Lekarz mówi ci.

Zrozum objawy omdlenia dzięki ekspertom z firmy Doctor.

W zależności od przyczyny omdlenia, przed lub w trakcie epizodu mogą wystąpić niektóre lub wszystkie z poniższych objawów:

• Zawroty głowy

• Słabość

• Pocenie się

• Niewyraźne widzenie, widzenie plam

• Ból głowy

• Wrażenie, że pomieszczenie się porusza

• Dzwonienie w uszach (patrz szumy uszne)

• Nudności, wymioty

• Bladość

• Mrowienie lub drętwienie opuszków palców i okolic ust

• Sinawe zabarwienie skóry

• Duszność

• Nietrzymanie moczu (mimowolne oddawanie moczu lub stolca)

Zgłoś się do lekarza w przypadku omdlenia, jeśli:

Wystąpi niewyjaśniony epizod omdlenia. Zwłaszcza jeśli epizod ten wystąpił podczas wysiłku fizycznego, podczas kołatania serca (uczucie nieregularnego bicia serca) lub jeśli w rodzinie występowały przypadki nawracających omdleń lub nagłej śmierci.

Liczba osób cierpiących na demencję stale rośnie. Na tę wyniszczającą umysł chorobę nie ma lekarstwa, ale badania pokazują, w jaki sposób można zmniejszyć ryzyko jej wystąpienia.

Liczba osób cierpiących na demencję na całym świecie jest oszałamiająca – i stale rośnie. Na tę wyniszczającą umysł chorobę nie ma lekarstwa, ale najnowsze badania zaczynają pokazywać, w jaki sposób można zmniejszyć ryzyko zachorowania na nią.

„Nie są to jeszcze wyniki ostateczne, ale w ciągu ostatnich 6 lat poczyniliśmy postępy w identyfikowaniu modyfikowalnych czynników ryzyka, dla których dowody są dość mocne” – mówi dr Kristine Yaffe, profesor psychiatrii, neurologii i epidemiologii na Uniwersytecie Kalifornijskim w San Francisco.

Przynajmniej jedna rzecz, która zwiększa prawdopodobieństwo demencji – starzenie się – jest nieunikniona. Naukowcy twierdzą jednak, że pewne wybory dotyczące stylu życia mogą zmniejszyć szanse na jej wystąpienie. I choć nigdy nie jest za późno, aby skorzystać ze zdrowych zmian w swoim życiu, badania pokazują, że wczesne rozpoczęcie może oznaczać dodatkową ochronę dziesiątki lat później.

„Badania z ostatnich 2-3 lat sugerują, że czynniki ryzyka powinny być zwalczane w połowie życia” – mówi dr Keith Fargo, dyrektor ds. programów naukowych i kontaktów z organizacją Alzheimer’s Association.

Weźmy pod uwagę wysokie ciśnienie krwi. W badaniu opublikowanym w 2017 r. naukowcy przez 24 lata obserwowali prawie 16 000 dorosłych w wieku od 44 do 66 lat. Stwierdzili, że osoby z wysokim ciśnieniem krwi w połowie życia miały prawie o 40% wyższe ryzyko demencji. W przeglądzie wcześniej opublikowanych badań z 2014 r. oszacowano, że wysokie ciśnienie krwi w połowie życia prowadzi do aż 425 000 przypadków choroby Alzheimera w USA rocznie. Na szczęście, według badania z 2018 r. opublikowanego w TheJournal of the American Medical Association, które objęło prawie 9 500 dorosłych w wieku 50 lat lub starszych, pewne dowody wskazują, że kontrolowanie ciśnienia krwi może zmniejszyć ryzyko łagodnych zaburzeń poznawczych, prekursora demencji.

„Jest to pierwsze badanie, które wykazało skuteczność strategii zapobiegania związanym z wiekiem zaburzeniom funkcji poznawczych” – napisał Yaffe w artykule redakcyjnym opublikowanym wraz z badaniem.

Zdaniem neurologa Douglasa Scharre’a, dyrektora oddziału neurologii poznawczej w Centrum Medycznym Wexner Uniwersytetu Stanowego Ohio w Columbus, należy zwracać uwagę na swoje zdrowie, niezależnie od tego, czy jest się młodym czy starym. „Jeśli w jakimkolwiek wieku rozpoznano u Ciebie jakikolwiek czynnik ryzyka demencji, to właśnie wtedy powinieneś się nim zająć lub próbować go kontrolować”.

Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że do 2030 roku 82 miliony ludzi na całym świecie będzie miało demencję. W Stanach Zjednoczonych do 2050 roku na chorobę Alzheimera – główną przyczynę demencji – będzie chorować prawie 14 milionów osób, czyli ponad dwukrotnie więcej niż obecnie, jak podaje Alzheimer’s Association.

Demencja powoduje powolne zanikanie zdolności myślenia. Wpływa ona na pamięć, nastrój, język i inne funkcje kontrolowane przez mózg. Osoby cierpiące na demencję w końcu nie są w stanie żyć samodzielnie i wymagają całodobowej opieki i troski. Główną przyczyną demencji jest choroba Alzheimera, a następnie udar mózgu i inne schorzenia, które uszkadzają naczynia krwionośne i mogą powodować tzw. demencję naczyniową.

Oprócz zdrowego ciśnienia krwi pojawiają się dowody na to, że kontrolowanie innych czynników wpływających na zdrowie serca – takich jak cholesterol i cukrzyca – może obniżyć ryzyko. Na przykład w badaniu opublikowanym w grudniu ubiegłego roku naukowcy stwierdzili, że cukrzyca typu 2 wydaje się powodować zmiany w mózgu, które mogą uszkadzać pamięć i inne funkcje mózgu. W innym badaniu z maja 2018 r. stwierdzono, że cholesterol wydaje się sprzyjać gromadzeniu się w mózgu białek, które – jak się uważa – odgrywają istotną rolę w rozwoju choroby Alzheimera.

„Zarządzanie ciśnieniem krwi, cholesterolem i cukrzycą, jeśli ją masz, prawdopodobnie obniży ryzyko demencji w późniejszym życiu” – mówi dr Jagan Pillai, neurolog z Cleveland Clinic Lou Ruvo Center for Brain Health w Cleveland, OH.

Najnowsze badania wskazują również na inne czynniki, które mogą przyczyniać się do zdrowia mózgu, w tym:

• Właściwy sen

• Stosowanie aparatów słuchowych, jeśli są potrzebne

• Zapobieganie urazom głowy

• Regularne interakcje społeczne i inne rodzaje stymulacji umysłowej

?

Związek ze snem

Podczas snu mózg oczyszcza się, usuwając toksyczne nagromadzenia beta-amyloidu, białka, które jest powiązane z chorobą Alzheimera. Słaby sen utrudnia mózgowi wykonywanie tych prac porządkowych. Z czasem nagromadzenie toksyn może prowadzić do demencji.

Badanie opublikowane w czerwcu 2018 r., w którym wzięło udział 283 dorosłych, których średnia wieku wynosiła 77 lat, wykazało związek między sennością w ciągu dnia a wyższą ilością beta-amyloidu. Natomiast w badaniu opublikowanym w 2017 r. naukowcy odnotowali podobne wyniki u 101 dorosłych, których średnia wieku wynosiła 63 lata. „Nie wiemy dokładnie, co wyjaśnia związek między snem a demencją, ale wydaje się, że istnieje coś, co wiąże się ze snem i usuwaniem beta-amyloidu” – mówi Yaffe.

Nowe badania wykazują takie nagromadzenia również u ludzi. Dwa niewielkie badania – jedno opublikowane w 2017 r., drugie w 2018 r. – wykazały wzrost beta-amyloidu u osób, które miały jedną noc słabego snu. Jednak, jak zauważa autor jednego z badań, eksperci bardziej martwią się o przewlekłe problemy ze snem niż o jedną noc z przewracaniem się na drugi bok.

Prawdopodobnie istnieją także inne wyjaśnienia. Na przykład Pillai twierdzi, że niekontrolowany bezdech senny może być przyczyną licznych małych udarów, które w późniejszym okresie życia prowadzą do problemów z pamięcią i myśleniem. Jednak najnowsze badania rodzą więcej pytań niż odpowiedzi. „Wiele szczegółów dotyczących wpływu snu na chorobę Alzheimera i demencję w ogóle jest niejasnych” – mówi Pillai. A Yaffe mówi: „Nadal nie wiemy, czy leczenie problemów ze snem zmniejszy ryzyko demencji”.

Stymulacja słuchowa i społeczna

W 2017 r. w ważnym raporcie na temat demencji dodano ubytek słuchu do listy kontrolowanych czynników, które mogą zwiększyć prawdopodobieństwo wystąpienia tego schorzenia. („To najważniejsza zmiana w ciągu ostatniego roku” – mówi Fargo.) Na razie jednak eksperci nie wiedzą, co łączy ubytek słuchu z demencją. Autorzy raportu sugerują, że problemy ze słuchem zmuszają mózg do cięższej pracy, aby zrozumieć, co się do niego mówi. Z czasem to dodatkowe obciążenie może być szkodliwe. Demencja może też wynikać z izolacji społecznej. Jeśli słaby słuch nie pozwala na pełne uczestnictwo w rozmowach, można utracić korzyści dla mózgu wynikające z tego rodzaju stymulacji umysłowej.

Scharre zgadza się z tym stwierdzeniem: „Większość ubytków słuchu powstaje poza mózgiem i nie ma z nim związku, ale jeśli nie otrzymujesz informacji lub nie jesteś socjalizowany, może to mieć pośredni wpływ na mózg”.

Podobnie jak w przypadku snu, nie wiadomo jeszcze, czy korygowanie ubytku słuchu – na przykład poprzez stosowanie aparatów słuchowych – zmniejszy ryzyko demencji. Fargo twierdzi jednak, że stymulacja umysłowa, która obejmuje interakcje z innymi, wydaje się zapewniać ochronę przed demencją. „Stymulacja społeczna ma ogromne znaczenie” – mówi.

Dowiedz się więcej o tym, jak zapobiegać utracie słuchu w starszym wieku.

Chroń swoją głowę

Urazy głowy również mają związek z demencją. Na przykład w badaniu opublikowanym w 2018 r. naukowcy przeanalizowali dokumentację zdrowotną ponad 164 000 osób, które doznały urazowego uszkodzenia mózgu (TBI). Poważne urazy podwoiły ryzyko demencji, natomiast powtarzające się urazy niemal je potroiły. Nawet po ponad 30 latach ryzyko pozostawało o 25% wyższe niż normalnie.

Najnowsze badania sugerują również, że nawet łagodne urazy głowy zwiększają prawdopodobieństwo demencji. Yaffe i jej współpracownicy badali weteranów, którzy doznali łagodnych wstrząsów mózgu, ale nie stracili przytomności. Ich wyniki, opublikowane we wrześniu 2018 r., donoszą, że takie urazy ponad dwukrotnie zwiększają ryzyko demencji. Poważniejsze urazy zwiększają to ryzyko jeszcze bardziej.

Pillai zaznacza, że nie możemy powiedzieć, czy wyniki Yaffe’a miałyby zastosowanie do innych osób poza weteranami, ale, jak mówi, „otwiera to nowy obszar zainteresowania”. Związek między urazami głowy a demencją ma sens. Jak ujął to Scharre, „urazy głowy nie mogą być pomocne dla mózgu”. Jednak związek ten jest skomplikowany i nie do końca zrozumiały. „Urazy zbierają swoje żniwo, ale nie znamy wszystkich mechanizmów” – mówi Yaffe.

Genetyka również może odgrywać pewną rolę. Jak wynika z badania opublikowanego we wrześniu, jeden z genów, o którym wiadomo, że zwiększa ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera – APOE4 – może również przyczyniać się do zwiększenia ryzyka demencji po urazowym uszkodzeniu mózgu. „Naprawdę wierzę, że genetyka ma na to ogromny wpływ” – mówi Scharre. „Pewne cechy genetyczne mogą sprawić, że będziesz bardziej podatny na skutki wstrząśnienia mózgu, np. że twój mózg będzie mniej zdolny do gojenia się, lub stan zapalny, który powstaje, może przekroczyć granice i spowodować więcej szkód”.

Ostatecznie, testy mogą być w stanie zidentyfikować osoby, których geny sprawiają, że gra w piłkę nożną, sport, w którym często dochodzi do urazów głowy, jest dla nich bardziej niebezpieczna. Scharre twierdzi, że wtedy będziemy wiedzieć, jak zmodyfikować te geny, aby zmniejszyć ryzyko, zanim dojdzie do pierwszego uderzenia.

W międzyczasie jednak najlepszą ochroną jest unikanie urazów. „Z punktu widzenia zdrowia publicznego musimy zapobiegać urazowym uszkodzeniom mózgu” – mówi Yaffe, która obecnie bada, co sprawia, że niektórzy ludzie po urazie mózgu są bardziej podatni na demencję niż inni. „Jeśli ktoś już miał jeden uraz, nie chce mieć kolejnego. Sądzimy, że istnieje ryzyko kumulacyjne”.

Więcej pytań, na które trzeba odpowiedzieć

Wszystkie te czynniki zwiększające ryzyko demencji – i nie tylko – muszą być lepiej poznane, a ponadto należy odpowiedzieć na jeszcze jedno pytanie: Jak te czynniki ryzyka wiążą się ze sobą? I w jaki sposób wspólne przeciwdziałanie tym czynnikom ryzyka może wpłynąć na rozwój demencji?

Na przykład, jak mówi Yaffe, jeśli chodzisz na siłownię, możesz być nie tylko bardziej aktywny fizycznie, ale także bardziej towarzyski, a oba te czynniki uważane są za pomocne w ochronie przed demencją. Może to również zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia depresji, którą niektóre badania wiążą również z demencją.

„Zaczynamy teraz prowadzić badania, w których nie patrzymy tylko na jeden czynnik – staramy się patrzeć na czynniki ryzyka łącznie, ponieważ często występują one razem” – mówi Yaffe. Właśnie rozpoczęła dwuletnie badania nad tym, jak połączenie czynników zwiększających ryzyko demencji, takich jak izolacja społeczna, sen, ciśnienie krwi, a także cukrzyca, ćwiczenia fizyczne i niektóre leki, może wpływać na pacjenta.

Zmniejsz swoje ryzyko

Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia demencji, należy skupić się na trzech celach – ćwiczeniach, stymulacji umysłowej i diecie:

• Pobudź swoje serce poprzez częste ćwiczenia aerobowe, takie jak bieganie, spacery czy jazda na rowerze. Może to pomóc w ochronie starzejącego się mózgu. „Jeśli to możliwe, warto się pocić kilka razy w tygodniu” – mówi Scharre.

• Jedz prawidłowo, aby chronić swój mózg. Scharre zaleca dietę MIND, która łączy zdrową dla serca dietę śródziemnomorską z obniżającą ciśnienie krwi dietą DASH. „Należy robić wszystko, co możliwe, aby dokonywać lepszych wyborów żywieniowych” – mówi.

• Zadbaj o aktywność swojego umysłu, szczególnie poprzez zaangażowanie innych. Graj w gry strategiczne, takie jak mah-jongg, brydż czy kierki, szukaj możliwości wolontariatu lub po prostu angażuj się w rozmowy. „Interakcja społeczna ma ogromne znaczenie” – mówi Scharre.

Nie czekaj. Nigdy nie jest za wcześnie, aby zacząć dbać o zdrowie swojego mózgu, mówi Scharre: „Zacznij wcześnie i rób to stale, aby chronić swój mózg”.

Znajdź więcej artykułów, przejrzyj poprzednie wydania i przeczytaj bieżący numer Doctor Magazine.

Dowiedz się o wielu różnych rodzajach paraliżu (niemożności poruszania częściami ciała po tym, jak coś zakłóciło ich połączenie z mózgiem).

Osoby, które zostały sparaliżowane w wyniku wady wrodzonej lub nagłego urazu, często nie czują i nie mogą poruszać dotkniętymi częściami ciała. Osoby sparaliżowane w wyniku choroby, takiej jak stwardnienie rozsiane (SM), mogą odczuwać mrowienie lub osłabienie mięśni.

Paraliż może powodować problemy z przepływem krwi, oddychaniem, funkcjonowaniem narządów, mówieniem lub połykaniem, reakcjami seksualnymi lub kontrolowaniem potrzeby pójścia do toalety, w zależności od miejsca paraliżu i jego stopnia.

Rodzaje paraliżu

Całkowity paraliż to sytuacja, w której nie można w ogóle poruszać sparaliżowanymi mięśniami ani ich kontrolować. Może również wystąpić brak czucia w tych mięśniach.

O częściowym lub niepełnym porażeniu mówimy wtedy, gdy pacjent nadal ma pewne czucie w sparaliżowanych mięśniach i ewentualnie kontrolę nad nimi. Jest to czasami nazywane niedowładem.

Paraliż zlokalizowany dotyczy tylko jednej, określonej okolicy, np. twarzy, dłoni, stóp lub strun głosowych.

Paraliż uogólniony jest bardziej rozległy i dzieli się go według tego, jak duża część ciała jest dotknięta porażeniem. Typ paraliżu zależy zazwyczaj od miejsca uszkodzenia mózgu lub rdzenia kręgowego.

• Monoplegia to rodzaj uogólnionego porażenia, które dotyczy tylko jednej kończyny.

• Diplegia dotyczy tego samego obszaru po obu stronach, np. obu rąk, obu nóg lub obu stron twarzy.

• Hemiplegia dotyczy tylko jednej strony ciała i jest zwykle spowodowana udarem, który uszkadza jedną stronę mózgu.

• Czterokończynowe porażenie mózgowe (lub tetraplegia) to sytuacja, w której wszystkie cztery kończyny są sparaliżowane, czasem również niektóre organy.

• Paraplegia to paraliż od pasa w dół.

• Zespół zamknięcia w sobie to najrzadsza i najcięższa forma paraliżu, w której osoba traci kontrolę nad wszystkimi mięśniami z wyjątkiem tych, które kontrolują ruchy gałek ocznych.

Paraliż może mieć charakter sztywny lub spastyczny, kiedy mięśnie są napięte i szarpane. Większość osób z mózgowym porażeniem dziecięcym ma porażenie spastyczne.

Może być również wiotki, kiedy mięśnie są zwiotczałe i w końcu się kurczą.

Paraliż spowodowany schorzeniami

Paraliż jest najczęściej spowodowany udarem, zwykle w wyniku zablokowania tętnicy w szyi lub mózgu. Może być również spowodowany uszkodzeniem mózgu lub rdzenia kręgowego, np. w wyniku wypadku samochodowego lub urazu sportowego.

Niektóre rodzaje paraliżu są powodowane przez pewne stany lub choroby związane z określonymi genami:

Choroby demielinizacyjne. Dochodzi do nich, gdy ochronna powłoka otaczająca komórki nerwowe, zwana osłonką mielinową, ulega z czasem uszkodzeniu. Utrudnia to neuronom przesyłanie sygnałów do całego organizmu. Osłabia to mięśnie i w końcu prowadzi do paraliżu. Istnieje kilka chorób demielinizacyjnych, ale najczęstszą z nich jest stwardnienie rozsiane.

Choroby neuronu ruchowego (MND). Neurony ruchowe to komórki nerwowe, które kontrolują pracę mięśni używanych do chodzenia, oddychania, mówienia i poruszania kończynami. Istnieją dwa rodzaje neuronów: górne neurony ruchowe, które wysyłają sygnały z mózgu do rdzenia kręgowego, oraz dolne neurony ruchowe, które odbierają te sygnały i wysyłają je do mięśni. MND to choroby, które z czasem uszkadzają te komórki.

• Choroby górnego neuronu ruchowego, takie jak pierwotne stwardnienie boczne (PLS), dotyczą tylko górnych neuronów ruchowych. Powoduje to sztywność i spastyczność mięśni.

• Choroby dolnego neuronu ruchowego, takie jak rdzeniowy zanik mięśni (SMA), wpływają tylko na dolne neurony ruchowe. Powoduje to, że mięśnie stają się wiotkie, co osłabia je, a czasem powoduje niekontrolowane drgawki.

• Najczęstszą chorobą MND jest stwardnienie zanikowe boczne (ALS lub choroba Lou Gehrigsa), które dotyka zarówno górnych, jak i dolnych neuronów.

Paraliż okresowy. Jest on spowodowany zmianami w pewnych genach. Wiąże się z przypadkowymi atakami paraliżu, często wywoływanymi przez coś w diecie danej osoby. Zazwyczaj są to nieprawidłowości elektrolitowe, takie jak hipo- lub hiperkaliemia.

Paraliż senny. Dochodzi do niego podczas budzenia się lub zasypiania. Czasami osoby cierpiące na paraliż senny widzą również rzeczy, których nie ma (halucynacje).

Porażenie dzwonów. Powoduje ono, że połowa twarzy wydaje się opadać. Lekarze uważają, że jest on wywoływany przez niektóre wirusy.

Paraliż Todda. Często występuje przez krótki czas po napadzie padaczki, zwykle tylko po jednej stronie ciała.

Paraliż kleszczowy i choroba z Lyme. Niektóre kleszcze posiadają w swoich gruczołach wypluwających neurotoksyny, które mogą powodować paraliż, zaczynający się w stopach i nogach i postępujący w górę. Po usunięciu kleszcza paraliż ustępuje, ale jeśli nie jest leczony, może rozprzestrzenić się na twarz i być bardzo poważny. Kleszcze czasami przenoszą również boreliozę, infekcję bakteryjną, która może powodować kilka różnych objawów, w tym paraliż twarzy oraz drętwienie rąk i nóg.

Mielopatia związana z HTLV-1. Ten rodzaj paraliżu spastycznego, nazywany również tropikalnym paraparezą spastyczną (TSP), pojawia się stopniowo po zakażeniu ludzkim wirusem białaczki T-komórkowej typu 1. Powoduje on objawy podobne do SM, ale występuje u mniej niż 3% osób zakażonych wirusem.

Lekarz przedstawia listę zasobów internetowych, w których można znaleźć informacje na temat drżenia samoistnego.

Informacje i opinie przedstawione przez te organizacje nie muszą być zgodne z opiniami lekarza.

Międzynarodowa Fundacja Essential Tremor powstała w celu zapewnienia informacji, usług i wsparcia osobom i rodzinom dotkniętym drżeniem esicy. Organizacja zachęca i promuje badania mające na celu określenie przyczyn, sposobu leczenia i w końcu wyleczenia ET. IETF jest jedyną światową organizacją zajmującą się zaspokajaniem potrzeb osób, których codzienne życie jest utrudnione przez ET.

Międzynarodowe Towarzystwo Parkinsona i Zaburzeń Ruchowych jest stowarzyszeniem zawodowym, którego celem jest poprawa jakości życia osób dotkniętych parkinsonizmem i drżeniem samoistnym poprzez edukację i badania. Zrzesza ponad 6500 klinicystów, naukowców, badaczy i innych pracowników służby zdrowia. Dostarczają informacji na temat zaburzeń ruchowych w ponad 20 językach.

„>

eMedicine to pierwsze internetowe, recenzowane źródło informacji medycznej przeznaczone specjalnie do użytku w Internecie. Jest to największy pojedynczy projekt autorski, jaki kiedykolwiek powstał. Dzięki aktualizacjom 24/7 masz pewność, że znajdziesz tylko najbardziej aktualne, istotne z klinicznego punktu widzenia informacje.

?

Mózg nie zawsze pozostaje taki sam. Zaburzenia psychiczne, problemy zdrowotne i nawyki związane ze stylem życia mogą zmienić jego wygląd i działanie.

1/14

Kiedy przeżywasz coś traumatycznego, twój mózg uruchamia reakcję ucieczki lub walki. Większość ludzi dochodzi do siebie samodzielnie, ale u niektórych pojawia się zespół stresu pourazowego. Zespół stresu pourazowego powoduje, że amygdala – część mózgu, która kontroluje emocje – jest nadaktywna. Obniża też aktywność kory przedczołowej, obszaru odpowiedzialnego za podejmowanie decyzji. Może również spowodować skurczenie się hipokampa, w którym powstają wspomnienia.

Depresja

2/14

Depresja nie wpływa tylko na nastrój. Zaburzenie to może zmienić Twój mózg. Eksperci twierdzą, że zmniejsza aktywność niektórych obszarów mózgu, w tym płatów przedczołowych, które biorą udział w takich czynnościach, jak rozumowanie, osobowość i osąd. Jedno z badań wykazało, że u osób, które cierpiały na depresję przez ponad dekadę, stan zapalny mózgu był o około 30% większy. Może to prowadzić do utraty komórek mózgowych, co zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia problemów z pamięcią i demencji. ?

Udar mózgu

3/14

Udar mózgu występuje w przypadku zatrzymania dopływu krwi do części mózgu. Powodują one trwałe uszkodzenie mózgu i mogą prowadzić do śmierci lub niepełnosprawności. Objawy zależą od miejsca, w którym wystąpił udar. Jeśli udar wystąpił po lewej stronie mózgu, może wystąpić osłabienie i drętwienie prawej strony ciała, a mówienie może być trudne. Jeśli udar wystąpił po prawej stronie mózgu, może wystąpić osłabienie lub drętwienie lewej strony ciała.

Zaburzenia związane z używaniem alkoholu

4/14

Nie jest tajemnicą, że alkohol wpływa na mózg. Może powodować niewyraźne widzenie, niewyraźną mowę i utratę pamięci. Dzieje się tak, ponieważ alkohol zabija komórki mózgowe. Z czasem picie zbyt dużych ilości alkoholu może uszkodzić mózg. Badania wykazują, że może ono także powodować kurczenie się niektórych części mózgu. Niektórzy eksperci twierdzą, że osoby cierpiące na alkoholizm mają mniejszy hipokamp – obszar ważny dla uczenia się i zapamiętywania – niż osoby, które nie piją często.

Schizofrenia

5/14

Osoby cierpiące na schizofrenię mają inne mózgi niż osoby bez tego zaburzenia psychicznego. Skany wykazują utratę istoty szarej i białej, czyli materiału tłuszczowego, z którego zbudowany jest mózg. Istota biała znajduje się głęboko w mózgu, gdzie przepływają informacje. Materia szara otacza ją i, między innymi, pomaga mózgowi przetwarzać informacje. U osób cierpiących na schizofrenię najpierw zanika istota szara, a z czasem zanika istota biała.

Choroba Alzheimera

6/14

Twój mózg składa się z komórek zwanych neuronami. Komórki te komunikują się ze sobą za pomocą sygnałów chemicznych i elektrycznych, a także wysyłają komunikaty do reszty organizmu. Choroba Alzheimera zakłóca tę komunikację. Uważa się, że przyczyną zakłóceń jest nagromadzenie się dwóch białek: amyloidu i tau. Oba tworzą splątania, które mogą zakłócać komunikację.

Migreny

7/14

Osoby cierpiące na migreny mają wadliwe okablowanie w mózgu. Niektóre nerwy nadmiernie reagują na czynniki wyzwalające, takie jak stres lub jasne światło. Wywołuje to falę aktywności, która powoduje, że substancje chemiczne zwężają naczynia krwionośne w mózgu. Powoduje to ból głowy i inne objawy. Z czasem przewlekłe migreny mogą doprowadzić do utraty części istoty szarej i białej.

Tętniak mózgu

8/14

Tętniak mózgu to słabe miejsce w naczyniu krwionośnym. Zwykle ulega on nadmuchaniu lub wybrzuszeniu i wypełnia się krwią. Wiele z nich wygląda jak jagoda zawieszona na cienkiej łodydze. Często tworzą się w tętnicach u podstawy mózgu. Niektóre tętniaki przeciekają lub pękają. Powoduje to krwawienie w mózgu lub w obszarze pomiędzy mózgiem a jego wyściółką. Są to udary krwotoczne. Mogą się one rozpocząć jako bóle głowy, ale mogą prowadzić do nudności, drgawek i śmierci.

Wstrząsy mózgu

9/14

Wstrząśnienie mózgu może być skutkiem wielu wypadków, takich jak wypadek samochodowy lub uderzenie w głowę. Podczas uderzenia mózg ślizga się i uderza o wnętrze czaszki. Może to spowodować stłuczenie mózgu i rozerwanie tkanki nerwowej. Wstrząśnienia mózgu zaburzają także równowagę substancji chemicznych w mózgu, uszkadzając funkcje komórek nerwowych i wywołując stan zapalny. Chociaż mózg zazwyczaj goi się sam, wielokrotne wstrząśnienia mózgu mogą prowadzić do długotrwałych uszkodzeń.

Zaburzenie dwubiegunowe

10/14

Naukowcy wciąż poszukują zmian w mózgu odpowiedzialnych za intensywne zmiany nastroju w chorobie dwubiegunowej. Uważają, że są one wynikiem zaburzeń równowagi neuroprzekaźników. Te substancje chemiczne przesyłają wiadomości między komórkami mózgu. Odgrywają one rolę w takich czynnościach, jak nastrój, sen i pamięć. Na przykład zbyt duża ilość neuroprzekaźnika zwanego noradrenaliną może powodować manię, a zbyt mała – depresję.

Stwardnienie rozsiane

11/14

Gdy masz stwardnienie rozsiane, twój układ odpornościowy atakuje nerwy w mózgu i rdzeniu kręgowym. Twój organizm wysyła białe krwinki, które uszkadzają mielinę, warstwę izolacyjną wokół nerwów. Powoduje to uszkodzenie nerwów i zakłóca przepływ informacji do i z mózgu. Z czasem na nerwach tworzy się tkanka bliznowata i powstają zmiany chorobowe. Zmiany te prowadzą do drętwienia, drżenia i problemów z widzeniem.

ADHD

12/14

Eksperci uważają, że objawy ADHD, takie jak nieuwaga i nadpobudliwość, wynikają z różnic w budowie mózgu. Badania wykazują, że u osób z ADHD jest mniej istoty szarej i białej. Pewne obszary również dłużej się kształtują. Co więcej, sieci komórek nerwowych działają inaczej. Sieci te wysyłają sygnały w mózgu i odgrywają rolę w koncentracji uwagi i skupieniu.

Medytacja

13/14

Ta praktyka umysł-ciało łagodzi stres i wzmacnia zdrowie psychiczne. Obecnie badania wykazują, że może ona zmieniać mózg. Jedno z badań wykazało, że medytowanie przez 2 miesiące zwiększyło ilość istoty szarej w częściach mózgu kontrolujących emocje i uczenie się. Medytacja wzmacnia także połączenia między komórkami mózgowymi. Może także łagodzić stany zapalne w mózgu i chronić przed chorobą Alzheimera.

Ćwiczenie

14/14

Ruch jest dobry dla ciała i mózgu. Ćwiczenia fizyczne pompują krew do mózgu, która dostarcza tlen i składniki odżywcze. Stymuluje także uwalnianie białek, które utrzymują komórki mózgowe w zdrowiu i pomagają w rozwoju nowych. Badania wykazują, że ćwiczenia fizyczne mogą zwiększać obszary mózgu odpowiedzialne za myślenie i pamięć.

Dowiedz się, jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia różnych rodzajów zapalenia opon mózgowych, w tym wywołanych przez wirusy i bakterie.

1/12

Jest to sytuacja, w której ochronna wyściółka wokół mózgu i rdzenia kręgowego ulega zapaleniu i zaczyna puchnąć. Ta wyściółka, czyli błona, nazywana jest oponami mózgowymi. Zazwyczaj dzieje się tak, gdy bakterie lub wirusy zainfekują płyn otaczający mózg lub rdzeń kręgowy, który z kolei zainfekuje i zapali opony mózgowe. Zapalenie opon mózgowych mogą wywołać także pasożyty, grzyby, choroba lub uraz.

Objawy

2/12

Objawy mogą pojawić się nagle, ale zazwyczaj występują kilka dni po przeziębieniu lub grypie albo po wystąpieniu objawów choroby żołądka, takich jak wymioty i biegunka. Objawy zapalenia opon mózgowych zależą częściowo od wieku i rodzaju choroby. Możesz czuć się zmęczony, drażliwy, mieć gorączkę, sztywność karku i ból głowy. Mogą także wystąpić mdłości i wymioty. Normalne oświetlenie może wydawać się zbyt jasne i może pojawić się wysypka na skórze.

Bakteryjne zapalenie opon mózgowych

3/12

Może się ono rozpocząć od zwykłej infekcji zatok lub ucha albo od silnego uderzenia w głowę, zanim bakterie zainfekują opony mózgowe. Bez szybkiego leczenia może spowodować uszkodzenie mózgu, trudności w nauce, problemy ze słuchem i zagrażać życiu. Organizm może zareagować zbyt silną reakcją na bakterie, zwaną sepsą, która może spowodować uszkodzenie tkanek i innych narządów. W przypadku wystąpienia objawów należy natychmiast udać się do lekarza.

Wirusowe zapalenie opon mózgowych

4/12

Oznacza to, że przyczyną zapalenia opon mózgowych był wirus. Może je wywołać wiele różnych wirusów, zwłaszcza enterowirusy, do których należą wirusy wywołujące przeziębienie. Zazwyczaj jest ono znacznie mniej poważne niż bakteryjne zapalenie opon mózgowych. Ponieważ jednak objawy tych dwóch chorób są bardzo podobne, ważne jest, aby od razu zgłosić się do lekarza w celu ustalenia rodzaju choroby i zastosowania odpowiedniego leczenia.

Grzybicze zapalenie opon mózgowych i inne przyczyny

5/12

W rzadkich przypadkach przyczyną zapalenia opon mózgowych może być coś innego niż wirus lub bakteria. Możesz zarazić się jakimś rodzajem grzyba lub pasożyta. Czasami zapalenie opon mózgowych występuje bez infekcji. Może ono wystąpić na przykład w wyniku urazu głowy, operacji mózgu, tocznia, raka lub przyjmowania niektórych leków.

Niemowlęta z zapaleniem opon mózgowych

6/12

Twoje dziecko może nie mieć typowych objawów, które występują u starszych dzieci lub dorosłych. Może być bardzo senne, trudne do obudzenia, marudne przy karmieniu i trudne do pocieszenia, gdy płacze. Lekarz może zwrócić uwagę na żółtawy odcień skóry i małe, miękkie zgrubienie na głowie, zwane wybrzuszeniem ciemiączka. W przypadku wystąpienia któregokolwiek z tych objawów lub gorączki powyżej 100,4 u dziecka poniżej 8 tygodnia życia należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Diagnoza

7/12

Lekarz zbada pacjenta, zwłaszcza w okolicy gardła, uszu i kręgosłupa, oraz zada pytania dotyczące przebytych ostatnio chorób lub infekcji. Może także zbadać krew pod kątem obecności określonych bakterii oraz wykonać tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny kręgosłupa w celu wykrycia obrzęków. Aby mieć pewność, czy masz zapalenie opon mózgowych, lekarz wykona nakłucie rdzenia kręgowego, podczas którego pobierze płyn z kręgosłupa, który następnie zbada pod kątem obecności bakterii lub wirusów.

Leczenie: Wirusowe zapalenie opon mózgowych

8/12

Po postawieniu diagnozy wirusowego zapalenia opon mózgowych najlepszym sposobem leczenia jest odpoczynek w łóżku i przyjmowanie dużej ilości płynów. Łagodne przypadki zwykle ustępują w ciągu tygodnia lub dwóch. Leki dostępne bez recepty mogą pomóc w obniżeniu gorączki i bólów ciała. Lekarz może przepisać kortykosteroidy w celu złagodzenia obrzęku mózgu.

Leczenie: Bakteryjne zapalenie opon mózgowych

9/12

Będziesz potrzebował antybiotyków i będziesz przebywał w szpitalu. Istnieją różne antybiotyki dla różnych bakterii, w tym specjalne rodzaje, które są w stanie dotrzeć do zarazków znajdujących się w pobliżu mózgu. Lekarz prawdopodobnie poda Ci je przez kroplówkę, wraz z płynami, aby zastąpić te, które utraciłeś w wyniku wymiotów, pocenia się lub biegunki. Może być konieczne podanie kortykosteroidów, aby zmniejszyć obrzęk mózgu i zapobiec utracie słuchu i innym problemom.

Leczenie: Grzybicze zapalenie opon mózgowych

10/12

Niektóre leki, takie jak kortykosteroidy lub leki przeciwdrgawkowe, mogą leczyć poważne objawy zapalenia opon mózgowych, niezależnie od jego przyczyny. Lekarz będzie jednak chciał dotrzeć do źródła problemu, aby móc go wyleczyć. Jeśli jest to zakażenie grzybicze, pomocne mogą być leki przeciwgrzybicze.

Kto na to choruje?

11/12

Każdy może. Dzieci poniżej 5 roku życia są bardziej narażone na zakażenie wirusem. Nastolatki i dzieci poniżej 20 roku życia są bardziej narażone na zakażenie bakteryjne. Jeśli masz osłabioną odpowiedź immunologiczną z powodu AIDS, cukrzycy, alkoholizmu lub przyjmowania niektórych leków, jesteś bardziej narażony na zachorowanie. Jeden z typów bakterii, meningokokowe zapalenie opon mózgowych, łatwo przenosi się drogą powietrzną i może szybko rozprzestrzeniać się w miejscach takich jak akademiki czy bazy wojskowe.

Profilaktyka

12/12

Szczepionki mogą pomóc w zapobieganiu zapaleniu opon mózgowych wywołanemu przez niektóre rodzaje bakterii. Szczepionki przeciwko odrze, śwince, polio, Hib i innym chorobom pomogą powstrzymać te zarazki przed wywołaniem zapalenia opon mózgowych. Nastolatki i dzieci mieszkające w akademikach powinny zaszczepić się przeciwko zapaleniu opon mózgowych. Aby utrzymać silny układ odpornościowy, należy także regularnie myć ręce, ćwiczyć i odpowiednio się odżywiać.

Stres może nasilać drżenie samoistne. Lekarz wyjaśnia, jakie są objawy ostrzegawcze stresu i jak zminimalizować jego wpływ na pacjenta.

Co to jest stres?

Stres jest reakcją organizmu na każdą zmianę, która wymaga dostosowania się lub reakcji. Ważne jest, aby pamiętać, że stres można kontrolować, ponieważ wynika on z tego, jak reagujemy na pewne sytuacje.

Co wywołuje stres?

Stres może być wywołany przez wszystko, co wymaga od Ciebie dostosowania się do zmian w otoczeniu. Twój organizm reaguje na te zmiany fizycznie, psychicznie i emocjonalnie. Każdy z nas ma swój własny sposób radzenia sobie ze zmianami, dlatego przyczyny stresu mogą być różne dla każdej osoby.

Do najczęstszych przyczyn stresu należą:

• Śmierć bliskiej osoby

• Konfrontacje

• Trudności małżeńskie/rozwód

• Terminy

• Problemy prawne

• Utrata pracy/nowa praca

• Przejście na emeryturę

• Problemy z pieniędzmi

• Choroby

Jakie są sygnały ostrzegawcze stresu?

Jeśli nie jesteś pewien, jaka jest dokładna przyczyna stresu, pomocne może być poznanie sygnałów ostrzegawczych stresu. Po rozpoznaniu tych oznak można dowiedzieć się, jak organizm reaguje na stres i podjąć kroki w celu jego zmniejszenia. Twoje ciało wysyła fizyczne, emocjonalne i behawioralne sygnały ostrzegawcze przed stresem.

Emocjonalne sygnały ostrzegawcze stresu

• Złość

• Niezdolność do koncentracji

• Nadmierne zamartwianie się

• Smutek

• Częste wahania nastroju

Fizyczne sygnały ostrzegawcze stresu

• Postawa pochylona

• Spocone dłonie

• Chroniczne zmęczenie

• Przyrost lub utrata masy ciała

• Zaburzenia erekcji

• Trzęsienie

Behawioralne sygnały ostrzegawcze stresu

• Nadreagowanie

• Działanie pod wpływem impulsu

• Używanie alkoholu lub narkotyków

• Wycofywanie się z relacji

• Częste zmiany pracy

Jak radzić sobie ze stresem?

• Obniż swoje oczekiwania; zaakceptuj fakt, że istnieją wydarzenia, na które nie masz wpływu.

• Poproś innych o pomoc, deleguj zadania.

• Weź odpowiedzialność za sytuację.

• Zaangażuj się w rozwiązywanie problemów.

• Wyrażaj niepokojące emocje; bądź asertywny, a nie agresywny.

• Utrzymywanie wspierających relacji emocjonalnych i opanowanie emocjonalne.

• Unikaj źródeł stresu.

• Naucz się relaksować.

• Jedz i pij rozsądnie.

• Rzucić palenie lub inne złe nawyki.

• Ćwicz regularnie.

• Utrzymuj zdrowe poczucie własnej wartości.

Wskazówki dotyczące relaksacji dla osób cierpiących na drżenie podstawowe

Znajdź spokojne miejsce, w którym nic nie będzie rozpraszać uwagi. Upewnij się, że masz wygodną pozycję ciała i jesteś w dobrym stanie umysłu. Postaraj się odciąć od zmartwień i rozpraszających myśli.

• Rytmiczne oddychanie. Jeśli twój oddech jest krótki i pospieszny, spowolnij go, wykonując długie, powolne oddechy. Wdychaj powoli i wydychaj powoli. Przy wdechu licz powoli do pięciu, a przy wydechu do pięciu. Podczas powolnego wydechu zwróć uwagę na to, jak Twoje ciało naturalnie się rozluźnia. Rozpoznanie tej zmiany pomoże Ci jeszcze bardziej się zrelaksować.

• Głębokie oddychanie. Wyobraź sobie miejsce tuż poniżej pępka. Wdychaj powietrze w tym miejscu, wypełniając brzuch powietrzem. Pozwól, aby powietrze wypełniło Cię od brzucha w górę, a następnie wypuść je, jakbyś spuszczał powietrze z balonu. Z każdym długim, powolnym wydechem powinieneś czuć się bardziej zrelaksowany.

• Oddychanie wizualizowane. Znajdź wygodne miejsce, w którym możesz zamknąć oczy i połącz spowolniony oddech z wyobraźnią. Wyobraź sobie, że do Twojego ciała wchodzi relaks, a napięcie je opuszcza. Oddychaj głęboko, ale w naturalnym rytmie. Wyobraź sobie, że oddech wpływa do nozdrzy, przechodzi do płuc i rozszerza klatkę piersiową i brzuch. Następnie wyobraź sobie, że w ten sam sposób wypuszczasz powietrze. Kontynuuj oddychanie, ale przy każdym wdechu wyobrażaj sobie, że wdychasz więcej relaksu. Przy każdym wydechu wyobrażaj sobie, że pozbywasz się trochę więcej napięcia.

• Progresywne rozluźnianie mięśni. Przenieś myśli na siebie i swój oddech. Weź kilka głębokich wdechów, powoli wydychając powietrze. Mentalnie przeskanuj swoje ciało. Zauważ miejsca, które wydają się napięte lub skurczone. Rozluźnij te miejsca. Uwolnij jak najwięcej napięcia. Obróć głowę ruchem okrężnym raz lub dwa razy, ale pamiętaj, aby zatrzymać wszystkie ruchy, które powodują ból. Kilka razy zroluj ramiona do przodu i do tyłu. Pozwól, aby wszystkie mięśnie całkowicie się rozluźniły. Przywołaj na kilka sekund przyjemną myśl. Weź kolejny głęboki wdech i powoli wydychaj powietrze.

• Relaksacja i muzyka. Połącz ćwiczenia relaksacyjne z ulubioną muzyką w tle. Wybierz taki rodzaj muzyki, który poprawia Ci nastrój, uspokaja Cię lub wycisza. Niektórym osobom łatwiej jest się zrelaksować, słuchając specjalnie zaprojektowanych kaset audio z muzyką i instrukcjami dotyczącymi relaksacji.

• Relaksacja z wykorzystaniem wyobraźni umysłowej. Relaksacja z wykorzystaniem wyobrażeń umysłowych, inaczej zwana wyobrażeniami kierowanymi, to sprawdzona forma skoncentrowanej relaksacji, która pomaga stworzyć harmonię między umysłem a ciałem. Wyobrażenia pomagają w tworzeniu spokojnych, pokojowych obrazów w umyśle – „mentalnej ucieczki”. Ćwicz formułowanie pozytywnych wypowiedzi na swój temat. Jednym z przykładów pozytywnego stwierdzenia może być: „Jestem zdrowy, witalny i silny”.

Kiedy należy szukać pomocy w związku ze stresem?

Powinieneś szukać pomocy w radzeniu sobie ze stresem, jeśli doświadczasz któregokolwiek z poniższych objawów:

• Wyraźne pogorszenie wyników w pracy/szkole

• Nadmierny niepokój

• Nadużywanie alkoholu lub narkotyków

• Niezdolność do radzenia sobie z wymaganiami życia codziennego

• Irracjonalne lęki

• Znacząca zmiana nawyków związanych ze snem lub jedzeniem

• Utrzymujące się dolegliwości fizyczne i skargi

• Myśli samobójcze lub chęć skrzywdzenia innych

• Samookaleczanie lub inne zachowania autodestrukcyjne

• Utrzymujący się nastrój lub zachowanie wycofane

Gdzie szukać pomocy w przypadku stresu?

Lekarz prowadzący może stwierdzić, czy stres jest spowodowany zaburzeniami lękowymi, chorobą lub obiema tymi przyczynami. W razie potrzeby lekarz może skierować cię do specjalisty z zakresu zdrowia psychicznego. Jeśli sytuacja jest nagła, należy zadzwonić na infolinię kryzysową lub udać się do najbliższej izby przyjęć.

Lekarz wyjaśnia różnicę między tikami i drgawkami, w tym ich przyczyny, objawy i leczenie.

W większości przypadków tiki i drgawki są nieszkodliwe i przejściowe. Jednak w niektórych przypadkach mogą być spowodowane zaburzeniami tikowymi. Z zaburzeniami tikowymi można sobie na ogół poradzić za pomocą leczenia i zmiany stylu życia.

Co to są tiki i drgawki?

Chociaż wiele osób używa terminów tik i drgawki zamiennie, istnieją różnice między tymi dwoma rodzajami ruchów.

Istnieją dwa rodzaje tików – tiki ruchowe i wokalne. Te krótkotrwałe, nagłe ruchy (tiki ruchowe) lub wypowiadane dźwięki (tiki wokalne) pojawiają się nagle podczas normalnego zachowania. Tiki są często powtarzalne, z wieloma kolejnymi powtórzeniami tej samej czynności. Na przykład, osoba z tikami może wielokrotnie mrugać oczami lub wielokrotnie kręcić nosem.

Tiki motoryczne można sklasyfikować jako proste lub złożone. Proste tiki motoryczne mogą obejmować takie ruchy, jak mruganie oczami, kręcenie nosem, potrząsanie głową lub wzruszanie ramionami. Złożone tiki ruchowe składają się z serii ruchów wykonywanych w tej samej kolejności. Na przykład osoba może wyciągać rękę i wielokrotnie czegoś dotykać lub kopać jedną nogą, a następnie drugą.

Tiki są często klasyfikowane nie jako ruchy mimowolne, ale jako ruchy mimowolne. Oznacza to, że ludzie są w stanie na pewien czas stłumić te czynności. Tłumienie ich powoduje jednak dyskomfort, który narasta aż do momentu, gdy zostanie złagodzony przez wykonanie tiku.

Chociaż tiki mogą występować u osób w każdym wieku, najczęściej pojawiają się u dzieci. Eksperci twierdzą, że około 20% dzieci doświadcza tików. Tiki znacznie częściej dotykają chłopców niż dziewczynki.

Nikt nie wie dokładnie, co powoduje występowanie tików. Wydaje się, że stres i brak snu odgrywają rolę zarówno w występowaniu, jak i nasileniu tików motorycznych.

Lekarze uważali kiedyś, że niektóre leki, w tym te stosowane w leczeniu zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, wywołują tiki u dzieci ze skłonnością do ich występowania. Nowsze badania sugerują jednak, że tak nie jest.

[Samosprawdzian] Rozpoznawanie objawów zaburzeń tikowych u dzieci

W przeciwieństwie do tików, większość drgawek mięśniowych to pojedyncze przypadki, a nie powtarzające się czynności. Drgawki mięśniowe nazywane są również szarpnięciami mioklonicznymi. Są one całkowicie mimowolne i nie można ich kontrolować ani tłumić.

Jednym z rodzajów drgawek mięśniowych jest łagodny skurcz krwawienia. Skurcz ten oznacza niekontrolowane drganie mięśni jednej lub obu powiek. Często występują one wielokrotnie w ciągu dłuższego okresu czasu. W skrajnych przypadkach, które należą do rzadkości, łagodny skurcz mięśni powiek może również obejmować brwi, usta i szyję.

Chociaż drganie powiek może naśladować tik mrugania oczami, różni się od niego tym, że nie można go kontrolować. Występuje też najczęściej u osób dorosłych. Na podstawie objawów lekarz może być w stanie określić, czy u pacjenta lub dziecka występują tiki lub drgawki powiek.

Eksperci uważają, że drganie powiek w przebiegu skurczu powiek jest spowodowane nieprawidłowym działaniem pewnych komórek w jednym z obszarów mózgu. Drganie powiek może się nasilać w przypadku suchości oczu. Mogą się one również nasilać pod wpływem stresu, braku snu, kofeiny i ostrego światła.

Jakie są najczęstsze zaburzenia tikowe?

Większość tików nie jest poważna. Mają więc bardzo mały wpływ na jakość życia danej osoby. W niektórych przypadkach tiki mogą jednak występować na tyle często, że stają się uciążliwe i niepokojące. Mogą one wpływać na wiele sfer życia danej osoby, w tym na szkołę, pracę i życie towarzyskie.

Lekarze używają czterech cech, aby zidentyfikować i zdiagnozować zaburzenia tikowe:

• wiek, w którym pojawiły się tiki

• czas trwania tików

• nasilenie tików

• czy tiki mają charakter ruchowy, wokalny czy oba

Zaburzenie to najczęściej występuje u młodzieży. Dotyka do 20% dzieci w wieku szkolnym. Przejściowe zaburzenie tikowe charakteryzuje się występowaniem jednego lub więcej tików przez co najmniej miesiąc, ale krócej niż rok. Większość tików występujących w tym zaburzeniu to tiki ruchowe, choć mogą być również obecne tiki wokalne.

U wielu dzieci z tym zaburzeniem występują wielokrotne epizody przejściowych tików, które mogą się różnić sposobem manifestacji w czasie.

Podczas gdy tiki przemijające znikają w ciągu roku, tiki przewlekłe mogą trwać rok lub dłużej. Przewlekłe zaburzenie tikowe charakteryzuje się występowaniem jednego lub kilku długotrwałych tików. Mogą one być motoryczne lub wokalne, ale nie mogą występować jednocześnie. Aby postawić diagnozę przewlekłego zaburzenia tikowego, objawy muszą wystąpić przed 18 rokiem życia.

Tiki przewlekłe występują u mniej niż 5 na 100 dzieci.

W niektórych przypadkach to, co wydaje się być przewlekłym tikiem, może być objawem zespołu Tourette’a. Zespół ten jest najcięższym zaburzeniem tikowym. Charakteryzuje się występowaniem zarówno tików ruchowych, jak i wokalnych.

Ponieważ wiele osób z tym zaburzeniem nie zostało zdiagnozowanych, nie wiadomo dokładnie, ile osób w Stanach Zjednoczonych żyje z zespołem Tourette’a. Eksperci szacują, że w Stanach Zjednoczonych na to zaburzenie cierpi 138 000 dzieci. Objawy pojawiają się zwykle u dzieci w wieku od 5 do 18 lat.

Nasilenie zespołu Tourette’a często zmienia się w czasie. Mogą występować okresy zmniejszonej częstotliwości tików, po których następuje wzmożona aktywność tików. Na szczęście wiele osób z zespołem Tourette’a zauważa, że ich stan poprawia się wraz z wiekiem.

Jak leczy się zaburzenia tikowe?

Leczenie zaburzeń tikowych zależy od stopnia nasilenia dolegliwości. W wielu przypadkach leczenie nie jest konieczne, a tiki ustępują samoistnie.

W innych przypadkach lekarze mogą przepisać terapię behawioralną, leki lub kombinację obu tych metod. Terapia behawioralna pomaga pacjentom nauczyć się radzić sobie z objawami tików i zmniejszyć ich częstotliwość. Leki są zazwyczaj stosowane w celu zmniejszenia częstotliwości tików i ułatwienia codziennego życia. Zazwyczaj nie prowadzą one do całkowitego ustąpienia objawów tików.