Lekarz mówi ci.

Członek społeczności lekarskiej Gary Kornfeld był odnoszącym sukcesy prawnikiem, kiedy zdiagnozowano u niego guza mózgu. Jedenaście lat później odnalazł nowe powołanie, pomagając nowo zdiagnozowanym pacjentom.

Jesienią 1995 roku skończyłem 40 lat i byłem u szczytu kariery w zawodzie prawnika. Ale nagle okazało się, że w każdy weekend jestem kompletnie wyczerpany. Nie byłem przydatny ani mojej żonie, Ellie, ani dzieciom.

Pewnego ranka, gdy korzystałem z bieżni, zobaczyłem gwiazdy. Pojechałem na pogotowie. Lekarze myśleli, że mam atak serca. Badania nie wykazały jednak żadnych problemów z sercem, więc wróciłem do pracy – musiałem, bo jestem właścicielem firmy. Mój internista wysłał mnie do kardiologa i innych specjalistów, aby sprawdzić, czy nie mam choroby górnych dróg oddechowych lub ucha wewnętrznego. Nikt nie znalazł niczego złego.

Potem poszedłem do neurologa, który zlecił mi rezonans magnetyczny. Następnego dnia zadzwoniono z jego gabinetu i poproszono mnie o natychmiastowe przybycie. Powiedziałam pielęgniarce, że jestem na spotkaniu i że „przyjdę, jak tylko skończę”. Mój lekarz zadzwonił do mnie. „Gary, musisz natychmiast przyjść”.

Zadzwoniłem do Ellie i powiedziałem: „Nie wiem, co się dzieje, ale chyba nie jest dobrze”. Tak nie było – miałem złośliwego guza umiejscowionego głęboko w mózgu. Pierwszy chirurg, do którego się zgłosiłem, chciał mnie operować następnego dnia roboczego, uważał, że zostały mi trzy lata życia, i nie mógł zagwarantować żadnej jego jakości. Pożegnaliśmy się z nim, zaczęliśmy robić rozeznanie i znaleźliśmy lekarzy, z którymi dobrze się czuliśmy. Okazało się, że guz znajdował się w dolnej części lewego płata, w miejscu, które kontroluje moją mowę i prawą rękę. Czy znasz prawników, którzy nie mogą mówić?

Podczas operacji byłem przytomny i mówiłem przez cały czas jej trwania, a kiedy zacząłem tracić mowę, neurochirurg przerwał operację. Po powrocie do zdrowia wróciłem do domu, ale nie mogłem się porozumieć. Chciałam powiedzieć „tak”, a wychodziło „nie”. Moim 10- i 13-latkom trudno było zrozumieć, co stało się z ich tatą. Po ponad dwóch latach intensywnej terapii logopedycznej udało mi się odzyskać mowę. Jestem jednym z tych szczęśliwców. Znów mogę mówić.

Odkryłem, że małe rzeczy, które nigdy wcześniej mi nie przeszkadzały, doprowadzały mnie do szału. Moje emocje były w rozsypce. Nie potrafiłem już tak łatwo kontrolować swojego temperamentu, jak przed nowotworem. Po uczestnictwie w grupach wsparcia i terapii u psychiatry dowiedziałem się, że to normalne dla osoby z chorobą mózgu. Niestety, jak każdy człowiek z urazem mózgu lub bez niego, nadal czasami tracę panowanie nad sobą. No cóż.

Nie jestem już w stanie wykonywać zawodu prawnika, ale znalazłem nowe powołanie, pomagając nowo zdiagnozowanym pacjentom. Jestem aktywnym członkiem grup działających na rzecz chorych na guzy mózgu i nowotwory, w tym North American Brain Tumor Coalition i Cancer Leadership Council. Za pośrednictwem Palm Beach Legal Aid pomogłam stworzyć program o nazwie Health Emergency Legal Project (HELP), aby pomóc pacjentom chorym na raka i innym osobom cierpiącym na choroby zagrażające życiu w poruszaniu się w kwestiach prawnych.

Dziś, po dziewięciu miesiącach naświetlań i chemioterapii, a 11 lat później, mam 51 lat i jestem żywym dowodem na to, że istnieje życie po zdiagnozowaniu złośliwego guza mózgu.

Lekarz wyjaśnia objawy, rokowanie i leczenie glejaka złośliwego, szerokiej kategorii nowotworów mózgu i rdzenia kręgowego.

Objawy, rokowanie i leczenie glejaka zależą od wieku osoby, dokładnego typu guza i umiejscowienia guza w mózgu. Guzy te mają tendencję do rozrastania się i naciekania na normalną tkankę mózgową, co bardzo utrudnia – a czasem uniemożliwia – chirurgiczne usunięcie i komplikuje leczenie.

Te guzy mózgu są często diagnozowane u osób starszych, w zależności od rodzaju glejaka. Prawdopodobieństwo wystąpienia guza mózgu jest nieco większe u mężczyzn. Większość glejaków występujących u dzieci to glejaki o niskim stopniu złośliwości.

Wcześniejsze naświetlanie mózgu jest czynnikiem ryzyka dla glejaków złośliwych. Niektóre zaburzenia genetyczne również zwiększają ryzyko rozwoju tych nowotworów u dzieci, ale rzadko u dorosłych.

Nie istnieją czynniki ryzyka związane ze stylem życia, które mogłyby wywołać glejaka złośliwego. Dotyczy to alkoholu, palenia papierosów czy używania telefonów komórkowych.

Czy istnieją różne typy glejaków?

Wiele łagodnych guzów mózgu to glejaki, ale prawie 80% złośliwych guzów mózgu to glejaki.

Nazwy glejaków zależą od rodzaju glejaka, czyli komórki mózgowej, w której występuje. Według American Cancer Society wyróżnia się trzy typy glejaków: astrocytoma, oligodendroglioma i ependymoma.

• Nabłoniaki

  stanowią mniej niż 2% wszystkich guzów mózgu i mniej niż 10% wszystkich guzów mózgu u dzieci. Guzy te pochodzą z komórek ependymalnych, a ponieważ nie rozprzestrzeniają się na normalną tkankę mózgową, niektóre z nich można wyleczyć operacyjnie. Rzadko rozprzestrzeniają się one poza mózg. Mają jednak wysokie ryzyko nawrotu miejscowego i dlatego są uważane za złośliwe.

• Astrocytoma

  rozpoczynają się w komórkach mózgu zwanych astrocytami. Większości tych guzów mózgu nie da się wyleczyć, ponieważ rozprzestrzeniają się one na całą normalną tkankę mózgową. Astrocytoma są zwykle klasyfikowane na podstawie kryteriów stosowanych przez lekarza badającego biopsję pod mikroskopem. Guzy w stopniu 1 rosną najwolniej, natomiast guzy w stopniu 4, czyli najwyższym, rosną najszybciej.

• Oligodendroglioma

  to guzy, które rozprzestrzeniają się w sposób podobny do astrocytoma. Niektóre z tych guzów mogą rosnąć powoli, ale mimo to rozprzestrzeniają się na pobliskie tkanki. Czasami można je wyleczyć. Anaplastyczny oligodendroglejak wyższego stopnia rośnie i rozprzestrzenia się szybciej i zazwyczaj nie można go wyleczyć.

Jakie są objawy glejaka?

Objawy glejaka są podobne do objawów innych złośliwych guzów mózgu i zależą od obszaru mózgu, którego dotyczy choroba. Najczęstszym objawem jest ból głowy – występuje u około połowy wszystkich osób z guzem mózgu. Inne objawy mogą obejmować napady drgawek, utratę pamięci, osłabienie fizyczne, utratę kontroli nad mięśniami, objawy wzrokowe, problemy językowe, pogorszenie zdolności poznawczych i zmiany osobowości. Objawy te mogą się zmieniać w zależności od tego, która część mózgu została dotknięta chorobą.

Objawy mogą się pogarszać lub zmieniać w miarę wzrostu guza, który niszczy komórki mózgowe, uciska części mózgu i powoduje obrzęk mózgu oraz ucisk w czaszce.

Jak rozpoznaje się glejaki?

W przypadku podejrzenia guza mózgu zwykle wykonuje się badanie mózgu. Może to być tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny (uważany za lepszy) lub oba te badania. Jeśli skanowanie mózgu sugeruje obecność guza mózgu, w celu postawienia diagnozy można wykonać biopsję. Biopsja może być wykonana jako oddzielna procedura lub w czasie usuwania guza, jeśli leczenie operacyjne jest opcją. Jeśli biopsja jest wykonywana oddzielnie, ponieważ pacjent jest zbyt chory lub guz znajduje się w kluczowej części mózgu, lekarze mogą wykonać procedurę zwaną: stereotaktyczną biopsją igłową. Jest ona stosowana w celu pobrania próbki guza poprzez wprowadzenie igły przez czaszkę do mózgu.

Jak są klasyfikowane glejaki?

Glejaki charakteryzuje się za pomocą podtypów i numerycznego systemu klasyfikacji. Stopień zaawansowania guza oznacza, jak komórki nowotworowe wyglądają pod mikroskopem. Guzy stopnia I rosną powoli i czasami mogą być całkowicie usunięte za pomocą operacji, natomiast guzy stopnia IV rosną szybko, są agresywne i trudne do leczenia.

Zgodnie z aktualnym schematem Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), astrocytoma złośliwe są klasyfikowane i oceniane w następujący sposób:

• Glejaki stopnia I obejmują astrocytoma pilocyticum i występują częściej u dzieci.

• Guzy stopnia II to rozsiane astrocytomy o niskim stopniu złośliwości.

• Glejaki stopnia III są rozsiane i nazywane są astrocytoma anaplastycznymi. Są one uważane za glejaki o wysokim stopniu zaawansowania.

• Glioblastoma IV stopnia są uważane za nowotwory o wysokim stopniu złośliwości.

Guzy oligodendroglejowe są klasyfikowane w następujący sposób:

• Oligodendroglejak II stopnia lub oligodendroglejak niskiego stopnia

• Stopień III lub anaplastyczny oligodendroglioma.

Guzy ependymalne są klasyfikowane jako subependymoma, ependymoma i ependymoma anaplastyczny, przy czym te ostatnie są bardziej agresywne.

Nowotwory o niskim stopniu zaawansowania zwykle rosną powoli, ale mogą przekształcić się w nowotwory o wysokim stopniu zaawansowania.

Jak leczy się glejaki?

W przypadku glejaka złośliwego rozważa się różne opcje leczenia, w zależności od umiejscowienia guza, typu glejaka (rodzaju komórek) i stopnia złośliwości. Wiek i stan fizyczny pacjenta również odgrywają rolę w określaniu sposobu leczenia. Leczenie glejaków jest wieloaspektowe i może obejmować:

• Usunięcie guza za pomocą operacji. Pacjent powinien być poza tym stosunkowo zdrowy, a funkcje mózgu, mowa i ruchliwość powinny być zachowane. Techniki obrazowania, takie jak mapowanie korowe i funkcjonalny rezonans magnetyczny, mogą być wykorzystane do pomocy chirurgowi w usunięciu guza. Celem jest usunięcie jak największej części guza bez zakłócania ważnych funkcji mózgu. Nawroty guza są częste.

• Radioterapia wykorzystuje wysokoenergetyczne promieniowanie rentgenowskie lub inne promieniowanie w celu zabicia komórek nowotworowych.

• Chemioterapia wykorzystuje leki do zatrzymania wzrostu komórek nowotworowych. Leki te mogą być przyjmowane doustnie lub wstrzykiwane.

• Terapia celowana to nowszy rodzaj leczenia, który może być stosowany w celu zmniejszenia guzów. Działa ona inaczej niż chemioterapia, ponieważ celuje w określone białka, które wspomagają wzrost guza.

• Terapia zmiennym polem elektrycznym wykorzystuje pola elektryczne do namierzania komórek guza, nie uszkadzając przy tym komórek prawidłowych. Odbywa się to poprzez umieszczenie elektrod bezpośrednio na skórze głowy. Urządzenie nosi nazwę Optune. Podaje się je wraz z chemioterapią po operacji i naświetlaniu. FDA zatwierdziła je do stosowania zarówno u nowo zdiagnozowanych osób dorosłych, jak i u osób dorosłych, u których glejak powrócił.

• Terapia wspomagająca, mająca na celu poprawę objawów i funkcji neurologicznych, obejmuje kortykosteroidy zmniejszające obrzęk mózgu spowodowany przez guz oraz leki przeciwdrgawkowe kontrolujące lub zapobiegające napadom.

• Inną możliwością są badania kliniczne, przeprowadzane w celu sprawdzenia skuteczności i bezpieczeństwa nowych terapii przeciwnowotworowych.

Podstawową metodą leczenia astrocytoma niskiego stopnia jest operacja. Jednakże, ponieważ guzy te wnikają głęboko do mózgu i wrastają w normalną tkankę mózgową, operacja jest czasami trudna. Po operacji lub w przypadku nawrotu często zalecana jest radioterapia. Chemioterapia może być również stosowana po operacji lub jako część leczenia nawrotów.

Leczenie astrocytoma o wysokim stopniu złośliwości (astrocytoma anaplastycznego stopnia III lub glejaka wielopostaciowego stopnia IV) polega, w miarę możliwości, na operacji. Po operacji kolejnym krokiem jest radioterapia w połączeniu z chemioterapią. U niektórych osób może być zastosowana terapia celowana. Czasami nie jest możliwa operacja usunięcia guza o wysokim stopniu złośliwości. Wówczas stosuje się radioterapię i chemioterapię. Jeśli guz powróci, operacja może zostać powtórzona wraz z innymi formami chemioterapii. Mogą być również zalecane badania kliniczne, aby umożliwić pacjentom zastosowanie nowych metod leczenia.

W przypadku oligodendroglejaków chirurgia jest leczeniem pierwszego wyboru, które pomaga złagodzić objawy i wydłużyć czas przeżycia pacjentów. Po operacji może być zastosowana radioterapia z chemioterapią lub bez niej. Ponadto chemioterapia lub radioterapia mogą być stosowane w celu zmniejszenia guza przed operacją. Jeśli operacja nie jest możliwa, można zastosować chemioterapię z radioterapią lub bez niej.

Ependymomy i ependymomy anaplastyczne zwykle nie przechodzą do normalnej tkanki mózgowej, jak w przypadku innych glejaków. Dlatego operacja może być bardzo skuteczna, jeśli cały guz zostanie usunięty. Jednak nabłoniaki mogą zasiewać płyn mózgowo-rdzeniowy, dlatego cały kanał kręgowy wymaga oceny za pomocą skanowania MRI. Guzy te są bardzo wrażliwe na promieniowanie.

Jakie są rokowania dla pacjentów z glejakami?

Glejaki wysokiego stopnia są szybko rosnącymi guzami o złym rokowaniu, zwłaszcza u starszych pacjentów.

Trzy osoby, które przeżyły raka mózgu podobnego do tego, który dotknął senatora Kennedy’ego, opowiadają, jak sobie radzą.

Kiedy lekarze ogłosili, że senator Edward Kennedy cierpi na rodzaj raka mózgu zwany glejakiem złośliwym, wiele osób słyszących tę wiadomość prawdopodobnie nigdy nie słyszało o tym nowotworze.

Doktor rozmawiał z trzema osobami, które przeżyły raka mózgu podobnego do tego, który dotknął senatora, w tym z dwoma, które przetrwały ponad 10 lat. Ich rada dla Kennedy’ego: Nie słuchaj statystyk i nie trać nadziei.

Oto ich historie:

Jim Owens

Jim, wieloletni sportowiec, mówi, że jego miłość do sportu, a także miłość do żony i małego syna, obecnie ośmioletniego, nie pozwala mu przestać walczyć.

Pierwszy symptom pojawił się nagle. „Trenowałem do maratonu i pod koniec treningu dostałem ataku” – opowiada o tym dniu w 1998 roku, tuż przed wykryciem guza. „Nie miałem pojęcia, co to było. Połowa mojego ciała zdrętwiała”.

Na szczęście przyjaciele, którzy byli z nim, nalegali, aby natychmiast udał się do szpitala, pomimo jego protestów, że nic mu nie jest i że to nic takiego. Po przeprowadzeniu szeregu badań Jimowi nic nie powiedziano tej nocy. „Dopiero wczesnym popołudniem następnego dnia lekarz powiedział: 'Jest źle. Ma pan guza mózgu'”.

Zabrano go na operację, ale wtedy pojawiły się kolejne złe wieści: „Guz owinął się wokół listwy motorycznej” – mówi Jim, odnosząc się do pasma biegnącego wzdłuż płata mózgu, które kontroluje ruchy ciała.

Guz zaczął się zmniejszać, a Jim walczył dalej. Ożenił się. Rok po diagnozie wziął udział w Ely Wilderness Trek, 15-kilometrowym wyścigu na nartach biegowych. „Ukończyłem go, ale nie było to zbyt piękne” – mówi ze śmiechem.

W sierpniu 1999 r. wraz z żoną Barb powitali na świecie syna Maxa.

Jim miał wiele nawrotów choroby, począwszy od stycznia 2003 r. Za każdym razem walczył z nią, zasięgając wielu opinii, zgadzając się na udział w badaniach klinicznych i przyjmując leki zatwierdzone dla innych nowotworów, które mogłyby pomóc w przypadku Jima. „Za każdym razem, gdy miałem nawrót, potrzebowałem kilku dni, aby znów stanąć prosto” – mówi.

Za każdym razem znajdował nową determinację: „Rak nie będzie kierował moim życiem. Zamierzam odzyskać swoje życie i żyć swoim życiem”.

„Przeżywam najlepszą wiosnę od lat” – mówi. Wraz z bratem trenuje do październikowej edycji Ride for Roses w Austin, imprezy sponsorowanej przez Fundację Lance’a Armstronga. W 2004 r. jechał z Armstrongiem, który przeżył raka, w charytatywnej podróży rowerowej od wybrzeża do wybrzeża.

Aby pomóc innym, prowadzi blogi i zamieszcza informacje na swojej stronie internetowej Jim’s Journey.

Ta wiosna jest szczególnie miła ze względu na ostatnie wyniki rezonansu magnetycznego – mówi Jim. „Miałem dwa rezonanse z rzędu i usłyszeliśmy słowo 'redukcja'” – mówi, co oznacza, że guz znów się zmniejsza. „Nie słyszeliśmy tego słowa od 2003 roku. Jestem bardzo podekscytowany i szczęśliwy”.

Kennedy’emu powiedziałby: „Miej nadzieję. Czeka cię wiele statystyk. Nie słuchaj najgorszego scenariusza. Rozważ wszystkie możliwości, w tym nowe leki. Najważniejsze to naprawdę mieć nadzieję”.

Maria Hartmann

„Byłam u teściowej w domu, gdzie rozgrywano World Series. Mój mąż był na meczu”.

Wystąpił napad. „Byłam przekonana, że mam padaczkę” – opowiada Maria. Po przewiezieniu do szpitala wykonano na niej szereg badań, które sugerowały co innego. Lekarz powiedział jej, że ma glioblastomę.

Chirurg z Uniwersytetu w Miami usunął co się dało i wszczepił cienką płytkę do podawania chemioterapii.

„Potem przyszła konwencjonalna chemioterapia i naświetlania dwa razy dziennie” – opowiada Maria. „Miałam 49 lat”.

„Powiedziałam sobie, że albo będę żyć, albo umrę. Wiedziałam, że nie umrę. Miałam dużo wiary. Jestem bardzo silna. Powiedziałam sobie: 'Nie pozwolę, żeby mnie to dopadło'”.

Część tej siły, jak mówi, pochodzi od jej rodziców imigrantów. „Urodziłam się na Kubie i przyjechałam z rodzicami jako uchodźca polityczny. Moja rodzina musiała mieć dużo odwagi, żeby zostawić wszystko i przyjechać tutaj. Dla mnie i mojej siostry była to pierwsza lekcja odwagi. Moi rodzice byli bardzo silni; nigdy nie słyszałam w naszym domu żadnych skarg. Dali nam siłę”.

W tym samym czasie, gdy ona walczyła z rakiem mózgu, jej szwagier walczył z rakiem żołądka. „Moja siostra ciągle powtarzała: 'Nie mogę stracić siostry i męża w tym samym czasie’. Moja operacja odbyła się w styczniu 1998 roku. Byłam z nim na wszystkich chemio- i radioterapiach. Zmarł w maju 1998 r.”.

Kiedy zbliżała się 25. rocznica ślubu Marii, była jeszcze w trakcie chemioterapii. Powiedziała mężowi, dokąd chce pojechać – do Lourdes, chrześcijańskiego miejsca pielgrzymek. Jej syn, obecnie 30-letni, i córka, obecnie 28-letnia, pojechali razem.

„To miejsce inspiracji” – mówi. „Wszyscy szukają tam lekarstwa, woda jest zimna. W wodzie nie ma nic, jest tylko nasza wiara. Jest tam duży zbiornik z wodą, w którym się zanurzasz. Nie mogłam wejść do wody poza kolana. ”’

„Chciałam tylko siły – siły, by przetrwać wszystko, co miałam do przetrwania. „Od co najmniej pięciu lat rezonans magnetyczny nie wykazał żadnych zmian”.

„Powiedziałabym senatorowi Kennedy’emu, żeby się nie poddawał. Napisałam do niego list, w którym [radzę mu], żeby nie słuchał statystyk. Bo wiele rzeczy może się zdarzyć”.

„Wierzę, że moje wyzdrowienie jest cudem”.

Sara Bennett

Pracując w dużej sieci sklepów z artykułami biurowymi, Sara pokazuje klientom, jak działają maszyny. „Nigdy nie miałam problemu, gdy klient przychodził do sklepu, aby dokonać zakupu. Mogłam im powiedzieć wszystko o produkcie”.

Nagle to się zmieniło. „Wyjaśniałam klientowi działanie drukarki i w połowie rozmowy traciłam orientację, nie potrafiłam tego wyjaśnić”.

Od marca 2008 r. zaczęła odczuwać codzienne bóle głowy, które nie były dla niej typowe.

Na początku maja wzięła tydzień wolnego i poddała się dokładnym badaniom fizycznym, tomografii komputerowej i rezonansowi magnetycznemu.

Następnie lekarz wysłał ją do Cleveland Clinic, gdzie otrzymała złe wieści.

Na początku maja przeszła operację, a następnie podczas badań kontrolnych w gabinecie lekarskim dostała drgawek. Patrząc wstecz, uświadomiła sobie, że doznała ataków podczas pracy przy komputerze.

Wkrótce rozpocznie naświetlania i chemioterapię.

Wdowa, która straciła męża w 1999 r. i ma ośmioro dorosłych dzieci, jest nadal w dobrym nastroju. Nie załamuję się, nie pozwalam sobie na załamanie. To tak, jakbym miała wewnętrzny spokój. Lekarze i wszyscy, z którymi rozmawiałam, byli bardzo szczerzy. Wyjaśniali wszystko w stu procentach”.

Wiara religijna pomaga jej zachować spokój” – mówi. Co jeszcze pomaga? Jest przekonana, że „mój mąż czuwał nade mną”. Dla niektórych może to brzmieć dziwnie”.

Ale ona wierzy, że to prawda.

Sara twierdzi, że siła Kennedy’ego – częściowo wynikająca niestety z wielu rodzinnych tragedii – będzie go podtrzymywać na duchu. „Wygląda na to, że ma bardzo dobre perspektywy”.

przewodnik lekarza po rodzajach raka mózgu i ich leczeniu

Jeśli zdiagnozowano u Ciebie raka mózgu, zdobycie jak największej wiedzy na jego temat może pomóc Ci wybrać najlepsze dla Ciebie leczenie. W tym przewodniku znajdziesz podstawowe informacje na temat rodzajów raka mózgu i sposobów ich leczenia.

Gdzie zaczynają się i rozprzestrzeniają nowotwory mózgu

Guz mózgu to masa komórek w mózgu, która nie jest normalna. Istnieją dwie ogólne grupy guzów mózgu:

• Pierwotne guzy mózgu mają swój początek w mózgu i zwykle tam pozostają.

• Wtórne guzy mózgu są bardziej powszechne. Nowotwory te zaczynają się w innym miejscu ciała i przenoszą się do mózgu. Nowotwory płuc, piersi, nerek, jelita grubego i skóry należą do najczęstszych nowotworów, które przenoszą się do mózgu.

Niektóre guzy mózgu zawierają komórki nowotworowe, a inne nie:

• Łagodne guzy mózgu nie zawierają komórek nowotworowych. Rosną powoli, często można je usunąć i rzadko rozprzestrzeniają się na otaczającą je tkankę mózgową. Mogą powodować problemy, jeśli uciskają pewne obszary mózgu. W zależności od części mózgu, w której się znajdują, mogą zagrażać życiu.

• Złośliwe guzy mózgu mają komórki nowotworowe. Niektóre rosną szybko, a inne powoli. Mogą one zaatakować pobliską zdrową tkankę mózgową. Guzy złośliwe rzadko rozprzestrzeniają się poza mózg i rdzeń kręgowy.

Stopnie guzów mózgu

Stopień zaawansowania guza zależy od tego, jak normalne lub nieprawidłowe są jego komórki. Lekarz wykorzysta ten pomiar, aby pomóc w zaplanowaniu leczenia. Klasyfikacja daje również pojęcie o tym, jak szybko guz może rosnąć i rozprzestrzeniać się.

• Stopień 1. Komórki wyglądają prawie normalnie i rosną powoli. Prawdopodobne jest długotrwałe przeżycie.

• Stopień 2. Komórki wyglądają nieco nienormalnie i rosną powoli. Nowotwór może rozprzestrzeniać się na pobliskie tkanki i może powrócić, być może w stopniu bardziej zagrażającym życiu.

• Stopień 3. Komórki wyglądają nieprawidłowo i aktywnie rozrastają się do pobliskiej tkanki mózgowej. Guzy te mają tendencję do powracania.

• Stopień 4. Komórki wyglądają najbardziej nieprawidłowo, szybko rosną i rozprzestrzeniają się.

Niektóre guzy zmieniają się. Rzadko, niektóre guzy łagodne mogą stać się złośliwe, a guz o niższym stopniu zaawansowania może powrócić w wyższym stopniu zaawansowania.

Rodzaje guzów mózgu

U dorosłych najczęstsze rodzaje nowotworów mózgu to:

• Astrocytoma. Tworzą się one zwykle w największej części mózgu, w móżdżku. Rozpoczynają się w komórce o kształcie gwiazdy, zwanej astrocytem. Mogą mieć dowolny stopień zaawansowania. Często powodują napady drgawek lub zmiany w zachowaniu. Astrocytoma zwykle rozprzestrzeniają się po całym mózgu i mieszają się z innymi tkankami. Jednak nie wszystkie te guzy zachowują się tak samo. Niektóre rosną szybko, a inne powoli. Nie wszystkie wrastają w inne tkanki.

• Oponiaki. Są to najczęstsze pierwotne guzy mózgu u dorosłych. Najczęściej występują w wieku 70 lub 80 lat. Zaczynają się w oponach mózgowych, czyli wyściółce mózgu. Mogą mieć stopień 1, 2 lub 3. Często są łagodne i rosną powoli.

• Oligodendroglejaki. Tworzą się one w komórkach tworzących osłonę chroniącą nerwy. Zazwyczaj są stopnia 1, 2 lub 3. Zazwyczaj rosną powoli i nie rozprzestrzeniają się.

Do mniej powszechnych typów raka mózgu należą:

• Nabłoniaki (ependymoma). Ten rzadki nowotwór powstaje w mózgu lub rdzeniu kręgowym. Rozpoczyna się w komórkach, które wyściełają komory (wypełnione płynem przestrzenie w mózgu), jak również w kanale, w którym znajduje się rdzeń kręgowy i płyn mózgowo-rdzeniowy (CSF). Mogą być szybko lub wolno rosnące. Jeśli rosną szybko, nazywane są ependymoma anaplastycznym. Guzy te rozprzestrzeniają się wzdłuż płynu mózgowo-rdzeniowego, ale nie rozprzestrzeniają się na normalną tkankę mózgową. Prawie połowa ependymoma jest diagnozowana u dzieci poniżej 3. roku życia, ale mogą one występować także u dorosłych.

• Glejaki mieszane. Są one zbudowane z więcej niż jednego typu komórek. W ich skład mogą wchodzić oligodendrocyty, astrocyty i komórki ependymalne.

• Mieszane guzy glejowe i neuronalne. Są one zbudowane z komórek glejowych i neuronalnych. Najczęściej występują u dzieci i młodych dorosłych. Należą do nich ganglioglioma, pleomorphic xanthoastrocytoma (PXA) i dysembryoplastyczny guz neuroepitelialny (DNET).

• Pierwotne guzy neuroektodermalne (PNET) występują najczęściej u dzieci, ale mogą dotyczyć także dorosłych. Rozpoczynają się one w niedojrzałych komórkach ośrodkowego układu nerwowego, zwanych komórkami neuroektodermalnymi. Guzy te występują częściej u młodszych dzieci niż u starszych i zazwyczaj szybko rosną. Najczęstszym PNET jest medulloblastoma, który rozpoczyna się w móżdżku. Do innych PNET należą pineoblastoma, które mają swój początek w szyszynce. Neuroblastoma rozpoczynają się w mózgu lub rdzeniu kręgowym.

Jak leczy się raka mózgu

Leczenie zależy od rodzaju i stopnia zaawansowania nowotworu, jego umiejscowienia, wielkości oraz wieku i stanu zdrowia pacjenta.

• Operacja jest zwykle pierwszym sposobem leczenia. W przypadku guzów w stopniu 1 może ona wystarczyć. Możliwe, że uda się usunąć cały nowotwór. Ale nawet jeśli nie, operacja może zmniejszyć rozmiar guza i złagodzić objawy.

• Radioterapia jest stosowana po operacji w celu zabicia komórek nowotworowych, które pozostały na danym obszarze. Jeśli operacja nie wchodzi w grę, pacjent może być poddany wyłącznie radioterapii.

• Chemioterapia jest czasami stosowana do zabijania komórek raka mózgu. Podaje się ją doustnie, dożylnie lub, rzadziej, w postaci płytek, które chirurg umieszcza w mózgu.

• Terapia celowana może leczyć niektóre rodzaje guzów mózgu. Leki te atakują określone części komórek nowotworowych i pomagają powstrzymać wzrost i rozprzestrzenianie się guzów.

• Lekarz może również zalecić terapie skojarzone.

Jeśli masz raka, ważne jest, aby przestrzegać planu leczenia, współpracować z lekarzem i chodzić na regularnie zaplanowane wizyty.

W jaki sposób aktorka Jean Smart zmieniła rodzinną tragedię w poszukiwanie lekarstwa na raka mózgu.

Jean Smart jest przyzwyczajona do zmieniania ról. Blond piękność po raz pierwszy rozśmieszyła publiczność jako Charlene Stillfield w sitcomie Designing Women stacji CBS, zdobyła dwie nagrody Emmy jako Lana Gardner w serialu Frasier stacji NBC, a w 2007 roku otrzymała trzecią za rolę w komediowym hicie stacji ABC Samantha Who? W 2006 roku wcieliła się w rolę niestabilnej emocjonalnie, ale inteligentnej żony prezydenta w piątym sezonie thrillera 24 stacji Fox.

Teraz, w jednej ze swoich najważniejszych ról, pochodząca z Seattle połączyła siły z Chris Elliott Fund for Glioblastoma Brain Cancer Research (CEF) w Sammamish, w stanie Wash, aby pomóc w podnoszeniu świadomości i zbieraniu funduszy na jedną z najbardziej agresywnych form raka mózgu.

Własne doświadczenia Smarta z rakiem mózgu

Niestety, dążenie Jean Smart do znalezienia lekarstwa na tę chorobę jest bardzo bliskie jej sercu. Jej starsza siostra, Georgia, w styczniu tego roku przegrała prawie dwuipółletnią walkę z glejakiem. „To była niewiarygodna, łamiąca serce rzecz” – mówi Smart, która była na sali, gdy u jej siostry postawiono diagnozę. „Była najbardziej lojalną, kochającą i hojną osobą, jaką kiedykolwiek spotkałam”.

Smart współpracuje z CEF jako członek zarządu w celu podnoszenia świadomości od września 2009 roku. „To bardzo szybko rozwijający się nowotwór. Im szybciej się go wykryje, tym większa szansa na wyleczenie” – podkreśla Smart, sfrustrowana faktem, że problemy ze wzrokiem jej siostry zbyt długo pozostawały nieleczone. „Była u czterech okulistów i żaden z nich nie zlecił rezonansu magnetycznego, mimo że nie potrafili powiedzieć, co jej dolega”.

Orędownictwo w walce o lekarstwo na raka mózgu

Dopiero gdy Georgia musiała zrezygnować z prowadzenia samochodu z powodu problemów ze wzrokiem, rezonans magnetyczny potwierdził najgorsze obawy państwa Smartów: duży, szybko rosnący guz mózgu.

„Istnieją metody leczenia i prowadzone są badania, ale glejak potrzebuje ogromnego wsparcia. Potrzebuje cheerleaderki” – mówi Smart.

Niedawno Smart oderwała się od swojego napiętego grafiku – pracuje obecnie nad pilotem serialu CBS Hawaii Five-0 i nadchodzącym filmem Life as We Know It – aby nakręcić reklamy społeczne w rejonie stanu Waszyngton. Ma nadzieję, że wkrótce dotrą one do szerokiej publiczności w całym kraju i marzy o tym, by w każdym większym mieście w USA odbywały się marsze i inne zbiórki pieniędzy na rzecz CEF.

Glejak nerwu wzrokowego jest guzem mózgu występującym głównie u dzieci. Już dziś dowiedz się o przyczynach, objawach i możliwościach leczenia tego schorzenia.

Zrozumienie glejaka nerwu wzrokowego

Glejak nerwu wzrokowego jest również określany jako glejak drogi wzrokowej. Glejaki optyczne wywodzą się z komórek glejowych w mózgu, których zadaniem jest podtrzymywanie i odżywianie neuronów mózgu. Rosną one w pobliżu nerwu wzrokowego, nerwu łączącego oko z mózgiem.

W miarę wzrostu glejak nerwu wzrokowego może uciskać oko, powodując zamazane widzenie i potencjalnie prowadząc do ślepoty. Ponieważ rośnie on tak wolno, zmiany w widzeniu mogą być początkowo niewidoczne. Mogą one dotyczyć jednego lub obu oczu. Dobra wiadomość jest taka, że glejaki optyczne, choć są bardzo poważne, w większości przypadków można łatwo wyleczyć.

Te guzy mózgu są poważne ze względu na umiejscowienie w układzie wzrokowym. Nerw wzrokowy styka się z mózgiem w pobliżu ośrodka hormonalnego. W miarę wzrostu guza może on również wpływać na funkcje endokrynologiczne, w tym produkcję odpowiednich hormonów, równowagę soli i wody w organizmie, regulację apetytu i sen.

Mózg posiada barierę krwionośną, która zapobiega przedostawaniu się infekcji do mózgu. Bariera ta sprawia również, że guzy przez większość czasu pozostają w mózgu, dzięki czemu nie rozprzestrzeniają się na resztę ciała. Jednak w mniej niż 5% przypadków glejak nerwu wzrokowego przemieszcza się poza mózg i kręgosłup, atakując inne części ciała.

Objawy glejaka nerwu wzrokowego

Guzy mózgu, takie jak glejak nerwu wzrokowego, mogą wywoływać szereg objawów w zależności od obszarów mózgu, na które oddziałują. W przypadku glejaka nerwu wzrokowego problemy z widzeniem mogą być związane z innymi schorzeniami lub problemami zdrowotnymi. Oprócz problemów z widzeniem, do typowych objawów należą:

• Gałka oczna wystaje z oczodołu bardziej niż powinna

• Problemy hormonalne, takie jak nieprawidłowy wzrost, przybieranie lub tracenie na wadze bez wyjaśnienia lub przedwczesne dojrzewanie?

• Zaburzenia endokrynologiczne, takie jak konieczność częstszego niż zwykle oddawania moczu

Jeśli u dziecka zdiagnozowano neurofibromatozę 1 (NF1), istnieje większe prawdopodobieństwo, że będzie ono cierpiało na glejaka drogi wzrokowej. Ten rodzaj nowotworu występuje u około 15% dzieci z tą chorobą. Jednak w większości przypadków ten rodzaj glejaka dróg wzrokowych przestaje rosnąć i w pewnym momencie sam się rozprzestrzenia, bez konieczności interwencji.

Diagnozowanie glejaka nerwu wzrokowego

Kiedy lekarz diagnozuje glejaka nerwu wzrokowego, określa również stopień jego zaawansowania. Glejaki optyczne o niskim stopniu zaawansowania są klasyfikowane jako jeden lub dwa stopnie ciężkości. Stanowią one dwie trzecie wszystkich dziecięcych glejaków nerwu wzrokowego. Poważniejsze guzy są klasyfikowane jako trzy lub cztery. Oceny te są przyznawane po obejrzeniu próbki tkanki z guza pod mikroskopem.

W celu wykrycia glejaka nerwu wzrokowego lekarz może zastosować zarówno badania wzroku, jak i badania obrazowe. Badania te obejmują:

• Pełne badanie fizykalne w celu oceny ogólnego stanu zdrowia

• Tomografia komputerowa w celu dokładnego zobrazowania mózgu i nerwów wzrokowych

• Testy wzroku oceniające wzrok?

• Rezonans magnetyczny jest podobny do tomografii komputerowej, choć do uzyskania obrazu wykorzystuje się w nim połączenie magnesów i częstotliwości radiowych?

W różnych etapach badania mogą uczestniczyć różni eksperci medyczni. Gdy każdy z nich przedstawi wyniki, porównują notatki, dochodzą do wniosku, a następnie dzielą się z pacjentem swoimi wyczerpującymi ustaleniami. Jeśli u pacjenta rzeczywiście występuje glejak nerwu wzrokowego, następnym krokiem jest wybór najlepszej opcji leczenia w zależności od ogólnego stanu zdrowia i stopnia zaawansowania choroby.

Leczenie glejaka nerwu wzrokowego

Czynniki, które wpływają na możliwości leczenia, to m.in:

• Wiek, ogólny stan zdrowia i historia choroby

• Rodzaj nowotworu, jego umiejscowienie i wielkość

• Progresja choroby

• Tolerancja na leki, procedury lub terapie, co jest szczególnie ważne w przypadku dzieci?

• Jak szybko spodziewany jest postęp choroby

Glejaki nerwu wzrokowego są często leczone chemioterapią w celu zmniejszenia guza i poprawy widzenia. Jeśli guz dotrze do części mózgu, która wspomaga funkcje endokrynologiczne, może być potrzebna hormonalna terapia zastępcza, aby zniwelować dodatkowe objawy.

Operacja jest możliwa, ale nie jest powszechna w przypadku tego typu guza mózgu, chyba że glejak nerwu wzrokowego poważnie wpływa na widzenie lub powoduje ból. Jeśli lekarz zaleci operację, zostaniesz skierowany do neurochirurga, który pomoże ci zdecydować, jaka jest najlepsza opcja.

Jeśli guz mózgu nie reaguje na chemioterapię, inną opcją jest naświetlanie. Ten rodzaj terapii emituje promienie o wysokiej energii ze specjalnego urządzenia i zmniejsza guz, zabijając komórki nowotworowe.

Lekarz objaśnia złośliwe i łagodne guzy mózgu, w tym czynniki ryzyka, objawy, diagnozę i leczenie.

Co to jest guz mózgu?

Guz mózgu to skupisko nieprawidłowych komórek, które rozrastają się w mózgu w sposób niekontrolowany. Niektóre guzy mózgu są łagodne, co oznacza, że komórki nie są nowotworowe. Inne są złośliwe, co oznacza, że są rakiem.

Guzy mózgu nazywane są pierwotnymi, jeśli rozpoczęły się w mózgu. Są one uważane za wtórne, jeśli rozpoczęły się w innym miejscu ciała i rozprzestrzeniły się do mózgu.

Rodzaje guzów mózgu

Pierwotne guzy mózgu pochodzą z komórek tworzących mózg i centralny układ nerwowy. Ich nazwa pochodzi od rodzaju komórki, w której powstają jako pierwsze. Wyróżnia się ponad 100 rodzajów guzów mózgu. Najczęstsze typy u dorosłych to:

• Glejaki. Guzy te mają swój początek w komórkach glejowych, czyli komórkach, które pomagają utrzymać nerwy w zdrowiu. Najczęściej są to nowotwory. Wyróżnia się kilka kategorii glejaków, w zależności od tego, do jakich konkretnych komórek są skierowane. Astrocytoma występują najczęściej u dorosłych. Najbardziej agresywnym typem glejaka jest glioblastoma.

• Oponiaki. Tworzą się one w oponach mózgowych, cienkiej warstwie tkanki pokrywającej mózg i rdzeń kręgowy. Nie są nowotworami, ale mogą powodować problemy, uciskając na mózg.

• Schwannoma. Uszkadzają one ochronną powłokę komórek nerwowych. Nie są nowotworami, ale często powodują utratę słuchu lub problemy z równowagą.

• Gruczolaki przysadki mózgowej. Tworzą się one w przysadce mózgowej, która znajduje się u podstawy mózgu. Wytwarza on ważne hormony. Guzy te zazwyczaj nie są nowotworami i rosną powoli.

Łagodne i złośliwe guzy mózgu

Łagodne guzy mózgu nie są agresywne i zwykle nie rozprzestrzeniają się na otaczające tkanki, choć mogą być poważne, a nawet zagrażać życiu. Łagodne guzy mózgu zazwyczaj mają wyraźnie określone granice i nie są głęboko zakorzenione w tkance mózgowej. Dzięki temu łatwiej jest je usunąć chirurgicznie, jeśli znajdują się w obszarze mózgu, w którym operacja jest bezpieczna. Mogą one jednak powrócić. Prawdopodobieństwo nawrotu guzów łagodnych jest mniejsze niż nowotworowych.

Nawet łagodny guz mózgu może stanowić poważny problem zdrowotny. Guzy mózgu mogą uszkadzać komórki wokół nich, powodując stan zapalny i zwiększając nacisk na pobliskie tkanki, a także wewnątrz czaszki.

Złośliwe pierwotne guzy mózgu to nowotwory, które rozpoczynają się w mózgu, zwykle rosną szybciej niż guzy łagodne i szybko atakują okoliczne tkanki. Chociaż rak mózgu rzadko rozprzestrzenia się na inne narządy, może rozprzestrzeniać się na inne części mózgu i centralnego układu nerwowego.

Wtórne guzy mózgu to nowotwory. Pochodzą one z nowotworu, który rozpoczął się w innym miejscu ciała i rozprzestrzenił się, czyli dał przerzuty, do mózgu. Około 1 na 4 osoby chore na raka rozwija się wtórny guz mózgu.

Objawy guza mózgu

Objawy guzów mózgu różnią się w zależności od rodzaju guza i jego lokalizacji. Ponieważ różne obszary mózgu kontrolują różne funkcje organizmu, miejsce, w którym znajduje się guz, wpływa na występujące objawy.

Niektóre guzy nie dają żadnych objawów, dopóki nie osiągną dużych rozmiarów, a następnie powodują poważne, szybkie pogorszenie stanu zdrowia. Inne guzy mogą mieć objawy, które rozwijają się powoli.

Do typowych objawów należą:

• Bóle głowy, które mogą nie ustępować po zastosowaniu zwykłych leków na ból głowy. Możesz zauważyć, że pojawiają się one częściej lub są silniejsze niż zwykle.

• Napady drgawek, szczególnie u osób, u których w przeszłości nie występowały napady drgawek

• Zmiany w mowie lub słuchu

• Zmiany w widzeniu

• Problemy z równowagą

• Problemy z chodzeniem

• Zdrętwienie lub mrowienie w rękach lub nogach

• Problemy z pamięcią

• Zmiany osobowości

• Niezdolność do koncentracji

• Osłabienie jednej części ciała

• Poranne wymioty bez mdłości

Objawy te mogą wynikać z wielu schorzeń. Nie należy zakładać, że masz guza mózgu tylko dlatego, że występują u ciebie niektóre z tych objawów. Skonsultuj się z lekarzem.

W większości przypadków lekarze nie są w stanie stwierdzić, co jest przyczyną guza mózgu. Istnieje tylko kilka znanych czynników ryzyka wystąpienia guza mózgu u osób dorosłych.

• Narażenie na promieniowanie. Dzieci, które otrzymały promieniowanie na głowę, mają większe ryzyko rozwoju guza mózgu w wieku dorosłym.

• Historia rodzinna. Niektóre guzy mózgu są związane z pewnymi rzadkimi chorobami genetycznymi, takimi jak neurofibromatoza lub zespół Li-Fraumeni.

• Wiek. Osoby w wieku 65-79 lat stanowią grupę, u której najczęściej diagnozuje się guza mózgu.

• Brak historii ospy wietrznej. Jedno z badań wykazało, że osoby, które chorowały na ospę wietrzną, są mniej narażone na zachorowanie na glejaka.

Diagnostyka guza mózgu

Aby zdiagnozować guza mózgu, lekarz zacznie od zadania pytań dotyczących objawów, ogólnego stanu zdrowia i historii chorób w rodzinie. Następnie przeprowadzi badanie fizykalne, w tym badanie neurologiczne. Jeśli istnieją powody, by podejrzewać guza mózgu, lekarz może zlecić jedno lub więcej z następujących badań:

• Badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny, pozwalające na uzyskanie szczegółowych obrazów mózgu

• Angiogram lub MRA, w których wykorzystuje się barwnik i promieniowanie rentgenowskie naczyń krwionośnych w mózgu w celu poszukiwania śladów guza lub nieprawidłowych naczyń krwionośnych

Lekarz może również zlecić wykonanie biopsji, aby sprawdzić, czy guz jest nowotworem. Lekarz pobierze próbkę tkanki z Twojego mózgu. Może to nastąpić podczas operacji usunięcia guza. Mogą też wprowadzić igłę przez mały otwór wywiercony w czaszce. Próbka zostanie wysłana do laboratorium w celu przeprowadzenia badań.

Leczenie guza mózgu

Lekarz weźmie pod uwagę kilka czynników przy podejmowaniu decyzji o sposobie leczenia guza mózgu, w tym:

• Umiejscowienie guza

• Wielkość guza

• Typ guza

• Czy nowotwór się rozprzestrzenił

• Twój ogólny stan zdrowia

• Potencjalne komplikacje

Operacja usunięcia guza jest zwykle pierwszą opcją po zdiagnozowaniu guza mózgu. Jednak niektórych guzów nie można usunąć chirurgicznie ze względu na ich umiejscowienie w mózgu. W takich przypadkach chemioterapia i radioterapia mogą być sposobem na zabicie i zmniejszenie guza.

Czasami po operacji zostaniesz poddany chemioterapii lub radioterapii, aby zabić pozostałe komórki nowotworowe. Lekarz może leczyć guzy znajdujące się głęboko w mózgu lub w trudno dostępnych miejscach za pomocą terapii nożem gamma, która jest formą wysoko ukierunkowanej radioterapii.

Ponieważ leczenie raka może uszkodzić zdrowe tkanki, należy porozmawiać z lekarzem o możliwych długoterminowych skutkach stosowanego leczenia. Może on wyjaśnić ryzyko i możliwość utraty niektórych funkcji. Lekarz może również wyjaśnić, jak ważne jest zaplanowanie rehabilitacji po zakończeniu leczenia. Rehabilitacja może obejmować pracę z kilkoma różnymi terapeutami, takimi jak:

• Fizykoterapeuci, aby odzyskać siłę i równowagę

• Logopedzi w celu uzyskania pomocy w mówieniu, wyrażaniu myśli lub połykaniu

• Terapeuta zajęciowy pomagający w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak korzystanie z łazienki, kąpiel i ubieranie się

10 pytań, które należy zadać lekarzowi na temat guzów mózgu

Jeśli niedawno zdiagnozowano u ciebie guza mózgu, podczas następnej wizyty zadaj lekarzowi następujące pytania.

1. Jaki rodzaj guza mózgu mam i jaki jest jego stopień?

2. Jakie są objawy raka mózgu?

3. Która część mózgu jest dotknięta przez nowotwór i czym zajmuje się ten obszar mózgu?

4. Czy możliwe będzie chirurgiczne usunięcie mojego guza?

5. Jeśli nie uda się usunąć guza chirurgicznie, czy po operacji będę potrzebował innych metod leczenia, takich jak chemioterapia lub radioterapia?

6. Jakie są możliwe skutki uboczne tych terapii?

7. Kto może należeć do mojego zespołu terapeutycznego i jak długo będę się z nimi spotykać?

8. Czy istnieją alternatywne metody leczenia mojego stanu zdrowia?

9. Czy choroba ta lub jej leczenie może spowodować jakieś trwałe problemy?

10. Czy w okolicy są jakieś grupy wsparcia, z którymi mógłbym się skontaktować?

Lekarz wyjaśnia przyczyny, objawy i leczenie oponiaka, rodzaju łagodnego guza mózgu.

Oponiak to guz, który powstaje na błonach pokrywających mózg i rdzeń kręgowy tuż wewnątrz czaszki.

Konkretnie, guz tworzy się na trzech warstwach błony zwanej oponami mózgowymi.

Guzy te są często wolno rosnące. Aż 90% z nich ma charakter łagodny (nie nowotworowy).

Większość oponiaków występuje w mózgu. Mogą one jednak rosnąć także w częściach rdzenia kręgowego.

Często oponiaki nie powodują żadnych objawów i nie wymagają natychmiastowego leczenia. Rozrost łagodnych oponiaków może jednak powodować poważne problemy. W niektórych przypadkach taki rozrost może być śmiertelny.

Oponiaki to najczęstszy typ nowotworu wywodzącego się z ośrodkowego układu nerwowego. Występują one częściej u kobiet niż u mężczyzn.

Niektóre oponiaki są klasyfikowane jako atypowe. Nie są one uznawane ani za łagodne, ani za złośliwe (nowotworowe). Mogą one jednak stać się złośliwe.

Niewielka liczba oponiaków jest nowotworowa. Mają one tendencję do szybkiego wzrostu. Mogą również rozprzestrzeniać się do innych części mózgu i dalej, często do płuc.

Przyczyny i czynniki ryzyka wystąpienia oponiaka

Przyczyny powstawania oponiaka nie są dobrze poznane. Istnieją jednak dwa znane czynniki ryzyka.

• Narażenie na promieniowanie

• Neurofibromatoza typu 2, choroba genetyczna

Czynnikiem ryzyka może być także wcześniejszy uraz, ale w jednym z ostatnich badań nie udało się tego potwierdzić. Oponiaki znajdowano w miejscach, gdzie doszło do złamań czaszki. Znajdowano je również w miejscach, w których otaczająca je błona została zbliznowacona.

Niektóre badania sugerują związek między oponiakami a hormonem progesteronem.

Kobiety w średnim wieku są ponad dwukrotnie bardziej narażone na wystąpienie oponiaka niż mężczyźni. Większość oponiaków występuje między 30. a 70. rokiem życia. U dzieci są one bardzo rzadkie.

Objawy oponiaka

Ponieważ większość oponiaków rośnie bardzo powoli, objawy często rozwijają się stopniowo, jeśli w ogóle się pojawiają. Do najczęstszych objawów należą:

• Bóle głowy

Bóle głowy

• Napady

• Niewyraźne widzenie

• Osłabienie rąk lub nóg

• Nudności

• Problemy z mową

Diagnostyka oponiaków

Oponiaki są rzadko diagnozowane, zanim zaczną dawać objawy.

Jeśli objawy wskazują na możliwość istnienia guza, lekarz może zlecić wykonanie badania mózgu: rezonansu magnetycznego i/lub tomografii komputerowej. Pozwoli to lekarzowi zlokalizować oponiaka i określić jego wielkość.

Czasami może być wykonana biopsja. Chirurg usuwa część lub całość guza, aby ustalić, czy jest on łagodny, czy złośliwy.

Leczenie oponiaka

Jeśli guz nie powoduje żadnych objawów, często zalecana jest obserwacja. Regularnie wykonywane są skany mózgu w celu ustalenia, czy guz rośnie.

Jeśli wzrost guza zagraża pojawieniem się problemów lub jeśli zaczną występować objawy, konieczna może być operacja.

Jeśli konieczna jest operacja, zwykle wykonuje się kraniotomię. Zabieg ten polega na usunięciu fragmentu kości z czaszki. Umożliwia to chirurgowi dostęp do części mózgu objętej chorobą.

Następnie chirurg usuwa guz – lub jak największą jego część. Następnie kość, która została usunięta na początku zabiegu, zostaje zastąpiona nową.

Lokalizacja oponiaka określa, w jakim stopniu jest on dostępny dla chirurga. Jeśli nie można dotrzeć do niego drogą chirurgiczną, można zastosować radioterapię. Promieniowanie może zmniejszyć guz lub zapobiec jego powiększaniu się.

Promieniowanie może być również stosowane do zabijania komórek nowotworowych, jeśli guz jest złośliwy. Radioterapia może być także zastosowana w tych częściach guza, których chirurg nie był w stanie usunąć.

Lekarz wyjaśnia rodzaje guzów z grupy astrocytoma, które występują w mózgu, oraz sposoby ich leczenia.

?

Astrocytoma jest najczęstszym typem glejaka, który może rozwijać się w mózgu i rdzeniu kręgowym. Częściej występuje u mężczyzn niż u kobiet i najczęściej pojawia się po 45 roku życia. Istnieje kilka rodzajów astrocytoma, a niektóre z nich rosną szybciej niż inne.

Ich nazwa pochodzi od astrocytów – komórek w kształcie gwiazdy, z których powstają w mózgu. Około 50% pierwotnych guzów mózgu to astrocytoma.

Przeczytaj, aby dowiedzieć się więcej o objawach, rodzajach i sposobach leczenia.

Objawy

Gdy astrocytoma rośnie i uciska na mózg, może powodować objawy. Zależą one częściowo od tego, gdzie i jak duży jest guz. Do wczesnych objawów należą:

• Bóle głowy

• Niewyraźne widzenie

• Napady

• Utrata pamięci

• Nudności i wymioty

• Zmiany w zachowaniu

Stopnie i typy

Podobnie jak inne nowotwory, astrocytoma są klasyfikowane w skali od I do IV, w zależności od tego, jak nienormalnie wyglądają komórki i jak szybko rosną. Guzy stopnia IV są najbardziej agresywne pod względem wzrostu. Większość astrocytomów u dorosłych ma wysoki stopień zaawansowania. Oznacza to, że komórki wyglądają nieprawidłowo i szybko rosną.

Wyróżnia się kilka typów astrocytoma:

• Astrocytoma anaplastyczna

  są rzadkie. Są to nowotwory III stopnia, które szybko rosną i rozprzestrzeniają się na pobliskie tkanki. Są trudne do całkowitego usunięcia ze względu na ich mackowate palce, które wrastają w pobliską tkankę mózgową.

• Glejoblastoma

  są również nazywane astrocytoma IV stopnia. Ponad 50% astrocytomów to glejaki. Rosną one bardzo szybko i są trudne do leczenia, ponieważ często stanowią mieszankę różnych typów komórek nowotworowych.

• Astrocytoma rozproszone

  mogą wrastać w pobliskie tkanki, ale rosną powoli. Są uważane za nowotwory o niskim stopniu zaawansowania (stopień II), ale mogą przekształcić się w nowotwory o wyższym stopniu zaawansowania.

• Guzy astrocytarne szyszynki

  mogą być każdego stopnia. Tworzą się one wokół szyszynki. Ten niewielki organ w mózgu wytwarza melatoninę, która pomaga kontrolować sen i czuwanie.

• Glejaki pnia mózgu

  są rzadkie u osób dorosłych. Nie zdarza się to często, ale czasami glejaki mogą powstawać w pniu mózgu, czyli w części łączącej się z rdzeniem kręgowym.

• Astrocytoma pilocytic i subependymalne astrocytoma olbrzymiokomórkowe występują częściej u dzieci i są zaliczane do stopnia I.

Zabiegi

Lekarz opracuje plan leczenia w zależności od rodzaju astrocytoma, jego umiejscowienia, tempa wzrostu i objawów.

• Chirurgia

  w celu usunięcia całego guza – lub jak największej jego części – jest prawdopodobnie pierwszym krokiem. Wyjątek stanowią glejaki znajdujące się w obszarach, w których operacja może być zbyt ryzykowna. Operacja może być wystarczająca do wyleczenia guza stopnia 1. Chirurgia zazwyczaj nie usuwa całego guza o wyższym stopniu zaawansowania.

• Promieniowanie?

  Często stosuje się je w przypadku, gdy nie można usunąć części guza lub gdy chirurdzy nie są pewni, że usunęli cały nowotwór.

• Chemioterapia?

  jest często stosowana w przypadku glioblastoma i astrocytoma anaplastycznego. W niektórych przypadkach płytki chemioterapeutyczne mogą być wszczepiane podczas zabiegu chirurgicznego.

• Terapia celowana to nowszy rodzaj leczenia, który może być stosowany w celu zmniejszenia guzów. Działa ona inaczej niż chemioterapia, ponieważ celuje w określone białka, które wspomagają wzrost guza.

• Terapia polem elektrycznym wykorzystuje pola elektryczne do namierzania komórek w guzie, nie uszkadzając przy tym komórek prawidłowych. Odbywa się to poprzez umieszczenie elektrod bezpośrednio na skórze głowy. Urządzenie nosi nazwę Optune. Podaje się je wraz z chemioterapią po operacji i naświetlaniu. FDA zatwierdziła je zarówno dla nowo zdiagnozowanych osób, jak i dla osób, u których glejak powrócił.