Lekarz mówi ci.

Badanie kliniczne może być szansą na wypróbowanie nowej metody leczenia raka, która nie jest dostępna dla wszystkich. Dowiedz się, jak one działają i czy któreś z nich może być dla Ciebie odpowiednie.

W ramach badań klinicznych naukowcy poszukują nowych metod leczenia zaawansowanego raka piersi. W badaniach tych testuje się nowe leki, aby sprawdzić, czy są bezpieczne i czy działają. Często są one sposobem na wypróbowanie nowego leku, który nie jest dostępny dla wszystkich.

Twój lekarz może powiedzieć Ci, czy któreś z tych badań może być dla Ciebie odpowiednie. Udział w nich może przynieść korzyści Tobie i innym ludziom.

Dostęp do najnowocześniejszych metod leczenia

W niektórych badaniach testuje się nowe leki przed zatwierdzeniem ich przez FDA. Naukowcy testują tylko te, które są obiecujące w laboratorium. Niektóre z nich mogą jednak nie działać tak dobrze, jak się spodziewano.

W innych badaniach testuje się leki, które nie były wcześniej stosowane razem, lub sprawdza się, jak dobrze radioterapia lub chirurgia leczą zaawansowanego raka piersi.

Badania kliniczne są podzielone na fazy. W fazie I naukowcy testują leczenie na małej grupie osób, aby poznać bezpieczeństwo, dawkowanie i skutki uboczne leczenia. W fazie II badania bierze udział większa liczba osób, a naukowcy sprawdzają bezpieczeństwo i skuteczność leczenia. W fazie III badania porównają nową terapię ze standardowymi metodami leczenia zaawansowanego raka piersi.

Szczególna uwaga ze strony pracowników służby zdrowia

Podczas badań klinicznych lekarze, pielęgniarki i badacze bardzo uważnie obserwują stan Twojego zdrowia. Często będziesz otrzymywać dodatkowe wsparcie i informacje.

Lekarz prawdopodobnie przeprowadzi więcej badań, aby sprawdzić, jak dobrze działa leczenie. Zbada także, czy nie występują u Ciebie skutki uboczne.

Co jeszcze należy wziąć pod uwagę

Należy dowiedzieć się, co dokładnie obejmuje badanie:

• Potencjalne ryzyko

• Jakie leczenie można zastosować

• Jak długo będzie trwało badanie

• Jak często będą potrzebne wizyty

• Jakie mogą być Twoje inne obowiązki

• Co się stanie po zakończeniu badania. Na przykład, jeśli leczenie okaże się skuteczne, czy po zakończeniu badania nadal będziesz mógł je otrzymać?

W ramach badań należy uzyskać świadomą zgodę, czyli to, co należy wiedzieć przed zapisaniem się do badania. Jeśli masz pytania, możesz je swobodnie zadawać.

Gdy liczy się odległość

Większość badań odbywa się w akademickich ośrodkach medycznych, często w miastach. Jeśli mieszkasz kilka godzin drogi od ośrodka, nadal możesz wziąć w nich udział.

W dużych badaniach mogą uczestniczyć lokalne kliniki onkologiczne znajdujące się w pobliżu. Inne wymagają jedynie kilkakrotnych wizyt w ośrodku medycznym.

Jeśli musisz podróżować, ośrodek medyczny może pomóc w pokryciu kosztów lub zapewnić ci bezpłatne zakwaterowanie na czas pobytu poza domem. Grupy wsparcia chorych na raka mogą oferować dotacje na pokrycie kosztów podróży. O wszystkich tych sprawach należy jednak dowiedzieć się z wyprzedzeniem. Jeśli badanie wydaje się obiecujące, ale nie jest dogodne, poproś o radę swojego lekarza lub organizatorów badania.

Jak dowiedzieć się więcej

Porozmawiaj ze swoim lekarzem lub odwiedź stronę internetową ClinicalTrials.gov. Można tam wyszukać badania w pobliżu swojego miejsca zamieszkania lub takie, w których poszukuje się osób takich jak Ty.

Wskaźniki przeżycia w przypadku raka piersi HER2+ mówią o tym, ile kobiet przeżywa określony czas po postawieniu diagnozy. Ale to tylko część obrazu sytuacji. Dowiedz się, co oznacza ta statystyka i jakie inne rzeczy powinnaś wiedzieć.

Jeśli Ty lub ktoś, kogo kochasz, ma raka piersi HER2+, będziesz mieć wiele pytań. Jak będzie wyglądało leczenie? Czy lekarze będą w stanie wyleczyć nowotwór? Jak wpłynie to na jakość Twojego życia?

Należy pamiętać, że liczby, które można znaleźć w Internecie, nie są w stanie powiedzieć nic konkretnego o Tobie lub Twojej bliskiej osobie. Liczby te są uśrednione w oparciu o dane wielu kobiet, które w przeszłości dowiedziały się, że mają raka piersi. Ponieważ każda kobieta jest inna, liczby te nie są w stanie powiedzieć, co dokładnie stanie się z Tobą lub z inną konkretną kobietą.

Szanse na wyleczenie lub remisję choroby zależą w dużej mierze od stopnia zaawansowania nowotworu w momencie rozpoczęcia leczenia. Jeśli jest on tylko w piersi, to jest to znacznie lepsze rozwiązanie niż w przypadku, gdy rozprzestrzenił się już na inne części ciała. Wyleczenie lub remisja zależą od leczenia i od tego, jak dobrze rak reaguje na leczenie. Szanse na przeżycie zależą także od wieku i ogólnego stanu zdrowia.

Fakt, że nowotwór jest pozytywny dla HER2, będzie miał wpływ na leczenie i przeżycie. Eksperci uważają, że rak piersi HER2+ jest bardziej agresywny niż niektóre inne nowotwory piersi. Oznacza to, że może on rosnąć szybciej bez leczenia. Dobrą wiadomością jest to, że leczenie typu HER2+ uległo poprawie, więc perspektywy dla Ciebie lub Twojej bliskiej osoby są prawdopodobnie lepsze, niż wynikałoby to z niektórych danych liczbowych.

Zrozumienie wskaźników przeżywalności

Wskaźnik przeżycia mówi o tym, ile osób z danym rozpoznaniem przeżyje. Wskaźniki przeżycia w przypadku nowotworów często pokazują, ile osób przeżyło 5 lat. Zazwyczaj jest to wartość procentowa. Zatem wskaźnik przeżycia 5 lat wynoszący 75% oznacza, że 75% osób z tym rozpoznaniem przeżyło co najmniej 5 lat od momentu postawienia diagnozy.

Czasami można też zobaczyć tzw. względny wskaźnik przeżycia. Wskaźniki przeżycia względnego mówią o tym, jakie jest prawdopodobieństwo przeżycia osoby z określonym typem nowotworu w porównaniu z osobami w tym samym wieku, tej samej rasy i płci bez tego typu nowotworu. Na przykład z bazy danych National Cancer Institutes wynika, że 5-letnia przeżywalność względna kobiety chorej na raka piersi wynosi 90%. Innymi słowy, nowotwór obniża szansę przeżycia 5 lat o 10%.

Należy pamiętać, że te wskaźniki przeżycia nie mówią, czy dana osoba nadal ma raka, czy nie. Osoba, która przeżyła 5 lat po postawieniu diagnozy, może nadal być w trakcie leczenia. Może się wydawać, że rak zniknął, a potem powrócił.

Względne wskaźniki przeżycia w przypadku raka piersi

National Cancer Institute podaje wskaźniki 5-letniego przeżycia względnego w przypadku raka piersi na podstawie tego, jak daleko choroba rozprzestrzeniła się, zanim lekarz ją wykrył.

• Zlokalizowany (rak jest ograniczony do jednej piersi): 99%

• Regionalny (rak rozprzestrzenił się do pobliskich węzłów chłonnych): 86%

• Odległe (rak przeniósł się do innych części ciała): 28%

• Nieznane stadium: 55%

• Wszystkie etapy: 90%

Liczby te mogą dać ogólne pojęcie, ale stanowią średnią dla kobiet z każdym typem raka piersi. Nie są one specyficzne dla typu HER2+. Pochodzą one także z danych zebranych przez badaczy w latach 2010-2016, więc nie odzwierciedlają najnowszych osiągnięć w leczeniu.

Zrozumienie statusu HER2+ a przeżywalność

Lekarze stosują trzy markery, które pomagają zdefiniować raka piersi i ukierunkować leczenie. Jednym z nich jest białko HER2. Dwa pozostałe to receptory hormonalne (HR). Jeśli rak nie posiada żadnego z nich, lekarze nazywają go potrójnie ujemnym. Do niedawna nie było zbyt wielu informacji o tym, jak te markery wpływają na wskaźniki przeżywalności w przypadku raka piersi.

W najnowszym badaniu przeanalizowano dane National Cancer Institute, aby sprawdzić, czy istnieją różnice w przeżywalności kobiet w zależności od tych markerów. Z badania wynika, że tak. Ogólnie rzecz biorąc, kobiety z rakiem piersi HR+ i HER2- radzą sobie najlepiej. Jednak w późniejszych stadiach, kobiety z typem HER2+ mają lepsze wskaźniki przeżycia niż te z HER2-. Najniższe wskaźniki przeżycia mają raki piersi potrójnie ujemne. Wskaźniki 4-letniego przeżycia są następujące:

• HR+/HER2-: 92.5%

• HR+/HER2+: 90,3%

• HR-/HER2+: 82,7%

• HR-/HER2-: 77.0%

Status HER2+, zaawansowanie raka i przeżycie

Znaczenie statusu HER2 dla przeżycia zależy od tego, jak daleko rozprzestrzenił się nowotwór. Jeśli jest on zlokalizowany tylko w piersi, nie będzie to miało większego znaczenia. Większość kobiet we wczesnym stadium choroby radzi sobie dobrze, ponieważ chirurg może usunąć guz.

Status HER2 staje się ważniejszy dla leczenia i przeżycia dopiero wtedy, gdy guz piersi rośnie i rozprzestrzenia się do węzłów chłonnych lub dalej w organizmie. Dzieje się tak dlatego, że obecnie dostępne są leki ukierunkowane na HER2, ale działają one tylko w przypadku nowotworów HER2+. Popularnym lekiem na raka piersi HER2+ jest trastuzumab (Herceptin), ale są też inne. Ponieważ dostępnych jest więcej metod leczenia, kobiety z bardziej zaawansowanym rakiem piersi HER2+ mają obecnie średnio lepsze wskaźniki przeżycia niż kobiety z bardziej zaawansowanym rakiem piersi HER2-.

Większość guzków w piersiach nie ma charakteru nowotworowego. Jeśli jednak znajdziesz guzek w piersi, jak najszybciej zgłoś się do lekarza. Dowiedz się, jakie są przyczyny powstawania guzków, jakie są ich rodzaje i co robić w przypadku ich wykrycia.

Jeśli zauważyłaś jakiekolwiek zmiany w piersi, natychmiast zgłoś się do lekarza, aby to zbadał, ale nie panikuj. Większość guzków w piersiach jest łagodna, co oznacza, że nie są to zmiany nowotworowe. Łagodne guzki piersi mają zwykle gładkie krawędzie i można je lekko przesunąć, gdy się je naciska. Często występują w obu piersiach.

Istnieje kilka typowych przyczyn, w tym normalne zmiany w tkance piersi, infekcje piersi lub urazy.

Tkanka piersi zmienia się w ciągu całego życia kobiety. Jest ona wrażliwa na zmiany poziomu hormonów w cyklu miesiączkowym.

Częste przyczyny powstawania guzków piersi

Włókniaki (Fibroadenoma). Są to najczęstsze łagodne guzki. Jeśli je nacisnąć, są to lite, okrągłe, gumowate guzki, które swobodnie się poruszają. Zazwyczaj są bezbolesne. Najczęściej zapadają na nie kobiety między 20 a 30 rokiem życia. Częściej też występują u Afroamerykanek. Włókniaki mogą być usuwane chirurgicznie.

Zmiany włókniakowate. Zmiany hormonów podczas cykli miesiączkowych mogą powodować zmiany w piersiach. Są one znane jako zmiany włókniakowate w piersiach. Tuż przed miesiączką w obu piersiach mogą pojawić się guzki, które zwiększają swoją wielkość i tkliwość. Może też pojawić się wydzielina z sutków.

Guzki to przewody mleczne i tkanki wokół nich, które rozrosły się i poszerzyły, tworząc torbiele. Powiększają się one szybko w odpowiedzi na hormony uwalniane w czasie zbliżającej się miesiączki. Guzki mogą być twarde lub gumowate i mogą być odczuwane jako pojedynczy (duży lub mały) guzek. Zmiany włókniste mogą również powodować pogrubienie tkanki piersi.

Zmiany te są często najbardziej zauważalne po 40. roku życia. Są one najczęstszą przyczyną powstawania łagodnych guzków piersi u kobiet w wieku od 35 do 50 lat. Kobiety po menopauzie są mniej narażone na tego typu zmiany w piersiach. Wynika to z faktu, że nie mają one comiesięcznych zmian hormonalnych.

Nie wymagają one leczenia, ale lekarz może zalecić sposoby łagodzenia miesięcznej tkliwości.

Torbiele proste. Torbiele proste to wypełnione płynem woreczki, które zwykle występują w obu piersiach. Możesz mieć jedną lub wiele. Mogą one mieć różną wielkość. Ich wrażliwość i wielkość często zmieniają się wraz z cyklem miesiączkowym.

Torbiele proste mogą być leczone za pomocą aspiracji cienkoigłowej. Nie jest to zabieg chirurgiczny. Lekarz wprowadzi igłę w obszar wokół guzka. Jeśli guzek jest torbielą, lekarz może odessać płyn, a torbiel zapadnie się. Torbiele mogą również zniknąć same, dlatego lekarz może zdecydować się na zaczekanie i sprawdzenie, czy guzek zniknie.

Brodawczaki wewnątrzprzewodowe. Są to małe, brodawkowate narośla w wyściółce przewodu sutkowego w pobliżu sutka. Zazwyczaj występują u kobiet w wieku od 30 do 50 lat. Mogą one powodować krwawienie z sutka. Lekarz może je usunąć za pomocą zabiegu chirurgicznego.

Urazowa martwica tkanki tłuszczowej. Zdarza się to w przypadku urazu piersi, choć możesz nie pamiętać, że taki uraz miał miejsce. Powoduje ona formowanie się tłuszczu w grudki, które są zazwyczaj okrągłe, twarde i bezbolesne. Zwykle pojawia się jeden na raz.

Trudno jest stwierdzić, czy guzek powstały w wyniku urazowej martwicy tkanki tłuszczowej to właśnie ten guzek, czy coś innego, dopóki lekarz nie wykona biopsji. Zazwyczaj nie trzeba ich leczyć. Jeśli jednak guzek przeszkadza pacjentowi, lekarz może go usunąć.

Jak często guzki piersi są nowotworowe?

W około 20% przypadków guzki piersi mają charakter nowotworowy.

Czy mężczyźni mogą zachorować na guzki piersi?

Tak. Mężczyźni mogą mieć delikatne powiększenie piersi, często z guzkiem pod sutkiem. Czasami dotyczy to jednej piersi, ale często zdarza się w obu. Ten nienowotworowy stan nazywany jest ginekomastią.

Czy guzek w piersi oznacza infekcję?

Może. Czasami bolesny guzek, z zaczerwienieniem lub bez, jest pierwszą oznaką infekcji. Zapalenie sutka to infekcja najczęściej występująca u matek karmiących piersią. Dochodzi do niego, gdy bakterie dostaną się do przewodów sutkowych przez brodawkę. Zakażenie występuje w małych kieszonkach. W piersi możesz odczuwać delikatne, ciepłe grudki.

Aby sobie ulżyć, weź gorący prysznic i pozwól ciepłej wodzie spłynąć po piersiach. Pomocny może być także ciepły kompres. Czasami lekarz może przepisać antybiotyk.

Co powinnam zrobić, jeśli znajdę guzek w piersi?

Zgłoś się do lekarza, jeśli zauważysz jakiekolwiek nowe zmiany w piersiach, takie jak:

• Obszar, który wyraźnie różni się od innych obszarów na każdej z piersi

• Guzek lub zgrubienie w piersi lub w okolicy piersi lub pod pachą, utrzymujące się przez cały cykl miesiączkowy

• Zmiana wielkości, kształtu lub konturu piersi

• Masa lub guzek. Może być mały jak ziarnko grochu lub przypominać marmur pod skórą.

• Zmiana w wyglądzie lub odczuciu skóry piersi lub sutka. Może być wgłębiona, ściągnięta, łuszcząca się lub w stanie zapalnym.

• Przezroczysty lub krwawy płyn wypływający z brodawki sutkowej

• Zaczerwienienie skóry na piersi lub brodawce sutkowej

Co będzie się działo podczas wizyty?

Lekarz zada pytania dotyczące historii Twojego zdrowia. Przeprowadzi badanie piersi w celu wykrycia guzków lub innych zmian w tkance piersiowej i pod pachami.

Jeśli z sutka wypływa płyn, lekarz może zlecić badania krwi w celu sprawdzenia poziomu hormonów i pobrać próbkę w celu sprawdzenia, czy nie ma w niej nieprawidłowych komórek.

Może także wykonać badanie mammograficzne lub ultrasonograficzne, aby sprawdzić, czy guzek jest stały czy wypełniony płynem.

Lekarz może zlecić wykonanie badania zwanego biopsją. Za pomocą igły lub małego nacięcia lekarz pobierze niewielką próbkę guzka i wyśle ją do laboratorium.

Jak dbać o zdrowie piersi?

Lekarz może pomóc w ustaleniu właściwego momentu rozpoczęcia badań i częstotliwości ich wykonywania. American Cancer Society zaleca, aby kobiety w wieku 45-54 lat o średnim ryzyku zachorowania na raka piersi wykonywały mammografię raz w roku. Kobiety w wieku 55 lat i starsze mogą przejść na wykonywanie badań mammograficznych co drugi rok lub kontynuować coroczne badania przesiewowe. Kobiety w wieku od 40 do 44 lat mogą rozpocząć coroczne badania mammograficzne.

U.S. Preventive Services Task Force zaleca wykonywanie przesiewowych badań mammograficznych co drugi rok u kobiet w wieku 50-74 lat.

Jeśli jesteś w grupie wysokiego ryzyka zachorowania na raka piersi, wykonuj mammografię co roku. Możesz zacząć je wykonywać także w młodszym wieku. Możesz także wykonywać badania ultrasonograficzne. U niektórych kobiet z wysokim ryzykiem zachorowania na raka piersi, oprócz mammografii, stosuje się czasem badania przesiewowe za pomocą rezonansu magnetycznego piersi. Porozmawiaj ze swoim lekarzem, aby zdecydować, co jest dla Ciebie najlepsze.

HER2-ujemny i HER2-dodatni to typy raka piersi, które mają pewne cechy wspólne, ale także wiele różnic. To, który z nich występuje, może wpłynąć na sposób leczenia.

HER2-ujemny i HER2-dodatni to typy raka piersi, które mają pewne cechy wspólne, ale także wiele różnic. To, który rodzaj raka masz, może wpłynąć na sposób leczenia.

Rak to niekontrolowany rozrost komórek. Rak piersi oznacza, że komórki te zaczęły się w piersi, ale mogą rozprzestrzeniać się na pobliskie tkanki i narządy, a w końcu na całe ciało.

HER2 to skrót od nazwy receptora-2 ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu. W normalnych ilościach jest on zdrowy, ale jego zbyt duża ilość może być oznaką pewnego rodzaju raka piersi.

U większości osób z rakiem piersi ilość tego białka jest prawidłowa, co oznacza, że jesteś HER2-ujemna. Jednak około 1 na 5 przypadków jest HER2-dodatnia, co oznacza, że jego poziom jest wyjątkowo wysoki.

Jeśli masz raka piersi, lekarz prawdopodobnie zbada poziom HER2, aby ustalić, czy jesteś „negatywny” czy „pozytywny”.

Rola białek HER2 w raku piersi

Białka HER2 pochodzą z genu HER2. Białka te odgrywają rolę w zdrowych komórkach piersi, kontrolując tempo ich podziału, wzrostu i naprawy.

Czasami jednak gen HER2 tworzy zbyt wiele kopii samego siebie. Prowadzi to do zbyt dużej liczby białek HER2 w komórkach piersi, co nazywamy „nadekspresją białek”. W rezultacie komórki piersi dzielą się i rosną zbyt szybko.

Dzięki specjalnym testom lekarz może stwierdzić, czy Twój rak piersi jest HER2-dodatni. W porównaniu z HER2-ujemnymi rakami piersi, HER2-dodatnie raki piersi mają tendencję do:

• Rosną szybciej

• Łatwiej się rozprzestrzeniać

• Częściej powracają (tzw. nawroty)

Jednak dobrze reagują także na niektóre „leki celowane”.

Status HER2 może się zmieniać w miarę wzrostu lub nawrotu nowotworu. Oznacza to, że rak HER2-dodatni może stać się HER2-ujemny i odwrotnie. Zarówno Ty, jak i Twój lekarz możecie zdecydować o ponownym zbadaniu statusu HER2 z czasem lub w przypadku nawrotu nowotworu po leczeniu.

Jak HER2 wpływa na leczenie

Leczenie raka piersi zależy częściowo od stadium i typu i jest inne w każdym przypadku, ale zwykle obejmuje pewne połączenie chirurgii, radioterapii, chemioterapii lub innych terapii lekowych. Te inne terapie lekowe zależą częściowo od tego, czy Twój rak jest HER2-dodatni. Jeśli tak, dobrze sprawdzają się niektóre leki, takie jak:

Przeciwciała monoklonalne. Są to laboratoryjne wersje substancji układu odpornościowego zaprojektowane w taki sposób, aby przyłączały się do białka HER2 w komórkach raka piersi.

Koniugaty przeciwciał z lekami. Leki te kierują chemioterapię bezpośrednio do białka HER2 w komórkach raka.

Inhibitory kinaz. Leki te powstrzymują białka, takie jak HER2, przed wysyłaniem sygnałów.

Jak HER2 wpływa na stadium zaawansowania raka piersi

Jest wiele czynników, które wpływają na stopień zaawansowania raka piersi. Jedną z nich jest to, czy jesteś HER2-dodatnia czy HER2-ujemna. Inne to:

• Wielkość guza i to, czy rozrósł się do otaczającej go tkanki

• Czy w węzłach chłonnych znajduje się rak

• Czy rak rozprzestrzenił się poza pierś

• Stopień zaawansowania nowotworu (wynik określający wygląd komórek i tempo ich wzrostu)

• Czy komórki nowotworowe mają receptory dla hormonów estrogenu i progesteronu

Określenie stopnia zaawansowania może być trudne ze względu na szereg czynników, które lekarz musi wziąć pod uwagę. Każdy przypadek jest inny, ale istnieją ogólne wytyczne dla każdego stadium, a status HER2 może mieć duże znaczenie. Na przykład, możesz mieć raka piersi z:

• Guz o wielkości od 2 do 5 centymetrów

• W węzłach chłonnych nie wykryto komórek nowotworowych

Jeśli jesteś HER2-dodatni, prawdopodobnie znajdujesz się w stadium IIA. Jeśli wynik jest negatywny, prawdopodobnie nadal jesteś w stadium I.

Stadium IIB może oznaczać:

• Guz o wielkości od 2 do 5 centymetrów

• Komórki nowotworowe lub grudki o wielkości do 2 milimetrów w jednym lub kilku węzłach chłonnych

Ale nawet przy tych oznakach możesz być w stadium I, jeśli jesteś HER2-dodatni (a także dodatni dla receptora estrogenowego i progesteronowego)

Szybko rosnący guz w stadium III (stopień 3), który jest większy niż 5 centymetrów, może nadal znajdować się w stadium IIA, jeśli wynik badania jest pozytywny dla

• HER2

• Receptor estrogenowy

• Receptor progesteronowy

Test FISH (fluorescencyjna hybrydyzacja in situ) sprawdza DNA komórek nowotworowych i może pomóc lekarzowi w wyborze metod leczenia, które będą dla Ciebie najlepsze. Dowiedz się, jak się go wykonuje i co oznaczają jego wyniki.

Gen ten wytwarza białka zwane HER2 (human epidermal growth factor receptor 2), które przyczepiają się do powierzchni wszystkich komórek piersi. W zdrowej tkance białka te pomagają komórkom rosnąć, dzielić się i naprawiać. Jeśli komórki raka piersi mają zbyt wiele kopii tego genu, wytwarzają zbyt dużo tego białka. Może to spowodować szybszy wzrost nowotworu.

Test FISH może powiedzieć lekarzowi, czy masz ten typ raka, zwany HER2-dodatnim rakiem piersi, czy też raka HER2-ujemnego z normalnym poziomem białka.

Dlaczego warto wykonać test FISH

W momencie rozpoznania raka piersi, wyniki testu FISH mogą pomóc Twojemu lekarzowi w doborze terapii, która będzie dla Ciebie najlepsza. Istnieje kilka rodzajów leków, które celują w HER2 i obniżają jego poziom. Terapie te są skuteczne w przypadku nowotworów, które wytwarzają zbyt dużo tego białka. Jeśli badanie wykaże wysoki poziom białka, lekarz może zalecić jeden lub więcej z tych leków.

Jeśli poziom białka jest prawidłowy, leki ukierunkowane na białko HER2 nie są przydatne w przypadku Twojego nowotworu, dlatego będziesz potrzebować innych leków.

Lekarz może zastosować więcej niż jedną metodę sprawdzania poziomu białka HER2. Jeśli wyniki pierwszego testu nie są jednoznaczne, lekarz może również wykonać lub powtórzyć test FISH w celu ich podwójnego sprawdzenia.

Twój poziom HER2 może się zmienić, jeśli rak powróci po leczeniu lub rozprzestrzeni się poza tkankę piersi. W takim przypadku lekarz może wykonać test FISH, aby zrozumieć, jakie metody leczenia będą teraz dla Ciebie najlepsze.

Co dzieje się podczas testu FISH

Do wykonania testu FISH lekarze używają próbki tkanki raka piersi.

W ramach diagnozy lekarz pobierze niewielką ilość tkanki raka piersi w ramach procedury zwanej biopsją. Próbka ta zostanie przekazana do laboratorium, gdzie lekarze wykorzystają jej część do przeprowadzenia testu FISH.

W większości przypadków lekarze mogą wykonać biopsję raka piersi za pomocą jednego z kilku rodzajów wydrążonych igieł, których używają do pobierania tkanki. Lekarz najpierw da ci zastrzyk znieczulający to miejsce, a następnie wprowadzi igłę i pobierze próbkę.

Lokalizacja guza, jego wielkość lub inny czynnik mogą oznaczać, że konieczna jest biopsja chirurgiczna. W takim przypadku lekarz może podać ci lek usypiający, a następnie zastrzyk znieczulający lub zastosować znieczulenie ogólne, które spowoduje, że będziesz spać i nie będziesz odczuwać bólu. Następnie lekarz nacina skórę i usuwa tkankę.

Co oznaczają wyniki

Test FISH daje zazwyczaj jeden z dwóch wyników: pozytywny lub negatywny.

Wynik pozytywny oznacza, że komórki raka piersi wytwarzają zbyt dużo białka HER2 i lekarz powinien zastosować leczenie lekami ukierunkowanymi na to białko.

Wynik negatywny oznacza, że białko to nie bierze udziału we wzroście nowotworu. Jeśli uzyskasz taki wynik, lekarz wybierze inny plan leczenia.

Czasami wyniki testu FISH są niejasne. W takim przypadku lekarz może wykonać więcej badań, aby uzyskać jasną odpowiedź na temat poziomu białka HER2.

Inwazyjny rak przewodowy (IDC) i rak przewodowy in situ (DCIS) piersi to typy raka, które rozpoczynają się w przewodach mlecznych. Dowiedz się więcej o sposobie ich diagnozowania, różnicach między nimi oraz możliwościach leczenia.

Co to jest rak przewodowy?

Rak przewodowy jest częstym typem raka piersi, który rozpoczyna się w komórkach wyściełających przewody mleczne, doprowadzające mleko do sutka.

Wyróżnia się dwa typy:

• Inwazyjny rak przewodowy (Invasive ductal carcinoma, IDC)

• Rak przewodowy in situ (DCIS), zwany także rakiem wewnątrzprzewodowym (intraductal carcinoma)

Objawy, diagnoza i leczenie każdego z nich są inne.

Co to jest inwazyjny rak przewodowy?

Inwazyjny rak przewodowy (Invasive ductal carcinoma, IDC) stanowi około 80% wszystkich inwazyjnych raków piersi u kobiet i 90% u mężczyzn.

Rozpoczyna się on w komórkach przewodu mlecznego, a następnie rozrasta się przez ściany przewodu i wnika do otaczającej go tkanki piersi. Może również rozprzestrzeniać się na inne części ciała.

Objawy inwazyjnego raka przewodowego

Objawy inwazyjnego raka przewodowego obejmują:

• Guzek w piersi

• Pogrubienie skóry piersi

• Wysypka lub zaczerwienienie na piersi

• Obrzęk piersi

• Nowy ból w piersi

• Wgłębienie na piersi lub na skórze brodawki sutkowej

• Ból sutka

• Odwrócona brodawka sutkowa

• Wypływ z sutka

• Guzki pod pachą

• Zmiany w piersi lub brodawce sutkowej, które różnią się od tych, które pojawiają się podczas miesiączki

?

Diagnostyka inwazyjnego raka przewodowego

IDC jest zwykle wykrywany w wyniku nieprawidłowego badania mammograficznego. Aby zdiagnozować raka, należy wykonać biopsję w celu pobrania komórek do analizy. Lekarz pobierze fragment tkanki, który obejrzy pod mikroskopem. Na podstawie wyników biopsji może postawić diagnozę.

Jeśli biopsja potwierdzi, że masz raka, prawdopodobnie będziesz miał więcej badań, aby sprawdzić, jak duży jest guz i czy się rozprzestrzenił:

• Tomografia komputerowa. Jest to silne promieniowanie rentgenowskie, które wykonuje szczegółowe zdjęcia wnętrza ciała.

• Skan PET. Lekarz wstrzykuje w ramię pacjenta substancję radioaktywną zwaną znacznikiem. Substancja ta przemieszcza się po organizmie i zostaje wchłonięta przez komórki nowotworowe. Wraz z tomografią komputerową badanie to może pomóc w wykryciu raka w węzłach chłonnych i innych obszarach.

• MRI. Wykorzystuje silne magnesy i fale radiowe do tworzenia obrazów piersi i innych struktur wewnątrz ciała.

• Skanowanie kości. Lekarz wstrzykuje znacznik do ramienia. Wykonuje się zdjęcia, aby sprawdzić, czy rak dotarł do kości.

• Zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej. Badanie to wykorzystuje niskie dawki promieniowania do wykonania zdjęć wnętrza klatki piersiowej.

?

Etapy inwazyjnego raka przewodowego

Wyniki tych badań określają stopień zaawansowania raka. Staging to nazwa procesu, który lekarze stosują, aby ustalić, czy i jak daleko rak piersi się rozprzestrzenił. Znajomość stadium zaawansowania pomoże pokierować Twoim leczeniem.

Lekarze mogą wykorzystać wyniki badań diagnostycznych, aby zebrać informacje o guzie. Grupują je według systemu znanego jako TNM:

• Tumor (T): Jak duży jest guz pierwotny? Gdzie się znajduje?

• Węzeł (N): Czy nowotwór rozprzestrzenił się na węzły chłonne? Gdzie? W jakim stopniu?

• Przerzuty (Metastasis, M): Czy nowotwór rozprzestrzenił się na inne części ciała? Które z nich? W jakim stopniu?

Aby określić stopień zaawansowania nowotworu, lekarz łączy wyniki TNM ze stopniem zaawansowania nowotworu (jak komórki nowotworowe i tkanka wyglądają pod mikroskopem), statusem receptorów hormonalnych (czy komórki nowotworowe mają białka reagujące na hormony estrogen lub progesteron oraz statusem HER2 (czy na nowotwór wpływa gen HER2).

Etapy obejmują:

• Etap 0: Jest to rak nieinwazyjny. Znajduje się on tylko w przewodach i nie rozprzestrzenił się (Tis, N0, M0).

• Stadium IA: Guz jest mały i inwazyjny, ale nie rozprzestrzenił się na węzły chłonne (T1, N0, M0).

• Etap IB: Rak rozprzestrzenił się do węzłów chłonnych. Jego wielkość jest większa niż 0,2 mm, ale mniejsza niż 2 mm. W piersi nie ma śladu guza lub jest, ale jego wielkość jest mniejsza lub równa 20 mm (T0 lub T1, N1, M0).

• Stadium IIA: Którekolwiek z poniższych:

  • W piersi nie ma śladu guza. Rak rozprzestrzenił się do 1 do 3 węzłów chłonnych pod pachą, ale nie do żadnych odległych części ciała (T0, N1, M0).

  • Guz ma 20 mm lub mniej i rozprzestrzenił się na węzły chłonne pachowe (T1, N1, M0).

  • Guz ma wielkość od 20 mm do 50 mm, ale nie rozprzestrzenił się na pobliskie węzły (T2, N0, M0).

• Etap IIB: Spełnienie któregokolwiek z poniższych warunków:

  • Guz ma wielkość od 20 mm do 50 mm i rozprzestrzenił się na jeden do trzech węzłów chłonnych pachowych (T2, N1, M0).

  • Guz jest większy niż 50 mm, ale nie ma przerzutów do węzłów chłonnych pachowych (T3, N0, M0).

• Etap IIIA: Którykolwiek z poniższych warunków:

  • Rak dowolnej wielkości rozprzestrzenił się do 4-9 węzłów chłonnych pachowych lub znajdujących się pod ścianą klatki piersiowej. Nie rozprzestrzenił się na inne części ciała (T0, T1, T2 lub T3, N2, M0).

  • Guz większy niż 50 mm, który rozprzestrzenił się do jednego do trzech pobliskich węzłów chłonnych (T3, N1, M0).

• Etap IIIB: Guz:

  • Rozprzestrzenił się na ścianę klatki piersiowej

  • Spowodował obrzęk lub owrzodzenie piersi

  • Zdiagnozowano u niego raka zapalnego piersi

  • Może, ale nie musi, dojść do rozsiewu do dziewięciu węzłów chłonnych pod pachą lub pod ścianą klatki piersiowej

  • Nie rozprzestrzenił się na inne części ciała (T4; N0, N1 lub N2; M0)

• Etap IIIC: Nowotwór dowolnej wielkości, który rozprzestrzenił się do 10 lub więcej pobliskich węzłów chłonnych, węzłów chłonnych piersi i/lub węzłów chłonnych pod obojczykiem. Nie rozprzestrzenił się na inne części ciała (dowolny T, N3, M0).

• Etap IV (z przerzutami): Guz może być dowolnej wielkości i rozprzestrzenił się na inne organy, takie jak kości, płuca, mózg, wątroba, odległe węzły chłonne lub ściana klatki piersiowej (dowolny T, dowolny N, M1). W 5-6% przypadków rak z przerzutami jest wykrywany przy pierwszym rozpoznaniu. Lekarz może to nazwać rakiem piersi z przerzutami de novo. Częściej jest on wykrywany po wcześniejszym rozpoznaniu wczesnego raka piersi.

• Nawrót: Jest to rak, który powraca po leczeniu. Może być miejscowy, regionalny i/lub odległy. W przypadku nawrotu nowotworu zostaniesz poddany kolejnej serii badań, aby poznać stopień nawrotu. Będą one podobne do tych, które wykonywano przy pierwszym rozpoznaniu.

Leczenie inwazyjnego raka przewodowego

Większość kobiet z IDC jest poddawana operacji usunięcia nowotworu. Opcje leczenia są zazwyczaj następujące:

• Lumpektomia: Chirurg usuwa tylko guz i nieco tkanki wokół niego, aby upewnić się, że wszystkie komórki nowotworowe zostały usunięte. Możesz usłyszeć, że nazywa się to operacją oszczędzającą pierś

• Mastektomia: Chirurg usuwa całą pierś.

To, który z nich zostanie zastosowany, zależy od wielkości guza i stopnia jego rozprzestrzenienia w piersi i okolicznych węzłach chłonnych.

Oprócz operacji, inne metody leczenia mogą obejmować:

• Promieniowanie: Zazwyczaj następuje to po zabiegu chirurgicznym.

• Hormonoterapia: Otrzymasz ją, jeśli twój nowotwór jest hormonozależny (co oznacza, że estrogen pomaga mu rosnąć). Leki te blokują lub obniżają ilość estrogenów w organizmie.

• Chemioterapia: Leki te zwalczają komórki nowotworowe w całym organizmie. Lekarze mogą je również stosować przed operacją w celu zmniejszenia guza oraz po operacji w celu zabicia pozostałych komórek nowotworowych.

• Terapia celowana: Leki te blokują wzrost komórek nowotworowych. Mogą być stosowane razem z chemioterapią.

Możesz otrzymać jedną terapię lub kombinację.

Co to jest Ductal Carcinoma in Situ (DCIS)?

Rak przewodowy in situ (DCIS), znany również jako rak wewnątrzprzewodowy, stanowi jedną z pięciu nowych diagnoz raka piersi. Jest to niekontrolowany rozrost komórek w obrębie przewodów piersiowych. Jest on nieinwazyjny, co oznacza, że nie rozrósł się do tkanki piersi poza przewodami. Sformułowanie „in situ” oznacza „w swoim pierwotnym miejscu”.

DCIS to najwcześniejsze stadium, na którym można zdiagnozować raka piersi. Jest on znany jako rak piersi w stadium 0. Zdecydowana większość kobiet, u których go zdiagnozowano, może zostać wyleczona.

Mimo że jest to choroba nieinwazyjna, może prowadzić do powstania raka inwazyjnego. Ważne jest, aby kobiety cierpiące na tę chorobę poddały się leczeniu. Badania wykazują, że ryzyko zachorowania na raka inwazyjnego jest niskie, jeśli pacjentka była leczona z powodu DCIS. Jeśli nie jest on leczony, u 30% do 50% kobiet z DCIS wystąpi rak inwazyjny. Rak inwazyjny rozwija się zwykle w tej samej piersi i w tym samym obszarze, w którym wystąpił DCIS.

Jakie są objawy raka przewodowego in situ?

DCIS zazwyczaj nie daje żadnych objawów. W większości przypadków diagnozuje się go na podstawie badania mammograficznego.

Jak rozpoznaje się raka przewodowego in situ?

Około 80% przypadków jest wykrywanych na podstawie badania mammograficznego. Na mammogramie jest on widoczny jako zacieniony obszar.

Jeśli badanie mammograficzne sugeruje, że pacjentka może mieć DCIS, lekarz powinien zlecić wykonanie biopsji w celu przeanalizowania komórek i potwierdzenia diagnozy. Biopsje w kierunku DCIS są zwykle wykonywane przy użyciu igieł do pobierania próbek tkanki z piersi.

Jeśli masz DCIS, lekarz może wykonać więcej badań, aby zebrać informacje o nowotworze. Badania te mogą obejmować badanie ultrasonograficzne lub rezonans magnetyczny. Na podstawie wyników różnych badań lekarz będzie w stanie określić wielkość guza i określić, jak duża część piersi jest dotknięta przez nowotwór.

Jak leczy się raka przewodowego in situ?

Nie ma dwóch takich samych pacjentów. Lekarz dostosuje plan leczenia w oparciu o wyniki badań i historię choroby. Między innymi, lekarz weźmie pod uwagę:

• Umiejscowienie guza

• Wielkość guza

• Agresywność komórek nowotworowych

• Występowanie raka piersi w rodzinie

• Wyniki badań w kierunku mutacji genów zwiększających ryzyko zachorowania na raka piersi

Większości kobiet z DCIS nie usuwa się w ramach mastektomii. Zamiast tego wykonuje się lumpektomię.

Najczęściej wykonuje się lumpektomię, po której następuje naświetlanie. Chirurg usuwa nowotwór i niewielki obszar zdrowej tkanki wokół niego. Węzły chłonne pod pachą nie muszą być usuwane, jak to ma miejsce w przypadku innych typów raka piersi.

Po lumpektomii naświetlanie zmniejsza szanse na powrót nowotworu. Jeśli rak powróci, mówi się o nawrocie choroby.

Niektóre kobiety mogą zdecydować się na wykonanie tylko lumpektomii. Zanim podejmiesz decyzję o rezygnacji z naświetlania, omów z lekarzem ryzyko związane z tym zabiegiem.

Zarówno Ty, jak i Twoi lekarze możecie zdecydować, że najlepszym sposobem leczenia będzie mastektomia, czyli usunięcie piersi, jeżeli występuje u Ciebie którykolwiek z poniższych objawów:

• Silna historia raka piersi w rodzinie

• Mutacja genu, która zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania na raka piersi

• Bardzo duże obszary DCIS

• Zmiany DCIS w wielu miejscach w całej piersi

• Brak tolerancji na radioterapię

W przypadku pozytywnych wyników badań na obecność receptorów hormonalnych w nowotworze, zespół prowadzący leczenie może również rozważyć zastosowanie terapii hormonalnej. Może ona zmniejszyć prawdopodobieństwo zachorowania na kolejny nowotwór piersi.

Zabierz tę listę pytań dotyczących raka piersi na następną wizytę.

Lekarz oferuje porady dla członków rodziny osoby, u której zdiagnozowano raka piersi.

Podejmując odpowiednie kroki, możesz ułatwić życie swojej bliskiej osobie i sobie po postawieniu diagnozy i w trakcie leczenia. Oto kilka wskazówek dla rodziny i przyjaciół osoby chorej na raka piersi:

• Zapisz swoje pytania, aby ich nie zapomnieć. Jeśli jest to w porządku wobec bliskiej osoby, możesz pójść z nią na wizytę i zapytać o nie lekarza. Przed wizytą możesz poinformować inne osoby o tym, o co zamierzasz zapytać.

• Bądź przygotowany na zmiany w zachowaniu i nastroju bliskiej osoby. Leki, efekty uboczne leczenia i stres mogą powodować depresję, złość lub zmęczenie.

• Zachęcaj je do aktywności i robienia jak najwięcej dla siebie. Pomoże im to poczuć poczucie kontroli.

• Nie zapomnij też zadbać o siebie. Upewnij się, że się wysypiasz, dobrze odżywiasz i masz trochę wolnego czasu dla siebie. Jeśli będziesz się dobrze czuł, łatwiej będzie Ci pomóc bliskiej osobie.

• Poproś innych członków rodziny i przyjaciół, aby także włączyli się w pomoc. Mogą oni przynosić posiłki, wyprowadzać psa na spacer lub podwozić go na wizyty lekarskie. Większość ludzi doceni możliwość pomocy.

Choroba bliskiej osoby może być stresująca także dla Ciebie. Aby nie dopuścić do tego, by zmartwienia wzięły górę:

• Staraj się zachować pozytywne nastawienie.

• Zaakceptuj fakt, że istnieją zdarzenia, na które nie masz wpływu.

• Znajdź jakieś zajęcia, które pomogą Ci się zrelaksować. Pójdź na spacer, posłuchaj muzyki, poćwicz medytację lub jogę.

• Ćwicz regularnie. To świetny sposób na walkę z napięciem i pomaga organizmowi lepiej przygotować się do radzenia sobie ze stresem.

• Odpoczynek i sen. Twój organizm potrzebuje czasu, aby dojść do siebie po stresujących wydarzeniach. Nie uzależniaj się od alkoholu lub narkotyków, aby zredukować stres.

• Pomyśl o przyłączeniu się do grupy wsparcia dla rodziny i przyjaciół osób chorych na raka piersi. Może to pomóc w rozmowie o tym, co przeżywasz z innymi ludźmi, którzy rozumieją, jak to jest.

Kiedy rak się rozprzestrzenia, pojawiają się mity. Poznaj fakty na temat raka piersi z przerzutami, którym możesz zaufać.

Na każdy fakt dotyczący przerzutowego raka piersi składają się nieporozumienia, które mówią coś zupełnie przeciwnego. Gdy dowiesz się o swojej diagnozie i podzielisz się tą wiadomością z innymi, usłyszysz wiele z nich.

Przy tak poważnej chorobie będziesz chciała zrobić wszystko, aby wiedzieć, co jest prawdą, a co nie.

Mit: Mój rak rozprzestrzenił się, ponieważ zastosowano niewłaściwe leczenie.

Prawda: Jeśli wcześniej chorowałaś na raka piersi, a teraz pojawiły się przerzuty, to zrozumiałe, że ponownie rozważasz swoje pierwotne rady i decyzje. Ale proszę dać sobie spokój: Rozpoznanie raka z przerzutami nie oznacza, że Ty lub Twoi lekarze wybraliście złe leczenie.

Jeśli nawet jedna komórka nowotworowa uniknie naświetlania, chemioterapii lub operacji, może się rozprzestrzenić i powiększyć guz. Terapie przeciwnowotworowe w znacznym stopniu zmniejszają to prawdopodobieństwo. Jednak żadna z nich, nawet chirurgia, nie eliminuje całego ryzyka.

Mit: Nie ma żadnego leczenia.

Prawda: Przerzutowego raka piersi nie da się wyleczyć, ale można go leczyć.

To, jak sobie poradzisz z rakiem z przerzutami, zależy od wielu czynników, w tym wieku, stanu zdrowia, innych schorzeń i dostępu do opieki medycznej. Jednak około jedna trzecia osób z tym rozpoznaniem żyje z nim co najmniej 5 lat.

Warto pamiętać, że wskaźniki przeżycia dotyczą dużych grup ludzi i nie przewidują, co stanie się z konkretną osobą. Lekarz może dać ci lepsze wyobrażenie o twoim stanie (rokowanie) lub określić przedział przeżycia, ale wiele będzie zależało od przebiegu leczenia.

Mit: Wszystkie nowotwory piersi z przerzutami wymagają takiego samego leczenia.

Prawda: Nie ma jednego uniwersalnego podejścia do każdego rodzaju raka.

Istnieje tak wiele różnych opcji leczenia zaawansowanego raka piersi, że niektóre z nich są stosowane razem. Jeśli jedno z nich nie działa lub przestaje działać, zwykle można spróbować innego leczenia. Możesz też mieć inne dolegliwości zdrowotne, o których lekarz również pamięta, zalecając odpowiedni plan leczenia. Jeśli więc leczenie nie jest takie samo jak u kogoś innego, może to być tego przyczyną.

Mit: Przerwa w leczeniu spowoduje cofnięcie się w rozwoju.

Prawda: Chociaż leczenie ma na celu zmniejszenie nowotworu i spowolnienie jego wzrostu, może być ciężkie dla organizmu. Twój umysł może nie chcieć przestać, ale ciało prawdopodobnie będzie chciało. Jest to ważny czynnik wpływający na jakość Twojego życia.

Porozmawiaj ze swoim zespołem opieki zdrowotnej o zaplanowaniu przerw między kolejnymi zabiegami. W ten sposób rak będzie kontrolowany, a organizm będzie wracał do zdrowia.

Mit: Przerzuty oznaczają, że muszę mieć mastektomię.

Prawda: Przerzutowy rak piersi oznacza, że rak piersi rozprzestrzenił się na inne części ciała, takie jak kości, wątroba lub płuca. Leczenie zależy od wielu czynników, w tym od miejsca, do którego rak się rozprzestrzenił, wcześniejszego leczenia, objawów oraz tego, co najlepiej pasuje do Pani organizmu i stylu życia. Mastektomia nie zawsze jest częścią planu leczenia przerzutowego raka piersi. Nadal to Ty decydujesz.

Mit: Powinnam szybko podejmować decyzje dotyczące leczenia.

Prawda: Po rozpoznaniu zaawansowanej choroby nowotworowej trzeba podjąć wiele decyzji. Zrozumiałe jest, że chcesz wszystko szybko załatwić. Ale jeśli chodzi o leczenie, nie należy się spieszyć. Dowiedz się wszystkiego o swojej diagnozie, możliwościach leczenia i o tym, co Cię czeka. Poszukaj drugiej opinii i porozmawiaj z innymi osobami w twojej sytuacji. Zapewnienie sobie przestrzeni na działanie zamiast reagowania zaprocentuje spokojem ducha.

Mit: Nie nadaję się do udziału w badaniach klinicznych.

Prawda: Dzisiejsze badania kliniczne mogą być najnowocześniejszymi metodami leczenia raka w przyszłości. Badania kliniczne są brane pod uwagę dla każdego, na każdym etapie choroby. Obecność przerzutowego raka piersi może wykluczać Cię z niektórych badań, ale sprawia, że doskonale nadajesz się do innych. Zapytaj swojego lekarza o dostępne opcje.

Mit: Rekonstrukcja piersi nie jest rozwiązaniem?

Prawda: Ponieważ coraz więcej kobiet żyje dłużej z przerzutowym rakiem piersi, rekonstrukcja po mastektomii stała się bardziej popularną opcją. Być może trzeba będzie poczekać do zakończenia radioterapii lub chemioterapii, ponieważ dodatkowy czas gojenia może opóźnić możliwość poddania się leczeniu. Zapytaj swojego lekarza, czy jest to opcja dla Ciebie.

W przypadku tych lub innych pytań dotyczących Twojego raka, zespół medyczny może również zapewnić Tobie i Twoim bliskim materiały pomocne w procesie leczenia. Kluczowe jest także dobre wsparcie. Otaczaj się ludźmi, którym ufasz, i szukaj innych, którzy byli w tym samym miejscu co ty i mogą pomóc ci iść naprzód.

Leczenie zabija komórki rakowe, ale może też zmienić Twoje samopoczucie. Oto, jak kontrolować te objawy.

Jeśli masz HER2-ujemnego raka piersi, lekarz zaleci ci jedną lub więcej metod leczenia. Mogą one obejmować operację, chemioterapię i radioterapię. Do wyboru jest także terapia hormonalna, terapia celowana i immunoterapia.

Zabiegi te zabijają komórki rakowe lub zmieniają sposób ich działania. Będzie to prawdopodobnie powodować różne skutki uboczne. Mogą one wystąpić w trakcie leczenia lub nawet wiele lat po jego zakończeniu.

Jeśli wystąpi którykolwiek z poniższych objawów, należy porozmawiać z lekarzem. Leki i terapie mogą pomóc w złagodzeniu skutków ubocznych.

Nudności i wymioty. Niektóre leki na raka piersi i leki przeciwbólowe mogą powodować mdłości. Lekarz może przepisać Ci leki na nudności.

Spróbuj tego:

• Jedz małe ilości jedzenia w ciągu dnia, aby nie napychać się zbyt szybko.

• Wybieraj suche, mdłe potrawy, takie jak krakersy i tosty.

• Płucz jamę ustną przed i po posiłkach, aby pozbyć się nieprzyjemnego smaku.

Ból. Leczenie może powodować ból w różnych częściach ciała, np. w plecach, kościach, klatce piersiowej, brzuchu, mięśniach i stawach. Ból może utrzymywać się przez krótki lub długi czas. Może ustępować i powracać. Lekarz może przepisać leki, takie jak leki przeciwbólowe dostępne bez recepty lub na receptę.

Spróbuj tego:

• Prowadź dzienniczek bólu. Zapisuj szczegóły dotyczące bólu, np. gdzie występuje i jak długo trwa. Pomoże to lekarzowi lepiej go zrozumieć i leczyć.

• Przyjmuj leki przeciwbólowe zgodnie z zaleceniami. Porozmawiaj z zespołem onkologicznym, jeśli ból nie jest pod kontrolą lub jeśli wystąpią jakiekolwiek skutki uboczne.

• Rozważ akupunkturę, fizykoterapię, masaż i medytację. Praktyki te mogą pomóc w zmniejszeniu bólu.

Zmęczenie i osłabienie. Około 90% osób odczuwa pewne zmęczenie podczas leczenia raka piersi. Czujesz się zmęczony przez cały czas, nawet jeśli wystarczająco odpoczywasz.

Spróbuj tego:

• Codziennie wychodź z domu i ruszaj się. Umiarkowane ćwiczenia, takie jak spacer, mogą sprawić, że poczujesz się mniej zmęczony.

• Śpij od 7 do 8 godzin każdej nocy. Staraj się kłaść spać i budzić się o tej samej porze każdego dnia.

• Planuj z wyprzedzeniem. Rozpocznij dzień od zadań, które są najważniejsze. Następnie rozłóż pozostałe czynności na cały dzień. Rób przerwy, kiedy ich potrzebujesz.

Wypadanie włosów i zmiany. Niektóre chemioterapie, a także radioterapia, terapie hormonalne i celowane powodują zmianę koloru włosów, ich przerzedzenie lub wypadanie. Może to być niepokojące dla Ciebie i Twoich bliskich.

Spróbuj tego:

• Zapytaj swojego lekarza o czepki chłodzące. Takie czepki chłodzące ściśle przylegają do głowy. Spowalniają one przepływ krwi do głowy, co zmniejsza ilość leków chemioterapeutycznych docierających do włosów. Może to zapobiec utracie włosów.

• Rozważ możliwość ścięcia lub zgolenia włosów. Przy krótkich włosach wypadanie włosów nie jest tak widoczne. Golenie głowy może również zapobiec podrażnieniom i swędzeniu skóry głowy.

• Zdecyduj się na nakrycie głowy. To od Ciebie zależy, czy chcesz nosić perukę, kapelusz czy chustę. Plany ubezpieczeniowe mogą obejmować peruki, więc lekarz może wypisać na nie receptę. Ponieważ skóra głowy jest odsłonięta, należy nosić krem z filtrem przeciwsłonecznym lub zakrywać ją, gdy przebywamy na zewnątrz.

Problemy ze skórą. Leczenie raka piersi powoduje czasem suchość, swędzenie i zaczerwienienie skóry. Skóra może być także bardziej wrażliwa niż wcześniej. Jeśli masz głębokie, krwawiące pęknięcia, porozmawiaj z lekarzem, który może przepisać Ci leki.

Spróbuj tego:

• Nawilżaj skórę. Kilka razy dziennie nakładaj gęsty, bezzapachowy krem nawilżający lub olejek, np. oliwkę dla dzieci.

• Kąp się w letniej wodzie. Długie, gorące prysznice i kąpiele mogą wysuszać skórę, dlatego ogranicz je do 15 minut lub mniej. Używaj łagodnych mydeł zamiast ostrych środków antybakteryjnych.

• Unikaj bezpośredniego działania promieni słonecznych. Nosić odzież ochronną i stosować krem z filtrem przeciwsłonecznym na wszystkie odsłonięte miejsca.

Depresja. Aż 1 na 4 pacjentów z chorobą nowotworową w pewnym momencie zapada na depresję. Oprócz smutku związanego z diagnozą raka piersi, leczenie często powoduje ból i zmęczenie. Może to sprzyjać depresji. Jeśli czujesz się przygnębiona, porozmawiaj z lekarzem. Może on przepisać Ci leki antydepresyjne i skierować Cię do terapeuty.

Spróbuj tego:

• Porozmawiaj o swoich uczuciach z przyjaciółmi i rodziną.

• Dołącz do grupy wsparcia lub porozmawiaj z doradcą.

• Ćwicz co najmniej 30 minut dziennie. Wstawanie i ruch mogą zmniejszyć stres i depresję.

Mgła mózgowa. Trudniej jest się skupić, zapamiętać rzeczy i nauczyć się nowych zadań. Ta mgła umysłowa nazywana jest również „chemo-mózgiem”, ale mogą ją powodować także inne terapie przeciwnowotworowe.

Spróbuj tego:

• Zapisuj przypomnienia w swoim planerze, smartfonie lub notatniku. Przechowuj listę rzeczy do zrobienia, kalendarz i harmonogram w jednym miejscu.

• Rób jedną rzecz na raz, zamiast działać wielozadaniowo.

• Staraj się przestrzegać harmonogramu dnia. Przechowuj przedmioty, np. klucze, w tym samym miejscu.