną i przyjaciółmi. Rozważ dołączenie do lokalnej grupy wsparcia dla opiekunów. Jeśli czujesz się przytłoczony, zadzwoń na gorącą linię lub umów się na spotkanie z terapeutą.

• Rób przerwy.

  Zmieniaj tempo. Staraj się robić małe przerwy, nawet kilkuminutowe, każdego dnia. Następnie w każdym tygodniu staraj się robić dłuższe przerwy. Samo wyjście z przyjacielem na spacer lub coś do jedzenia może bardzo poprawić ci nastrój.

• Wybaczyć sobie.

  Bez względu na to, jak dobrym i współczującym opiekunem jesteś, nie zawsze wszystko idzie gładko. Będziesz się złościć i frustrować na bliską osobę. Będziesz popełniać błędy i mieć poczucie winy. Jest to nieuniknione, więc kiedy tak się dzieje, nie należy się zadręczać. Jeśli czujesz się przygnębiony, pamiętaj, że opieka to zawsze trudna i skomplikowana sprawa. Twój bliski może nie być w stanie ci tego powiedzieć, ale jesteś dobrą i odważną osobą, że się tego podjęłaś.

?

Co powoduje mrowienie w stopach i dłoniach? Lekarz bada sprawę i przedstawia fakty.

Jednak w wielu przypadkach mrowienie w dłoniach, stopach lub obu tych częściach ciała może być poważne, epizodyczne lub przewlekłe. Mogą mu również towarzyszyć inne objawy, takie jak ból, swędzenie, drętwienie i zanik mięśni. W takich przypadkach mrowienie może być oznaką uszkodzenia nerwów, które może być spowodowane tak różnymi przyczynami, jak urazy traumatyczne lub powtarzające się urazy stresowe, infekcje bakteryjne lub wirusowe, narażenie na działanie substancji toksycznych oraz choroby ogólnoustrojowe, takie jak cukrzyca.

Takie uszkodzenie nerwów nazywane jest neuropatią obwodową, ponieważ dotyczy nerwów odległych od mózgu i rdzenia kręgowego, często w obrębie dłoni i stóp. Wyróżnia się ponad 100 rodzajów neuropatii obwodowej. Z czasem stan ten może się pogorszyć, powodując ograniczenie sprawności ruchowej, a nawet niepełnosprawność. Szacuje się, że neuropatia obwodowa występuje u ponad 20 milionów Amerykanów, z których większość to starsi dorośli.

Ważne jest, aby niezwłocznie zwrócić się o pomoc lekarską w przypadku utrzymującego się od pewnego czasu mrowienia w dłoniach, stopach lub obu tych częściach ciała. Im wcześniej zostanie znaleziona i opanowana przyczyna mrowienia, tym mniejsze prawdopodobieństwo wystąpienia problemów, które mogą utrzymywać się przez całe życie.

Przyczyny mrowienia w dłoniach i stopach

Cukrzyca jest jedną z najczęstszych przyczyn neuropatii obwodowej, stanowiąc około 30% przypadków. W neuropatii cukrzycowej często najpierw pojawia się mrowienie i inne objawy w obu stopach, a następnie w nogach, po czym mrowienie i inne objawy dotyczą obu rąk i sięgają ramion. U około dwóch trzecich osób z cukrzycą występują łagodne lub ciężkie formy uszkodzenia nerwów. W wielu przypadkach objawy te są pierwszymi oznakami cukrzycy.

W kolejnych 30% przypadków neuropatii obwodowej przyczyna jest nieznana, czyli „idiopatyczna”.

Pozostałe 40% przypadków ma różne przyczyny, takie jak:

Zespoły uwięźnięcia nerwów. Należą do nich: zespół cieśni nadgarstka, porażenie nerwu łokciowego, porażenie nerwu ramiennego i porażenie nerwu promieniowego.

Choroby ogólnoustrojowe. Należą do nich zaburzenia pracy nerek, choroby wątroby, uszkodzenia naczyń krwionośnych i choroby krwi, amyloidoza, zaburzenia tkanki łącznej i przewlekłe stany zapalne, zaburzenia hormonalne (w tym niedoczynność tarczycy) oraz nowotwory i łagodne guzy, które wpływają na nerwy.

Niedobory witamin. Dla zdrowych nerwów potrzebne są witaminy E, B1, B6, B12 i niacyna. Niedobór witaminy B12 może na przykład prowadzić do niedokrwistości złośliwej, która jest ważną przyczyną neuropatii obwodowej. Natomiast zbyt duża ilość witaminy B6 również może powodować mrowienie w dłoniach i stopach.

Alkoholizm. Osoby cierpiące na alkoholizm są bardziej narażone na brak tiaminy lub innych ważnych witamin z powodu złych nawyków żywieniowych, co jest częstą przyczyną neuropatii obwodowej. Możliwe jest również, że sam alkoholizm może powodować uszkodzenie nerwów, co niektórzy badacze nazywają neuropatią alkoholową.

Toksyny. Należą do nich metale ciężkie, takie jak ołów, arsen, rtęć i tal, a także niektóre chemikalia przemysłowe i środowiskowe. Należą do nich również niektóre leki – zwłaszcza leki stosowane w chemioterapii raka płuc – ale także niektóre leki przeciwwirusowe i antybiotyki.

Zakażenia. Należą do nich: borelioza, półpasiec (varicella zoster), cytomegalowirus, wirus Epsteina-Barr, herpes simplex oraz HIV i AIDS.

Choroby autoimmunologiczne. Należą do nich przewlekła zapalna polineuropatia demielinizacyjna, zespół Guillaina-Barrego, toczeń i reumatoidalne zapalenie stawów.

Zaburzenia dziedziczne. Obejmują one grupę chorób, które mogą mieć objawy czuciowe i ruchowe; najczęstszy typ to choroba Charcot-Marie-Tooth.

Urazy. Nerwy, często związane z urazami, mogą zostać ściśnięte, zmiażdżone lub uszkodzone w inny sposób, co powoduje ból nerwów. Przykładem może być ucisk nerwu spowodowany przepukliną dysku lub zwichnięciem kości.

Stwardnienie rozsiane. Choroba ta powoduje, że układ odpornościowy organizmu atakuje tłuszczową osłonkę mielinową otaczającą włókna nerwowe w całym ciele. Częstym objawem jest mrowienie w dłoniach i stopach.

Diagnostyka mrowienia w dłoniach i stopach

Jeśli pacjent szuka pomocy w związku z mrowieniem rąk lub stóp, lekarz przeprowadzi badanie fizykalne i zbierze dokładny wywiad dotyczący objawów, środowiska pracy, nawyków towarzyskich (w tym spożywania alkoholu), narażenia na działanie toksyn, ryzyka zakażenia wirusem HIV lub innymi chorobami zakaźnymi oraz chorób neurologicznych w rodzinie.

Lekarz może również wykonać inne badania, takie jak:

• Badania krwi. Mogą one obejmować badania w celu wykrycia cukrzycy, niedoborów witamin, zaburzeń czynności wątroby lub nerek, innych zaburzeń metabolicznych oraz oznak nieprawidłowej aktywności układu odpornościowego.

• Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego. Może to pozwolić na wykrycie przeciwciał związanych z neuropatią obwodową.

• Elektromiogram (EMG), badanie aktywności elektrycznej mięśni.

• Szybkość przewodzenia nerwów (NCV)

Inne badania mogą obejmować:

• Tomografia komputerowa (CT)

• Obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego (MRI)

• Biopsja nerwu

• Biopsja skóry w celu obejrzenia zakończeń włókien nerwowych

?

Leczenie mrowienia dłoni i stóp

Skuteczne leczenie zależy od dokładnego rozpoznania i leczenia przyczyny mrowienia. O ile komórki nerwów obwodowych nie zostały zabite, mogą się regenerować.

Chociaż nie istnieją metody leczenia dziedzicznych typów neuropatii obwodowej, w przypadku wielu typów nabytych można uzyskać poprawę dzięki leczeniu. Na przykład, odpowiednia kontrola poziomu cukru we krwi w cukrzycy może zapobiec pogorszeniu się neuropatii cukrzycowej, a suplementy witaminowe mogą poprawić stan neuropatii obwodowej u osób z niedoborami witamin.

Ogólne zalecenia dotyczące stylu życia obejmują utrzymanie prawidłowej masy ciała, unikanie narażenia na toksyny, stosowanie nadzorowanego przez lekarza programu ćwiczeń fizycznych, stosowanie zrównoważonej diety oraz unikanie lub ograniczenie spożywania alkoholu. Zaleca się także rzucenie palenia, które powoduje zwężenie naczyń krwionośnych doprowadzających substancje odżywcze do nerwów obwodowych.

W niektórych przypadkach mrowienie i inne objawy neuropatii obwodowej można złagodzić za pomocą leków opracowanych w celu leczenia napadów drgawkowych i depresji.

Rdzeniowy zanik mięśni dzieli się na typy, w zależności od wieku i osiągniętych etapów rozwoju w momencie wystąpienia pierwszych objawów.

Najcięższa postać choroby, znana jako typ 0, występuje bardzo rzadko i zazwyczaj jest śmiertelna, albo przed urodzeniem dziecka, albo wkrótce po nim.

Typ 1

Jest to najczęstsza postać SMA. Czasami nazywany jest początkiem niemowlęcym lub chorobą Werdniga-Hoffmanna. Dzieci z typem 1 mają objawy, które zaczynają się po urodzeniu i trwają do 6 miesiąca życia. U większości z nich objawy choroby pojawiają się przed ukończeniem 3 miesiąca życia.

Dziecko z SMA typu 1 może nie być w stanie utrzymać głowy w górze bez pomocy. Może mieć wiotkie ręce i nogi, a także trudności z jedzeniem i połykaniem. Dzieci z tym typem choroby nie potrafią siedzieć bez podparcia.

Choroba SMA typu 1 może rozwijać się bardzo szybko. Słabe mięśnie mogą prowadzić do infekcji dróg oddechowych i problemów z oddychaniem.

Wiele dzieci z typem 1 SMA nie dożywa drugiego roku życia.

Typ 2

Ten typ SMA zwykle dotyka dzieci od około 3 do 15 miesiąca życia, zanim będą one w stanie samodzielnie stać lub chodzić. Lekarz może nazwać go pośrednim stadium SMA lub chorobą Dubowitza.

Typ 2 SMA dotyka bardziej nóg niż rąk dziecka. Dzieci często potrafią siedzieć bez podparcia, ale nie mogą chodzić. W miarę postępu choroby mogą one potrzebować pomocy przy siadaniu w wieku nastoletnim lub starszym.

Dziecko z tym rodzajem SMA może mieć problemy z oddychaniem, zwłaszcza podczas snu. W zależności od stopnia nasilenia objawów, długość życia dziecka może być krótsza niż normalnie.

Typ 3

U dzieci z tym typem choroby objawy pojawiają się zwykle między 18 miesiącem życia a wiekiem młodzieńczym. Nazywany jest on również zespołem Kugelberga-Welandera lub młodzieńczym SMA.

Większość dzieci z SMA typu 3 potrafi chodzić i stać samodzielnie. Zazwyczaj często upadają, mają problemy z podnoszeniem się z krzesła i wchodzeniem po schodach. Powszechne jest osłabienie mięśni rąk i nóg. W końcu chory może potrzebować wózka inwalidzkiego, aby móc się poruszać.

W przypadku dzieci jest to najłagodniejsza postać SMA. Dzieci z typem 3 zwykle żyją mniej więcej tak długo, jak osoby bez tej choroby.

Typ 4

Typ 4, znany również jako dorosłe SMA, jest rzadki. Objawy pojawiają się dopiero po 20. lub 30. roku życia. Mogą występować osłabienie mięśni rąk i nóg oraz problemy z oddychaniem.

Objawy są łagodne i postępują powoli. Wiele osób cierpiących na typ 4 nie wie o swojej chorobie aż do wielu lat po wystąpieniu objawów. Większość z nich jest w stanie chodzić i poruszać się bez problemu przez resztę życia. Zwykle nie ma to wpływu na długość życia.