Lekarz mówi ci.

Co to jest kolposkopia i dlaczego jest mi potrzebna?

Kolposkopię wykonuje się zazwyczaj w przypadku nieprawidłowych wyników badania cytologicznego, aby lekarz mógł dokładniej zdiagnozować ewentualne problemy.

Dlaczego jest to potrzebne?

Jeśli lekarz ma powody przypuszczać, że coś z twoją szyjką macicy jest nie w porządku, może zalecić wykonanie kolposkopii. Niektóre z tych powodów mogą obejmować:

• Wyniki badań cytologicznych były nieprawidłowe.

• Twoja szyjka macicy wygląda nieprawidłowo podczas badania miednicy.

• Badania wykazują, że jesteś nosicielką wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV).

• Występują niewyjaśnione krwawienia lub inne problemy.

Lekarz może przeprowadzić kolposkopię w celu zdiagnozowania raka szyjki macicy, brodawek płciowych, raka pochwy i raka sromu. Gdy lekarz otrzyma wyniki kolposkopii, będzie wiedział, czy konieczne jest wykonanie dalszych badań.

Jak się to robi?

Lekarz położy Cię na stole do badań i użyje wziernika, aby otworzyć Twoją pochwę. Następnie zwilży wacik roztworem octu i przetrze nim szyjkę macicy i pochwę. Może to trochę piec, ale pomoże dostrzec wszystkie komórki, które nie wyglądają normalnie.

Następnie, za pomocą kolposkopu, lekarz zbada szyjkę macicy i srom.

Jak się przygotować?

Nie wkładaj niczego do pochwy – np. kremów. Utrudni to lekarzowi obejrzenie szyjki macicy. Przez kilka dni przed zabiegiem nie używaj tamponów ani nie uprawiaj stosunków płciowych.

Zadzwoń do lekarza, aby zmienić termin badania, jeśli w dniu wizyty wystąpi obfity okres. Należy również poinformować lekarza o przyjmowaniu leków rozrzedzających krew. Mogą one powodować obfite krwawienie podczas zabiegu, zwłaszcza jeśli wykonywana jest biopsja, czyli pobranie małego fragmentu tkanki do badań.

Na koniec poinformuj swojego lekarza, jeśli jesteś w ciąży. Nadal możesz poddać się kolposkopii, ale lekarz prawdopodobnie zrezygnuje z wykonania biopsji.

Czy muszę wykonać biopsję szyjki macicy?

Tylko wtedy, gdy podczas kolposkopii lekarz znajdzie coś, co nie wygląda normalnie. Jeśli lekarz znajdzie kilka obszarów, które nie wyglądają prawidłowo, wykona biopsję również tych obszarów.

Lekarz wykona biopsję zaraz po kolposkopii. Użyje on ostrego narzędzia do pobrania próbki tkanki z nieprawidłowego obszaru. Może to być nieprzyjemne – możesz odczuwać ucisk lub lekkie skurcze. Nie powinno to jednak boleć.

Co pokażą wyniki?

Próbki pobrane podczas biopsji zostaną przesłane do badań. Wyniki dadzą lekarzowi pojęcie o tym, jakie kroki powinien podjąć w następnej kolejności.

Jeśli podczas biopsji uda się usunąć wszystkie nieprawidłowe komórki, dalsze leczenie może nie być konieczne.

Lekarz może również zasugerować jedną z poniższych opcji usunięcia komórek i zapobieżenia rakowi szyjki macicy:

Biopsja stożkowa. Lekarz wycina z szyjki macicy fragment tkanki w kształcie stożka, aby usunąć wszelkie komórki przedrakowe. Nieprawidłowe komórki są zazwyczaj przedrakowe lub nowotworowe.

Krioterapia. Lekarz używa ciekłego gazu do zamrożenia nieprawidłowych komórek z szyjki macicy.

Elektrochirurgiczny zabieg wycięcia pętli (LEEP). Lekarz usuwa nieprawidłowe komórki za pomocą pętli z drutu, w którym płynie prąd elektryczny.

Jaki jest czas rekonwalescencji?

Zarówno w przypadku kolposkopii, jak i biopsji szyjki macicy, powinnaś być w stanie od razu wrócić do pracy lub szkoły. Nie wkładaj jednak niczego do pochwy – tamponów, kremów itp. — i nie podejmuj współżycia płciowego przez co najmniej 48 godzin po biopsji.

Jakie są zagrożenia?

Kolposkopia jest rutynowym zabiegiem, a powikłania występują rzadko, choć możesz być po niej obolała.

Po zabiegu lekarz może nałożyć na szyjkę macicy opatrunek z płynem, aby zatrzymać krwawienie. Jeśli tak się stanie, może pojawić się brązowa lub czarna wydzielina z pochwy. Może ona nawet wyglądać jak fusy z kawy. Nie martw się, powinno to ustąpić w ciągu kilku dni.

Należy jednak natychmiast skontaktować się z lekarzem, jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy infekcji, takie jak:

• Gorączka 100,4 F lub wyższa

• Obfite, żółte, cuchnące upławy z pochwy

• Silny ból w podbrzuszu, którego nie uśmierzają dostępne bez recepty środki przeciwbólowe

• Krwawienie z pochwy trwające dłużej niż 7 dni

Zawsze istnieje ryzyko, że wyniki badań będą nieprawidłowe. Jest to rzadkie, ale zdarza się. Istnieje też możliwość, że nieprawidłowe komórki mogą powrócić, nawet po usunięciu ich przez lekarza. Dlatego tak ważne jest regularne wykonywanie wymazów i badań kontrolnych.

Poniżej znajdują się materiały dla kobiet zainteresowanych udziałem w badaniach klinicznych dotyczących raka szyjki macicy.

Niektóre pacjentki z rakiem szyjki macicy niechętnie biorą udział w badaniach klinicznych z obawy, że nie otrzymają żadnego leczenia raka szyjki macicy. Nie jest to prawdą. Pacjentki z rakiem szyjki macicy, które biorą udział w badaniach klinicznych, mogą otrzymać najskuteczniejszą obecnie dostępną terapię na raka szyjki macicy – lub mogą otrzymać terapie na raka szyjki macicy, które są oceniane pod kątem przyszłego zastosowania. Te metody leczenia raka szyjki macicy mogą być jeszcze skuteczniejsze niż obecnie dostępne metody leczenia raka szyjki macicy, mogą też okazać się nieskuteczne lub zbyt toksyczne.

Poniższe strony internetowe oferują informacje i usługi, które pomogą Ci znaleźć badania kliniczne nad rakiem szyjki macicy, które mogą być dla Ciebie odpowiednie.

Strona ta, stworzona przez organizację non-profit Coalition of Cancer Cooperative Groups, jest bezstronnym serwisem służącym do kojarzenia i nawigacji w zakresie badań klinicznych nad nowotworami, umożliwiającym pacjentom wyszukiwanie badań na podstawie choroby i lokalizacji.

Strona zawiera listę ponad 8000 badań klinicznych dotyczących nowotworów i wyjaśnia, co zrobić, gdy znajdziesz takie, które wydaje ci się odpowiednie dla ciebie.

Strona ta oferuje aktualne informacje na temat badań klinicznych dotyczących nowotworów, finansowanych ze środków federalnych i prywatnych.

Strona zawiera listę badań klinicznych sponsorowanych przez przemysł, które aktywnie rekrutują pacjentów.

Twój stopień zaawansowania ujawnia, jak bardzo rak się rozprzestrzenił i jakie metody leczenia mogą być najskuteczniejsze. Dowiedz się, jakie są różnice między poszczególnymi etapami.

Jeśli zdiagnozowano u ciebie raka macicy, lekarz może powiedzieć ci, w jakim jest on stadium. Jest to sposób na określenie stopnia zaawansowania raka i rodzaju leczenia, które przyniesie najlepsze efekty.

Zanim lekarz określi stopień zaawansowania, przeprowadzi badania, takie jak biopsja i badanie ultrasonograficzne, aby ustalić, jaki typ raka macicy u Ciebie występuje. Macica, zwana również macicą, jest narządem w kształcie gruszki, w którym rozwijają się dzieci.

Istnieją dwa rodzaje raka macicy. Rak endometrium, najczęstsza postać, rozpoczyna się w wewnętrznej wyściółce macicy. Mięsak macicy to rzadki typ, który rozpoczyna się w mięśniach macicy lub otaczającej je tkance.

Określ swój stopień zaawansowania

Lekarze stosują dwa sposoby określania stopnia zaawansowania raka macicy. Jedna z nich to metoda stworzona przez Międzynarodową Federację Ginekologii i Położnictwa (FIGO). Raka (American Joint Committee of Cancer TNM staging system). Obie metody są niemal identyczne.

Oba systemy opierają się na trzech kategoriach: guz, węzły chłonne i przerzuty (rozprzestrzenianie się nowotworu). W systemie klasyfikacji TNM kategoriom tym przypisuje się litery:

Tumor (T). Jak duży jest główny guz i czy rozprzestrzenił się na pobliskie narządy?

Węzły chłonne (N). Czy choroba przeniosła się do pobliskich węzłów chłonnych? Są to małe gruczoły w kształcie fasoli znajdujące się w całym ciele, które stanowią część układu odpornościowego – obrony organizmu przed zarazkami.

Przerzuty (M). Czy nowotwór rozprzestrzenił się do odległych węzłów chłonnych lub innych narządów? Nazywa się to przerzutami.

W klasyfikacji TMN lekarze przypisują także liczby po literach T, M, N, które określają stopień zaawansowania nowotworu.

Gdy lekarz opracuje klasyfikację TMN, określi także szerszy zestaw stopni zaawansowania, w którym używa się cyfr rzymskich. Istnieją cztery stopnie zaawansowania raka endometrium: I, II, III i IV.

Niższe liczby oznaczają, że nowotwór nie rozprzestrzenił się tak bardzo. Jeśli masz stadium IV, komórki nowotworowe rozprzestrzeniły się na dalsze części ciała.

Etap I

Na tym etapie rak nie rozprzestrzenił się jeszcze poza macicę. Może on również zaatakować gruczoły szyjki macicy – wąskiego przejścia w dolnej części macicy – ale nie tkanki. W tym stadium znajdują się:

• Etap 1A: Oznacza to, że rak znajduje się w wewnętrznej wyściółce macicy, zwanej endometrium. Mniej niż w połowie może się on rozprzestrzeniać do mięśnia macicy.

• Etap 1B: Nowotwór znajduje się w endometrium i rozprzestrzenia się na ponad połowę długości mięśnia sercowego.

Objawy. Najczęstszym objawem jest nietypowe krwawienie, takie jak plamienie lub krwawienie pomiędzy miesiączkami. Z pochwy mogą także wypływać wodniste lub krwiste upławy. Jeśli przeszłaś menopauzę, objawem może być każde krwawienie z pochwy. Średni wiek kobiet, u których zdiagnozowano raka macicy, to 62 lata, więc jest on nietypowy u kobiet, które nadal miesiączkują.

Leczenie. Standardowym sposobem leczenia jest operacja zwana histerektomią całkowitą, polegająca na usunięciu macicy i szyjki macicy, a także jajowodów i jajników.

Chirurg może również przeprowadzić płukanie miednicy. Polega to na płukaniu jamy brzusznej roztworem słonej wody. Następnie sprawdza się, czy nie ma w nim komórek rakowych.

W przypadku niektórych kobiet operacja może być wystarczająca. Ale jeśli masz większe guzy lub szybko rozprzestrzeniający się nowotwór, możesz potrzebować więcej leczenia. Drobne komórki rakowe mogły się rozprzestrzenić poza macicę. Aby uniknąć nawrotu nowotworu, możesz potrzebować zabiegów takich jak radioterapia, chemioterapia lub brachyterapia dopochwowa, która dostarcza materiał radioaktywny do komórek nowotworowych.

Jeśli masz raka endometrium w stadium 1A, a nadal chcesz mieć dzieci, być może będziesz mogła zastosować terapię progestynową. Hormony te mogą pomóc w zmniejszeniu się lub ustąpieniu raka na pewien czas, dzięki czemu będziesz mogła zajść w ciążę. Ta opcja może być niebezpieczna, jeśli nie będziesz uważnie obserwowana. Istnieje ryzyko, że hormony nie zadziałają i nowotwór się rozprzestrzeni.

Etap II

W tym stadium rak rozprzestrzenił się z macicy do tkanki szyjki macicy, ale nie urósł jeszcze poza macicę.

Objawy. Podobnie jak w stadium I, najczęstszymi objawami są nietypowe krwawienia, plamienia lub upławy.

Leczenie. W większości przypadków pacjentka zostanie poddana operacji zwanej histerektomią radykalną w celu usunięcia macicy, tkanek znajdujących się obok niej oraz górnej części pochwy. Chirurg może również usunąć jajowody i jajniki. Może być również konieczna radioterapia lub brachyterapia przezpochwowa.

Etap III

Rak rozprzestrzenił się na jajniki, jajowody, pochwę lub węzły chłonne. Nie dotknął on jednak pęcherza moczowego ani wewnętrznej wyściółki odbytnicy.

• Stadium IIIA: Rak znajduje się w zewnętrznej warstwie macicy, jajowodów i jajników.

• Stadium IIIB: Nowotwór rozprzestrzenił się na tkanki wokół macicy lub pochwy.

• Etap IIIC1: Nowotwór rozprzestrzenił się poza macicę i do węzłów chłonnych miednicy.

• Stadium IIIC2: Komórki nowotworowe znajdują się wewnątrz trzonu macicy oraz w węzłach chłonnych wokół aorty.

Objawy. Oprócz nietypowego krwawienia z pochwy lub upławów, możesz odczuwać ból miednicy lub brzucha. Inne objawy to wzdęcia, ból podczas stosunku, szybkie uczucie pełności podczas jedzenia oraz zmiany w nawykach jelitowych lub pęcherzowych. Możesz również stracić na wadze lub poczuć guz w brzuchu.

Leczenie. Jeśli twój lekarz uzna, że raka można usunąć za pomocą operacji, chirurg może wykonać całkowitą lub radykalną histerektomię i usunąć jajowody oraz jajniki. Może również przeprowadzić płukanie miednicy. Następnie stosuje się chemioterapię lub radioterapię.

Jeśli chirurg uzna, że twój nowotwór jest zbyt rozległy, możesz zostać poddana radioterapii. Może to pomóc w zmniejszeniu guza na tyle, by można było przeprowadzić operację.

IV stadium

Rak znajduje się w pęcherzu moczowym, odbytnicy lub narządach odległych od macicy, takich jak płuca.

• Stadium IVA: Rak rozprzestrzenił się na pęcherz moczowy lub odbytnicę i ewentualnie pobliskie węzły chłonne.

• Etap IVB: Występuje w górnej części brzucha, w tłuszczu podtrzymującym dolną część brzucha (tzw. omentum) lub w narządach takich jak płuca, wątroba i kości. Może się rozprzestrzeniać do pachwinowych węzłów chłonnych.

Objawy. Są takie same jak w stadium III. Mogą również wystąpić objawy w miejscach, w których nowotwór się rozprzestrzenił, takie jak ból kości lub duszności.

Leczenie. W przypadku większości osób z rakiem endometrium w IV stadium, rak rozprzestrzenił się zbyt daleko, aby chirurg mógł go usunąć w całości, ale nadal możesz być poddana operacji podobnej do tej we wcześniejszych stadiach, a także naświetlaniu, aby zapobiec nadmiernemu krwawieniu.

Pomocna może być także terapia hormonalna, terapia celowana, chemioterapia i immunoterapia. Porozmawiaj ze swoim lekarzem o tym, czy dobrym pomysłem dla Ciebie jest wzięcie udziału w badaniach klinicznych, w których naukowcy badają nowe metody leczenia, które nie są jeszcze dostępne dla wszystkich.

Dowiedz się, jak wcześnie rozpoznać objawy raka szyjki macicy, kiedy choroba jest najłatwiejsza do leczenia. Dowiedz się też, jak lekarz diagnozuje ten nowotwór.

Jest to również jeden z najbardziej uleczalnych nowotworów u kobiet dzięki dostępnym badaniom przesiewowym i szczepieniom.

Regularne badania przesiewowe są najważniejszą rzeczą, jaką możesz zrobić, aby wykryć komórki przedrakowe, ale są też inne rzeczy, o których musisz wiedzieć, aby wcześnie zauważyć objawy.

Badania przesiewowe w kierunku raka szyjki macicy

Najważniejszym krokiem w kierunku wykrycia przedrakowych komórek szyjki macicy jest poddanie się badaniom przesiewowym. Badania mogą wykryć zmiany w komórkach szyjki macicy, zanim staną się one nowotworowe.

Testy Pap wyszukują w szyjce macicy nieprawidłowe komórki, które zaczynają przekształcać się w raka. Twój ginekolog wykona test Pap podczas rutynowego badania miednicy. Jest ono szybkie i bezbolesne.

Położysz się na stole do badania, a Twój lekarz użyje wziernika, aby utrzymać pochwę otwartą. Pozwoli mu to również zobaczyć Twoją szyjkę macicy. Następnie za pomocą małej szczoteczki lekarz pobierze wymaz komórek z szyjki macicy. Komórki te są wysyłane do laboratorium, gdzie są sprawdzane pod kątem oznak raka.

Większość kobiet w wieku od 21 do 65 lat musi wykonywać badanie przesiewowe w kierunku raka szyjki macicy za pomocą testu Pap co 3 lata.

Co pięć lat, począwszy od 30. roku życia, można wykonać test na obecność wirusa HPV – samodzielnie lub razem z testem Pap, tzw. test współistniejący. Wirus brodawczaka ludzkiego jest najczęstszą chorobą przenoszoną drogą płciową w Stanach Zjednoczonych, a typy wirusa wysokiego ryzyka są przyczyną prawie wszystkich nowotworów szyjki macicy. Jeśli wynik testu na obecność wirusa HPV jest pozytywny, nie oznacza to, że zachorujesz na raka szyjki macicy. Jeśli masz ponad 30 lat, lekarze zalecają wykonywanie obu testów co 3-5 lat.

?

Objawy raka szyjki macicy

Większość kobiet we wczesnym stadium raka szyjki macicy nie ma żadnych objawów. Dlatego tak ważne są badania przesiewowe Pap i HPV.

Objawy pojawiają się zazwyczaj dopiero wtedy, gdy rak rozprzestrzeni się na inne narządy i tkanki. Jeśli wystąpią objawy, możesz zauważyć:

• nieprawidłowe krwawienia (między miesiączkami, po stosunku płciowym lub po menopauzie)

• Obfitsze niż zwykle miesiączki

• Ból podczas stosunku

• Nietypowa wydzielina z pochwy, która może zawierać krew

Objawy te nie muszą oznaczać, że masz raka. Mogą je wywołać także inne choroby lub infekcje. Jeśli zauważysz u siebie którykolwiek z tych objawów, zgłoś się do ginekologa.

Jak rozpoznaje się raka szyjki macicy?

Jeśli wynik testu Pap jest nieprawidłowy i masz inne objawy raka szyjki macicy, ginekolog będzie chciał dowiedzieć się więcej o historii choroby i rodzinie pacjentki. Prawdopodobnie przeprowadzi on więcej testów, aby ustalić, czy masz komórki rakowe w szyjce macicy, a także sprawdzi węzły chłonne, aby sprawdzić, czy rak się rozprzestrzenił.

Niektóre z badań, które ginekolog może zastosować w celu wykrycia komórek nowotworowych, obejmują:

Kolposkopia. Podczas tego badania lekarz użyje instrumentu zwanego kolposkopem, który przypomina mikroskop, aby przyjrzeć się z bliska szyjce macicy. Położysz się na stole do badań, a lekarz użyje wziernika, aby utrzymać pochwę otwartą. Następnie należy posmarować szyjkę macicy roztworem kwasu octowego (podobnego do octu). Płyn ten może pomóc w dostrzeżeniu nieprawidłowych komórek. Może to trochę piec.

Biopsja szyjki macicy. Podczas kolposkopii lekarz może również pobrać niewielki fragment tkanki w celu sprawdzenia, czy nie ma raka. Jest to tak zwana biopsja kolposkopowa. Inne rodzaje biopsji obejmują:

• Kiretaż szyjki macicy polega na pobraniu próbki komórek z wnętrza szyjki macicy za pomocą cienkiego narzędzia zwanego łyżeczką.

• Procedura elektrochirurgicznego wycięcia pętli (LEEP) polega na usunięciu komórek za pomocą cienkiego drutu rozgrzanego prądem elektrycznym.

• Biopsja nakłuwająca wykorzystuje narzędzie zwane kleszczykami biopsyjnymi do usunięcia tkanki.

Biopsja stożkowa to inny, bardziej inwazyjny sposób pobrania próbki tkanki przez lekarza, dlatego zwykle wykonuje się ją w szpitalu. Może ona również służyć do leczenia niektórych wczesnych stadiów raka szyjki macicy. Lekarz usuwa z szyjki macicy fragment tkanki w kształcie stożka za pomocą urządzenia LEEP, skalpela lub lasera.

Komórki pobrane z szyjki macicy podczas każdego rodzaju biopsji zostaną wysłane do laboratorium i sprawdzone pod mikroskopem w poszukiwaniu oznak raka. Po tych zabiegach mogą wystąpić delikatne skurcze i krwawienie.

Co zrobić, jeśli to rak?

Jeśli biopsja wykaże, że masz raka szyjki macicy, następnym krokiem jest sprawdzenie, czy i gdzie doszło do rozprzestrzenienia się choroby. Lekarz może zlecić jedno lub kilka z poniższych badań:

Cystoskopia i proktoskopia. W obu tych badaniach wykorzystuje się oświetloną rurkę, aby sprawdzić, czy rak rozprzestrzenił się do pęcherza moczowego i odbytnicy.

Tomografia komputerowa. To potężne badanie rentgenowskie może pokazać lekarzowi, czy rak rozprzestrzenił się do węzłów chłonnych, wątroby, płuc lub innych części ciała.

REZONANS MAGNETYCZNY. Lekarz może zastosować rezonans magnetyczny w celu uzyskania bardzo szczegółowych obrazów wnętrza Pani/Pana ciała. Rezonans magnetyczny może wykryć raka, który rozprzestrzenił się do miednicy, mózgu lub rdzenia kręgowego.

Badanie rentgenowskie klatki piersiowej. Badanie rentgenowskie klatki piersiowej pozwoli sprawdzić, czy rak nie rozprzestrzenił się na płuca.

Pozytonowa tomografia emisyjna (PET). Lekarz może zlecić wykonanie badania PET, jeśli uważa, że rak się rozprzestrzenił, ale nie jest pewien, gdzie. W badaniu wykorzystuje się rodzaj radioaktywnego cukru, który pochłaniają komórki nowotworowe. Specjalna kamera może wykryć komórki, które wchłonęły cukier.

Co oznacza stadium zaawansowania?

Po otrzymaniu wyników wszystkich badań lekarz na ich podstawie określi, czy i jak daleko rozprzestrzenił się nowotwór, co wskaże, w jakim stadium się znajduje. Stopniowanie określa stopień zaawansowania nowotworu na podstawie tego, jak dużo jest go w organizmie i gdzie się rozprzestrzenił w momencie rozpoznania. Znajomość stopnia zaawansowania może pomóc zespołowi medycznemu w zaplanowaniu odpowiedniego dla Ciebie leczenia.

Etapy raka szyjki macicy są następujące:

Etap 0. Rak znajduje się tylko na powierzchni szyjki macicy i nie rozrósł się do głębszych tkanek.

Etap I. Rak wrasta w szyjkę macicy i może wrastać do jej wnętrza. Mógł również rozprzestrzenić się do pobliskich węzłów chłonnych, ale nie rozprzestrzenił się daleko.

Etap II. Rak rozprzestrzenił się poza szyjkę macicy i macicę. Mógł dotrzeć do górnej części pochwy. Może obejmować miejscowe węzły chłonne, ale nie rozprzestrzenił się do odległych miejsc.

III stadium. Rak rozprzestrzenił się do dolnej części pochwy lub ścian miednicy. Może obejmować lub nie pobliskie węzły chłonne, ale nie rozprzestrzenił się do odległych miejsc.

Etap IV. Jest to najbardziej zaawansowane stadium. Rak rozprzestrzenił się do innych części ciała, takich jak pęcherz moczowy, odbytnica, płuca, wątroba lub odległe węzły chłonne.

Stopień zaawansowania raka nie ulegnie zmianie, jeśli stan raka się pogorszy lub powróci. Lekarz zawsze będzie się odnosił do niego w takim stadium, w jakim znajdował się w momencie rozpoznania.

Krioterapia wykorzystuje niskie temperatury do niszczenia nieprawidłowych komórek. Dowiedz się więcej o tym, kiedy można stosować tę metodę leczenia i jak wygląda jej stosowanie.

Krioterapia nazywana jest również kriochirurgią lub krioablacją. Polega ona na stosowaniu przez lekarzy niskiej temperatury do zabijania nieprawidłowych komórek lub małych guzów. Zimno pochodzi z ciekłego azotu lub gazu argonowego.

Zabieg ten uszkadza tylko te komórki, które są wystawione na działanie zimna. Lekarze mogą go przeprowadzać tyle razy, ile potrzeba, aby pozbyć się problematycznego obszaru.

Co leczy?

Krioterapia niszczy komórki przedrakowe. Są to komórki, które nie są normalne, ale nie przekształciły się jeszcze w raka. Wczesne ich zniszczenie może uchronić je przed przekształceniem się w raka w późniejszym okresie.

Lekarze mogą ją również stosować w leczeniu niektórych rodzajów raka, w tym prostaty, wątroby i kości.

Czasami lekarze stosują krioterapię do usuwania narośli skórnych, które nie są szkodliwe, takich jak znamiona skórne, brodawki i naczyniaki. Można nią również usuwać piegi i tatuaże.

Podczas krioterapii

Rodzaj krioterapii zależy od tego, czy komórki, na które jest ona ukierunkowana, znajdują się wewnątrz czy na zewnątrz ciała.

W przypadku komórek znajdujących się na zewnątrz, lekarz może rozpylić zimny gaz bezpośrednio na dany obszar. Może też przetrzeć je zimnym płynem w celu zniszczenia komórek. Tą metodą można leczyć zmiany przednowotworowe na skórze.

Krioterapia może również leczyć zmiany w komórkach szyjki macicy, które mogą przekształcić się w raka, często powodowane przez wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV). Lekarze mogą wykryć te zmiany podczas rutynowych badań wymazu z szyjki macicy lub badania miednicy. Lekarz użyje wydrążonej rurki zwanej krioprobówką, aby wysłać zimny gaz do komórek. W ten sposób można również leczyć małe guzy w organizmie.

Lekarz może użyć krioprobówki podczas endoskopii. Polega to na wprowadzeniu do organizmu pacjenta długiej, cienkiej rurki zakończonej światłem i kamerą w celu wykrycia problemów. Rurka może zostać wprowadzona przez naturalny otwór, taki jak usta lub dno jamy ustnej. Lekarz może też wykonać małe nacięcie na skórze, aby ją wprowadzić. W każdym przypadku endoskop pozwala lekarzowi zobaczyć na ekranie problematyczny obszar lub guz, co umożliwia dotknięcie go za pomocą krioprobówki.

Gdy krioprobeta dostarcza zimno, tworzy się kula lodu, która zamraża pobliskie komórki. W trakcie zabiegu lekarz może rozmrażać i zamrażać dany obszar więcej niż raz. Z tego powodu, a także w zależności od wielkości i umiejscowienia obszaru, krioterapia może trwać od kilku minut do kilku godzin.

Po zakończeniu leczenia lekarz usunie sondy.

Po krioterapii

Po zabiegu zamrożona tkanka rozmraża się, a układ odpornościowy organizmu sam oczyszcza ją z martwych komórek.

Jeśli przeziębienie pojawi się na zewnętrznej powierzchni ciała, tworzy się strupek. Leczone miejsce na skórze można przykryć bandażem.

Skutki uboczne

Efekty uboczne zależą od części ciała, która została poddana leczeniu. Mogą one być mniej dotkliwe niż te, które mogą wystąpić po innych metodach leczenia, takich jak chirurgia czy radioterapia.

Na przykład, krioterapia w leczeniu zmian w komórkach szyjki macicy może powodować krwawienie, skurcze i ból.

Na skórze może pojawić się obrzęk i zaczerwienienie. W trakcie gojenia mogą pojawiać się pęcherze i ból. Rzadko może to powodować blizny, wypadanie włosów lub białą skórę w tym obszarze.

Krioterapia stosowana w leczeniu guzów wewnątrz ciała może spowodować uszkodzenie lub blizny w pobliżu zdrowej tkanki. Lekarz postara się tego uniknąć w miarę możliwości.

Polipy macicy mogą powodować krwawienie i mogą wpływać na płodność, ale wiele kobiet nie ma objawów. Dowiedz się więcej o przyczynach, objawach, powikłaniach, diagnozowaniu, leczeniu i zapobieganiu polipom macicy.

Co to są polipy macicy?

Polipy macicy, zwane również polipami endometrialnymi, to małe, miękkie narośla we wnętrzu macicy kobiety. Pochodzą one z tkanki wyściełającej macicę, zwanej endometrium.

Mogą mieć wielkość od ziarnka sezamu do piłki golfowej. Możesz mieć tylko jednego polipa lub wiele z nich naraz.

Większość polipów macicy nie jest rakiem. Wiele kobiet nie ma żadnych objawów, a niektóre nie wymagają leczenia. Lekarze mają jednak kilka sposobów na ich znalezienie i usunięcie.

Przyczyny powstawania polipów macicy

Eksperci nie wiedzą dokładnie, dlaczego u kobiet pojawiają się polipy macicy. Może to być związane ze zmianami w poziomie hormonów. Każdego miesiąca poziom estrogenu wzrasta i spada, co powoduje, że wyściółka macicy grubieje, a następnie jest usuwana podczas miesiączki. Polipy powstają, gdy wyściółka rośnie w zbyt dużej ilości.

Niektóre czynniki mogą zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia polipów. Jedną z nich jest wiek; częściej występują one po 40. lub 50. roku życia. Może to być spowodowane zmianami w poziomie estrogenów, które zachodzą tuż przed menopauzą i w jej trakcie.

Ryzyko może być również podwyższone z powodu:

• Otyłość

• Wysokie ciśnienie krwi

• Lek na raka piersi – tamoksyfen

?

Objawy polipów macicy

Możesz nie mieć żadnych objawów, zwłaszcza jeśli masz małe polipy lub tylko jeden. Porozmawiaj z lekarzem, jeśli zauważysz

• Nieregularne miesiączki, kiedy nie można przewidzieć ich terminu, długości lub obfitości

• Obfite miesiączki

• Krwawienie lub plamienie między miesiączkami

• Krwawienie z pochwy po menopauzie

• Problemy z zajściem w ciążę

Powikłania polipów macicy

Większość polipów macicy nie jest rakiem. Jednak niektóre z nich mogą później przekształcić się w raka. Szanse na to są większe, jeśli pacjentka przeszła menopauzę.

Polipy mogą również powodować problemy z płodnością. Mogą one uniemożliwiać zajście w ciążę lub zwiększać prawdopodobieństwo poronienia. Dzieje się tak, ponieważ mogą one uniemożliwić zapłodnionemu jajeczku przyczepienie się do macicy lub zablokować jajowody albo szyjkę macicy.

Niektóre badania wykazały, że usunięcie polipów może pomóc kobietom zajść w ciążę. Nie ma jednak jednoznacznych dowodów na to, że jest to skuteczne u wszystkich.

Diagnostyka polipów macicy

Lekarz może zajrzeć do wnętrza macicy, aby sprawdzić, czy nie ma polipów. Jeśli je zauważy, może być w stanie usunąć je w tym samym czasie.

Przed badaniem konieczne może być zażycie antybiotyków, środków przeciwbólowych lub leków rozszerzających szyjkę macicy.

Badania obejmują:

• Przezpochwowe badanie ultrasonograficzne. Lekarz wprowadza do pochwy smukłe urządzenie przypominające różdżkę. Urządzenie to emituje fale dźwiękowe i przesyła je do komputera w celu uzyskania obrazu wnętrza macicy.

• Histerosonografia lub sonohisterografia. Lekarz może zastosować tę procedurę podczas przezpochwowego badania ultrasonograficznego. Lekarz wprowadza do pochwy cienką rurkę zwaną cewnikiem i wstrzykuje do macicy słoną wodę. Płyn rozszerza macicę, umożliwiając uzyskanie wyraźniejszego obrazu ultrasonograficznego.

• Histeroskopia. Lekarz wprowadza cienki, giętki, oświetlony teleskop, zwany histeroskopem, przez pochwę i szyjkę macicy do macicy. Umożliwia to obejrzenie tkanki wyściełającej jej wnętrze. Jeśli pacjentka zauważy polipy, można je jednocześnie usunąć za pomocą narzędzi.

• Biopsja endometrium. Lekarz używa miękkiego, plastikowego narzędzia do pobrania fragmentu tkanki z wyściółki macicy. Próbka tkanki, zwana biopsją, zostanie wysłana do laboratorium w celu zbadania jej na obecność komórek nowotworowych.

• Wyłyżeczkowanie. Zabieg ten wykonywany jest na sali operacyjnej. Lekarz używa metalowego narzędzia z małą pętlą na jednym końcu, zwanego łyżeczką, aby pobrać do badania fragment polipa lub tkanki macicy. Za pomocą łyżeczki można również usunąć polipy.

Leczenie polipów macicy

W zależności od przypadku, lekarz może zalecić:

• Uważne oczekiwanie. Jeśli nie masz żadnych objawów, a polip nie jest nowotworem, leczenie może nie być konieczne. Może on zniknąć samoistnie. Jeśli jednak jesteś po menopauzie lub jesteś w grupie podwyższonego ryzyka zachorowania na raka macicy, lekarz usunie go.

• Leki. Progestyny i agoniści hormonu uwalniającego gonadotropinę pomagają kontrolować poziom hormonów. Mogą one zmniejszać polipy i łagodzić objawy, takie jak obfite krwawienia. Jednak objawy często powracają po zaprzestaniu przyjmowania leku.

• Operacja. Lekarze mogą zazwyczaj usunąć polipy podczas tych samych zabiegów, które służą do ich zdiagnozowania, takich jak histeroskopia lub łyżeczkowanie. Zamiast nacinać brzuch, lekarze mogą wprowadzić łyżeczkę lub inne narzędzia chirurgiczne przez pochwę i szyjkę macicy, aby usunąć polipy. Jeśli polipy zawierają komórki rakowe, może być konieczna operacja usunięcia całej macicy, zwana histerektomią.

Polipy macicy a włókniaki

Polipy i włókniaki są do siebie podobne, ale istnieje kilka różnic. Włókniaki są przerostami mięśni wewnątrz ścian macicy, a nie tkanki wyściełającej jej wnętrze. Podobnie jak polipy, mogą one powodować obfite krwawienia. Mogą jednak również powodować ból, zaparcia i problemy z siusianiem.

Te same badania mogą wykryć włókniaki i polipy. Lekarz będzie w stanie stwierdzić, które z nich masz i zalecić najlepsze leczenie.

Zapobieganie polipom macicy

Nie ma pewnego sposobu na zapobieganie powstawaniu polipów macicy. Utrata zbędnych kilogramów może pomóc w obniżeniu ryzyka.

Polipy mogą powracać, dlatego należy regularnie poddawać się badaniom kontrolnym u lekarza, jeśli pacjentka była już leczona.

Czy wiesz, co możesz zrobić, aby uniknąć raka szyjki macicy? Ważne są regularne wizyty u lekarza. Dowiedz się, co jeszcze może pomóc.

Dlaczego? Wszystko sprowadza się do tego, że można uniknąć wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), który jest przenoszony drogą płciową. Wirus HPV jest główną przyczyną raka szyjki macicy, choć nie zawsze wywołuje tę chorobę. Wiele osób jest zakażonych wirusem HPV i nie zachoruje na raka szyjki macicy. Istnieje jednak szczepionka przeciwko niektórym z najbardziej ryzykownych szczepów wirusa HPV. Ponadto ginekolodzy rutynowo wykonują wymazy Pap, które pozwalają wykryć prawie wszystkie nowotwory szyjki macicy. Mogą oni również wykonywać badania przesiewowe w kierunku wirusa HPV.

Dlatego tak ważne jest przestrzeganie terminów wizyt u lekarza. Testy na obecność wirusa HPV lub Pap mogą wykryć nieprawidłowe komórki w szyjce macicy, zanim dojdzie do rozwoju raka.

Możesz także dokonać pewnych wyborów dotyczących stylu życia, które zmniejszą ryzyko zarażenia się wirusem HPV, dzięki czemu prawdopodobieństwo zachorowania na raka szyjki macicy będzie mniejsze.

Rak szyjki macicy – fakty

W szyjce macicy, dolnej części macicy łączącej ją z pochwą, znajdują się dwa rodzaje komórek: komórki płaskie i komórki gruczołowe. Od 80% do 90% przypadków raka szyjki macicy rozpoczyna się w komórkach płaskonabłonkowych (rak płaskonabłonkowy). Pozostałe rozpoczynają się od komórek gruczołowych i nazywane są gruczolakorakiem.

Rak szyjki macicy we wczesnym stadium rzadko daje objawy. Możesz nie wiedzieć, że coś jest nie tak, dopóki nowotwór nie będzie bardziej zaawansowany. Wtedy możesz mieć nieregularne krwawienia z pochwy, upławy lub ból podczas stosunku. Na szczęście badania przesiewowe pozwalają na bardzo wczesne wykrycie raka szyjki macicy oraz wirusa HPV, który zwykle go wywołuje.

Ponadto rak szyjki macicy rozwija się powoli. Zwykle potrzeba kilku lat, aby normalna komórka szyjki macicy przekształciła się w komórkę nowotworową, o ile w ogóle do tego dojdzie. Najlepszym sposobem zapobiegania rakowi szyjki macicy jest wykrycie i leczenie komórek przedrakowych.

Test Pap

Test Pap jest pierwszą linią obrony przed rakiem szyjki macicy. Podczas badania miednicy, twój ginekolog pobierze próbkę komórek szyjki macicy w poszukiwaniu tych, które mogą stać się rakiem. Te przedrakowe komórki mogą nigdy nie stać się problemem. Najlepiej jednak dowiedzieć się i pozbyć się ich dla pewności.

Jeśli wynik testu Pap jest nieprawidłowy, lekarz wykona więcej badań, aby dokładniej przyjrzeć się szyjce macicy i pobierze z niej więcej tkanki do biopsji. Zidentyfikowanie komórek przedrakowych umożliwi leczenie zapobiegające przekształceniu się ich w raka.

Lekarz może pozbyć się komórek przedrakowych na kilka sposobów. Zazwyczaj może on fizycznie usunąć tkankę za pomocą biopsji stożkowej lub zniszczyć ją za pomocą lasera lub kriochirurgii (zamrażania). Zabiegi te prawie zawsze są skuteczne.

Jeśli badanie papilaroskopowe wykaże obecność komórek rakowych, lekarz wykona kolejne badania, aby ustalić, w jakim stadium jest rak. Wszystkie opcje leczenia obejmują chirurgię, radioterapię i chemioterapię, a wskaźnik powodzenia zależy od tego, jak wcześnie rak został wykryty.

Ważne jest, aby regularnie wykonywać badanie cytologiczne. Porozmawiaj ze swoim lekarzem o tym, jak często powinnaś je wykonywać. U.S. Preventive Services Task Force (USPSTF) zaleca, aby począwszy od 21 roku życia, kobiety wykonywały badanie cytologiczne co 3 lata do 65 roku życia.

Jeśli jesteś w wieku od 30 do 65 lat, możesz dodać test na obecność wirusa HPV wysokiego ryzyka i przedłużyć badania przesiewowe do 5 lat. Możesz też kontynuować badania co 3 lata, wykonując tylko wymaz z Pap. Jeśli jesteś starsza, możesz zrezygnować z badań, jeśli podczas rutynowych badań nie miałaś nieprawidłowych wyników rozmazu Pap.

Test HPV

Test na obecność wirusa HPV jest stosowany w połączeniu z testem Pap w celu zwiększenia możliwości wykrywania raka szyjki macicy. Ponieważ rak szyjki macicy jest tak bardzo związany z wirusem HPV, istnieje wiele takich samych czynników ryzyka. Im więcej miałaś partnerów seksualnych i im wcześniej zaczęłaś uprawiać seks, tym bardziej prawdopodobne jest, że zachorujesz na HPV i raka szyjki macicy. Jest to najczęstsza choroba przenoszona drogą płciową w Stanach Zjednoczonych.

Typy wirusa HPV niskiego ryzyka powodują brodawki narządów płciowych, natomiast typy wirusa HPV wysokiego ryzyka, takie jak HPV 16 i 18, wywołują raka szyjki macicy, a także sromu, pochwy, prącia oraz jamy ustnej i gardła. Posiadanie wirusa HPV nie oznacza jednak, że zachorujesz na raka szyjki macicy.

USPSTF zaleca kobietom powyżej 30 roku życia wykonywanie co 5 lat badań przesiewowych z wykorzystaniem samego testu HPV wysokiego ryzyka (hrHPV) lub kombinacji testu Pap i hrHPV. Takie połączenie nazywane jest cotestingiem i jest najlepszym sposobem na wykrycie wczesnego raka szyjki macicy.

Szczepionka przeciwko HPV

Istnieje ponad 100 rodzajów wirusa HPV, ale dwa z nich (typy 16 i 18) są przyczyną ponad połowy wszystkich przypadków raka szyjki macicy. Szczepionka przeciwko HPV jest skierowana właśnie przeciwko nim.

Idealny czas na podanie szczepionki przeciwko HPV to okres przed podjęciem aktywności seksualnej. Dlatego szczepionki są dostępne dla dzieci już od 9 roku życia. Eksperci zalecają, aby chłopcy, dziewczęta i kobiety otrzymali szczepionkę przeciwko HPV w wieku od 11 do 26 lat, aby uchronić się przed zakażeniem wirusem HPV.

Szczepionka jest podawana w trzech dawkach w ciągu około 9 miesięcy. W przypadku dzieci, które rozpoczynają serię szczepień przeciwko HPV w wieku poniżej 15 lat, wystarczy podać tylko dwie dawki zamiast trzech. Chociaż szczepionka jest częściej podawana przed 26 rokiem życia, została zatwierdzona do stosowania do 45 roku życia.

Inne czynniki ryzyka

Jeśli chodzi o czynniki, które mogą wywołać raka szyjki macicy, to na kilka z nich masz wpływ. Na niektóre jednak nie masz wpływu, np. na historię rodziny. Jeśli Twoja matka lub siostra chorowały na raka szyjki macicy, prawdopodobieństwo zachorowania jest dwa do trzech razy większe niż w przypadku, gdy nie chorowały.

Kolejną kwestią jest wiek. Większość kobiet, które zachorowały na raka szyjki macicy, jest w wieku od 20 do 50 lat.

Jeśli jesteś palaczką, masz dwukrotnie większe szanse na zachorowanie na raka szyjki macicy niż osoba niepaląca. Naukowcy uważają, że produkty uboczne tytoniu mogą zapoczątkować zmiany w komórkach, które powodują rozwój raka.

Inne czynniki zwiększające ryzyko zachorowania na raka szyjki macicy to:

• Długotrwałe stosowanie tabletek antykoncepcyjnych

• Trzy lub więcej ciąż pełnoobjawowych

• Ubóstwo (zmniejsza prawdopodobieństwo regularnego poddawania się badaniom przesiewowym)

• Osłabiony układ odpornościowy

• Pierwsza ciąża przed 17 rokiem życia

Co jeszcze możesz zrobić

Jeśli jesteś już aktywny seksualnie i za stary na szczepionkę, najlepszą metodą zapobiegania jest regularne zgłaszanie się na wizyty lekarskie.

Prawdopodobieństwo zarażenia się wirusem HPV jest mniejsze, jeśli masz mniej partnerów seksualnych. Idealnie byłoby, gdyby partnerzy nie mieli zbyt wielu partnerów, aby nie narażać Cię na zakażenie wirusem HPV.

Pomocne może być także:

• Pracować nad utrzymaniem prawidłowej wagi ciała

• Jedz dużo owoców i warzyw

• Nie stosować tabletek antykoncepcyjnych przez dłuższy czas (jeśli jest to zgodne z planowaniem rodziny)

• Nie palić