Lekarz mówi ci.

Guz Pancoasta to rodzaj raka płuc, który powstaje na samym szczycie płuca. Lekarz powie Ci więcej o przyczynach, diagnozie i możliwościach leczenia.

Przyczyny guza Pancoasta

Czynniki ryzyka wystąpienia prawie wszystkich nowotworów płuc są podobne. Należą do nich następujące czynniki:

• Palenie tytoniu

• Wtórne narażenie na dym tytoniowy

• Długotrwałe narażenie na działanie azbestu

• Narażenie na działanie pierwiastków przemysłowych (takich jak chrom lub nikiel)

Objawy guza Pancoasta

Mimo, że guz Pancoasta jest guzem płuc, rzadko powoduje objawy typowo związane z płucami (takie jak kaszel czy ból w klatce piersiowej).Początkowym objawem jest zwykle ból w barku, wewnętrznej części łopatki lub w obu tych miejscach.Ból może później objąć wewnętrzną stronę ramienia, łokieć, a także palec wskazujący i serdeczny.Związany z tym ból jest silny i stały, często wymaga stosowania narkotycznych leków przeciwbólowych. Osoba dotknięta chorobą zazwyczaj musi podpierać łokieć chorej ręki przeciwną ręką, aby zmniejszyć napięcie w barku i górnej części ramienia. Ręka, ramię i przedramię mogą słabnąć, mięśnie ulegać degeneracji lub kurczyć się z powodu nieużywania, może też pojawić się uczucie kłucia, mrowienia lub pełzania na skórze.

Jeśli guz rozciąga się na określone nerwy, po jednej stronie twarzy może wystąpić zespół Hornera. Zespół Hornera charakteryzuje się opadającą powieką, brakiem pocenia się po dotkniętej stronie twarzy i zwężeniem źrenicy. U 25% osób z guzem Pancoasta, gdy guz rozciąga się na otwór między dwoma kręgami, dochodzi do ucisku rdzenia kręgowego i paraliżu dolnej połowy ciała.

Badania i testy guza Pancoasta

Badania i testy, które mogą być wykorzystane do zdiagnozowania guza Pancoasta obejmują:

• RTG klatki piersiowej

  • We wczesnych stadiach guzy Pancoasta są trudne do wykrycia na zdjęciach rentgenowskich klatki piersiowej, ponieważ szczyt płuca znajduje się w obszarze ciała, który jest trudny do wyraźnego uwidocznienia na zdjęciu rentgenowskim. Cienie, które znajdują się nad płucami, sprawiają, że obraz na zdjęciu rentgenowskim jest niewyraźny. Wielu pacjentów przed postawieniem ostatecznej diagnozy konsultuje się z chirurgami ortopedami i/lub neurologami.

  • Zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej może ujawnić wszystko – od asymetrii szczytu płuca w postaci małej, jednolitej plamy tkanki na szczycie jednego płuca po dużą masę, w zależności od stadium zaawansowania w momencie pierwszego rozpoznania nowotworu.

  • Na zwykłym zdjęciu rentgenowskim klatki piersiowej może być widoczne, że guz objął jedno lub więcej żeber lub części kręgów. Na zdjęciu rentgenowskim może być widoczne zniszczenie kości tylnych żeber.

• Tomografia komputerowa klatki piersiowej: Tomografia komputerowa pomaga ustalić, czy guz nie zaatakował takich obszarów jak tchawica (przewód pokarmowy) lub przełyk (przewód pokarmowy). Tomografia komputerowa z kontrastem, przy pomocy wstrzykiwanego radioaktywnego barwnika, który jest widoczny na zdjęciu, jest przydatna do oceny, czy guz objął naczynia krwionośne pod obojczykiem.

• Rezonans magnetyczny klatki piersiowej: Rezonans magnetyczny jest bardziej dokładny niż tomografia komputerowa w określaniu zasięgu wzrostu guza. Rezonans magnetyczny pozwala także lepiej ocenić stopień inwazji guza na pobliskie obszary.

• Arteriogram lub wenogram: W przypadku tego badania do pobliskich naczyń krwionośnych wstrzykuje się płyn, który uwidacznia się na zdjęciu rentgenowskim. W rzadkich przypadkach guz Pancoasta obejmuje tętnicę lub żyłę pod obojczykiem.

• Bronchoskopia (użycie rurkowatego, podświetlanego instrumentu do badania dróg oddechowych w płucach) pomaga ocenić tchawicę i oskrzela. Ponieważ jednak większość guzów Pancoasta powstaje na obrzeżach płuc, bronchoskopia zwykle nie pomaga lekarzowi w postawieniu diagnozy.

• Biopsja: polega na pobraniu próbki tkanki do badania pod mikroskopem. Po wykonaniu biopsji igłowej lekarz może postawić diagnozę u 95% osób z guzem Pancoasta na podstawie wyników biopsji, przy pomocy zdjęcia rentgenowskiego lub tomografii komputerowej, które pomagają lekarzowi w prowadzeniu badania.

• Chociaż u ponad 90% pacjentów można postawić prawidłową diagnozę wyłącznie na podstawie wyników badań klinicznych i radiologicznych (RTG klatki piersiowej, TK, MRI), w celu potwierdzenia może być konieczne wykonanie otwartej biopsji guza przez nacięcie powyżej obojczyka. Jednoznaczne rozpoznanie jest ważne przed rozpoczęciem leczenia guza Pancoasta. Wyniki biopsji igłowej są również przydatne w określeniu typu komórki przed rozpoczęciem leczenia. Mimo że postawienie diagnozy jest stosunkowo proste, prawie zawsze konieczne jest wykonanie biopsji tkanki.

Testy określające rozprzestrzenianie się choroby

• We wstępnej ocenie zwykle zaleca się wykonanie tomografii komputerowej (TK) lub rezonansu magnetycznego (MRI) mózgu, ponieważ często dochodzi do odległych przerzutów do mózgu, a ich rozpoznanie jest niezbędne do ustalenia sposobu leczenia.Mediastinoskopia: Procedura ta jest wykonywana w celu określenia stopnia, w jakim guz rozprzestrzenił się na pobliskie obszary. Jest to procedura, w której rurka jest wprowadzana za mostkiem przez małe nacięcie w najniższej części szyi. Próbki węzłów chłonnych są pobierane z tego obszaru w celu poszukiwania komórek nowotworowych.Skanowanie metodą pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) (technika obrazowania jądrowego stosowana do oglądania funkcji organizmu) może pomóc w identyfikacji zajętych węzłów chłonnych i odległego rozprzestrzeniania się nowotworu.

• Skanowanie kości może być wykorzystane w celu sprawdzenia, czy nowotwór rozprzestrzenił się na kości.

Leczenie guza Pancoasta

W leczeniu guzów Pancoast dużą rolę odgrywa postępowanie medyczne. Jeśli nowotwór rozprzestrzenił się, leczenie medyczne jest wymagane w celu zmniejszenia objawów bez leczenia przyczyny.

Leki na guzy Pancoast

Standardem leczenia osób z guzem Pancoasta jest chemioterapia i radioterapia, a następnie usunięcie guza i fragmentu ściany klatki piersiowej, jeśli jest ona dotknięta chorobą lub jej usunięcie ułatwia operację. Celem chemioterapii i naświetlania jest zmniejszenie guza i uniemożliwienie rozprzestrzeniania się nowotworu poprzez węzły chłonne. Przerwa od dwóch do czterech tygodni po chemioterapii i naświetlaniu pozwala na osiągnięcie maksymalnego efektu tych procedur. Po czterech tygodniach wszyscy pacjenci są ponownie oceniani pod kątem możliwości przeprowadzenia operacji. Jeśli rak nie rozprzestrzenił się na odległe obszary ciała, prawdopodobnie zostanie zaproponowana operacja.

Operacja w przypadku guza Pancoasta

Przed operacją lekarz dokładnie ocenia nowotwór i określa jego stopień zaawansowania. Podczas operacji lekarz zwykle usuwa fragment ściany klatki piersiowej i część płuca. Wskaźnik przeżycia związany z tym zabiegiem wynosi zwykle od 30% do 50% po pięciu latach.Osoby z guzami Pancoasta, które bezpośrednio atakują pokrycie płuca i ściany klatki piersiowej, powinny na ogół poddać się operacji, jeśli:

• Nowotwór nie rozprzestrzenił się na odległe części ciała.

• Serce i płuca pacjenta są wystarczająco zdrowe, aby można było przeprowadzić operację.

• Nie ma dowodów na rozległe powiększenie węzłów chłonnych.

Rokowanie dla pacjenta zależy wówczas od stanu węzłów chłonnych. Niekiedy u osób z silnym bólem, u których guzy nie mogą być usunięte, można selektywnie rozważyć przeprowadzenie operacji paliatywnej w celu zmniejszenia bólu.

Zapobieganie guzowi Pancoasta

Najważniejszym krokiem profilaktycznym jest unikanie używania wyrobów tytoniowych. Rzucenie palenia również zmniejsza ryzyko zachorowania na raka płuc.

Podejmowanie środków ostrożności w celu zmniejszenia narażenia na działanie szkodliwych substancji w środowisku (takich jak azbest) również może zmniejszyć ryzyko rozwoju raka płuc.

Perspektywy dla guza Pancoasta

W przeszłości guzy Pancoast były uważane za nieoperacyjne i nieuleczalne z powodu względnej niedostępności i rozległej inwazji na pobliskie tkanki i struktury. Jednak ostatnie badania wykazały, że u niektórych osób guz całkowicie przestaje rosnąć, a ból ustępuje. Badania wykazały, że radioterapia i chemioterapia – przed operacją – w dawkach wystarczająco silnych do zmniejszenia guza:

• Zmniejszenie szansy na odrodzenie się guza

• Zapobieganie wzrostowi komórek nowotworowych w innych miejscach ciała

• Zwiększenie szans na przeżycie w porównaniu z radioterapią, chemioterapią lub samą operacją

Twój dentysta może pomóc w wykryciu raka jamy ustnej. Dowiedz się, na co możesz zwracać uwagę, co może zwiększać ryzyko zachorowania na raka jamy ustnej oraz jak możesz mu zapobiegać.

Jakie są objawy raka jamy ustnej?

Do najczęstszych objawów raka jamy ustnej należą:

• Obrzęki/ zgrubienia, grudki lub zgrubienia, szorstkie miejsca/ skorupy i/lub nadżerki na wargach, dziąsłach lub w innych miejscach wewnątrz jamy ustnej

• Pojawienie się aksamitnych białych, czerwonych lub plamistych (biało-czerwonych) plam w jamie ustnej

• Niewyjaśnione krwawienie w jamie ustnej

• Niewyjaśnione drętwienie, utrata czucia lub ból/czułość w dowolnym miejscu twarzy, ust, szyi lub ucha

• Utrzymujące się owrzodzenia na twarzy, szyi lub ustach, które łatwo krwawią i nie goją się w ciągu 2 tygodni

• Bolesność lub uczucie, że coś utknęło w tylnej części gardła

• Trudności w przeżuwaniu lub połykaniu, mówieniu, poruszaniu szczęką lub językiem

• Chrypka, przewlekły ból gardła lub zmiana głosu (zwłaszcza niewyraźna mowa)

• Zmiana w sposobie dopasowania zębów lub protez

• Drastyczna utrata wagi

• Guzek na szyi

W przypadku zauważenia którejkolwiek z tych zmian należy niezwłocznie skontaktować się z pracownikiem służby zdrowia w celu przeprowadzenia badania.

Kto choruje na raka jamy ustnej?

Mężczyźni stanowią 70% przypadków raka jamy ustnej. Największe ryzyko występuje u mężczyzn powyżej 50 roku życia. Rak jamy ustnej jest szóstym co do częstości występowania nowotworem u mężczyzn.

Czynniki ryzyka zachorowania na raka jamy ustnej obejmują:

• Palenie tytoniu. Palacze papierosów, cygar i fajek są sześciokrotnie bardziej narażeni na rozwój raka jamy ustnej niż osoby niepalące.

• Osoby używające tytoniu bezdymnego. Osoby zażywające tabakę lub tytoń do żucia zwiększają ryzyko zachorowania na raka jamy ustnej.

• Nadmierne picie alkoholu. Nowotwory jamy ustnej występują około sześć razy częściej u osób pijących alkohol niż u osób niepijących. Chociaż alkohol jest mniej skuteczny w wywoływaniu raka jamy ustnej niż tytoń, połączenie alkoholu i tytoniu powoduje znacznie większe ryzyko rozwoju raka jamy ustnej niż jedno z tych dwóch zachowań.

• Występowanie raka w rodzinie.

• Nadmierna ekspozycja na słońce w przypadku raka wargi.

• Złe nawyki żywieniowe.

• Palenie marihuany.

Należy zauważyć, że ponad 25% wszystkich przypadków raka jamy ustnej występuje u osób, które nie palą i sporadycznie piją alkohol. U tych osób przyczyną mogą być infekcje wirusowe. Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) został wykryty nawet u 36% pacjentów z rakiem jamy ustnej. Jest to ten sam wirus, który odpowiada za większość przypadków raka szyjki macicy. Obecność zakażenia tym wirusem w jamie ustnej znacznie zwiększa ryzyko rozwoju raka jamy ustnej.

Obecność wirusa HPV w raku jamy ustnej oznacza jednak lepsze rokowanie. Obejmuje to mniejsze ryzyko rozwoju drugiego nowotworu oraz mniejsze ryzyko zgonu z powodu innych chorób związanych z paleniem tytoniu, takich jak choroby serca lub płuc.

Jakie są rokowania dla osób z rakiem jamy ustnej?

W przypadku raka jamy ustnej wskaźniki przeżycia, w zależności od stadium, są następujące:

• Etap I: 80%-85%

• Etap II: 60%-75%

• Etap III 35%-66%

• Etap IV: 15%-30%.

Wskaźniki 5- i 10-letniej przeżywalności dla wszystkich stadiów wynoszą odpowiednio 56% i 41%.

Jak rozpoznaje się raka jamy ustnej?

W ramach rutynowego badania stomatologicznego dentysta powinien przeprowadzić badanie przesiewowe pod kątem raka jamy ustnej. Dokładniej rzecz ujmując, dentysta wyszukuje wszelkie guzki lub nieregularne zmiany tkanki w obrębie szyi, głowy, twarzy i jamy ustnej. Podczas badania jamy ustnej dentysta powinien poszukać wszelkich owrzodzeń lub przebarwionych tkanek, a także sprawdzić, czy nie występują u Ciebie wyżej wymienione oznaki i objawy.

Oznacza to dokładne obejrzenie wszystkich części jamy ustnej, w tym:

• wargi, zarówno zewnętrzne jak i wewnętrzne

• Dziąsła

• Język, ze wszystkich stron i od spodu

• Wewnętrzna strona policzków

• Dach jamy ustnej

• Tylna część gardła

Jeśli nosisz protezy zębowe, będziesz musiał je wyjąć, aby lekarz mógł sprawdzić, jak wygląda tkanka pod nimi.

Lekarz może włożyć jeden palec do ust pod język, a kilka palców na skórę pod brodą i poruszać nimi, aby wyczuć tkankę między nimi. Dentysta może również sprawdzić, co znajduje się pod szczęką.

Badanie powinno trwać mniej niż 5 minut.

W przypadku badania przesiewowego w kierunku raka jamy ustnej dentysta może przeprowadzić nieco bardziej szczegółowe badanie i zlecić płukanie jamy ustnej niebieskim barwnikiem przed badaniem. Wszelkie nietypowe komórki w jamie ustnej pochłaniają barwnik, dzięki czemu łatwiej jest je dostrzec.

Jeśli dentysta zauważy tkankę, która wygląda podejrzanie, może zalecić wykonanie biopsji skalpelem. Zabieg ten wymaga zwykle znieczulenia miejscowego i może być wykonany przez dentystę lub specjalistę. Pobiera on niewielki fragment tkanki z miejsca, które wygląda na problematyczne i wysyła go do laboratorium w celu zbadania na obecność komórek rakowych. Badania te są niezbędne do wczesnego wykrycia raka jamy ustnej, zanim zdąży się on rozwinąć i rozprzestrzenić.

Jak leczy się raka jamy ustnej?

We wczesnych stadiach rak jamy ustnej jest zwykle leczony wyłącznie za pomocą chirurgii lub radioterapii. W bardziej zaawansowanych przypadkach najczęstszą metodą leczenia jest połączenie chirurgii i radioterapii. W późnych stadiach raka jamy ustnej stosuje się zwykle połączenie radioterapii z chemioterapią, z zabiegiem chirurgicznym lub bez niego.

Co mogę zrobić, aby zapobiec rakowi jamy ustnej?

Aby zapobiec rakowi jamy ustnej:

• Nie pal i nie używaj żadnych wyrobów tytoniowych.

• Pij alkohol z umiarem. (Nie pij na umór).

• Spożywaj dobrze zbilansowaną dietę, szczególnie z warzywami zawierającymi witaminę A.

• Ograniczaj przebywanie na słońcu. Wielokrotne przebywanie na słońcu zwiększa ryzyko wystąpienia raka wargi, zwłaszcza dolnej. Podczas przebywania na słońcu używaj balsamów chroniących przed promieniowaniem UV-A/B zarówno na skórę, jak i na usta.

• Ponieważ istnieje związek z wirusem HPV, młodzi ludzie uprawiający seks oralny są bardziej narażeni na ryzyko zachorowania na raka jamy ustnej.

• Unikaj używania marihuany.

Możesz wziąć czynny udział we wczesnym wykrywaniu raka jamy ustnej, wykonując następujące czynności:

• Przynajmniej raz w miesiącu przeprowadzaj samobadanie. Przy jasnym świetle i w lusterku obejrzyj i pomacaj wargi oraz przednią część dziąseł. Odchyl głowę do tyłu, obejrzyj i obejrzyj dno jamy ustnej. Rozchyl policzki, aby obejrzeć wnętrze jamy ustnej, wyściółkę policzków i tylną część dziąseł. Wysuń język i obejrzyj wszystkie jego powierzchnie; zbadaj dno jamy ustnej. Obejrzyj tylną ścianę gardła. Poszukaj guzków lub powiększonych węzłów chłonnych po obu stronach szyi i pod dolną szczęką. Niezwłocznie skontaktuj się z gabinetem stomatologicznym, jeśli zauważysz jakiekolwiek zmiany w wyglądzie jamy ustnej lub którekolwiek z wymienionych powyżej oznak i objawów raka jamy ustnej.

• Regularnie odwiedzaj swojego dentystę. Nawet jeśli często przeprowadzasz samokontrolę, czasami niebezpieczne plamki lub owrzodzenia w jamie ustnej mogą być bardzo małe i trudne do zauważenia. American Cancer Society zaleca przeprowadzanie badań przesiewowych w kierunku raka jamy ustnej co trzy lata w przypadku osób powyżej 20. roku życia i co roku w przypadku osób powyżej 40. roku życia. Podczas następnej wizyty u stomatologa poproś go o przeprowadzenie badania jamy ustnej. Wczesne wykrycie raka jamy ustnej może zwiększyć szanse na skuteczne leczenie.

Nie wszystkie plamki lub guzki znalezione przez dentystę okazują się rakiem. Jeśli jednak tak się stanie, wczesne wykrycie choroby oznacza więcej możliwości leczenia.

Eksperci odpowiadają na pytania dotyczące wpływu picia alkoholu na ryzyko zachorowania na raka, zdrowie serca i nie tylko.

Jeśli chodzi o zdrowie, to czy lepiej jest pić, czy nie pić?

To pytanie staje się coraz bardziej skomplikowane, zwłaszcza w świetle kilku najnowszych badań, w których wykazano, że nawet niewielkie spożycie alkoholu zwiększa ryzyko zachorowania na raka.

W jednym z nich naukowcy stwierdzili, że u kobiet, które piły zaledwie jednego drinka dziennie, wzrosło ryzyko zachorowania na raka piersi, wątroby, odbytnicy, gardła, jamy ustnej i przełyku. Tymczasem liczne badania sprzed kilkudziesięciu lat dowodzą, że alkohol i zdrowie serca mają ze sobą pozytywny związek.

Co zatem ma zrobić osoba dbająca o zdrowie? Doktor poprosił ekspertów z dziedziny kardiologii, onkologii, epidemiologii i chorób wewnętrznych, którzy znają najnowsze badania, o wyjaśnienie zagrożeń i korzyści związanych ze spożywaniem alkoholu.

Eksperci nie zgadzają się co do niektórych odpowiedzi, ale są zgodni, że nikt, kto ma lub miał problem z uzależnieniem od alkoholu, nie powinien pić, podobnie jak kobiety w ciąży. Oto, co jeszcze mieli do powiedzenia na temat alkoholu i zdrowia:

Z punktu widzenia zdrowia, jakiej najlepszej rady udzieliłbyś teraz na temat picia alkoholu?

„Nie ma jednej odpowiedzi; trzeba ją zindywidualizować w zależności od konkretnej osoby” – mówi dr Arthur Klatsky, były kardiolog, a obecnie pracownik działu badań Kaiser Permanente w Oakland (Kalifornia). Opublikował on liczne badania dotyczące wpływu alkoholu na zdrowie, a zwłaszcza na serce.

Kluczowe znaczenie ma uwzględnienie wieku, płci, specyficznych problemów medycznych i historii rodziny – mówi lekarz Klatsky.

Badania nad wpływem alkoholu na zdrowie sugerują zarówno szkody, jak i korzyści – mówi dr Gary Rogg, specjalista chorób wewnętrznych w Montefiore Medical Center oraz adiunkt i asystent dyrektora wydziału chorób wewnętrznych w Albert Einstein College of Medicine w Nowym Jorku. Badania wykazują powiązania z rakiem piersi [i] z rakiem wątroby [w związku ze spożywaniem alkoholu]” – mówi – a także z innymi nowotworami. „Jeśli ograniczy się spożycie alkoholu, można zmniejszyć zachorowalność na raka głowy i szyi oraz raka jelita grubego. Mimo to wydaje się, że w przypadku chorób serca istnieje korzyść z picia [alkoholu]”.

Jaka jest najlepsza rada dotycząca picia alkoholu, jeśli weźmie się pod uwagę tylko jego wpływ na zdrowie serca?

Klatsky twierdzi, że nie ma jednej, uniwersalnej odpowiedzi. Podaje hipotetyczne historie przypadków, aby to uzasadnić.

Weźmy na przykład 60-letniego mężczyznę, który rzucił palenie, ale w jego rodzinie zdarzały się zawały serca, poziom cholesterolu jest niższy od idealnego i nie ma problemów z uzależnieniem od alkoholu. Klatsky mówi, że jeśli lubi wypić lampkę wina do obiadu, to „lepiej, żeby nie przestawał”.

Jednak 25-letnia, dbająca o zdrowie kobieta bez czynników ryzyka chorób serca, która pije bardzo mało, nie powinna zwiększać spożycia wina tylko ze względu na zdrowie serca – mówi Klatsky. „Nie przyniesie to żadnych korzyści dla serca przez 40 czy 50 lat”.

W przypadku mężczyzn w wieku 40 lat i starszych oraz kobiet w wieku 50 lat i starszych „istnieją korzyści [z picia alkoholu] dla zdrowia serca” – mówi. Mówi on o umiarkowanym piciu, które Departament Rolnictwa Stanów Zjednoczonych definiuje jako nie więcej niż jeden drink dziennie dla kobiet i nie więcej niż dwa drinki dziennie dla mężczyzn. Jeden drink to 12 uncji piwa, 5 uncji wina lub 1,5 uncji 80-procentowego alkoholu wysokoprocentowego.

Jaka jest najlepsza rada dotycząca picia alkoholu, jeśli bierze się pod uwagę tylko alkohol i ryzyko zachorowania na raka?

Chociaż ostatnie badania nad wpływem alkoholu na ryzyko zachorowania na raka ujawniły nowe potencjalne powiązania, badania nad wpływem alkoholu na ryzyko zachorowania na raka sięgają wielu dziesięcioleci wstecz – mówi dr Susan Gapstur, MPH, wiceprezes ds. epidemiologii American Cancer Society w Atlancie. „Istnieje bardzo wyraźny związek pomiędzy spożyciem alkoholu a rakiem głowy i szyi, szczególnie wśród palaczy papierosów”.

„Możemy śmiało powiedzieć, że nawet umiarkowane spożycie alkoholu wiąże się z nieznacznie podwyższonym ryzykiem zachorowania na raka piersi i jelita grubego” – mówi. Jej rada: „Jeśli nie pijesz, nie ma powodu, abyś zaczął. Jeśli ktoś pije i jest kobietą, powinien ograniczyć picie do jednego kieliszka dziennie; jeśli jest mężczyzną, do dwóch dziennie”.

Jeśli jesteś w grupie wysokiego ryzyka zachorowania na raka, możesz rozważyć ograniczenie spożycia alkoholu do mniejszej ilości.

Historia niektórych nowotworów w rodzinie może być powodem do ograniczenia lub unikania alkoholu, mówi Rogg pacjentom. „Myślę, że w przypadku osób, u których w rodzinie występowały przypadki raka piersi lub raka głowy i szyi, bardziej wskazane byłoby powstrzymanie się od picia” – mówi, z wyjątkiem specjalnych okazji, takich jak przyjęcie rocznicowe. Zalecenie to dotyczy zarówno mężczyzn, jak i kobiet.

Jednak osoby, u których w rodzinie występowały wyłącznie choroby serca, mogą sobie pomóc, pijąc umiarkowanie.

Osoby, u których zdiagnozowano raka głowy i szyi, powinny całkowicie powstrzymać się od picia alkoholu – mówi dr Ellie Maghami, chirurg onkolog zajmujący się nowotworami głowy i szyi w City of Hope Comprehensive Cancer Center w Duarte w Kalifornii. Alkohol w połączeniu z tytoniem szczególnie zwiększa ryzyko zachorowania na nowotwory głowy i szyi – mówi Maghami.

Czy niektóre zagrożenia i korzyści wynikające ze spożywania alkoholu są inne dla kobiet niż dla mężczyzn?

Badania sugerują, że istnieje różnica między płciami, jeśli chodzi o picie alkoholu i zagrożenia dla zdrowia, ale eksperci nie są zgodni co do jej zakresu. Na przykład Klatsky twierdzi, że „nawet lekkie lub umiarkowane picie alkoholu jest związane z rakiem piersi u kobiet. [Natomiast w przypadku mężczyzn można powiedzieć, że picie alkoholu w ilościach od lekkich do umiarkowanych najprawdopodobniej nie ma związku z ryzykiem zachorowania na raka. Nie chroni, ale nie zwiększa ryzyka”.

Rogg twierdzi, że ogólnie rzecz biorąc jest to prawda, ale inne czynniki indywidualne, takie jak mieszkanie w okolicy, gdzie poziom zanieczyszczeń jest wysoki, mogą zwiększać ryzyko zachorowania na raka.

Czy poza zdrowiem serca i ryzykiem zachorowania na raka istnieją inne ustalone związki między alkoholem a zdrowiem?

Tak, zwłaszcza w przypadku intensywnego picia. Klatsky podkreśla, że picie alkoholu w dużych ilościach i marskość wątroby są ze sobą powiązane. Nadmiar alkoholu może również powodować coś, co Klatsky nazywa „marskością serca”, czyli rodzaj uszkodzenia mięśnia sercowego. Zbyt duża ilość alkoholu może wywołać wysokie ciśnienie krwi, a także prowadzić do udarów i zaburzeń rytmu serca – mówi.

Regularne picie alkoholu może przyczynić się do problemów z wagą lub je wywołać. „Alkohol jest środkiem pobudzającym apetyt” – mówi Ravi Dave, MD, kardiolog z Santa Monica-UCLA Medical Center and Orthopaedic Hospital oraz profesor kliniczny medycyny na University of California, Los Angeles David Geffen School of Medicine. „Masz tendencję do jedzenia więcej”.

Z drugiej strony, umiarkowane picie alkoholu wydaje się chronić przed demencją, mówi Klatsky, i cukrzycą typu 2.

A co z korzyściami relaksacyjnymi płynącymi z picia alkoholu?

Eksperci są zgodni, że mogą być one cenne. „W niewielkich lub umiarkowanych ilościach alkohol powoduje euforię [i] redukcję stresu” – mówi Dave. Redukcja stresu jest dobra dla serca, ale nie jest to powód, by zacząć pić, jeśli się nie pije.

Jak mówi lekarz Rogg, należy również wziąć pod uwagę otoczenie. Jeśli siedzisz w domu i wypijasz jeden, dwa, trzy kieliszki wina, to jest to raczej ucieczka” – mówi. Ale jeśli wychodzisz z przyjaciółmi i wypijasz kieliszek lub dwa? „To może być nieocenione odprężenie”. Relaks z kolei może sprzyjać dobremu nastawieniu, mówi. „Ludzie z dobrym nastawieniem i pozytywnym myśleniem wydają się mieć lepsze wyniki [zdrowotne]”.

Ostatnie badania przeprowadzone na prawie 20 000 japońskich mężczyzn w wieku od 40 do 69 lat wykazały, że korzyści dla zdrowia serca wynikające z picia alkoholu w ilościach od lekkich do umiarkowanych były bardziej widoczne u osób z wysokim poziomem wsparcia społecznego.

Naukowcy uważają, że jest to spowodowane tym, że osoby pijące z przyjaciółmi lub współpracownikami nie tylko miały więcej kontaktów towarzyskich, ale także prowadziły zdrowszy tryb życia pod innymi względami, np. uprawiały więcej ćwiczeń fizycznych.

Czy rodzaj alkoholu ma znaczenie?

Niektóre badania wykazują, że niektóre rodzaje napojów alkoholowych mogą mieć zdrowsze działanie niż inne. Na przykład ostatnie badanie przeprowadzone przez Kaiser wykazało, że u osób, które piły jeden kieliszek wina dziennie (ale nie piwo czy likier), ryzyko zachorowania na przełyk Barretta, chorobę zwiększającą ryzyko raka przełyku, było o 56% niższe niż u osób niepijących.

Niektórzy eksperci twierdzą, że czerwone wino może być lepsze dla serca niż białe ze względu na przeciwutleniacze, takie jak resweratrol, występujące w większych ilościach w czerwonym winie.

Inne najnowsze badania nie wykazały różnic, na przykład, między winem czerwonym i białym a wpływem na ryzyko raka piersi.

Klatsky twierdzi, że w ogólnym rozrachunku większe znaczenie ma wzorzec picia niż rodzaj napoju.

Czy istnieje naprawdę bezpieczny poziom spożycia alkoholu?

Eksperci są zgodni, że nie ma powszechnie bezpiecznego poziomu. „Bezpieczny poziom dla jednej osoby może nie być bezpieczny dla innej” – mówi Gapstur.

„Nic nie jest absolutnie bezpieczne dla wszystkich” – mówi Klatsky. Dodaje jednak: „Myślę, że istnieje rozsądny poziom picia”. Rozsądny poziom musi być jednak dostosowany do danej osoby – mówi Klatsky.

A rozsądny nie oznacza „odkładania” dowolnej liczby drinków w tygodniu, którą uważa się za rozsądną, i wypijania ich wszystkich na raz – mówi Gapstur. Umiarkowane nie oznacza „oszczędzania, odkładania do banku” – mówi, odnosząc się do osób, które nie piją przez cały tydzień, a potem w weekendy wypijają kilka drinków za jednym zamachem. To jest picie w nadmiernych ilościach i uważa się je za niezdrowe.

Czy zatem lepiej jest pić codziennie po trochu, czy umiarkowanie kilka razy w tygodniu? Eksperci nie są do końca zgodni. Rogg, na przykład, radzi swoim pacjentom, aby nie pili więcej niż dwa lub trzy razy w tygodniu. Dla bezpieczeństwa sugeruje kieliszek wina lub innego alkoholu może dwa razy w tygodniu.

Klatsky twierdzi jednak, że dla wielu osób zdrowszym wzorcem jest picie niewielkich ilości alkoholu prawie codziennie.

Kiedy dowiadujesz się, że masz raka, czas przygotować się na kolejne kroki. Dowiedz się więcej o leczeniu, zasięganiu drugiej opinii i szukaniu wsparcia.

Kiedy dowiadujesz się, że masz raka, nadszedł czas, aby przygotować się na kolejne kroki.

Diagnoza raka może przynieść wiele zmian dla Ciebie i Twoich bliskich. Zacznij więc od zdobycia informacji i zadawania dobrych pytań. Pomoże Ci to podejmować mądre decyzje, dbać o siebie i zrozumieć, czego możesz się spodziewać.

Pierwsze kroki

U każdego choroba nowotworowa przebiega inaczej. Jest jednak kilka rzeczy, które większość ludzi powinna zrobić po zdiagnozowaniu u nich raka:

Omówić szczegóły. Porozmawiaj z lekarzem o tym, w jakim stadium jest rak i co, jeśli cokolwiek, mogło spowodować jego wystąpienie.

Staging to sposób, w jaki lekarze opisują, ile raka jest w twoim ciele i jak daleko się rozprzestrzenił. Pomaga to w podjęciu decyzji, czy konieczne są dalsze badania. Daje im to również pojęcie o leczeniu, jakiego będziesz potrzebował i jak możesz na nie zareagować. Poproś lekarza o wyjaśnienie, na jakim etapie jest Twój nowotwór i jak on na Ciebie wpływa.

Upewnij się, że wiesz, jak nazywa się Twój nowotwór, gdzie się znajduje, jak duży jest i czy się rozprzestrzenił. Zapytaj, czy jest to szybko czy wolno rosnący typ raka.

Zapytaj też lekarza o to, co mogło spowodować lub przyczynić się do powstania Twojego nowotworu. Lekarze nie są w stanie ustalić źródła wszystkich nowotworów. Jednak niektóre czynniki zwiększają ryzyko zachorowania na określone nowotwory. Należą do nich:

• Płeć

• Wiek

• Historia chorób nowotworowych w rodzinie

• Ekspozycja na słońce

• Fitness

• Dieta

• Palenie tytoniu i spożywanie alkoholu

Zapytaj lekarza, co możesz zrobić, aby ograniczyć czynniki ryzyka.

Jeśli to możliwe, zabierz ze sobą na rozmowę przyjaciela lub członka rodziny. Będziesz musiał przyswoić wiele informacji, co może być trudne, gdy jesteś zestresowany. Osoby te mogą pomóc w zapamiętaniu i przetworzeniu tego, co mówi lekarz.

Poświęć czas na radzenie sobie z problemami. Po diagnozie raka możesz czuć się przestraszony, zły, smutny lub zszokowany. Możesz potrzebować trochę czasu na oswojenie się z tymi emocjami.

Jeśli potrzebujesz pomocy, aby poradzić sobie z tymi uczuciami, spróbuj:

• Poradnictwo i grupy wsparcia. W jednej z takich grup możesz uzyskać poradę od specjalisty lub porozmawiać z innymi osobami chorymi na raka. Większość ośrodków onkologicznych i gabinetów lekarskich oferuje takie grupy. Zapytaj swojego lekarza, gdzie możesz dowiedzieć się więcej na ten temat.

• Wsparcie rodziny. W okresie przystosowawczym należy zwrócić się do rodziny i przyjaciół po wsparcie emocjonalne. Możesz także zwrócić się o pomoc duchową do przywódcy religijnego.

• Leki. W niektórych przypadkach lekarz może przepisać środki uspokajające, które pomogą ci się zrelaksować lub zasnąć w nieprzyjemnych chwilach. Zapytaj lekarza, czy jest to dla Ciebie dobre rozwiązanie.

• Dbałość o siebie. Każdego dnia poświęć trochę czasu na rzeczy, które sprawiają Ci przyjemność. Medytuj, gotuj, maluj, oglądaj filmy. Niektóre osoby chore na raka prowadzą dzienniki, w których wyrażają swoje uczucia. Jeśli czujesz się na siłach, ćwiczenia fizyczne mogą poprawić Twoje samopoczucie.

• Skup się na tym, co dobre. Nie zawsze jest to łatwe. Ale najlepiej jest zachować nadzieję podczas leczenia raka. Jeśli skoncentrujesz się na tym, co możesz kontrolować, a nie na tym, czego nie możesz, możesz poprawić jakość swojego życia.

Przyjrzyj się leczeniu

Lekarz porozmawia z pacjentem o tym, jakie metody leczenia są dla niego najlepsze. Przedstawi Ci zalety i wady każdej z nich i pozwoli Ci zadawać pytania.

Podejmując decyzje, pamiętaj, że metody leczenia raka zmieniają się i są ciągle udoskonalane. To, co było najlepsze dla kogoś w przeszłości, może nie być najlepszym wyborem dla Ciebie teraz.

Zapytaj swojego lekarza o skuteczność i skutki uboczne poszczególnych metod leczenia. Pomoże Ci to zdecydować, z którymi opcjami mógłbyś sobie poradzić. Ważąc swoje wybory, kieruj się tym, co jest dla Ciebie wygodne.

Przygotuj się na wydatki

Leczenie raka może być bardzo kosztowne. Jeśli twoje ubezpieczenie nie pokrywa wszystkich potrzebnych kosztów, mogą pojawić się nieoczekiwane wydatki. Być może będziesz musiał pokryć część lub całość opłat za takie rzeczy jak:

• Wizyty w biurach i klinikach

• Badania laboratoryjne i obrazowe

• Leki

• Odwyk

• Procedury

• Transport i zakwaterowanie (w przypadku konieczności odbycia podróży w celu leczenia)

Możesz także ponieść wydatki na rzeczy, które nie są bezpośrednio związane z leczeniem, takie jak

• Doradztwo

• Opieka nad dziećmi i osobami starszymi

• Pomoc w pracach domowych, takich jak sprzątanie lub gotowanie posiłków

• Pomoc w sprawach finansowych lub prawnych, w tym w napisaniu testamentu

Ważne jest, aby przed rozpoczęciem leczenia dowiedzieć się jak najwięcej o jego przebiegu. Nie należy zapominać, że dla każdego jest ono inne. Ponadto uzyskanie odpowiedzi na wszelkie pytania pomoże Ci zaplanować to, co Cię czeka.

Niektóre pytania, które warto zadać, to:

• Jak długo będę poddawany leczeniu?

• Ile może kosztować ten plan leczenia? Czy istnieją opcje, które mogą nie być tak kosztowne?

• Jaką część kosztów leczenia będę musiał pokryć sam?

• Czy muszę uzyskać zgodę firmy ubezpieczeniowej na jakąkolwiek część leczenia przed jego rozpoczęciem, w tym na usługi szpitalne?

Warto również poprosić o rozmowę z doradcą finansowym ds. onkologii lub pracownikiem socjalnym. Mogą oni pomóc w znalezieniu pomocy finansowej. Zespół medyczny może Cię z nimi skontaktować.

Pamiętaj także, aby dowiedzieć się wszystkiego o swojej polisie ubezpieczeniowej, w tym:

• Warunki

• Lekarze, szpitale i kliniki, które są w sieci

• Ile będą kosztować usługi świadczone poza siecią

Większość placówek opieki zdrowotnej posiada działy finansowe, które zajmują się kwestiami związanymi z ubezpieczeniem. Zapytaj członka swojego zespołu, czy ktoś może pomóc w zrozumieniu roszczeń i kodów.

Biorąc pod uwagę wszystko, co może się wydarzyć podczas leczenia, pomocne może być poproszenie członka rodziny lub bliskiego przyjaciela o pomoc w kontrolowaniu kosztów. Mogą oni również przychodzić na wizyty i zadawać pytania dotyczące kwestii finansowych.

Druga opinia

Być może zechcesz zasięgnąć opinii innego lekarza na temat rozpoznania raka. Może się tak zdarzyć, jeśli masz rzadki typ nowotworu lub jeśli twój lekarz nie specjalizuje się w leczeniu nowotworów. Inny punkt widzenia może również pomóc w podjęciu decyzji o sposobie leczenia.

Powiedz swojemu lekarzowi, że jesteś zainteresowany innymi opiniami i poproś o skierowanie. Poszukaj gabinetu lub ośrodka, który specjalizuje się w leczeniu nowotworów.

Jeśli dwóch lekarzy udzieli Ci podobnych informacji, prawdopodobnie nie musisz szukać trzeciej opinii. Najprawdopodobniej od tego momentu usłyszysz tę samą poradę.

Dowiedz się więcej o tym typie raka, w tym o sposobach jego wykrywania i leczenia.

Istnieją dwa typy. Jeden z nich nazywany jest rakiem języka, ponieważ dotyczy on części, która może wystawać. Drugi występuje u podstawy języka, w miejscu, gdzie łączy się on z gardłem. Ten typ, zwany rakiem ustno-gardłowym, jest często diagnozowany po tym, jak rak rozprzestrzeni się na węzły chłonne w szyi.

Rak języka jest mniej powszechny niż wiele innych typów. Najczęściej chorują na niego osoby starsze. U dzieci występuje rzadko.

Objawy

Jednym z pierwszych objawów raka języka jest nieusuwalny guzek lub bolesność z boku języka. Może on mieć różowo-czerwony kolor. Czasami po dotknięciu lub ugryzieniu guzka pojawia się krwawienie.

Mogą również wystąpić:

• Ból w obrębie języka lub w jego pobliżu

• Zmiany w głosie, np. chrypka

• Kłopoty z połykaniem

Jeśli na języku lub w jamie ustnej pojawi się owrzodzenie, które nie ustępuje po kilku tygodniach, należy skontaktować się z lekarzem.

Jeśli problem znajduje się u nasady języka, możesz nie zauważyć żadnych objawów. Objawy raka języka może wykryć dentysta podczas badania kontrolnego lub lekarz podczas zwykłego badania.

Przyczyny

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) może powodować raka u podstawy języka. HPV może również zakażać narządy płciowe i powodować raka szyjki macicy, raka prącia i raka odbytu. Jest to najczęstsza infekcja przenoszona drogą płciową. Istnieje wiele typów wirusa HPV. Te, które zwiększają prawdopodobieństwo zachorowania na raka, nazywane są HPV wysokiego ryzyka.

Inne czynniki, które mogą zwiększyć ryzyko zachorowania na raka języka, to:

• Używanie tytoniu

• Używanie alkoholu

• Wyszczerbione zęby

• Brak dbałości o zęby i dziąsła

Na to, czy zachorujesz na raka języka, mogą mieć wpływ także Twoje geny.

Diagnoza

Lekarz zbada jamę ustną i zada pytania dotyczące objawów. Może zalecić wykonanie zdjęcia rentgenowskiego lub tomografii komputerowej – kilka zdjęć rentgenowskich jest wykonywanych pod różnymi kątami i łączonych w celu uzyskania bardziej szczegółowego obrazu.

Lekarz może również pobrać próbkę tkanki z jamy ustnej do badania (biopsja).

Leczenie

Leczenie będzie zależało od lokalizacji guza i jego wielkości.

Chirurgia jest często najlepszym sposobem na usunięcie guza z widocznej części języka. Lekarz prawdopodobnie usunie także część zdrowej tkanki i pobliskich węzłów chłonnych, aby upewnić się, że cały nowotwór został usunięty.

Jeśli nowotwór znajduje się w tylnej części języka, może zostać zastosowana radioterapia (naświetlanie promieniami rentgenowskimi i innymi rodzajami promieniowania). Czasami najlepszym sposobem leczenia jest połączenie chemioterapii, czyli leków zwalczających raka, z radioterapią.

Później możesz potrzebować terapii, która pomoże Ci lepiej żuć, poruszać językiem, połykać i mówić.

Konieczne będą regularne badania kontrolne, aby upewnić się, że nowotwór nie powrócił.

Profilaktyka

Wiemy, że wiele przypadków raka podstawy języka jest wywoływanych przez wirusa HPV. Niektóre rzeczy, które mogą zmniejszyć prawdopodobieństwo zachorowania na ten typ nowotworu to:

• zaszczepić się przeciwko wirusowi HPV, w zależności od wieku. Porozmawiaj z lekarzem o dostępnych opcjach.

• Jeśli jesteś aktywny seksualnie, podczas każdego stosunku używaj prezerwatyw lateksowych.

• Nie używaj tytoniu w żadnej postaci.

• Unikaj częstego i intensywnego spożywania alkoholu.

• Dbaj o swoje zęby i dziąsła.

Kiedy masz raka, możesz codziennie robić wiele, aby czuć się lepiej i żyć jak najlepiej.

Kiedy masz raka, każdego dnia możesz zrobić wiele, aby nie tylko przetrwać chorobę, ale także poczuć się lepiej i żyć najlepiej, jak potrafisz. Niezależnie od tego, czy nadal jesteś w trakcie leczenia, czy już je zakończyłeś, poniżej znajdziesz wskazówki, jak o siebie zadbać.

Mądrze się odżywiaj

Wybierz dobrze zbilansowaną dietę. Zapewni Ci ona zarówno energię, jak i siłę. Powinna ona zawierać dużo:

• Owoce i warzywa

• Pełne ziarna

• Niskotłuszczowy nabiał

• Chudy drób i ryby

Ograniczaj:

• Żywności przetworzonej

• Czerwone mięso

• Desery

• Nabiał wysokotłuszczowy

Jeśli przechodzisz leczenie, możesz potrzebować dodatkowej porcji białka i kalorii. Jednak skutki uboczne, takie jak mdłości, problemy z przełykaniem lub zaparcia, mogą sprawić, że nie będziesz chciał jeść. Porozmawiaj z lekarzem lub dietetykiem o pomysłach na zmiany w diecie, które możesz wprowadzić, aby zapewnić sobie wystarczającą ilość zdrowego pożywienia.

Ćwiczenie

Jeśli to możliwe, codziennie bądź aktywny. W niektóre dni możesz nie mieć ochoty na ćwiczenia, ale ruch jest tak ważny dla zdrowia fizycznego i psychicznego. Ćwiczenia wzmacniają mięśnie i poprawiają równowagę. Może zmniejszyć ryzyko zmęczenia lub depresji, a nawet pomóc w dłuższym życiu.

Postaraj się codziennie spędzić 30 minut na ćwiczeniach aerobowych. Są to ćwiczenia, które pobudzają serce do pracy, takie jak spacer, pływanie lub praca w ogrodzie. Ćwicz przez dwa dni w tygodniu do dwóch dni treningów siłowych, podczas których budujesz mięśnie.

Zanim zaczniesz, porozmawiaj z lekarzem. Będzie on w stanie podpowiedzieć, jakie ćwiczenia będą dla Ciebie najlepsze. Po uzyskaniu wskazówek wybierz zajęcia, które sprawiają Ci przyjemność.

Utrzymuj zdrową wagę

Choroba nowotworowa może negatywnie wpłynąć na Twoją wagę. Podczas leczenia możesz tracić kilogramy, ponieważ nie chce ci się jeść lub z powodu nieprzyjemnych skutków ubocznych. Niektóre metody leczenia, np. w przypadku nowotworów związanych z hormonami, takich jak rak piersi i prostaty, mogą powodować przybieranie na wadze. Możesz również przybrać na wadze z powodu zmiany trybu życia.

Zapytaj swojego lekarza, jaka powinna być Twoja prawidłowa waga. Aby osiągnąć ten cel, stosuj kombinację zdrowego odżywiania, ćwiczeń fizycznych i zdrowych nawyków, np. nie spędzaj zbyt wiele czasu siedząc przed telewizorem. Zespół medyczny może mieć też inne pomysły, które pomogą w utrzymaniu odpowiedniej wagi.

Kontakt z przyjaciółmi i rodziną

Ważne jest, aby mieć system wsparcia, do którego można się zwrócić w razie potrzeby.

Nie bój się przyjmować pomocy, niezależnie od tego, czy chodzi o załatwianie spraw, pomoc w domu, podwożenie do lekarza czy przygotowywanie posiłków. Pomocne może być także przyprowadzanie kogoś na wizyty lekarskie, aby mieć pewność, że uzyska się wszystkie potrzebne informacje.

Ważne jest także, aby mieć osobę, z którą można porozmawiać o swoich uczuciach. Oprócz rodziny i przyjaciół warto poszukać grupy wsparcia. Rozmowa z ludźmi, którzy przechodzą przez to samo, co ty, może pomóc ci poczuć się mniej samotnym i bardziej poczuć się częścią społeczności. Lekarz może pomóc w znalezieniu grupy internetowej lub osobistej.

Rób rzeczy, które kochasz

Łatwo jest myśleć, że po zachorowaniu na raka wszystko się zmieniło. Ale teraz jest doskonały czas, aby zdecydować, co jest dla Ciebie naprawdę ważne. Rób wszystkie swoje ulubione rzeczy i spędzaj dni z ludźmi, których lubisz.

Postaraj się stworzyć nowy, normalny styl życia i rutynę, ale bądź otwarty na zmiany, gdy one nadejdą.

Rzuć palenie

Trzymaj się z dala od tytoniu. Jeśli palisz, przestań. I unikaj ludzi, którzy palą.

Rzucenie nałogu i trzymanie się z dala od biernego palenia sprawi, że będziesz zdrowszy i unikniesz zachorowania na inny rodzaj raka.

Nie poddawaj się, jeśli się potkniesz. Może minąć kilka prób, zanim rzucisz palenie na dobre. Większość ludzi potrzebuje pomocy w rzuceniu palenia, więc zwróć się do swojego lekarza po leki lub wskazówki, jak rzucić palenie.

Ogranicz alkohol

Picie alkoholu może zwiększyć ryzyko zachorowania na niektóre rodzaje nowotworów. Może także wchodzić w interakcje z niektórymi lekami podczas leczenia i zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia skutków ubocznych, takich jak owrzodzenia jamy ustnej. Alkohol może być także niezdrowym sposobem radzenia sobie ze stresem związanym z chorobą nowotworową.

Jeśli pijesz, ogranicz się do jednego napoju dziennie, jeśli jesteś kobietą. Jeśli jesteś mężczyzną, ogranicz się do dwóch dziennie.

Jeśli nie pijesz, nie zaczynaj.

Dotrzymuj umówionych spotkań

Bądź w stałym kontakcie z zespołem opieki zdrowotnej. Nie opuszczaj żadnych badań kontrolnych. Upewnij się, że wiesz, na jakie objawy powinieneś zwracać uwagę i jakich badań kontrolnych możesz potrzebować. Zadawaj wszelkie pytania dotyczące samopoczucia i oczekiwań.

Palenie tytoniu jest związane z 12 rodzajami nowotworów, w tym z rakiem płuc, jelita grubego, wątroby i żołądka. Dowiedz się, w jaki sposób powoduje ono nowotwory i jak bardzo rzucenie palenia może obniżyć ryzyko zachorowania na raka.

Palenie papierosów jest przyczyną około 3 na 10 zgonów z powodu raka w Stanach Zjednoczonych. Aż 90% osób, które umierają na raka płuc, używało tytoniu.

Jednak toksyny i substancje chemiczne zawarte w dymie papierosowym mogą prowadzić do rozwoju nowotworów niemal w każdym miejscu w organizmie. Należą do nich niektóre z najczęstszych typów nowotworów.

Nowotwory związane z paleniem

Istnieje ponad 100 rodzajów nowotworów. Chirurg Generalny USA uznał, że palenie tytoniu jest przyczyną następujących 12 rodzajów nowotworów:

• Płuco, tchawica i oskrzela

• Gardło (część gardła znajdująca się w tylnej części jamy ustnej)

• Przełyk (przewód łączący gardło z żołądkiem)

• Krtań (komora głosowa)

• Colorectal (okrężnica i odbytnica)

• Wątroba

• Żołądek

• Pęcherz moczowy

• Białaczka szpikowa (krew i szpik kostny)

• Trzustka

• Nerki i moczowody

• Szyjka macicy

Jak palenie prowadzi do raka

Dym tytoniowy zawiera ponad 7000 substancji chemicznych. Wiele z nich, takich jak arsen, radioaktywny polon 20 i rtęć, jest toksycznych. Lekarze znają co najmniej 70 substancji, zwanych czynnikami rakotwórczymi, które powodują raka u ludzi i zwierząt.

Rakiem można zarazić się także od bezdymnych wyrobów tytoniowych. Należą do nich tytoń do dippingu i tytoń do żucia. Bierne wdychanie dymu tytoniowego innych osób może powodować raka. Na przykład osoby postronne są do 30% bardziej narażone na zachorowanie na raka płuc niż osoby, które nie są narażone na bierne palenie.

Rak może wystąpić, gdy czynniki rakotwórcze uszkodzą DNA i spowodują nieprawidłowy wzrost i podział komórek. Nowotwór może następnie zaatakować zdrowe tkanki i rozprzestrzenić się po całym organizmie.

Toksyny pochodzące z palenia tytoniu osłabiają także odporność organizmu i utrudniają walkę z rakiem.

Nie ma bezpiecznego sposobu używania tytoniu. Nawet krótkotrwałe narażenie na palenie może zwiększyć ryzyko zachorowania na nowotwory.

Jak rzucenie palenia zmniejsza ryzyko zachorowania na raka?

Ryzyko zachorowania na raka wzrasta wraz z liczbą papierosów wypalanych każdego dnia i długością okresu palenia. Jest też odwrotnie. Im mniej palisz i im szybciej rzucisz palenie, tym mniejsze są szanse na zachorowanie na którykolwiek z 12 nowotworów związanych z paleniem.

Pięć lat po rzuceniu palenia prawdopodobieństwo zachorowania na raka jamy ustnej, gardła, przełyku i pęcherza moczowego spada o połowę. Prawdopodobieństwo zachorowania na raka szyjki macicy spadnie do poziomu osoby niepalącej.

Jeśli przez 20 lat nie będziesz palić, ryzyko zachorowania na raka jamy ustnej, gardła, skrzynki głosowej lub trzustki będzie mniej więcej takie samo, jak w przypadku osoby, która nigdy nie paliła.

Diagnoza nowotworowa może sprawić, że niektórzy ludzie zachowują się w nieoczekiwany sposób. Zrozum, co jest normalne, a co może nie być bezpieczne.

Jeśli u kogoś, kogo kochasz, zdiagnozowano raka, chcesz, aby robił wszystko, co w jego mocy, aby zachować zdrowie i bezpieczeństwo. Dlatego może to być dla Ciebie dezorientujące lub denerwujące, jeśli robi rzeczy, które wydają się ryzykowne. Eksperci twierdzą jednak, że nieoczekiwane zachowania są normalną częścią tego, w jaki sposób niektórzy ludzie radzą sobie z diagnozą.

Stawianie czoła chorobie zagrażającej życiu może zmienić twoją perspektywę, zarówno w perspektywie krótko-, jak i długoterminowej – mówi dr Jeremy Winell. Jest on dyrektorem ds. usług wspierających leczenie raka w Mount Sinai Beth Israel Cancer Center w Nowym Jorku. Należy się spodziewać pewnych zmian w zachowaniu i nastawieniu.

Badania wykazują, że osoby, które przeżyły chorobę nowotworową, częściej dokonują pozytywnych zmian zdrowotnych niż negatywnych. Jeśli jednak twój bliski robi coś, co cię niepokoi, postaraj się spojrzeć na jego zachowanie z odpowiedniej perspektywy – i naucz się, kiedy należy podjąć działania.

Ryzyko jednej osoby to lista rzeczy do zrobienia dla innej osoby

Prawdziwie ryzykowne zachowania – jak seks bez zabezpieczenia czy jazda z prędkością 90 mil na godzinę – są rzadką reakcją na raka.

Przez 30 lat praktyki nie przypominam sobie sytuacji, w której pacjent zrobił coś niebezpiecznego w odpowiedzi na diagnozę” – mówi dr Stewart Fleishman. Jest on psychiatrą, specjalistą w dziedzinie opieki paliatywnej i autorem książki „Learn to Live Through Cancer”.

Eksperci twierdzą, że częściej diagnoza raka przypomina ludziom, jak krótkie jest życie. Mogą oni odczuwać potrzebę zrobienia rzeczy, które zawsze chcieli zrobić, ale odkładali je na później, na przykład jazdy samochodem wyścigowym lub skoku ze spadochronem. Wielu chorych decyduje się na zmianę zawodu, a niektórzy nawet kończą związki ze swoimi bliskimi.

Czy należy się martwić? Winell twierdzi, że w większości przypadków nie ma takiej potrzeby.

Bliscy mogą się niepokoić i mieć wrażenie, że pacjenci zmieniają osobowość, podczas gdy w rzeczywistości robią coś normalnego i niekoniecznie niezdrowego – mówi.

Zachowania uzależniające są trudne do pokonania

Niektórzy ludzie uciekają się do niezdrowych sposobów radzenia sobie z diagnozą, zwłaszcza jeśli w ten sposób radzą sobie z lękiem. Rak może być przecież niezwykle stresujący.

Dlatego też może być trudno zrezygnować z tak zwanych ryzykownych zachowań, które ludzie stosują, aby poradzić sobie ze stresem, takich jak palenie papierosów, picie zbyt dużej ilości alkoholu, zażywanie narkotyków, a nawet objadanie się w trakcie leczenia – mówi dr Diane Robinson. Jest ona neuropsychologiem i dyrektorem społeczności wsparcia chorych na raka w Centrum Onkologicznym Uniwersytetu Florydy (University of Florida Health Cancer Center-Orlando Health).

Jeśli dana osoba jest zestresowana, jej zmagania z nadużywaniem substancji mogą się jeszcze pogorszyć. Być może właśnie dlatego, jak wynika z najnowszych badań American Cancer Society, około 1 na 10 osób, które przeżyły chorobę nowotworową, nadal pali.

Jeśli nigdy nie byłeś palaczem, może wydawać się szokujące, że ktoś nie zrobiłby wszystkiego, co w jego mocy, aby zmniejszyć ryzyko ponownego zachorowania na raka – mówi autor badania, dr Lee Westmaas. Jest on dyrektorem ds. badań nad ograniczaniem użycia tytoniu w American Cancer Society. Nikotyna jest jednak niezwykle uzależniająca i zmienia chemię mózgu w sposób, który może utrudnić rzucenie palenia.

Wiele osób żyjących z rakiem znajduje jednak zdrowe sposoby na złagodzenie stresu. Jeśli Twój bliski jeszcze tego nie zrobił, delikatnie zachęć go do rozmowy z lekarzem. Palacze mogą uzyskać bezpłatną pomoc związaną z chorobą nowotworową na stronie SmokeFree.gov i pod numerem 800 Quit-Now.

Bądź wsparciem

Jeśli twoja ukochana osoba robi rzeczy, które zagrażają jej życiu lub życiu innych osób, może to oznaczać, że jest w depresji i czuje się beznadziejnie.

Jeśli postrzega raka jako wyrok śmierci, może być skłonna do robienia rzeczy, które nie są dla niej dobre – mówi Winell.

Zachęć ją do szukania pomocy u lekarza, który zna jej diagnozę i plan leczenia.

Większość ośrodków onkologicznych w całym kraju prowadzi grupy wsparcia i inne bezpłatne programy, które mogą pomóc chorym na raka w radzeniu sobie z problemami emocjonalnymi – mówi Winell. (American Cancer Society również posiada więcej zasobów).

Często najlepszym sposobem, aby pomóc osobie chorej na raka, jest po prostu słuchanie.

Kiedy masz raka, możesz mieć wrażenie, że każdy ma swoje zdanie – mówi Winell.

Poświęć trochę czasu, aby usłyszeć, co motywuje twojego bliskiego do podejmowania ryzykownych działań. Co ważniejsze, jak mówi Winell, pokazuje to, że jesteś przy nim – a tego rodzaju wsparcie społeczne może zwiększyć szanse na dokonanie zdrowych wyborów.

Jeśli Twój rak jamy ustnej powróci lub nastąpi jego nawrót, Twój lekarz może rozważyć następujące metody leczenia.

Kiedy zakończysz leczenie raka jamy ustnej, prawdopodobnie będziesz chciał porozmawiać z lekarzem o możliwości jego nawrotu. Twój zespół medyczny zrobi wszystko, co możliwe, aby upewnić się, że nie dojdzie do nawrotu choroby.

Rak może jednak powrócić, jeśli po leczeniu w organizmie pozostanie kilka ukrytych komórek nowotworowych. Z czasem mogą one urosnąć do rozmiarów guza.

Dlatego na wszelki wypadek warto wiedzieć, na co zwracać uwagę, co może pomóc w zapobieganiu nawrotom i kiedy należy skontaktować się z lekarzem.

Na co zwracać uwagę

Rak jamy ustnej może powrócić w następujących miejscach:

• W miejscu, gdzie po raz pierwszy wystąpił. Lekarze nazywają to nawrotem miejscowym.

• W tym samym ogólnym obszarze co poprzednio, np. w pobliskich węzłach chłonnych. Jest to nawrót regionalny.

• W innych częściach ciała, np. w kościach lub płucach. Jest to nawrót odległy.

Objawy nawrotu zależą od miejsca, w którym do niego dochodzi. Należy dowiedzieć się, jak zazwyczaj wyglądają i jak się czują usta, twarz i szyja. Pomoże to od razu zauważyć zmiany. Jeśli zauważysz jakiekolwiek zmiany, zgłoś się do lekarza. Do typowych objawów należą:

• Nowy guzek lub narośl w jamie ustnej, na twarzy lub szyi

• Zmiany w głosie

• Problemy z połykaniem

• Nie gojące się rany w jamie ustnej

• Ból ucha lub szczęki

• Ciągłe zmęczenie

• Niewyjaśniona utrata wagi

• Duszność

• Ból lub złamanie kości

Co może temu zapobiec?

Nie ma pewnego sposobu, aby zapobiec nawrotom raka jamy ustnej po leczeniu, ale są rzeczy, które możesz zrobić, aby zmniejszyć prawdopodobieństwo ich wystąpienia.

Rzuć tytoń. Jeśli palisz lub używasz tytoniu w jakiejkolwiek innej formie, najważniejszą rzeczą, jaką możesz zrobić, jest rzucenie palenia. Jeśli potrzebujesz pomocy w rzuceniu palenia, porozmawiaj z lekarzem.

Ograniczenie lub zaprzestanie picia alkoholu, aby zmniejszyć ryzyko zachorowania.

Dbaj o zdrowie. Jedzenie zdrowej żywności, utrzymywanie prawidłowej wagi ciała i uprawianie ćwiczeń fizycznych może pomóc w osiągnięciu silniejszego organizmu i lepszego samopoczucia. Badania naukowe nie wykazały, że te czynniki mogą zapobiegać nawrotom raka jamy ustnej, ale przynoszą wiele innych korzyści.

Regularnie odwiedzaj swojego lekarza onkologa i dentystę. Wizyty te są ważnym elementem obserwacji oznak nawrotu raka.

Diagnoza

Z lekarzem onkologiem będziesz się spotykać jeszcze przez wiele lat po zakończeniu leczenia. Podczas tych wizyt będziesz sprawdzany pod kątem długotrwałych skutków ubocznych, nowych problemów i nawrotów nowotworu. Wykonywane będą badania krwi i prześwietlenia w poszukiwaniu oznak nawrotu nowotworu. Będą to badania podobne do tych, które wykonano u Ciebie, gdy po raz pierwszy zdiagnozowano u Ciebie raka jamy ustnej, takie jak tomografia komputerowa i zdjęcia rentgenowskie.

Jeśli lekarz stwierdzi zmianę, która może świadczyć o raku, zostanie wykonana biopsja. Oznacza to, że lekarz pobierze komórki z danego obszaru do badania w laboratorium. Jest to jedyny sposób, aby upewnić się, że rak powrócił.

Leczenie

Lekarz porozmawia z Tobą o możliwościach leczenia oraz o tym, czy celem jest wyleczenie nowotworu, czy jego kontrola. Informacje te mogą pomóc w podjęciu decyzji o leczeniu, które będzie dla Ciebie najlepsze.

Leczenie zależy od takich czynników, jak:

• Gdzie znajduje się nowotwór

• Wielkość guza

• Rodzaj leczenia, które stosowałeś wcześniej

• Twój ogólny stan zdrowia

• Twoje wybory

Możesz zapytać swojego lekarza, czy istnieje badanie kliniczne, które byłoby dla Ciebie odpowiednie. Badania kliniczne są sposobem, w jaki naukowcy testują nowe metody leczenia. Lekarz może zalecić udział w takim badaniu jako sposób leczenia nawracającego raka jamy ustnej, zwłaszcza jeśli doszło do rozprzestrzenienia się choroby na inne części ciała.

Leczenie nawrotu miejscowego

Nowotwór znajduje się w tym samym miejscu, w którym rozpoczął się za pierwszym razem.

Jeśli byłeś już poddany radioterapii, możesz zostać poddany operacji usunięcia nowego guza.

Prawdopodobnie nie zostaniesz poddany radioterapii zewnętrznej, ponieważ lekarze rzadko stosują ją w leczeniu tego samego miejsca. Ale może być możliwe napromieniowanie wewnętrzne (zwane brachyterapią). Polega to na wprowadzeniu do guza niewielkich nasion lub granulek promieniowania, które zabijają komórki nowotworowe.

Jeśli miałeś już operację, możesz skorzystać z następujących opcji:

• Więcej operacji

• Radioterapia

• Chemioterapia

• Terapia celowana (leki, które atakują określone części komórek nowotworowych, aby powstrzymać ich wzrost i rozprzestrzenianie się)

• Połączenie powyższych metod leczenia

Leczenie nawrotów regionalnych

Rak znajduje się w węzłach chłonnych w pobliżu miejsca, w którym rozpoczął się za pierwszym razem.

W takim przypadku zostaniesz poddany operacji usunięcia węzłów chłonnych szyi. Po operacji może zostać zastosowane naświetlanie.

Jeśli operacja nie wchodzi w grę, można zastosować radioterapię, chemioterapię lub terapię celowaną.

Leczenie odległych nawrotów

Rak jamy ustnej pojawił się ponownie w innych częściach ciała.

Jeśli rak powróci w innej części ciała, np. w płucach, lekarze zalecają chemioterapię lub terapię celowaną. Trudno jest wyleczyć raka jamy ustnej, który się rozprzestrzenił. Leczenie może jednak pomóc w zmniejszeniu guza i spowolnieniu jego wzrostu.

Opieka paliatywna jest równie ważna dla każdego chorego na raka. Obejmuje ona opiekę nad bólem, problemami z jedzeniem i trudnymi emocjami, z jakimi możesz mieć do czynienia, a także nad chorobą. Nie zawsze jest ona tożsama z opieką hospicyjną i powinna być dostępna w momencie rozpoczęcia leczenia raka.

Dowiedz się, w jaki sposób tytoń, radon, azbest i inne czynniki mogą powodować raka, a także co możesz zrobić, aby zmniejszyć swoje ryzyko.

Prawdopodobnie słyszałeś słowo „czynnik rakotwórczy” pojawiające się w wiadomościach i zastanawiałeś się, co ono oznacza dla Twojego codziennego życia. Czynnik rakotwórczy to coś, co może wywołać u Ciebie raka. Może to być substancja znajdująca się w powietrzu, produkt, którego używasz, lub substancja chemiczna zawarta w żywności i napojach.

To, że miałeś kontakt z czynnikiem rakotwórczym, nie oznacza, że zachorujesz na raka. Szansa na zachorowanie zależy od wielu czynników. Między innymi od tego, w jakim stopniu byłeś narażony na działanie danego czynnika. Istotną rolę odgrywają także Twoje geny.

Naukowcy stosują różne metody, aby stwierdzić, czy daną substancję należy uznać za rakotwórczą. Duże dawki danej substancji można podawać zwierzętom laboratoryjnym, aby sprawdzić, czy zachorują na raka. Naukowcy badają również wyniki wielu badań.

Tytoń

Nie ma znaczenia, czy jesteś palaczem, czy wdychasz czyjś dym. Wiadomo, że co najmniej 70 substancji chemicznych zawartych w tytoniu powoduje raka poprzez uszkadzanie DNA.

Tytoń bezdymny może wydawać się bezpieczniejszy, ale on także może prowadzić do raka. Nawet lekkie palenie zwiększa ryzyko zachorowania, dlatego porozmawiaj z lekarzem o sposobach rzucenia palenia.

Radon

Gaz ten występuje w niewielkich ilościach w przyrodzie, gdzie jest nieszkodliwy. Jeśli jednak nagromadzi się w pomieszczeniach i użytkownik będzie go wdychał, radon zniszczy wyściółkę płuc.

Jest to najważniejsza przyczyna raka płuc u osób niepalących. Radonu nie widać ani nie czuć jego zapachu, ale specjalny test może sprawdzić jego poziom w Twoim domu. W niektórych stanowych biurach ds. radonu można bezpłatnie otrzymać takie zestawy.

Azbest

Twarde, drobne włókna azbestu pomagają wzmocnić takie produkty jak gonty dachowe, płyty sufitowe i części samochodowe. Jeśli jednak włókna te uwolnią się i zostaną wdychane, mogą utknąć w płucach.

Badania przeprowadzone na ludziach i zwierzętach wykazały, że azbest jest czynnikiem rakotwórczym. Jeśli masz z nim kontakt w pracy, noś sprzęt ochronny. Jeśli azbest znajduje się w Twoim domu i musi zostać usunięty, zatrudnij specjalistę.

Chrupiące, brązowe jedzenie

Gdy niektóre warzywa, np. ziemniaki, są podgrzewane w wysokiej temperaturze, mogą wydzielać substancję chemiczną zwaną akrylamidem. Badania wykazały, że szczury, które przyjmowały akrylamid w wodzie pitnej, zachorowały na raka, więc naukowcy uważają, że ludzie również mogą zachorować.

Możesz zmniejszyć ilość spożywanych pokarmów, piekąc, prażąc, smażąc i opiekając je do momentu, aż nabiorą koloru opalenizny, a nie złotego lub głębokiego brązu. Akrylamid znajduje się również w wielu produktach, które kupujesz, a także w dymie tytoniowym.

Formaldehyd

Ta substancja chemiczna jest stosowana w wielu produktach gospodarstwa domowego, od sklejki po niektóre tkaniny. Badania przeprowadzone na szczurach laboratoryjnych i ludziach, którzy w swojej pracy przebywają w pobliżu formaldehydu, wykazały, że może on powodować raka.

Przed zakupem jakichkolwiek produktów drewnianych lub mebli do domu dowiedz się, czy zawierają one formaldehyd. Codziennie wietrz dom i utrzymuj niski poziom wilgotności powietrza za pomocą klimatyzatora lub osuszacza.

Promienie ultrafioletowe

Badania wykazują, że promienie ultrafioletowe (UV), zarówno te pochodzące ze słońca, jak i z solarium, są wchłaniane przez skórę i uszkadzają znajdujące się w niej komórki. Większość przypadków raka skóry jest spowodowana działaniem promieni UV.

Zanieczyszczenia i zmiany klimatyczne sprawiają, że promienie te są jeszcze silniejsze. Aby zachować bezpieczeństwo, należy chronić skórę kremem z filtrem, nosić kapelusz i okulary przeciwsłoneczne oraz unikać salonów opalania.

Alkohol

Im więcej alkoholu pijesz, tym większe prawdopodobieństwo zachorowania na niektóre rodzaje nowotworów, takie jak:

• Głowa i szyja

• Przełyk

• Piersi

• Wątroba

• Kolorektalna

Jedną z przyczyn tego stanu rzeczy mogą być rakotwórcze substancje chemiczne wytwarzane podczas produkcji piwa, wina i mocnych trunków. Eksperci sugerują, by kobiety piły nie więcej niż jednego drinka dziennie, a mężczyźni nie więcej niż dwa.

Mięso przetworzone

Bekon, salami, pepperoni, kiełbasa – każde mięso, które zostało zakonserwowane lub przyprawione, może zwiększyć ryzyko zachorowania na raka jelita grubego. Eksperci doszli do tego wniosku po przeanalizowaniu ponad 800 badań.

Zjedzenie hot doga od czasu do czasu jest w porządku, ale ogranicz ilość przetworzonego mięsa tak bardzo, jak tylko możesz. Staraj się ograniczać żywność soloną, fermentowaną, peklowaną lub wędzoną.

Spaliny z silnika

Ciężarówki, autobusy, pociągi, a nawet niektóre samochody osobowe są napędzane olejem napędowym. Uważa się, że gaz i sadza zawarte w spalinach silników Diesla powodują raka płuc i inne rodzaje nowotworów.

Jeśli to możliwe, unikaj jazdy na biegu jałowym lub przebywania w pobliżu pojazdów z silnikami Diesla. Jeśli jest to częścią Twojej pracy, przestrzegaj zasad bezpieczeństwa w miejscu pracy, aby chronić swoje zdrowie.

Zanieczyszczenia

Zanieczyszczone powietrze na zewnątrz zawiera nie tylko spaliny, ale także kurz oraz ślady metali i rozpuszczalników, które mogą prowadzić do raka. Eksperci wiedzą to na podstawie danych zebranych od ponad 1,2 miliona osób w USA.

Nie da się uniknąć zanieczyszczeń, ale można zrobić wszystko, aby się do nich nie przyczyniać, chodząc pieszo lub jeżdżąc na rowerze zamiast samochodem. Stosuj się do lokalnych ostrzeżeń dotyczących zdrowia publicznego i zostań w domu w dni, kiedy jakość powietrza jest zła.