Lekarz mówi ci.

Podstawowe informacje o cholesterolu i problemach, które może powodować.

Każdy organizm potrzebuje cholesterolu, ale dla niektórych osób jego nadmiar może oznaczać kłopoty. Miękka, podobna do tłuszczu substancja, cholesterol pomaga w ważnych funkcjach organizmu, takich jak tworzenie nowych komórek i produkcja hormonów.

Organizm pozyskuje cholesterol na dwa sposoby: 80% jest wytwarzane przez wątrobę, a reszta pochodzi ze spożywanych pokarmów. Cholesterol znajduje się w produktach pochodzenia zwierzęcego, takich jak mięso, ser, drób czy ryby.

Żywność, która nie zawiera produktów pochodzenia zwierzęcego, może zawierać inną szkodliwą substancję zwaną tłuszczami trans, które powodują, że organizm wytwarza więcej cholesterolu. Również żywność zawierająca tłuszcze nasycone powoduje, że organizm wytwarza więcej cholesterolu. Pokarmy o wysokiej zawartości cukru również wiążą się z podwyższonym poziomem cholesterolu we krwi.

Cholesterol jest przenoszony przez krwiobieg poprzez przyłączanie się do pewnych białek. Takie połączenie nazywa się lipoproteiną. Istnieją cztery różne rodzaje lipoprotein, które przenoszą cholesterol we krwi:

• Lipoproteina o wysokiej gęstości (HDL) lub „dobry cholesterol”.

• Lipoproteina o niskiej gęstości (LDL) lub „zły cholesterol”

• Lipoproteiny o bardzo małej gęstości (VLDL), które są bardzo złymi formami cholesterolu

• Chylomikrony, które zawierają bardzo mało cholesterolu, ale dużo innego tłuszczu zwanego triglicerydami

Ilość cholesterolu w krwiobiegu jest ważna ze względu na jego rolę w różnych chorobach układu sercowo-naczyniowego. Ryzyko zachorowania na te schorzenia jest złożone i zależy nie tylko od ilości cholesterolu, ale także od jego rodzaju we krwi. Ogólnie rzecz biorąc, wysoki poziom LDL – „złego cholesterolu” – wiąże się z większym prawdopodobieństwem wystąpienia choroby wieńcowej serca; wysoki poziom HDL – „dobrego cholesterolu” – wiąże się z mniejszym ryzykiem.

Cholesterol LDL gromadzi się w ścianach tętnic, prowadząc do „stwardnienia tętnic” lub miażdżycy. Osoby z miażdżycą są z kolei narażone na niewydolność serca, zawał serca, udar mózgu i inne problemy spowodowane zatkaniem naczyń krwionośnych. Mimo to niektóre osoby z wysokim poziomem cholesterolu LDL nigdy nie zachorują na choroby serca, a wielu pacjentów z zawałem serca nie ma wysokiego poziomu cholesterolu.

Poziom cholesterolu może wzrosnąć wraz z:

• Dieta bogata w tłuszcze nasycone, tłuszcze trans i cukier

• Otyłość

• Siedzący tryb życia

Ponieważ nikt nie jest w stanie przewidzieć, u których osób z wysokim cholesterolem rozwinie się choroba serca, należy zachować bezpieczeństwo i kontrolować poziom cholesterolu. Sama kontrola dietetyczna nie jest skuteczna dla wszystkich; niektóre osoby będą musiały przyjmować leki w celu obniżenia poziomu cholesterolu.

Ogólnie rzecz biorąc, im wyższy poziom „dobrego” cholesterolu HDL, tym lepiej. Jednak niektóre badania wykazały, że jeśli jest on naturalnie bardzo wysoki – ponad 100 mg/DL – możesz być w rzeczywistości bardziej narażony na choroby serca. Może to wynikać z faktu, że pewne czynniki genetyczne mogą powodować wysoki poziom HDL. Potrzebujemy więcej badań na ten temat. ?

Kolejną rzeczą, o której należy pamiętać, są trójglicerydy. Większość tłuszczu w organizmie to trójglicerydy. Nie jest jasne, czy wysoki poziom trójglicerydów sam w sobie zwiększa ryzyko chorób serca, ale wiele osób z wysokim poziomem trójglicerydów ma również wysoki poziom LDL lub niski poziom HDL, co zwiększa ryzyko chorób serca.

Niski poziom cholesterolu nie jest bezpośrednio szkodliwy dla organizmu, ale może oznaczać, że cierpisz na inne schorzenie wymagające leczenia (np. nadczynność tarczycy, niedożywienie, niedokrwistość złośliwą lub sepsę).

U kogo występują problemy z cholesterolem?

Większość problemów z cholesterolem jest przekazywana rodzinnie. W niektórych rodzinach występuje niski poziom cholesterolu całkowitego lub wysoki poziom HDL („dobrego cholesterolu”), niezależnie od diety i stylu życia. Inne rodziny dziedziczą geny, które zwiększają ryzyko wystąpienia wysokiego poziomu cholesterolu. U tych osób spożywanie diety bogatej w tłuszcze nasycone może znacznie podnieść poziom cholesterolu. Stres również może podnosić poziom cholesterolu we krwi, zwłaszcza że stres może prowadzić do złych nawyków żywieniowych, które mogą zwiększać spożycie cholesterolu.

Z drugiej strony, osoby intensywnie ćwiczące, takie jak biegacze długodystansowi, mają zwykle wysoki poziom cholesterolu HDL. Przed menopauzą kobiety mają zwykle wyższy poziom cholesterolu HDL niż mężczyźni w ich wieku.

Prawie jeden na trzech Amerykanów ma podwyższony poziom cholesterolu. Teraz jest czas na działanie.

Jeśli jesteś aktywny i na tyle młody, że myślisz, iż „wiek średni” zaczyna się po 60. roku życia, to prawdopodobnie należysz do pokolenia wyżu demograficznego, które nigdy nie myślało, że będzie musiało martwić się o wysoki poziom cholesterolu. To coś, co zdarza się „starszym” ludziom, ale nie Tobie!

Prawda jest taka, że jeśli masz 45-60 lat, a nawet mniej, jesteś w grupie ryzyka. American Heart Association podaje, że około 107 milionów Amerykanów ma nieznacznie podwyższony lub podwyższony poziom cholesterolu. Eksperci twierdzą, że ignorowanie nawet nieznacznie podwyższonego poziomu cholesterolu może prowadzić do katastrofy.

Niewiele jest rzeczy we współczesnej medycynie bardziej oczywistych niż związek między wysokim poziomem cholesterolu a chorobami serca” – mówi dr Harlan Krumholz, profesor kardiologii w Yale University School of Medicine i autor książki „The Expert Guide to Beating Heart Disease”.

W co najmniej jednym dużym światowym badaniu przeprowadzonym na około 29 000 mężczyzn i kobiet naukowcy stwierdzili, że podwyższony poziom cholesterolu był jednym z głównych czynników ryzyka zawału serca.

Ale Krumholz mówi lekarzom, że nie trzeba ulegać statystykom. „Badania pokazują również, że obniżenie poziomu cholesterolu może zmniejszyć ryzyko zawału serca nawet o 40%”.

Zrozumieć cholesterol: co musisz wiedzieć

Cholesterol to miękka, podobna do tłuszczu substancja wytwarzana w wątrobie. Na to, ile cholesterolu produkujesz, mają wpływ Twoje geny i to, co jesz. Przynajmniej część cholesterolu jest niezbędna dla dobrego zdrowia.

„Jest on niezbędny do produkcji błon komórkowych oraz niektórych hormonów, a także odgrywa istotną rolę w wielu kluczowych funkcjach organizmu” – mówi dr James Underberg, dyrektor Centrum Badań Lipidowych w Bellevue Medical Center w Nowym Jorku.

Oto kilka podstawowych faktów. Cholesterol występuje w dwóch głównych postaciach:

• Lipoproteina o niskiej gęstości lub LDL – „zły” cholesterol, który może odkładać się w ścianach tętnic, powodując zapalenie i tworzenie się skrzepów.

• Lipoproteina o wysokiej gęstości lub HDL – „dobry” cholesterol, który pomaga usuwać LDL i przenosi go do wątroby, gdzie jest przetwarzany i eliminowany.

Słyszy się także o poziomie cholesterolu całkowitego, który składa się z cholesterolu LDL, HDL i innych tłuszczów we krwi. Do tego dochodzą jeszcze trójglicerydy, inny tłuszcz we krwi, który również jest powiązany z chorobami serca i udarem.

Te liczby mogą być mylące. Najważniejsze? Chcesz mieć wysoki poziom HDL i niski poziom trójglicerydów i LDL.

„Kiedy poziom HDL jest wysoki, a poziom LDL niski, organizm prawdopodobnie utrzymuje odpowiednią ilość cholesterolu niezbędną dla dobrego zdrowia” – mówi Krumholz.

Zrównoważenie ryzyka: Żywność i genetyka

Niestety, nie trzeba wiele, aby ta delikatna równowaga została zachwiana, zwłaszcza z wiekiem.

„Niektórzy ludzie mają po prostu genetyczną skłonność do wytwarzania zbyt dużej ilości LDL. Nie mają nadwagi, regularnie ćwiczą, ale z wiekiem stężenie HDL spada, a LDL rośnie i po prostu wytwarzają za dużo cholesterolu” – mówi dr Howard Weintraub, współkierujący New York University Lipid Clinic w Nowym Jorku.

Jeśli jesteś jednym z nich, prawdopodobnie będziesz musiał stosować ostrożną dietę niskotłuszczową i w końcu przyjmować leki.

Co do reszty z nas, eksperci twierdzą, że podwyższamy poziom cholesterolu poprzez bogatą, wysokotłuszczową dietę i brak ruchu. W ten sposób narażamy nasze serca na ryzyko.

Jakie są konkretne zagrożenia? Krumholz twierdzi, że gdy poziom LDL wzrasta zbyt wysoko, gromadzi się on i przywiera do ścian tętnic. Przyczynia się to do powstawania zakrzepów i zwiększa ryzyko zawału serca i udaru mózgu. Może również powodować, że naczynia krwionośne stają się sztywne i twarde, co z kolei zwiększa ryzyko wystąpienia wysokiego ciśnienia krwi.

Co więcej, najnowsze badania wykazują, że cholesterol LDL powoduje również zapalenie ścian tętnic, powodując uwalnianie substancji chemicznych, które mogą być bezpośrednio związane z zawałem serca, a nawet nagłą śmiercią.

Jak sprawdzić, czy poziom cholesterolu zagraża zdrowiu?

Chociaż cholesterol jest głównym czynnikiem chorób serca, Underberg twierdzi, że sam w sobie nie jest całkowicie dokładnym wskaźnikiem ryzyka wystąpienia choroby serca. Jest to tylko jeden z wielu czynników ryzyka, które mogą doprowadzić do zawału serca.

„Aby uzyskać prawdziwy obraz stanu zdrowia serca, należy go rozpatrywać łącznie z innymi czynnikami występującymi w organizmie – wagą, budową ciała, ciśnieniem krwi i poziomem sprawności fizycznej” – mówi lekarz.

Nowe, bardziej zaawansowane testy próbują również określić rzeczywistą wielkość cząsteczek cholesterolu w organizmie, co może mieć wpływ na ryzyko. W dotychczasowych badaniach duże cząstki cholesterolu LDL wydają się być mniej niebezpieczne dla serca niż małe cząsteczki, które wkradają się pod wyściółkę tętnicy i prowadzą do stanu zapalnego.

Niemniej jednak cholesterol się liczy. Dlatego ważne jest, aby osoby dorosłe znały swoje stężenie cholesterolu całkowitego, a także stężenie LDL, HDL i trójglicerydów. Skontaktuj się z lekarzem, aby uzyskać swoje dane z ostatniego badania fizykalnego, podczas którego wykonano badania krwi. Następnie porównaj je z poziomami ryzyka podanymi przez American Heart Association:

• Cholesterol całkowity

  • Najbardziej pożądane: Mniej niż 200 mg/dl

  • Ryzykowne: 200 do 239 mg/dl

  • Strefa zagrożenia: 240 mg/dl lub więcej

• Cholesterol LDL

  • Najbardziej pożądany: Poniżej 100 mg/dl

  • Pożądane: 100 do 129 mg/dl

  • Wartość graniczna: 130 do 159 mg/dl

  • Ryzykowne: 160 do 189 mg/dl

  • Strefa zagrożenia: 190 mg/dl lub więcej

• Cholesterol HDL

  • Najbardziej pożądane: 60 mg/dl lub więcej

  • Ryzykowne: Mniej niż 40 mg/dl

• Triglicerydy

  • Najbardziej pożądane: Poniżej 150 mg/dl

  • Ryzykowne: 150 do 199 mg/dl

  • Strefa zagrożenia: 200 mg/dl lub więcej

Kontrola cholesterolu: co robić

Jeśli poziom HDL jest niski, a LDL wysoki, pierwszą linią obrony jest zmiana diety – strategia, która może przynieść rezultaty już po 8-12 tygodniach.

Według zarejestrowanej dietetyczki Samanthy Heller, MS, RD, pierwsze produkty, które należy ograniczyć, to te o dużej zawartości tłuszczów nasyconych.

„Są to tłuszcze pochodzące z produktów zwierzęcych, takich jak wołowina, jagnięcina i wieprzowina, a także z wysokotłuszczowych produktów mlecznych, takich jak masło, lody, jogurty o wysokiej zawartości tłuszczu czy mleko pełne” – mówi Heller, starszy dietetyk kliniczny w Cardiac Rehabilitation and Prevention Center w New York University’s Rusk Institute for Rehabilitation Medicine.

Równie ważne jest zastąpienie w diecie olejów tropikalnych, takich jak palmowy, kukurydziany i kokosowy, olejami zdrowymi dla serca, takimi jak oliwa z oliwek, olej rzepakowy lub olej z pestek winogron.

„Pozwala to na zmianę zawartości tłuszczu, który obniża poziom LDL i podnosi poziom HDL” – mówi Underberg. Aby obniżyć poziom LDL, sugeruje on również zwiększenie ilości rozpuszczalnego błonnika, do 25 gramów dziennie, oraz dodawanie produktów bogatych w soję, takich jak tofu i mleko sojowe.

Aby podnieść poziom HDL, zaleca on kwasy tłuszczowe omega-3 – dobre tłuszcze, które można znaleźć w oleju lnianym, orzechach włoskich, migdałach i rybach, takich jak łosoś.

Heller sugeruje unikanie pokarmów, które podnoszą poziom trójglicerydów, takich jak węglowodany proste, np. białe pieczywo, ciasta, ciasteczka i placki, a także frytki i pączki.

Większość ludzi wytwarza cholesterol z tłuszczu zwierzęcego, a nie z pokarmów bogatych w cholesterol, takich jak jajka czy krewetki. Jednak niektórzy ludzie są genetycznie zaprogramowani do wytwarzania złego cholesterolu LDL z pokarmów bogatych w cholesterol. Heller twierdzi więc, że każdy, kto ma wysoki poziom cholesterolu, powinien ograniczyć spożywanie tych pokarmów do minimum.

Ponadto American Heart Association twierdzi, że dodanie do diety następujących produktów może również pomóc w obniżeniu poziomu cholesterolu:

• 5 lub więcej porcji świeżych owoców i warzyw dziennie.

• 6 lub więcej porcji dziennie pełnoziarnistych produktów o wysokiej zawartości błonnika, w tym pełnoziarnistego pieczywa i płatków zbożowych, płatków owsianych i brązowego ryżu.

• Białko pochodzące z drobiu bez skóry, bardzo chudego mięsa, ryb i roślin strączkowych (fasoli).

• Beztłuszczowe i niskotłuszczowe produkty mleczne.

Rośliny, które pomagają obniżyć poziom cholesterolu

Oprócz diety wielu lekarzy zaleca obecnie stosowanie „naturalnych steroli roślinnych”, które pomagają podnieść poziom HDL.

Ich działanie polega na konkurowaniu z ludzkim cholesterolem, uniemożliwiając mu przedostanie się do naczyń krwionośnych, gdzie mogą tworzyć się zakrzepy – mówi Underberg. Zamiast tego, LDL jest transportowany do wątroby, gdzie jest metabolizowany i eliminowany. Rezultaty można zauważyć po około trzech tygodniach.

Margaryny obniżające poziom cholesterolu, zawierające sterole i stanole roślinne, to między innymi Benecol i Take Control.

Kiedy leki na cholesterol są dobrym rozwiązaniem

Nawet jeśli robisz wszystko, co w Twojej mocy, Twój cholesterol może uparcie utrzymywać się na wysokim poziomie. W takiej sytuacji lekarze zalecają stosowanie leków obniżających poziom cholesterolu.

Obecnie istnieje pięć klas takich leków, z których prawie wszystkie koncentrują się na obniżaniu poziomu LDL. Zdecydowanie najczęściej przepisywane są jednak leki znane jako statyny.

„Spowalniają one wytwarzanie cholesterolu w organizmie i zwiększają zdolność wątroby do usuwania LDL z krwiobiegu” – mówi Krumholz. Mogą one również obniżać poziom trójglicerydów i w niewielkim stopniu zwiększać poziom HDL.

Do tej grupy należą:

• Crestor

• Lescol

• Lipitor

• Mevacor

• Pravachol

• Zocor

Jak każdy lek, leki te mogą powodować pewne działania niepożądane: bóle i osłabienie mięśni, łagodny rozstrój żołądka, gazy i nudności. Poważniejsze, ale rzadsze problemy obejmują uszkodzenie wątroby lub rozpad mięśni. Konieczna jest regularna kontrola u lekarza; poinformuj swojego lekarza o swoich objawach i zawsze miej przy sobie listę swoich leków. Mimo to lekarze twierdzą, że działania niepożądane są rzadkie, a u przeważającej większości osób korzyści znacznie przewyższają ryzyko. Leki te nie powinny być przyjmowane przez kobiety w ciąży.

Wniosek z tego taki, że: Dane dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności nawet agresywnej terapii medycznej są dobre. Większość ludzi uzyskuje dobre wyniki stosowania leków bez istotnych problemów – mówi Weintraub.

Więcej metod leczenia, które mogą pomóc

Według American Heart Association do innych leków obniżających poziom cholesterolu, stosowanych czasami samodzielnie lub częściej w połączeniu ze statynami, należą:

• Żywice kwasu żółciowego (cholestyramina i kolestypol).

• Fibraty (takie jak gemfibrozil i fenofibrat)

• Inhibitory wchłaniania cholesterolu (Zetia).

• Kwas nikotynowy – znany również jako niacyna – w dawkach przepisywanych na receptę.

Choć lekarze z entuzjazmem przyznają, że leki mogą pomóc, ich przyjmowanie nie pozwoli ci bez obaw cieszyć się bogatą dietą.

„Każdy lek, który przepisze lekarz, może się przejeść” – mówi Weintraub. „Leki te nie są licencją na jedzenie tego, na co masz ochotę”. Rzeczywiście, eksperci twierdzą, że konieczne jest utrzymanie ścisłych zmian w diecie i stylu życia nawet wtedy, gdy cholesterol zacznie spadać.

Dodaje Krumholz: „Im więcej możesz zrobić sam, bez leków, tym mniej leków będziesz potrzebował, aby zachować zdrowie”.

Często już sama utrata niewielkiej wagi może pomóc w obniżeniu poziomu cholesterolu. Oto jak zacząć stosować dietę w celu obniżenia poziomu cholesterolu.

W diecie na obniżenie cholesterolu liczy się nie tylko to, co jesz, ale także to, ile jesz. Nadwaga zwiększa ryzyko wystąpienia wysokiego poziomu złego cholesterolu LDL i niskiego poziomu dobrego cholesterolu HDL. Często już sama utrata wagi może pomóc w obniżeniu poziomu cholesterolu. Oto sześć wskazówek, które pomogą Ci zacząć.

___ Aby obniżyć poziom cholesterolu, należy stosować dietę TLC. Została ona opracowana tak, aby pomóc ci w utrzymaniu prawidłowej wagi ciała.

Czytaj uważnie etykiety! Na opakowaniu makaronu może być napisane, że jego porcja ma tylko 330 kalorii, ale czy zauważyłeś, że w opakowaniu są trzy porcje?

W czasie diety obniżającej poziom cholesterolu można jeść przekąski między posiłkami. Jedzenie pięciu lub sześciu małych posiłków dziennie zamiast trzech dużych może pomóc uniknąć „wpadek” między posiłkami i przejadania się. Zaopatrz się w zdrowe przekąski, takie jak słupki marchewki, jabłka i borówki – jedne z najzdrowszych „superfoods”.

___ W trakcie diety obniżającej poziom cholesterolu zamień białe pieczywo, bajgle i zwykłe makarony na pełnoziarniste. Zwykle są one mniej kaloryczne i zawierają więcej zdrowego dla serca błonnika.

___ Nie pij swoich kalorii. Ogranicz napoje gazowane, soki i alkohol. Zamiast tego nawadniaj się wodą. Jeśli musisz pić napoje gazowane, przestawienie się na napoje dietetyczne pozwoli Ci zaoszczędzić setki kalorii.

___ Zamknij nocną kuchnię. Bezmyślne podjadanie przed telewizorem po kolacji jest źródłem wielu pustych kalorii. Zamykaj kuchnię o określonej porze – na przykład na dwie do trzech godzin przed pójściem spać – i nie otwieraj lodówki ani szafek po upływie tego czasu.

Dla wielu mężczyzn ryzyko wystąpienia wysokiego poziomu cholesterolu zaczyna się w wieku 20 lat i wzrasta wraz z wiekiem. lekarz wyjaśnia, jak zapobiegać wysokiemu poziomowi cholesterolu i jak go obniżać.

Wysoki poziom cholesterolu, zwany również hipercholesterolemią, zwiększa ryzyko zawału serca, udaru mózgu i choroby tętnic obwodowych u mężczyzn. Dla wielu mężczyzn ryzyko związane z wysokim poziomem cholesterolu zaczyna się w wieku 20 lat i wzrasta wraz z wiekiem.

Wysoki poziom cholesterolu zwykle występuje w rodzinach, więc geny odgrywają tu pewną rolę. Jednak na poziom cholesterolu wpływają także różne wybory dotyczące stylu życia, w tym dieta, aktywność fizyczna i waga. Jedynym sposobem sprawdzenia, jak wysoki jest Twój poziom cholesterolu, jest wykonanie badania krwi. Każda osoba powyżej 20 roku życia powinna wykonywać badanie poziomu cholesterolu co najmniej raz na 5 lat. Jeśli poziom cholesterolu jest wysoki, lekarz może zalecić częstsze wykonywanie badań.

Co to jest wysoki poziom cholesterolu?

Cholesterol to woskowata, podobna do tłuszczu substancja wytwarzana w wątrobie i innych komórkach. Znajduje się również w niektórych produktach spożywczych, takich jak nabiał, jaja i mięso.

Organizm potrzebuje pewnej ilości cholesterolu do produkcji hormonów, witaminy D oraz kwasów żółciowych, które pomagają w trawieniu tłuszczów. Organizm potrzebuje jednak tylko ograniczonej ilości cholesterolu. Gdy jest go za dużo, mogą pojawić się problemy zdrowotne, takie jak choroby serca.

Istnieją różne rodzaje cholesterolu, a jeśli we krwi jest go zbyt dużo, na ścianach tętnic może odkładać się tłuszcz zwany płytką miażdżycową. To jak rdza na wewnętrznej stronie rury. Odkładająca się płytka może blokować przepływ krwi do mięśnia sercowego, zmniejszając jego zaopatrzenie w tlen. Jeśli poziom krwi i tlenu w sercu spadnie wystarczająco mocno, pacjent może zacząć odczuwać ból w klatce piersiowej lub mieć problemy z oddychaniem.

Do zawału serca dochodzi, gdy blaszka miażdżycowa całkowicie blokuje naczynie krwionośne zasilające część mięśnia sercowego. Jeśli blaszka blokuje naczynie krwionośne biegnące do mózgu, może dojść do udaru.

Cholesterol, który blokuje tętnice, nazywany jest lipoproteiną o niskiej gęstości (LDL). Inny rodzaj cholesterolu, zwany lipoproteiną o dużej gęstości (HDL), jest znany jako dobry cholesterol, ponieważ pomaga usuwać LDL z krwi i z organizmu. Dla zachowania dobrego zdrowia należy utrzymywać poziom LDL na niskim poziomie, a HDL na wysokim. Jeśli ta równowaga nie jest zachowana, a zwłaszcza jeśli jest odwrócona, mówi się, że masz wysoki poziom cholesterolu.

Jakie są czynniki ryzyka wystąpienia wysokiego poziomu cholesterolu?

Ryzyko wystąpienia wysokiego poziomu cholesterolu wzrasta, jeśli:

• Twoja dieta jest bogata w tłuszcze nasycone. Tłuszcze te, znajdujące się w mięsie i pełnotłustych produktach mlecznych, podwyższają poziom cholesterolu LDL. Cholesterol zawarty w jajach i wędlinach również może podnosić poziom cholesterolu we krwi, ale nie w takim stopniu jak tłuszcze nasycone.

• Spożywasz żywność zawierającą tłuszcze trans. Są to tłuszcze wytworzone przez człowieka, występujące w częściowo uwodornionych olejach. Podwyższają one poziom cholesterolu LDL i obniżają poziom cholesterolu HDL – jest to dokładnie zła kombinacja.

• Spożywanie przetworzonej żywności lub żywności o wysokiej zawartości węglowodanów. Wykazano, że tego rodzaju żywność również zwiększa stężenie cholesterolu LDL.

• Masz nadwagę lub jesteś otyły. Dodatkowa waga zwiększa stężenie LDL i obniża HDL.

• Nie ćwiczysz zbyt wiele. Badania wykazują, że częste ćwiczenia fizyczne mogą podnieść poziom dobrego cholesterolu HDL. Brak ruchu może prowadzić do przybierania na wadze.

Jaki jest związek między testosteronem a wysokim poziomem cholesterolu?

Testosteron jest ważnym hormonem dla mężczyzn. Pomaga kontrolować wzrost i rozwój oraz jest związany z popędem płciowym, mięśniami i masą kostną. Naukowcy badają, czy jest on również w jakiś sposób związany z cholesterolem. Niektórzy uważają, że może on pomagać w zapobieganiu chorobom serca.

Badania wykazały, że testosteron nie wydaje się mieć żadnego wpływu na poziom „złego” cholesterolu LDL. Jednak wyższy poziom testosteronu może prowadzić do obniżenia poziomu „dobrego” cholesterolu u zdrowych mężczyzn w wieku od 20 do 50 lat. Naukowcy nie zaobserwowali jednak takiej sytuacji u starszych mężczyzn, którzy przyjmują suplementy testosteronu.

Testosteron a choroby serca

Z wiekiem organizm mężczyzny wytwarza mniej testosteronu. Starsi mężczyźni są również bardziej narażeni na problemy z sercem i wysoki poziom cholesterolu. Testosteron może pomóc w pozbyciu się tłuszczu i budowaniu masy mięśniowej, co w obu przypadkach może zmniejszyć prawdopodobieństwo zawału serca.

Czy zatem zwiększenie stężenia tego hormonu może pomóc w zapobieganiu chorobom serca?

W 2015 roku Amerykańskie Stowarzyszenie Endokrynologów Klinicznych (American Association of Clinical Endocrinologists), zajmujące się badaniem hormonów i ich wpływu na organizm, podjęło próbę odpowiedzi na to pytanie. Stwierdzili oni, że istnieje silny związek między niskim poziomem testosteronu a zawałami serca i innymi problemami z sercem, zwłaszcza u starszych mężczyzn.

Inne badania sugerują jednak, że niektórzy mężczyźni mogą być bardziej narażeni na problemy z sercem, jeśli będą przyjmować suplementy testosteronu.

W 2010 r. naukowcy przerwali badanie dotyczące stosowania suplementów testosteronu u starszych mężczyzn, którzy mieli problemy z poruszaniem się. Spośród 209 mężczyzn biorących udział w badaniu, u 23 mężczyzn stosujących terapię testosteronem rozwinęło się wysokie ciśnienie krwi, zaburzenia rytmu serca lub zawał serca.

Ponieważ w badaniu wzięła udział niewielka liczba mężczyzn, którzy byli starsi i niezdrowi pod innymi względami, naukowcy stwierdzili, że nie mogą wyciągnąć zbyt wielu wniosków z wyników.

Wniosek jest taki, że potrzeba więcej badań, aby lekarze mogli lepiej zrozumieć ryzyko i korzyści płynące ze stosowania suplementów testosteronu.

?

?

Skąd lekarz wie, że mam wysoki poziom cholesterolu?

Istnieją dwa różne rodzaje badań poziomu cholesterolu. Najprostszy z nich mierzy poziom cholesterolu całkowitego we krwi. Większość lekarzy stosuje analizę lipoprotein, która obejmuje:

• Poziom cholesterolu całkowitego

• Poziom cholesterolu LDL

• Poziom cholesterolu HDL

• Trójglicerydy (kolejny tłuszcz we krwi, który zwiększa ryzyko chorób serca)

Jak mogę zapobiegać wysokiemu poziomowi cholesterolu?

Stosuj zdrowszą dietę. Aby obniżyć poziom cholesterolu, jedną z najważniejszych zmian jest ograniczenie ilości tłuszczów nasyconych i tłuszczów trans w diecie. Oznacza to ograniczenie mięsa i drobiu – poprzez spożywanie mniejszych porcji lub rzadsze ich spożywanie – oraz wybieranie odtłuszczonych lub niskotłuszczowych produktów mlecznych. Oznacza to również spożywanie mniejszej ilości potraw smażonych, przetworzonych i zawierających duże ilości cukru.

Ważne jest także, aby zwiększyć ilość spożywanego błonnika rozpuszczalnego. Ten rodzaj błonnika, znajdujący się na przykład w płatkach owsianych, fasoli kidney i jabłkach, pomaga usuwać LDL z organizmu.

Schudnąć. Jeśli masz nadwagę lub jesteś otyły, utrata nawet kilku kilogramów może pomóc w obniżeniu poziomu cholesterolu. Oczywiście nie istnieje magiczna recepta na utratę wagi, ale zmniejszenie wielkości porcji i wyeliminowanie rzeczy, bez których można łatwo żyć, takich jak napoje słodzone cukrem, to dobre miejsca, aby zacząć. Przeciętny Amerykanin otrzymuje obecnie ponad 20% kalorii z napojów. Przestawienie się na wodę jest bezbolesne, a może sprawić dużą różnicę w ogólnej liczbie kalorii.

Regularnie uprawiaj ćwiczenia fizyczne. Już 30-minutowy szybki spacer przez większość dnia podnosi poziom HDL i może nieznacznie obniżyć poziom LDL. Ćwiczenia są szczególnie ważne, jeśli masz wysoki poziom trójglicerydów i LDL oraz więcej niż połowę tkanki tłuszczowej na brzuchu.

Jakie są metody leczenia wysokiego poziomu cholesterolu?

Pierwszym sposobem leczenia wysokiego stężenia cholesterolu jest przyjęcie zdrowszego stylu życia. U wielu mężczyzn, u których stężenie cholesterolu mieści się w kategorii granicznie wysokiego, zdrowsze nawyki mogą obniżyć jego poziom do normalnego. Jeśli zmiana stylu życia nie wystarcza, dostępne są różne leki obniżające poziom cholesterolu.

Wiodące leki – statyny – są bardzo skuteczne w obniżaniu poziomu LDL. Najnowsze badania potwierdziły, że oprócz obniżania poziomu cholesterolu leki te zmniejszają ryzyko chorób serca. Leki te są najskuteczniejsze w połączeniu z dietą niskocholesterolową.

Najskuteczniejsze ćwiczenia na obniżenie poziomu cholesterolu.

Być może słyszałeś, że ćwiczenia fizyczne to jeden z najlepszych sposobów na obniżenie poziomu cholesterolu. Ale jak to działa? I jaki rodzaj ćwiczeń jest najbardziej skuteczny?

Związek między ćwiczeniami a cholesterolem

Naukowcy nie są do końca pewni, w jaki sposób ćwiczenia fizyczne obniżają poziom cholesterolu, ale zaczynają mieć coraz jaśniejsze pojęcie. „Wiele osób, a nawet wielu lekarzy, zakłada, że ćwiczenia fizyczne obniżają cholesterol” – mówi dr Amit Khera, dyrektor Programu Kardiologii Prewencyjnej w Centrum Medycznym Uniwersytetu Teksańskiego w Southwestern. „Jednak do niedawna większość z nas nie była pewna, jaki jest tego związek”.

Jednym ze sposobów, w jaki ćwiczenia fizyczne mogą pomóc w obniżeniu cholesterolu, jest pomoc w utracie – lub utrzymaniu – wagi. Nadwaga zwykle zwiększa ilość lipoprotein o niskiej gęstości (LDL) we krwi, czyli tych, które są powiązane z chorobami serca.

Część niejasności dotyczących wpływu ćwiczeń fizycznych na poziom cholesterolu wynika z faktu, że większość wczesnych badań nad cholesterolem koncentrowała się zarówno na ćwiczeniach fizycznych, jak i na zmianach w diecie, co utrudniało ustalenie, który z tych czynników tak naprawdę powoduje różnicę. Jednak w ostatnich badaniach dokładniej zbadano wpływ samych ćwiczeń, co ułatwiło ocenę związku między ćwiczeniami a cholesterolem.

Naukowcy uważają obecnie, że w grę wchodzi kilka mechanizmów. Po pierwsze, ćwiczenia fizyczne stymulują enzymy, które pomagają w przemieszczaniu LDL z krwi (i ścian naczyń krwionośnych) do wątroby. Stamtąd cholesterol jest przekształcany w żółć (do trawienia) lub wydalany. Zatem im więcej ćwiczysz, tym więcej LDL wydala Twój organizm.

Po drugie, ćwiczenia zwiększają rozmiar cząsteczek białka, które przenoszą cholesterol przez krew. (Połączenie cząsteczek białka i cholesterolu nazywane jest „lipoproteinami”; to właśnie cząsteczki LDL są związane z chorobami serca). Niektóre z tych cząsteczek są małe i gęste; inne są duże i puszyste. „Małe, gęste cząsteczki są bardziej niebezpieczne niż duże, puszyste, ponieważ te mniejsze mogą wcisnąć się do [wyściółki serca i naczyń krwionośnych] i tam urządzić sobie sklep” – mówi Khera. „Teraz okazuje się, że ćwiczenia fizyczne zwiększają rozmiar cząsteczek białkowych, które przenoszą zarówno dobre, jak i złe lipoproteiny”.

Ile trzeba ćwiczyć, aby obniżyć poziom cholesterolu?

Kwestią dyskusyjną jest to, ile dokładnie ćwiczeń fizycznych należy wykonywać, aby obniżyć stężenie cholesterolu. Ogólnie rzecz biorąc, większość organizacji zajmujących się zdrowiem publicznym zaleca co najmniej 30 minut dziennie umiarkowanych lub intensywnych ćwiczeń fizycznych, takich jak spacery, jogging, jazda na rowerze lub praca w ogrodzie.

Jednak badania przeprowadzone w 2002 roku przez naukowców z Duke University Medical Center wykazały, że bardziej intensywne ćwiczenia fizyczne są w rzeczywistości lepsze w obniżaniu cholesterolu niż ćwiczenia umiarkowane. W badaniu przeprowadzonym wśród osób z nadwagą i prowadzących siedzący tryb życia, które nie zmieniły swojej diety, naukowcy stwierdzili, że osoby wykonujące umiarkowane ćwiczenia (odpowiednik 12 mil spaceru lub joggingu tygodniowo) obniżyły nieco poziom cholesterolu LDL. Jednak osoby, które wykonywały bardziej energiczne ćwiczenia (odpowiednik 20 mil joggingu tygodniowo), obniżyły go jeszcze bardziej.

Osoby, które intensywnie ćwiczyły, podniosły również poziom lipoproteiny o dużej gęstości (HDL) – „dobrego” rodzaju lipoproteiny, która pomaga usuwać cholesterol z krwi. „Stwierdziliśmy, że aby znacząco zmienić poziom HDL, potrzebna jest odpowiednia ilość ćwiczeń o dużej intensywności” – mówi dr William Kraus, adiunkt medycyny w Duke i główny autor badania. „Zwykły spacer nie wystarczy”.

Zgodnie z ustaleniami Krausa, jednak, mimo że umiarkowane ćwiczenia nie były tak skuteczne w zmniejszaniu LDL lub zwiększaniu HDL, zapobiegały wzrostowi poziomu cholesterolu.

Wniosek? Pewna ilość ćwiczeń jest lepsza niż ich brak; większa ilość ćwiczeń jest lepsza niż ich brak.

Jak bardzo to pomoże?

Kwestią dyskusyjną jest również to, jak duży wpływ na poziom cholesterolu mają ćwiczenia fizyczne. „Stwierdziliśmy, że największe korzyści odnoszą osoby, które na początku stosowały najgorszą dietę i miały najgorsze nawyki w zakresie ćwiczeń fizycznych” – mówi dr Roger Blumenthal, dyrektor Centrum Kardiologii Prewencyjnej Ciccarone na Uniwersytecie Johnsa Hopkinsa. „Niektóre z tych osób zmniejszają poziom LDL o 10-15% i zwiększają poziom HDL o 20%”.

Początek

Jeśli do tej pory nie ćwiczyłeś regularnie, ważne jest, abyś zaczynał powoli. Należy skonsultować się z lekarzem, aby mógł on ocenić aktualny stan zdrowia układu sercowo-naczyniowego. Może to oznaczać badania krwi lub test na bieżni, aby sprawdzić, jak serce reaguje na wysiłek fizyczny).

Po uzyskaniu zgody na rozpoczęcie ćwiczeń należy stosować się do poniższych zaleceń:

• Wybierz rodzaj ćwiczeń, które możesz wykonywać przez 10-20 minut z co najmniej umiarkowaną intensywnością, np. spacer, jazda na rowerze, pływanie, jogging lub ćwiczenia na maszynach z małą prędkością.)

• Należy pamiętać, że o ile intensywność może być umiarkowana, o tyle „objętość ćwiczeń”, czyli ilość czasu spędzonego na ćwiczeniach, musi być dość duża. American Heart Association zaleca 30 minut aktywności fizycznej dziennie lub 60 minut dziennie, jeśli jednocześnie starasz się schudnąć. Pamiętaj: w razie potrzeby możesz ćwiczyć co 10 minut, byleby pod koniec dnia osiągnąć 30 minut.

• Znajdź zajęcie, które lubisz – może to być spacer z psem, gra w berka z dziećmi, pływanie na basenie lub jazda na rowerze po okolicy. Pomocne może być także znalezienie kolegi, z którym można ćwiczyć, zarówno ze względu na wsparcie moralne, jak i na to, że ćwiczenia stają się przyjemniejsze.

• Jeszcze lepszym rozwiązaniem jest znalezienie kilku zajęć, które lubisz, co pozwoli na urozmaicenie rutyny. Dzięki temu będziesz mógł ćwiczyć więcej niż jeden zestaw mięśni, a także korzystać z różnych środowisk treningowych.

Oczywiście, same ćwiczenia nie zagwarantują niskiego poziomu cholesterolu. Genetyka, waga, wiek, płeć i dieta mają wpływ na profil cholesterolu danej osoby. Najskuteczniejszym sposobem zapewnienia zdrowego poziomu cholesterolu jest modyfikacja diety i, w razie potrzeby, przyjmowanie leków obniżających poziom cholesterolu.

Ćwiczenia fizyczne mają jednak wiele zalet, nie tylko obniżają poziom cholesterolu. Wykazano, że ćwiczenia fizyczne wzmacniają kości, zmniejszają ryzyko zachorowania na raka, cukrzycę, udar mózgu i otyłość, a także poprawiają nastrój. „Nawet jeśli poprawa profilu cholesterolowego jest niewielka, istnieje wiele, wiele innych korzyści” – mówi Blumenthal.

Istnieje kilka czynników, które przyczyniają się do wysokiego stężenia cholesterolu – niektóre z nich można kontrolować, a inne nie. Dowiedz się więcej od lekarza na temat czynników ryzyka wysokiego poziomu cholesterolu.

Niekontrolowane czynniki ryzyka wysokiego poziomu cholesterolu

• Płeć: Po menopauzie poziom cholesterolu LDL („złego” cholesterolu) u kobiet wzrasta, podobnie jak ryzyko wystąpienia chorób serca.

• Wiek: Ryzyko może wzrastać wraz z wiekiem. Mężczyźni w wieku 45 lat i starsi oraz kobiety w wieku 55 lat i starsze są bardziej narażeni na wysoki poziom cholesterolu i choroby serca.

• Wywiad rodzinny: Ryzyko wystąpienia wysokiego poziomu cholesterolu może wzrosnąć, jeśli ojciec lub brat miał wysoki poziom cholesterolu lub wczesną chorobę serca (przed 55 rokiem życia) albo matka lub siostra miała wczesną chorobę serca (przed 65 rokiem życia). Można również odziedziczyć chorobę genetyczną zwaną hipercholesterolemią rodzinną (FH), która powoduje wysoki poziom LDL już w młodym wieku. Choroba ta występuje rzadko, ale nieleczona może z czasem ulec pogorszeniu. Porozmawiaj ze swoim lekarzem o tym, czy należy wykonać badanie w kierunku FH.

Do kontrolowanych czynników ryzyka wysokiego stężenia cholesterolu należą:

• Dieta: Zawarte w pożywieniu tłuszcze trans, tłuszcze nasycone, cukier i (w mniejszym stopniu) cholesterol podnoszą poziom cholesterolu całkowitego i cholesterolu LDL.

• Waga: Nadwaga może sprawić, że poziom cholesterolu LDL wzrośnie, a HDL spadnie.

• Aktywność fizyczna/ćwiczenia: Zwiększona aktywność fizyczna pomaga obniżyć poziom cholesterolu LDL i podnieść poziom cholesterolu HDL („dobrego” cholesterolu). Pomaga także w utracie wagi.

• Palenie papierosów: Palenie uszkadza naczynia krwionośne, co zwiększa prawdopodobieństwo odkładania się w nich złogów tłuszczowych. Powoduje także obniżenie poziomu HDL, czyli dobrego cholesterolu. Możesz zapytać swojego lekarza lub poszukać w Internecie sposobów, które pomogą Ci rzucić palenie. Dobrym miejscem na rozpoczęcie poszukiwań jest strona CDC poświęcona paleniu.

• Cukrzyca typu 2: Badania wykazują, że cukrzyca typu 2 może obniżać poziom dobrego cholesterolu (HDL) i podnosić poziom trójglicerydów, innego rodzaju cholesterolu. Zła dieta i brak ćwiczeń fizycznych to dwa główne czynniki powodujące tę chorobę.

• Wysokie ciśnienie krwi: Chociaż wysokie ciśnienie krwi nie jest przyczyną wysokiego poziomu cholesterolu, często pojawia się u osób, które go mają. Dzieje się tak dlatego, że u obu tych osób mogą występować te same czynniki ryzyka, takie jak brak ruchu, niezdrowa dieta, starzenie się i otyłość. A oba schorzenia są czynnikami ryzyka chorób serca, które powodują najwięcej zgonów z powodu wysokiego stężenia cholesterolu.

Kontrolowanie cholesterolu, czy znasz swoje wyniki badań cholesterolu?

Czy znasz swój poziom cholesterolu?

Eksperci są zgodni, że bardziej agresywne badania przesiewowe mogą obniżyć poziom chorób serca

Przez Hong Mautz Medically Reviewed by Charlotte E. Grayson Mathis,?MD From the doctor Archives

Wiele badań wskazuje, że osoby z wysokim stężeniem cholesterolu powinny być leczone lekami obniżającymi stężenie cholesterolu, ale nie są. A wytyczne opublikowane w zeszłym roku jeszcze bardziej obniżyły tę granicę, kwalifikując więcej osób jako mające wysoki poziom cholesterolu, co czyni je kandydatami do leczenia obniżającego poziom cholesterolu.

Według American Heart Association (AHA), ponad 100 milionów dorosłych w Stanach Zjednoczonych ma poziom cholesterolu we krwi uważany za granicznie wysoki (powyżej 200), a blisko 40 milionów dorosłych ma poziom uważany za wysoki (powyżej 240). Wysoki poziom cholesterolu jest silnie związany ze zwiększonym ryzykiem chorób serca, które są głównym zabójcą zarówno mężczyzn, jak i kobiet w Stanach Zjednoczonych, powodując około 500 000 zgonów każdego roku.

Opublikowane w 2001 roku wytyczne Narodowego Programu Edukacji Cholesterolowej (National Cholesterol Education Program, NCEP) koncentrują się na zapobieganiu chorobom serca poprzez zmniejszenie stężenia cholesterolu lipoprotein o małej gęstości (LDL, „zły” cholesterol) za pomocą zmiany stylu życia i leków. Stare wytyczne, wydane w 1993 r., koncentrowały się na całkowitym poziomie cholesterolu u danej osoby, w tym zarówno cholesterolu LDL, jak i cholesterolu lipoproteinowego o dużej gęstości (HDL, „dobry” cholesterol).

„Nowe dowody wskazują bez wątpienia, że obniżenie stężenia cholesterolu lipoprotein o małej gęstości jest korzystne” – mówi dr Scott Grundy, przewodniczący zespołu ekspertów ds. wykrywania, oceny i leczenia wysokiego stężenia cholesterolu we krwi u dorosłych, który opracował wytyczne. „Te wytyczne dadzą lekarzom pewność, że ich pacjenci są odpowiednio leczeni”.

20 lat i więcej

Zgodnie z wytycznymi wszystkie osoby w wieku 20 lat i starsze powinny co 5 lat poddawać się badaniom krwi w celu określenia profilu lipoproteinowego. Profil lipoproteinowy określa poziom cholesterolu LDL i HDL, a także poziom trójglicerydów (innego tłuszczu we krwi).

Jeśli poziom cholesterolu LDL wynosi 130 lub więcej, należy zacząć przyjmować leki obniżające poziom cholesterolu i zmienić styl życia – np. ograniczyć ilość tłuszczów nasyconych i cholesterolu w diecie, schudnąć i więcej ćwiczyć – aby osiągnąć poziom LDL poniżej 100.

Michael Lauer, MD, kardiolog z Cleveland Clinic Foundation w Cleveland, Ohio, twierdzi, że wytyczne odzwierciedlają lepsze zrozumienie tego, jak zarządzanie wysokim cholesterolem zapobiega chorobom serca.

„Istnieje potrzeba jeszcze bardziej agresywnego i czujnego leczenia zaburzeń cholesterolowych w populacji” – mówi.

Lauer twierdzi, że ludzie, którzy powinni przyjmować leki obniżające poziom cholesterolu, zazwyczaj tego nie robią. „Problem polega na tym, że mamy skuteczne leczenie i skuteczne metody profilaktyczne, które jednak nie są stosowane” – mówi.

Pacjenci z grup ryzyka

Ronald Krauss, MD, przewodniczący Rady Żywienia, Aktywności Fizycznej i Metabolizmu AHA, twierdzi, że dzięki tym wytycznym lekarze mają teraz lepszy sposób na identyfikację osób zagrożonych chorobami serca i zapewnienie im najlepszej opieki.

„Lekarze dysponują teraz nowymi narzędziami, dzięki którym mogą lepiej ocenić ryzyko wystąpienia lub nawrotu choroby serca u swoich pacjentów” – mówi Krauss. „Będą mieli bardzo konkretne zalecenia dotyczące stosowania zarówno diety, jak i leków w razie potrzeby, aby osiągnąć cele związane z ryzykiem swoich pacjentów”.

Jednym z obszarów ryzyka, który zasługuje na podkreślenie, jest rozmieszczenie tkanki tłuszczowej w organizmie, jak np. typ sylwetki „jabłko” (tłuszcz wokół połowy ciała), który został powiązany z wyższym ryzykiem chorób serca. Osoby z rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej w kształcie jabłka mogą potrzebować bardziej agresywnego leczenia granicznego poziomu cholesterolu, aby obniżyć swoje ryzyko.

Inne schorzenie, zwane „zespołem metabolicznym”, stanowi kolejny istotny czynnik ryzyka chorób serca. Zespół metaboliczny to połączenie typu budowy ciała jabłka, wysokiego ciśnienia krwi, wysokiego poziomu trójglicerydów, niskiego poziomu cholesterolu HDL i wysokiego poziomu cukru we krwi.

„Oporność na insulinę [niezdolność do wykorzystania hormonu insuliny] jest odpowiedzialna za zespół metaboliczny, który z biegiem lat staje się coraz bardziej znaczący, ponieważ coraz więcej Amerykanów ma nadwagę” – mówi Krauss. „Kluczowym sposobem leczenia tego zespołu jest zmniejszenie masy ciała i zwiększenie aktywności fizycznej. Zespół ten zasługuje na agresywne leczenie”. Insulinooporność może prowadzić do cukrzycy.

Krauss opisuje typową osobę z granicznym zespołem metabolicznym jako mężczyznę z obwodem w talii wynoszącym 40 cali, poziomem trójglicerydów 180 i poziomem HDL 40. „Taka osoba mogła przejść obojętnie obok poprzednich wytycznych” – mówi Krauss. „Teraz jednak wyłapiemy taką osobę i zapewnimy jej odpowiednie leczenie lipidowe”.

Co więcej, wytyczne mówią teraz, że osoby z cukrzycą powinny być traktowane tak, jakby miały chorobę serca. W starych wytycznych cukrzycę uważano jedynie za czynnik ryzyka rozwoju choroby serca.

Uzyskaj od lekarza odpowiedzi na najczęstsze pytania dotyczące cholesterolu, zdrowia i chorób serca.

Cholesterol to woskowa substancja podobna do tłuszczu, która naturalnie występuje w organizmie i jest wytwarzana przez wątrobę. Cholesterol jest również obecny w spożywanych przez nas pokarmach. Ludzie potrzebują cholesterolu, aby organizm mógł normalnie funkcjonować. Cholesterol jest obecny w błonach (ścianach) każdej komórki ciała, w tym w mózgu, nerwach, mięśniach, skórze, wątrobie, jelitach i sercu.

2) Dlaczego powinienem się martwić o cholesterol?

Zbyt duża ilość cholesterolu w organizmie oznacza zwiększone ryzyko zachorowania na choroby układu krążenia, takie jak choroby serca. Jeśli w organizmie jest zbyt dużo cholesterolu, może on odkładać się w ścianach tętnic doprowadzających krew do serca. Takie nagromadzenie, które następuje z czasem, powoduje, że do serca dociera mniej krwi i tlenu. Może to powodować bóle w klatce piersiowej i zawały serca. Zbyt duża ilość cholesterolu może również zwiększyć ryzyko udaru mózgu.

3) Jaka jest różnica między „dobrym” a „złym” cholesterolem?

Cholesterol HDL (high density lipoprotein) nazywany jest „dobrym” cholesterolem. HDL usuwa z krwi „zły” cholesterol LDL (lipoproteiny o małej gęstości) i zapobiega jego odkładaniu się w tętnicach. Cholesterol LDL jest znany jako zły cholesterol, ponieważ prowadzi do powstawania i odkładania się płytki miażdżycowej na ścianach tętnic. Zwiększa to ryzyko zachorowania na choroby układu sercowo-naczyniowego. Badając cholesterol, upewnij się, że uzyskasz wartości cholesterolu całkowitego, cholesterolu HDL i cholesterolu LDL.

4) Ile cholesterolu to za dużo?

Lekarze zalecają, aby stężenie cholesterolu całkowitego nie przekraczało 200 mg/dl. Oto podział:

?

An

190 lub wyższy jest uważany za poważny czynnik ryzyka zawału serca, udaru mózgu i innych problemów spowodowanych zatkaniem tętnic. W przeszłości wytyczne koncentrowały się na obniżaniu poziomu LDL do określonych „docelowych” wartości, które uważano za bezpieczniejsze. Obniżenie poziomu cholesterolu jest jednak tylko jednym z elementów ogólnej strategii zmniejszania ryzyka chorób serca.

?

chroni przed chorobami serca, dlatego w przypadku HDL lepsza jest jego wyższa wartość. Poziom poniżej 40 jest niski i uważany jest za czynnik ryzyka, ponieważ zwiększa ryzyko rozwoju chorób serca. Poziom HDL wynoszący 60 lub więcej pomaga obniżyć ryzyko chorób serca.

Lekarz najpierw ustali z pacjentem aktualny poziom ryzyka, biorąc pod uwagę takie czynniki, jak wiek, palenie tytoniu i ciśnienie krwi. Następnie w oparciu o to ryzyko lekarz zaleci zmianę stylu życia i ewentualnie leki obniżające poziom cholesterolu. Jednak zamiast podawać docelową liczbę, do której należy dążyć, lekarz zaleci pewną wartość procentową, którą należy się kierować przy obniżaniu poziomu cholesterolu. Następnie wspólnie rozważycie możliwości osiągnięcia tego odsetka.

Poziomy trójglicerydów, które są granicznie wysokie (150-199) lub wysokie (200 lub więcej) mogą u niektórych osób wymagać leczenia.

5) Czy obniżając poziom cholesterolu mogę zmniejszyć ryzyko chorób serca?

Ryzyko chorób serca jest niższe, gdy masz niski poziom cholesterolu całkowitego i niski poziom LDL. Pamiętaj jednak, że wyższy poziom HDL jest lepszy.

6) Co sprawia, że poziom cholesterolu wzrasta?

Spożywanie takich produktów, jak czerwone mięso, pełnotłuste produkty mleczne i żółtka jaj, może spowodować podwyższenie poziomu cholesterolu. Nadwaga może powodować wzrost złego cholesterolu i spadek dobrego cholesterolu. Ponadto, po menopauzie u kobiet poziom złego cholesterolu ma tendencję do zwiększania się.

7) Co mogę zrobić, aby obniżyć poziom cholesterolu?

Poziom cholesterolu można obniżyć, wprowadzając zmiany w swoim stylu życia. Oto kilka wskazówek.

• Jedz żywność o mniejszej zawartości tłuszczu, tłuszczów nasyconych i cholesterolu.

• Zdejmij skórę i tłuszcz z mięsa, drobiu i ryb.

• Spożywaj potrawy pieczone, smażone, pieczone lub gotowane, a nie smażone.

• Jedz codziennie dużo owoców i warzyw.

• Jedz płatki zbożowe, pieczywo, ryż i makaron z pełnego ziarna, np. chleb pełnoziarnisty lub spaghetti.

• Codziennie należy wykonywać co najmniej 30 minut umiarkowanych lub energicznych ćwiczeń fizycznych. Porozmawiaj z lekarzem o najbezpieczniejszych i najlepszych dla Ciebie sposobach ćwiczeń.

• Schudnąć, jeśli ma się nadwagę.

• Rzuć palenie.

• Przyjmuj leki na cholesterol zgodnie z zaleceniami lekarza.

8) Jakie leki są stosowane w leczeniu wysokiego poziomu cholesterolu?

Do leków obniżających poziom cholesterolu należą:

• Statyny

• Ezetymib (Zetia)

• Inhibitory konwertazy proproteinowej subtilizin kexin typu 9 (PCSK9)

• Żywice kwasów żółciowych

• Niacyna

• Fibraty?

Leki obniżające poziom cholesterolu są najskuteczniejsze w połączeniu z dietą niskocholesterolową.

9) Jeśli na opakowaniu produktu widnieje napis „niskocholesterolowy”, czy oznacza to, że ma on niską zawartość tłuszczu?

Niekoniecznie. Wiele produktów oznaczonych „niską zawartością cholesterolu” może zawierać oleje o dużej zawartości tłuszczów nasyconych, które nie są zdrowe. Ponadto tłuszcze nienasycone, takie jak olej roślinny, mogą być również wysokokaloryczne. Całkowita ilość tłuszczu w diecie powinna być ograniczona do około 20% do 30% dziennego spożycia.

10) W jakim wieku należy zacząć badać poziom cholesterolu?

Ważne jest, aby badanie poziomu cholesterolu przeprowadzać w młodym wieku, ponieważ zatykanie się tętnic (miażdżyca) jest procesem stopniowym, który trwa wiele lat. Cholesterol całkowity powinien być mierzony co najmniej raz na pięć lat, począwszy od 20 roku życia, a częściej, jeśli w rodzinie występował wysoki poziom cholesterolu.

Uwaga: Jeśli masz wysoki poziom cholesterolu, a Twój lekarz powiedział Ci, że może to mieć podłoże genetyczne, możesz chcieć, aby Twoje dzieci, które nie ukończyły 20 roku życia, miały zbadany poziom cholesterolu. Porozmawiaj z lekarzami świadczącymi opiekę zdrowotną nad Twoimi dziećmi na temat badania poziomu cholesterolu.

Zmagasz się z wysokim poziomem trójglicerydów i cholesterolu? Radzenie sobie z wysokimi trójglicerydami dzięki wskazówkom od profesjonalistów.

Prawdopodobnie słyszałeś o trójglicerydach i prawdopodobnie słyszałeś również, że stały wysoki poziom trójglicerydów we krwi może być szkodliwy.

Ale czym właściwie są trójglicerydy? Dlaczego lekarz potrząsnąłby głową, gdyby w raporcie o cholesterolu napisano, że poziom trójglicerydów jest wysoki? I co mają one wspólnego z cukrzycą i grupą niepokojących objawów zwanych zespołem metabolicznym?

Co to są trójglicerydy?

Najprościej mówiąc, trójglicerydy to tłuszcz. To znaczy, że są one główną formą, w której nasz organizm magazynuje tłuszcz. Tkanka tłuszczowa składa się z komórek, które wypełniają się trójglicerydami.

A więc trójglicerydy są złe, prawda? Cóż, w normalnych warunkach nie. W rzeczywistości nie moglibyśmy żyć bez trójglicerydów. Są one głównym sposobem, jaki ewolucja dała nam do przechowywania energii, mówi dr Mitchell Lazar, dyrektor Instytutu Cukrzycy, Otyłości i Metabolizmu na Uniwersytecie Pensylwanii.

Jeszcze około 100 lat temu żywność nie była tak obfita jak teraz, a podczas pracy fizycznej spalaliśmy o wiele więcej kalorii. W związku z tym bardzo ważna była zdolność do efektywnego magazynowania paliwa” – mówi Lazar. W przeliczeniu na funt, z zapasów tłuszczu uzyskujemy dwa razy więcej energii niż z dwóch pozostałych substancji, które możemy spalić jako energię – białek i cukrów.

Ale teraz mamy wokół siebie o wiele więcej jedzenia, spożywamy go o wiele więcej i nie jesteśmy tak aktywni fizycznie jak kiedyś. Dlatego większość z nas magazynuje znacznie więcej tłuszczu, niż potrzebuje – w postaci trójglicerydów.

Uszkodzenia i cukrzyca

Jaki jest problem z wysokim poziomem trójglicerydów? Skoro trójglicerydy to tłuszcz, a tłuszcz to energia, to czy nie magazynujemy więcej energii? Niestety, nasze ciała często nie potrafią efektywnie magazynować tej dodatkowej energii – i czasami te dodatkowe komórki tłuszczowe mogą przyciągać inne komórki, które powodują problemy zdrowotne.

Po pierwsze, komórki tłuszczowe mają tendencję do przyciągania komórek zapalnych – mówi Lazar. Niektóre komórki zapalne, zwane cytokinami, obniżają zdolność organizmu do radzenia sobie z cukrem i zwiększają ryzyko rozwoju cukrzycy.

Tłuszcz, w postaci trójglicerydów, ma również tendencję do rozprzestrzeniania się w innych tkankach, takich jak wątroba i mięśnie. To wydaje się predysponować te tkanki do tego, że nie będą one w stanie prawidłowo radzić sobie z cukrem, co z kolei zwiększa ryzyko zachorowania na cukrzycę” – mówi Lazar.

Poznaj zespół metaboliczny

Wysokie stężenie triglicerydów jest często związane z grupą innych schorzeń, które razem nazywane są zespołem metabolicznym – grupą czynników ryzyka chorób serca i cukrzycy typu 2. Należą do nich:

• Otyłość, zwłaszcza nadmierna ilość tkanki tłuszczowej w okolicach brzucha

• Wysokie ciśnienie krwi

• Podwyższone stężenie cukru we krwi (stan przedcukrzycowy lub upośledzona tolerancja glukozy)

• Wysoki poziom białek zapalnych we krwi

Wysoki poziom triglicerydów może również oznaczać niski poziom lipoprotein o dużej gęstości (HDL) – dobrego cholesterolu. Nie wiemy, w jaki sposób HDL chroni przed chorobami serca i cukrzycą, ale wiemy, że tak jest” – mówi Ginsburg. A wysoki poziom trójglicerydów oznacza niższy poziom HDL.

Jednocześnie mogą one tworzyć swego rodzaju kombinację z lipoproteinami o niskiej gęstości LDL, czyli złym cholesterolem, co prowadzi do powstawania blaszek miażdżycowych w tętnicach serca i jeszcze bardziej zwiększa ryzyko chorób serca.

Poznaj swój poziom

Jaki powinien być poziom triglicerydów? Prawidłowy poziom trójglicerydów wynosi 150 lub mniej. Każdy poziom, który jest stale wyższy od tej wartości jest uważany za problem:

• Poziom graniczny wysoki

  :

  150 – 199

• High

  :

  200 – 499

• Bardzo wysoki

  :

  500

Co zatem można zrobić, jeśli poziom trójglicerydów wzrasta? Odpowiedź jest niezwykle prosta, a dla wielu osób niezwykle trudna: schudnąć poprzez dietę i ćwiczenia.

Gdyby każdy stracił 10% masy ciała i zaczął ćwiczyć przez pół godziny, trzy lub cztery razy w tygodniu, rozwiązałoby to prawie połowę problemu, mówi Henry N. Ginsberg, M.D., Irving Professor of Medicine i dyrektor Irving Institute for Clinical and Translational Research w Columbia University Medical Center w Nowym Jorku. Tak, istnieją predyspozycje genetyczne, ale niezależnie od tego, jakie są to uwarunkowania, nadwaga znacznie pogarsza sytuację.

Co powinieneś jeść? Cóż, w pewnym sensie to, co jesz, nie ma tak dużego znaczenia, jak to, ile jesz.

Nieważne, czy jesz 100% białka czy 100% węglowodanów, jeśli jesz więcej niż spalasz, będziesz produkować trójglicerydy” – mówi Ginsberg. Ale jeśli jesz 100% tłuszczu, organizm nie musi się aż tak bardzo wysilać, żeby to osiągnąć.

Dieta o niskiej zawartości tłuszczów nasyconych, cholesterolu i prostych węglowodanów jest zalecana przy próbach obniżenia wysokiego poziomu trójglicerydów. Jeśli nie jesteś pewien, czym są węglowodany proste, pomyśl o białych produktach, takich jak:

• Biały ryż

• Biały chleb

• Zwykłe ziemniaki

• Makaron

Są one trawione i zamieniane w cukier tak szybko, że równie dobrze można by pić wodę sodową, mówi Ginsburg. Zamiast tego należy spożywać węglowodany, których wchłanianie zajmuje trochę czasu, czyli błonnik. Zamiast tego spróbuj następujących produktów:

• Brązowy ryż

• Chleb pełnoziarnisty

• Słodkie ziemniaki

• Makaron pełnoziarnisty

Jeśli stężenie cholesterolu i trójglicerydów jest bardzo wysokie, lekarz może przepisać leki, które pomogą je obniżyć. Przy bardzo wysokim poziomie trójglicerydów może dojść do rozwoju innych problemów, takich jak zapalenie trzustki, a w takich przypadkach leki te są absolutnie korzystne – mówi Lazar.

W celu zapobiegania cukrzycy i zespołowi metabolicznemu najważniejsze jest, aby myśleć o tym w kategoriach kalorii. Celem powinno być spożywanie tylko takiej ilości pożywienia, jaką zamierzamy spalić.

Lekarz wyjaśnia raporty dotyczące cholesterolu i jak je rozumieć. Dowiedz się więcej o HDL, LDL, triglicerydach i nie tylko.

Jak odczytać wynik badania lipidów?

Raport zawiera zazwyczaj następujące elementy, w tej kolejności:

• Cholesterol całkowity: Szacunkowa wartość całego cholesterolu we krwi (np. dobry HDL plus zły LDL). Wyższy poziom cholesterolu całkowitego może wynikać z wysokiego poziomu HDL, który jest dobry, lub wysokiego poziomu LDL, który jest zły. Dlatego tak ważna jest znajomość tego podziału.

• Triglicerydy: Rodzaj tłuszczu.

• Lipoproteiny o dużej gęstości (HDL): Dobry cholesterol, który pomaga chronić przed chorobami serca.

• Lipoproteiny o niskiej gęstości (LDL): Zły cholesterol i główny czynnik przyczyniający się do zatykania tętnic.

Niektóre raporty zawierają również:

• Stosunek cholesterolu całkowitego do HDL: Ilość cholesterolu całkowitego podzielona przez HDL. Liczba ta pomaga lekarzom przewidzieć ryzyko rozwoju miażdżycy (odkładania się blaszek miażdżycowych w tętnicach).

• Lipoproteiny o bardzo niskiej gęstości (VLDL): Inny rodzaj złego cholesterolu, który gromadzi się w tętnicach.

Na ogół lekarze zalecają, aby utrzymywać tę wartość poniżej 200 mg/dl. Poziomy powyżej 200 mg/dl – w zależności od podziału LDL i HDL – mogą oznaczać, że jesteś w grupie podwyższonego ryzyka chorób serca.

• Pożądane: Mniej niż 200 mg/dl

• Poziom granicznie wysoki: 200-239 mg/dl

• Wysoki: Powyżej 240 mg/dl

Stężenie cholesterolu całkowitego powyżej 240 mg/dl może podwoić ryzyko wystąpienia chorób serca.

Lipoproteina o niskiej gęstości to zły cholesterol. Litera „L” w LDL oznacza „podły”. Wysokie stężenie LDL zwiększa ryzyko chorób serca.

Rzeczywista wartość docelowa stężenia LDL zależy od tego, czy u pacjenta występują czynniki ryzyka chorób serca, takie jak cukrzyca lub wysokie ciśnienie krwi. Jednak ogólnie rzecz biorąc, wyniki LDL są następujące:

• Optymalne: Mniej niż 100 mg/dl

• Wartość zbliżona do optymalnej: 100-129 mg/dl

• Poziom granicznie wysoki: 130-159 mg/dl

• Wysoka: 160-189 mg/dl

Na podstawie ryzyka wystąpienia chorób serca lekarz omówi z pacjentem strategie obniżenia stężenia LDL o określoną wartość procentową. Strategie te będą obejmowały zmianę stylu życia – w tym zmianę diety i ćwiczenia fizyczne – jak również stosowanie leków obniżających poziom cholesterolu. Wspólnie z lekarzem zdecydujemy, jakie strategie będą odpowiednie w danej sytuacji.

Lipoproteina o wysokiej gęstości (HDL) to dobry cholesterol. Litera „H” w HDL oznacza „zdrowy”, aby zapamiętać ten typ cholesterolu jako dobry.

HDL pomaga w usuwaniu złego cholesterolu z krwiobiegu i tętnic. Odgrywa on bardzo ważną rolę w zapobieganiu zatykaniu się tętnic. Dlatego im wyższy poziom HDL, tym lepiej.

Ogólnie rzecz biorąc, poziom HDL wynoszący 60 mg/dl lub więcej uważa się za dobry. Podobnie, poziom poniżej 40 mg/dl uważany jest za czynnik ryzyka chorób serca. Ważne jest jednak, aby omówić z lekarzem, jaki poziom jest najlepszy w danym przypadku.

Niektóre leki, w tym steroidy, leki na ciśnienie krwi znane jako beta-blokery oraz niektóre tabletki nawadniające mogą zaburzać poziom HDL. Upewnij się, że Twój lekarz zawsze wie o wszystkich przyjmowanych przez Ciebie lekach.

Trójglicerydy to rodzaj tłuszczu we krwi, który jest związany z chorobami serca i cukrzycą. Jeśli masz wysoki poziom trójglicerydów, może być również wysoki poziom cholesterolu całkowitego i LDL.

• Norma: mniej niż 150 mg/dl

• Granicznie wysokie: 150-199 mg/dl

• Wysoki: 200-499 mg/dl

• Bardzo wysoka: 500 mg/dl

Styl życia odgrywa dużą rolę w kształtowaniu poziomu trójglicerydów. Palenie tytoniu, nadmierne spożywanie alkoholu, niekontrolowana cukrzyca i leki, takie jak estrogeny, sterydy i niektóre leki przeciwtrądzikowe, mogą przyczyniać się do wysokiego poziomu trójglicerydów. Jednak w niektórych przypadkach przyczyną mogą być geny lub choroba podstawowa.

Ta liczba nie zawsze jest podawana w raporcie o stężeniu cholesterolu. Niektórzy lekarze używają go zamiast stężenia cholesterolu całkowitego, aby pomóc w podjęciu decyzji o sposobie obniżenia cholesterolu. American Heart Association zaleca jednak, aby przy ustalaniu leczenia skupiać się na rzeczywistych wartościach, a nie na proporcjach.

Jest to rodzaj złego cholesterolu, który zawiera największą ilość triglicerydów. Im wyższy poziom VLDL, tym większe prawdopodobieństwo wystąpienia zawału serca lub udaru mózgu.

Poziom VLDL nie zawsze jest uwzględniany w raportach dotyczących cholesterolu. Nie ma prostego i bezpośredniego sposobu na zmierzenie poziomu VLDL. Większość laboratoriów szacuje go, dzieląc poziom trójglicerydów przez 5. Nie jest to jednak miarodajne, jeśli poziom trójglicerydów wynosi ponad 400.

Prawidłowe stężenie VLDL wynosi od 5 do 40 mg/dl.

Jaki jest Twój cel?

Należy pamiętać, że wyniki badania poziomu cholesterolu stanowią jedynie ogólne wytyczne. To, co jest normalne dla Ciebie, może nie być w porządku dla kogoś innego. Lekarz przeanalizuje wszystkie wartości cholesterolu oraz inne czynniki ryzyka, aby opracować dla Ciebie odpowiednią strategię.

Cel zależy od wieku, historii chorób serca w rodzinie oraz od tego, czy występują inne czynniki ryzyka chorób serca, takie jak cukrzyca, wysokie ciśnienie krwi i problemy z wagą. Wyniki mogą się nawet różnić w zależności od laboratorium, z którego korzysta lekarz. O pomoc w interpretacji wyników badań należy zawsze prosić lekarza.

U osób dorosłych w wieku 20 lat i starszych poziom cholesterolu i trójglicerydów powinien być sprawdzany raz na pięć lat. Lekarz może jednak zasugerować częstsze wykonywanie badań, jeśli u pacjenta występują pewne czynniki ryzyka, takie jak cukrzyca, wysokie ciśnienie krwi, otyłość lub rodzinne występowanie chorób serca.