Lekarz mówi ci.

Kiedy rak jelita grubego rozprzestrzenia się na inne części ciała, nazywa się to chorobą zaawansowaną lub przerzutową. Dzięki leczeniu możesz poczuć się lepiej i żyć dłużej.

Dla większości ludzi nie ma lekarstwa. Leczenie może jednak pomóc poczuć się lepiej i żyć dłużej. Naukowcy prowadzą również badania i testują wiele nowych metod leczenia. Niektóre z nich wykorzystują własny układ odpornościowy organizmu do znajdowania i niszczenia komórek nowotworowych. Może to być opcja, jeśli inne leki nie pomagają lub przestają działać.

Twój lekarz może powiedzieć Ci więcej o nowych metodach leczenia raka, które mogą być odpowiednie dla Ciebie.

Jak rozprzestrzenia się rak jelita grubego?

Większość ludzi choruje na zaawansowaną postać tego nowotworu, ponieważ guz, który był leczony przed laty, powraca. Lekarze uważają, że dzieje się tak, gdy silne, zabijające raka leki chemioterapeutyczne, które wyleczyły chorobę za pierwszym razem, pozostawiają kilka komórek. Nawet wysokowydajne skanery nie są w stanie ich wykryć, więc mogą one pozostać w ukryciu przez lata, zanim zaczną ponownie rosnąć. ?

Jak będziesz się czuł

U niektórych osób objawy mogą nie występować, ale u wielu występują. To, jakie objawy wystąpią, zależy od wielkości guza i miejsca, w którym się rozprzestrzenił. Rak w wątrobie może powodować wymioty żołądkowe, zażółcenie lub swędzenie skóry. Guzy w płucach mogą utrudniać oddychanie.

Większość z tych objawów można prawie zawsze złagodzić za pomocą leczenia. Można przyjmować leki na nudności, które uspokajają żołądek. Aparat tlenowy lub specjalne techniki oddychania mogą pomóc w uzyskaniu odpowiedniej ilości powietrza.

Opcje leczenia

Podstawowym sposobem leczenia raka jelita grubego i odbytnicy jest chirurgia. Jednak gdy choroba się rozprzestrzeni, często nie jest to możliwe.

W przypadku zaawansowanego raka jelita grubego najlepsze są metody leczenia, które przenikają przez krwiobieg, takie jak chemioterapia. Niektóre chemioterapeutyki działają lepiej razem, dlatego można przyjmować dwa lub trzy leki jednocześnie. Jednak leki te zwalczają raka, ale mogą też uszkadzać zdrowe komórki. Oznacza to, że mogą one powodować działania niepożądane, takie jak wypadanie włosów czy owrzodzenia jamy ustnej. Problemy te zwykle ustępują po zakończeniu chemioterapii.

Pomocne mogą być także inne rodzaje leków przeciwnowotworowych. „Terapie celowane to leki, które atakują określone części komórek nowotworowych, aby powstrzymać ich wzrost lub rozwój. Zwykle powodują one mniej skutków ubocznych niż chemioterapia.

Najlepszy wybór dla Ciebie zależy od tego, jak daleko choroba się rozprzestrzeniła, jakie mogą wystąpić skutki uboczne, w jakim jesteś stanie zdrowia i co chcesz uzyskać dzięki leczeniu. Możesz chcieć walczyć z rakiem tak intensywnie, jak to tylko możliwe, stosując tyle terapii, ile jesteś w stanie wytrzymać. Możesz też czuć się lepiej, gdy nie będziesz poddawany większej liczbie terapii.

Tylko pacjent może zdecydować, co chce robić. Dlatego porozmawiaj otwarcie z lekarzem o swoich celach w zakresie opieki medycznej.

Co możesz zrobić

Wiele osób z zaawansowanym rakiem jelita grubego ma wspólne obawy. Oto kilka wskazówek, które mogą okazać się pomocne:

Zapobiegaj bólowi. Nie każdy będzie odczuwał ból z powodu choroby lub jej leczenia. Ale jeśli tak się stanie, nie musisz się z tym po prostu pogodzić. Jeśli odczuwasz ból, porozmawiaj z lekarzem. Być może będziesz potrzebował nowego leku lub leczenia, aby zmniejszyć guz. Pomocne może być także dołączenie do zespołu opieki onkologicznej specjalisty od bólu. Pomóc mogą także inne rzeczy, takie jak masaż, ciepłe i zimne okłady.

Bądź aktywny. Odpowiednia ilość odpoczynku i ćwiczeń fizycznych poprawia nastrój i zmniejsza zmęczenie. Może to nawet pomóc Ci żyć dłużej.

Utrzymuj kontakt. Choroba nowotworowa i leczenie mogą czasem powodować poczucie osamotnienia. Możesz mieć wrażenie, że nikt tak naprawdę nie rozumie, przez co przechodzisz. Pomocne jest zwracanie się do innych osób – przyjaciół, doradcy lub grupy wsparcia złożonej z innych chorych na raka jelita grubego. Osoby te mogą być przy Tobie, kiedy potrzebujesz kogoś, kto Cię wysłucha.

Zachowaj pozytywne nastawienie. Metody leczenia zaawansowanego raka jelita grubego są coraz lepsze. A lekarze ciężko pracują nad znalezieniem lekarstwa.

Poznaj sławne osoby, które chorowały na raka jelita grubego.

1/11

Aktor, który wcielił się w postać króla TChalli w Czarnej Panterze i legendę baseballu Jackiego Robinsona w filmie 42, zmarł na raka jelita grubego w wieku 43 lat. Na raka jelita grubego chorował od 4 lat. Kiedy zdiagnozowano go w 2016 roku, rak był w III stadium. Mimo leczenia, które obejmowało operacje i chemioterapię, jego choroba rozwinęła się do IV stadium. W tym czasie nakręcono wiele jego filmów, a on sam był prawdziwym wojownikiem – napisał po śmierci na swojej oficjalnej stronie na Instagramie jego zespół.

Charles M. Schulz

2/11

Charles M. Schulz, twórca legendarnego komiksu Peanuts, przez prawie 50 lat co tydzień w tysiącach gazet przedstawiał czytelnikom w 75 krajach postać Charliego Browna, Linusa, Lucy i Snoopy’ego. Schulz napisał swój ostatni pasek Peanuts w listopadzie 1999 roku po zdiagnozowaniu u niego raka jelita grubego. Zmarł wkrótce potem, w lutym 2000 roku.

Darryl Strawberry

3/11

Ten silny zawodnik w latach 80-tych i 90-tych był zarówno zawodnikiem New York Met, jak i New York Yankee. New York Met i New York Yankee. Jednak poza boiskiem borykał się z różnymi problemami, od narkotyków i alkoholu po oszustwa podatkowe. W 1998 roku, w wieku 36 lat, zdiagnozowano u niego raka jelita grubego. Przeszedł operację i chemioterapię, ale rak powrócił w 2000 roku i ponownie trafił na salę operacyjną. Obecnie wraz z żoną Tracy prowadzi ośrodki odwykowe na Florydzie i w Teksasie.

Audrey Hepburn

4/11

Znana ze swojego ikonicznego stylu kobieta, która ożywiła na ekranie Holly Golightly i Elizę Doolittle, spędziła swoje późniejsze lata jako humanitarystka. Podróżowała po świecie jako ambasador dobrej woli UNICEF-u, podnosząc świadomość na temat głodujących dzieci. Jej praca dobiegła końca, gdy zachorowała na raka jelita grubego i zmarła na tę chorobę w 1993 roku.

Ronald Reagan

5/11

40. prezydent żył zgodnie z amerykańskim marzeniem. Z biednego dzieciństwa wyrósł na gwiazdę filmową Hollywood, a następnie objął Gabinet Owalny. Na początku drugiej kadencji lekarze wykryli w jego jelicie grubym narośl. Usunęli polipa i prawie dwie stopy jelita. Publiczne doświadczenie prezydenta przyczyniło się do zwiększenia świadomości na temat tego rodzaju raka. Pokonał chorobę, ale Alzheimer odebrał mu życie w wieku 93 lat.

Sharon Osbourne

6/11

Otwarta prowadząca talk show i żona legendarnego rockmana Ozzy’ego Osbourne’a nie ma obaw przed dzieleniem się szczegółami ze swojego życia prywatnego. Kiedy w 2003 roku dowiedziała się, że ma raka jelita grubego, otwarcie opowiedziała o tym w swoim reality show The Osbournes. Kamery śledziły jej losy od diagnozy, przez leczenie, aż po remisję. Po powrocie do zdrowia stworzyła program Sharon Osbourne Colon Cancer Program, aby pomagać innym osobom cierpiącym na tę chorobę.

Vince Lombardi

7/11

Wieloletni trener Green Bay osiągnął status legendy nie tylko dzięki swoim zwycięskim wynikom, ale także dzięki umiejętności motywowania i inspirowania innych. Pod jego wodzą w latach 60. drużyna Packers zdobyła pięć tytułów mistrza NFL i dwa Super Bowls. Rak okrężnicy Lombarda był agresywny i mimo dwóch operacji zmarł w 1970 roku.

Elżbieta Montgomery

8/11

Za rolę Samanthy Stephens w sitcomie Bewitched, który był emitowany w latach 1964-1972, otrzymała 5 nagród Emmy. W 1995 roku u Montgomerys zdiagnozowano raka, a po operacji okazało się, że choroba już się rozprzestrzeniła. Zmarła zaledwie 8 tygodni później.

Sam Simon

9/11

Dziewięciokrotny zdobywca nagrody Emmy, pisał odcinki seriali Cheers, Taxi i Garry Shandlings Show, a następnie pomagał w tworzeniu telewizyjnego hitu animowanego The Simpsons. Po zdiagnozowaniu u niego raka jelita grubego w 2012 roku, Simon, zapalony miłośnik zwierząt, przekazał swój majątek o wartości 100 milionów dolarów na rzecz organizacji charytatywnych zajmujących się ratowaniem zwierząt. Zmarł w 2015 roku.

Ruth Bader Ginsburg

10/11

W 1993 r. prezydent Clinton mianował ją drugą kobietą zasiadającą w Sądzie Najwyższym USA. W 1999 r. lekarze wykryli u Ginsburg raka jelita grubego podczas leczenia jej z powodu infekcji niezwiązanej z chorobą. Po operacji i chemioterapii wyleczyła się z nowotworu. Dziesięć lat później zdiagnozowano u niej raka trzustki i zmarła w 2020 roku.

Katie Couric

11/11

Prowadząca program telewizyjny nigdy nie chorowała na raka jelita grubego, ale straciła pierwszego męża, Jaya Monahana, zaledwie kilka miesięcy po jego diagnozie w 1997 roku. Od tego czasu Couric prowadzi kampanię uświadamiającą na rzecz badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego i jest współzałożycielką centrum leczenia raka, które powstało w imię jej zmarłego męża. W 2001 roku, kiedy była współprowadzącą program Today, poddała się kolonoskopii w telewizji na żywo. Jej wysiłki doprowadziły do 20% wzrostu liczby badań przesiewowych w Stanach Zjednoczonych.

Kolonoskopia jest dość bezpiecznym badaniem, ale nie jest pozbawiona ryzyka. Dowiedz się więcej o typowych zagrożeniach związanych z kolonoskopią, przygotowaniach do kolonoskopii i skutkach ubocznych.

Lekarz poda Ci środek uspokajający, który Cię uśpi, a następnie użyje długiej, elastycznej rurki, aby zajrzeć do wnętrza jelita grubego. W środku znajduje się światło i kamera, które pomagają zobaczyć, co się dzieje.

Jest to dość bezpieczne badanie. Na każde 1000 zabiegów występują średnio tylko dwa poważne powikłania. Ryzyko związane z kolonoskopią obejmuje:

Ból brzucha lub dyskomfort

Jest to najczęstszy efekt uboczny kolonoskopii. Po badaniu możesz odczuwać skurcze lub wzdęcia.

Lekarz może użyć powietrza do nadmuchania jelita grubego, aby uzyskać lepszy obraz. Do usunięcia polipa może użyć wody lub urządzenia ssącego, a także pewnych narzędzi chirurgicznych. Wszystkie te czynności mogą poruszać i rozciągać okrężnicę, dlatego pacjent może odczuwać dyskomfort przez 1 lub 2 dni po zabiegu. Środki uspokajające mogą również powodować mdłości. Jeśli wystąpią bóle lub wymioty, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Krwawienie

Po kolonoskopii możesz zauważyć krew w odbytnicy lub w kupie. W większości przypadków dzieje się tak, ponieważ lekarz musiał pobrać próbkę tkanki lub usunąć polipa. Jeśli krwawienie nie ustępuje lub jest dużo krwi, należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem. Niektóre leki, takie jak witaminy i leki przeciwbólowe dostępne bez recepty, np. aspiryna, mogą zwiększać ryzyko krwawienia. Jeśli je przyjmujesz, pamiętaj, aby powiedzieć o tym lekarzowi przed badaniem.

Zła reakcja na znieczulenie

Po przebudzeniu po badaniu możesz czuć się oszołomiony lub roztrzęsiony. U niektórych osób mogą wystąpić poważne reakcje na leki usypiające, takie jak problemy z sercem lub oddychaniem. Twój zespół medyczny jest przeszkolony w rozpoznawaniu i leczeniu takich powikłań. Przed badaniem poinformuj ich, jeśli jesteś uczulony na jakieś leki lub jeśli kiedykolwiek miałeś złą reakcję na znieczulenie.

Zespół Elektrokoagulacji po polipektomii

Jeśli lekarz musi wyciąć polipa, użyje narzędzia zasilanego prądem elektrycznym, aby uszczelnić to miejsce. Rzadko się to zdarza, ale prąd ten może wniknąć zbyt głęboko, powodując pieczenie i zapalenie tkanek. Może to powodować ból brzucha, gorączkę i przyspieszoną akcję serca. Większość ludzi czuje się lepiej po przyjmowaniu antybiotyków przez 2 lub 3 dni.

Infekcja

Narzędzia do kolonoskopii mogą być trudne do czyszczenia i dezynfekcji. W rzadkich przypadkach mogą one przenosić bakterie, takie jak E. coli, Klebsiella lub Enterobacter, albo wirusy, takie jak wirus zapalenia wątroby typu B lub C.?

Perforacja jelita

Narzędzie, którego lekarz używa podczas kolonoskopii, może zbyt mocno naciskać na jelito grube. Może to spowodować niewielkie rozdarcie. Lekarz może być zmuszony do przeprowadzenia operacji naprawczej.

Ryzyko związane z przygotowaniem do kolonoskopii

Przed kolonoskopią konieczne jest opróżnienie jelita grubego, aby lekarz mógł uzyskać wyraźny obraz. Lekarz zaleci stosowanie silnych środków przeczyszczających jako przygotowanie jelita grubego. Niektóre rodzaje tych leków mogą powodować odwodnienie lub problemy z elektrolitami u niektórych osób:

• Dorośli w podeszłym wieku

• Osoby, które mają problemy z sercem, nerkami lub wątrobą

• Osoby z chorobami zapalnymi jelit

• Kobiety w ciąży

Powikłania po kolonoskopii

Należy natychmiast skontaktować się z lekarzem, jeśli po badaniu wystąpi którykolwiek z poniższych objawów:

• Silny ból lub skurcze w brzuchu

• Twardy brzuch

• Problemy z oddawaniem gazów lub robieniem kupy

• Gorączka

• Zawroty głowy

• Wymioty

• Częste lub silnie krwiste wypróżnienia

• Krwawienie z odbytu, które nie chce ustać, lub krwawienie większe niż kilka łyżek stołowych

Łatwo jest pomylić objawy raka jelita grubego z wieloma powszechnymi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi. Istnieją jednak pewne istotne różnice.

Wiele z tych chorób, w tym IBS, zapalenie uchyłków i IBD, może powodować bóle brzucha, skurcze, biegunkę, zaparcia lub mieszankę tych objawów.

Oprócz tego, choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego mogą powodować utratę wagi bez podejmowania prób i powodować, że stolec będzie krwawy lub czarny. W przypadku hemoroidów możesz również zobaczyć krew w toalecie lub na chusteczkach, choć zazwyczaj ma ona jasnoczerwony kolor.

Rak jelita grubego może powodować każdy z tych objawów, ale jest też kilka zasadniczych różnic.

Co to za różnica?

We wczesnych stadiach raka jelita grubego większość ludzi nie ma żadnych objawów. Zwykle pojawiają się one później, po tym, jak choroba się rozwinie i rozprzestrzeni w organizmie. Kluczowe jest to, że są one uporczywe i utrzymują się dłużej niż kilka dni.

Znaki ostrzegawcze, na które należy zwracać uwagę to:

• Krew w kupie lub na chusteczkach toaletowych

• Biegunka, zaparcia lub kupa węższa niż zwykle

• Uczucie, że nie można skończyć wypróżnienia, nawet zaraz po wypróżnieniu

• Ból brzucha lub skurcze

• Uczucie osłabienia i zmęczenia

• Utrata wagi bez podejmowania prób

Większość przypadków raka jelita grubego zaczyna się od polipa, czyli niewielkiej narośli w jelicie. Nie wszystkie polipy stają się rakiem, ale niektóre tak. Jeśli lekarz potrafi je znaleźć i usunąć, można zapobiec zachorowaniu na raka jelita grubego. W rzeczywistości, im wcześniej rozpoczniesz leczenie, tym łatwiej będzie wyleczyć raka.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza

Eksperci zalecają, aby większość ludzi regularnie poddawała się badaniom przesiewowym w kierunku raka jelita grubego po ukończeniu 50 roku życia. Jednak osoby, u których w rodzinie występowały przypadki tej choroby, mogą wymagać wcześniejszych badań.

Niektóre zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nieswoiste zapalenie jelit, również zwiększają ryzyko zachorowania na raka jelita grubego. Ich objawy mogą być trudne do odróżnienia. Dlatego jeśli cierpisz na chorobę Crohns’a lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zwłaszcza jeśli masz je od dłuższego czasu, możesz skorzystać z wcześniejszych, bardziej regularnych badań przesiewowych. Pamiętaj, aby poinformować lekarza o wystąpieniu nowych, niepokojących objawów.

Jeśli masz objawy, najlepiej umówić się na wizytę u lekarza, aby ustalić, czy mogą one być spowodowane zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, rakiem jelita grubego czy innym problemem. Należy zaufać swojemu instynktowi, niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z konkretnym problemem, czy z czymś mniej konkretnym, jak na przykład uczucie, że nie można dokończyć wypróżnienia po jego rozpoczęciu.

Lekarz pierwszego kontaktu może zdecydować o skierowaniu Cię do specjalisty zwanego gastroenterologiem. Lekarze ci są dodatkowo przeszkoleni w zakresie diagnozowania zaburzeń żołądkowo-jelitowych i raka jelita grubego.

Niektóre z testów przesiewowych, które może zastosować lekarz, to:

• Kolonoskopia: Badanie to polega na obejrzeniu wnętrza jelita grubego i odbytnicy za pomocą giętkiej rurki zakończonej kamerą. Podczas badania lekarz może usunąć podejrzane polipy. Może także pobrać próbki tkanki do badań laboratoryjnych w celu wykrycia oznak raka.

• Badanie stolca polega na wykryciu w kupie niewielkich ilości krwi. Inny rodzaj badania polega na wykryciu w stolcu specyficznych markerów DNA, które mogą być oznaką raka jelita grubego.

• Elastyczna sigmoidoskopia: W badaniu tym wykorzystuje się giętką rurkę z kamerą, która pozwala lekarzowi zajrzeć do dolnej części okrężnicy i odbytnicy. Lekarze często wykonują razem z tym badaniem badanie stolca w celu wykrycia krwi.

• Badania obrazowe, takie jak prześwietlenia rentgenowskie, tomografia komputerowa (CT) i rezonans magnetyczny (MRI). Badania te pozwalają na uzyskanie obrazu całego jelita grubego przy użyciu promieni rentgenowskich i komputerów. Jeden z rodzajów, zwany kolonografią TK lub wirtualną kolonoskopią, wykonuje zdjęcia całej okrężnicy i odbytnicy w celu poszukiwania polipów lub raka. Jeśli lekarz zauważy problematyczny obszar, konieczne będzie wykonanie zwykłej kolonoskopii, aby przyjrzeć się mu bliżej i pobrać próbkę tkanki do badań.

Lekarz może pomóc w wyborze najlepszego badania.

Jeśli odczuwasz zmęczenie spowodowane leczeniem raka jelita grubego, wypróbuj poniższe sugestie lekarza dotyczące radzenia sobie z tym problemem.

Zmęczenie zdarza się każdemu – jest to uczucie, którego oczekujesz po wykonaniu pewnych czynności lub pod koniec dnia. Zwykle wiesz, dlaczego jesteś zmęczony, a dobry sen rozwiązuje problem.

Zmęczenie, które często jest mylone ze znużeniem, to codzienny brak energii, zmęczenie całego ciała, którego nie łagodzi sen. Może ono trwać krótko (miesiąc lub krócej) lub utrzymywać się dłużej (1-6 miesięcy lub dłużej). Zmęczenie może uniemożliwiać normalne funkcjonowanie i przeszkadzać w wykonywaniu czynności, które lubisz lub musisz robić.

Zmęczenie związane z chorobą nowotworową jest jednym z najczęstszych skutków ubocznych raka jelita grubego i jego leczenia. Nie można go przewidzieć w zależności od typu nowotworu, leczenia czy stadium choroby. Zwykle pojawia się nagle, nie wynika z aktywności lub wysiłku i nie ustępuje pod wpływem odpoczynku lub snu. Często opisywany jest jako „paraliżujący” i może utrzymywać się nawet po zakończeniu leczenia.

Oprócz zmęczenia, u osób leczonych z powodu raka jelita grubego często występuje utrata wagi i zmniejszenie apetytu.

Co powoduje zmęczenie w przypadku raka jelita grubego?

Dokładna przyczyna zmęczenia związanego z rakiem jelita grubego nie jest znana. Może być ono związane z samą chorobą lub stosowanymi metodami leczenia.

Następujące metody leczenia raka jelita grubego są często związane ze zmęczeniem:

• Chemioterapia

  .

  Każdy lek lub schemat chemioterapii może powodować zmęczenie. Zmęczenie pojawia się zwykle po kilku tygodniach chemioterapii. U niektórych zmęczenie trwa kilka dni, podczas gdy inni twierdzą, że problem utrzymuje się przez cały czas trwania leczenia, a nawet po jego zakończeniu.

• Radioterapia

  .

  Promieniowanie, powszechnie stosowane w leczeniu raka odbytnicy, może powodować zmęczenie, które narasta z czasem. Może to wystąpić niezależnie od miejsca leczenia. Zmęczenie trwa zwykle od 3 do 4 tygodni po zakończeniu leczenia, ale może utrzymywać się nawet przez 2-3 miesiące.

• Terapia skojarzona.

  Więcej niż jedno leczenie przeciwnowotworowe w tym samym czasie lub jedno po drugim zwiększa szanse na wystąpienie zmęczenia.

Czy istnieją inne przyczyny zmęczenia u chorych na raka jelita grubego?

Tak. Inne czynniki powodujące zmęczenie w przypadku raka jelita grubego i jego leczenia to:

• Komórki nowotworowe konkurujące o składniki odżywcze

• Niedobory żywieniowe wynikające ze skutków ubocznych leczenia, takich jak nudności, wymioty, owrzodzenia jamy ustnej, zmiany smaku, zgaga lub biegunka

• Niedokrwistość; zmniejszona ilość krwi w wyniku chemioterapii może prowadzić do niedokrwistości, zaburzenia krwi, w którym tkanki nie otrzymują wystarczającej ilości tlenu.

• Leki stosowane w leczeniu działań niepożądanych, takich jak nudności, ból, depresja, lęk i drgawki

• Przewlekły, silny ból

• Stres związany z radzeniem sobie z chorobą i „niewiadomymi”, a także z zamartwianiem się codziennymi osiągnięciami lub próbami sprostania oczekiwaniom innych osób

• Staranie się o zachowanie normalnego rytmu dnia i aktywności podczas leczenia; modyfikacja harmonogramu i aktywności może pomóc w oszczędzaniu energii.

• Depresja

Co mogę zrobić ze zmęczeniem w przypadku raka jelita grubego?

Najlepszym sposobem na zwalczanie zmęczenia podczas walki z rakiem jelita grubego jest leczenie jego przyczyny. Niestety, dokładna przyczyna jest często nieznana lub może występować wiele przyczyn.

Istnieją pewne metody leczenia, które mogą pomóc w zmniejszeniu zmęczenia spowodowanego niedoczynnością tarczycy lub niedokrwistością. Z innymi przyczynami zmęczenia należy postępować indywidualnie. Poniższe wskazówki powinny pomóc w walce ze zmęczeniem.

Oceń swoje zmęczenie

Przez tydzień prowadź dziennik, aby określić pory dnia, w których jesteś najbardziej zmęczony lub masz najwięcej energii. Odnotuj, jakie czynniki mogą mieć na to wpływ.

Zwracaj uwagę na swoje osobiste sygnały ostrzegawcze zmęczenia. Objawy ostrzegawcze zmęczenia mogą obejmować zmęczone oczy, zmęczone nogi, zmęczenie całego ciała, spadek energii lub jej brak, niezdolność do koncentracji, osłabienie lub złe samopoczucie, znudzenie lub brak motywacji, senność, zwiększoną drażliwość, nerwowość, niepokój lub niecierpliwość.

Zachowaj energię

Jest kilka sposobów na oszczędzanie energii. Oto kilka propozycji:

• Przechowuj przedmioty tak, aby ograniczyć konieczność sięgania po nie.

• W razie potrzeby deleguj zadania.

• Łączenie działań i upraszczanie szczegółów.

• Zrównoważenie okresów odpoczynku i pracy.

• Odpoczywaj zanim dopadnie Cię zmęczenie – korzystne są częste, krótkie odpoczynki.

• Deleguj zadania, abyś mógł odpocząć.

• Umiarkowane tempo jest lepsze niż pośpiech w wykonywaniu zadań.

• Ograniczenie nagłych lub długotrwałych obciążeń.

• Naprzemienne siedzenie i stanie.

• Siedząc, używaj krzesła z dobrym podparciem dla pleców. Należy siedzieć z wyprostowanymi plecami i cofniętymi ramionami.

• Wyrównaj poziom pracy – pracuj bez pochylania się.

• Pochylając się, aby coś podnieść, należy zgiąć kolana i używać mięśni nóg do podnoszenia, a nie pleców. Nie należy pochylać się do przodu w talii z wyprostowanymi kolanami.

• Noś kilka małych ładunków zamiast jednego dużego lub używaj wózka.

• Używaj narzędzi z długimi rękojeściami.

• Przechowuj przedmioty niżej.

• Oddychaj równomiernie, nie wstrzymuj oddechu.

• Noś wygodne ubranie, które umożliwia swobodne i łatwe oddychanie.

• Unikaj skrajnych temperatur.

• Wyeliminować dym lub szkodliwe opary.

• Unikaj długich, gorących pryszniców lub kąpieli.

• Zdecyduj, które działania są dla Ciebie ważne, a które można oddelegować.

• Wykorzystaj swoją energię na ważne zadania.

Jak odżywianie wpływa na zmęczenie u chorych na raka jelita grubego?

Zmęczenie związane z rakiem jelita grubego często pogłębia się, jeśli nie jesz wystarczająco dużo lub jeśli nie spożywasz właściwych pokarmów. Utrzymanie prawidłowego odżywiania może pomóc Ci poczuć się lepiej i mieć więcej energii. Poniżej podano strategie, które pomogą poprawić spożycie pokarmów:

Jak ćwiczenia fizyczne wpływają na poziom energii?

Zmniejszona aktywność fizyczna, która może być wynikiem raka jelita grubego lub jego leczenia, może prowadzić do zmęczenia i braku energii. Naukowcy odkryli, że nawet u zdrowych sportowców zmuszonych do spędzania długich okresów w łóżku lub siedząc na krześle pojawiają się uczucia niepokoju, depresji, osłabienia, zmęczenia i mdłości.

Regularne, umiarkowane ćwiczenia fizyczne mogą zmniejszyć te uczucia, pomóc w utrzymaniu aktywności i zwiększyć energię. Nawet podczas terapii przeciwnowotworowej często można kontynuować ćwiczenia. Ćwiczenia fizyczne poprawiają również wyniki leczenia pacjentów z rakiem jelita grubego.

Oto kilka wskazówek, o których warto pamiętać:

• Przed rozpoczęciem programu ćwiczeń należy skonsultować się z lekarzem.

• Dobry program ćwiczeń rozpoczyna się powoli, dając organizmowi czas na dostosowanie się.

• Zachowaj regularny harmonogram ćwiczeń. Ćwicz co najmniej 3 razy w tygodniu.

• Właściwy rodzaj ćwiczeń nigdy nie powoduje uczucia bólu, sztywności czy wyczerpania. Jeśli w wyniku ćwiczeń odczuwasz bolesność, sztywność, wyczerpanie lub brakuje Ci tchu, to znaczy, że przesadzasz z wysiłkiem fizycznym.

• Większość ćwiczeń jest bezpieczna, pod warunkiem że ćwiczy się ostrożnie i nie przesadza. Do najbezpieczniejszych i najbardziej efektywnych ćwiczeń należą: pływanie, szybki spacer, jazda na rowerze stacjonarnym w sali oraz aerobik o niskim stopniu intensywności (prowadzony przez certyfikowanego instruktora). Te aktywności niosą ze sobą niewielkie ryzyko urazów i przynoszą korzyści całemu organizmowi.

Jak radzić sobie ze stresem podczas choroby nowotworowej jelita grubego?

Radzenie sobie ze stresem może odegrać ważną rolę w zwalczaniu zmęczenia, które jest skutkiem raka jelita grubego. Oto kilka sugestii, które mogą okazać się pomocne:

Jeśli stres wydaje się wymykać spod kontroli, należy porozmawiać z pracownikiem służby zdrowia.

Kiedy powinienem zadzwonić do lekarza?

Chociaż zmęczenie związane z chorobą nowotworową jest częstym i często oczekiwanym skutkiem ubocznym raka jelita grubego i jego leczenia, nie powinieneś mieć żadnych oporów przed zgłaszaniem swoich obaw lekarzom. W niektórych przypadkach zmęczenie może być wskazówką do ukrytego problemu medycznego. W innych przypadkach mogą być dostępne metody leczenia, które pomogą kontrolować niektóre z przyczyn zmęczenia.

Wreszcie, mogą istnieć sugestie, które są bardziej specyficzne dla danej sytuacji i mogą pomóc w zwalczaniu zmęczenia. Pamiętaj, aby poinformować lekarza lub pielęgniarkę, jeśli masz:

• nasilenie duszności przy minimalnym wysiłku

• Niekontrolowany ból

• Niezdolność do kontrolowania skutków ubocznych leczenia (takich jak nudności, wymioty, biegunka lub utrata apetytu)

• Niekontrolowany niepokój lub nerwowość

• Utrzymująca się depresja

Poznaj wskazówki, które pomogą Ci radzić sobie z bólem, zmęczeniem, rozstrojem żołądka i innymi objawami, które mogą wystąpić w przypadku raka jelita grubego, który rozprzestrzenił się na wątrobę.

Nawet jeśli nie uda się wyleczyć raka, to takie metody leczenia, jak chirurgia, radioterapia i chemioterapia, często przynoszą ulgę. A jeśli to nie wystarczy, można spróbować jeszcze wielu innych metod.

Znajdź sposoby na złagodzenie bólu

Nowotwór może powodować rozrost wątroby i jej powiększanie się w kierunku otaczających ją części ciała, co może prowadzić do bólu i dyskomfortu. Po ustaleniu przez lekarza, gdzie występuje ból, jakie jest jego odczucie i jak długo trwa, pacjent może otrzymać odpowiednie leki, takie jak środki przeciwbólowe lub sterydy.

Można także spróbować innych metod radzenia sobie z bólem, takich jak akupunktura, hipnoza i techniki relaksacyjne. Może się zdarzyć, że będziesz potrzebować więcej niż jednego leku. Wspólnie z lekarzem dobierz odpowiednią dla siebie kombinację.

Jedz, gdy nie masz na to ochoty

Możesz stracić apetyt i nie mieć ochoty na posiłki, ale musisz jeść, aby utrzymać energię.

Wypróbuj kilka z poniższych wskazówek:

Niewielkie porcje. Zamiast trzech dużych posiłków jedz mniejsze lub podawaj przekąski co kilka godzin.

Niech to się liczy. Wybieraj pokarmy bogate w białko i kalorie, takie jak orzechy, jajka i lody. Możesz dodać masło, śmietanę, miód lub cukier, aby nadać swoim przekąskom dodatkową wartość.

Spraw sobie przyjemność. Jedz więcej swoich ulubionych potraw, abyś zawsze wracał po więcej.

Ulga w przypadku wzdęć i dyskomfortu

Gdy wątroba puchnie i nie pracuje normalnie, w brzuchu może gromadzić się płyn. Powoduje to nie tylko wzdęcia, ale może również wpływać na oddychanie i chęć jedzenia.

Lekarz może użyć igły, aby pozbyć się płynu. W celu uzyskania bardziej długotrwałej poprawy lekarz może również umieścić pod skórą małą rurkę, która będzie częściej odprowadzać płyn. Może być również konieczne przyjmowanie tabletek z wodą, zwanych lekami moczopędnymi, aby zapobiec gromadzeniu się płynu.

Kontroluj swoją temperaturę

Czasami zaawansowane nowotwory mogą powodować obniżenie temperatury ciała. Staraj się ubierać warstwowo i porozmawiaj z lekarzem o sposobach radzenia sobie z tym problemem.

Pozbądź się swędzenia

Czasami guz wątroby blokuje przewód żółciowy. Jest to droga, którą przepływa żółć – płyn odgrywający rolę w trawieniu tłuszczów. Zablokowanie przewodu może spowodować cofanie się żółci do krwi i prowadzić do żółtaczki, która nadaje skórze żółtawy odcień i może powodować swędzenie.

W zależności od tego, gdzie znajduje się nowotwór, być może uda się wszczepić małą rurkę, zwaną stentem, aby utrzymać drożność przewodu żółciowego. Jeśli nie, lekarz może podać ci leki łagodzące swędzenie.

Staraj się unikać rzeczy, które nasilają swędzenie, takich jak:

• Bezpośrednie światło słoneczne

• Gorące kąpiele

• Pikantne potrawy

• Mydła, które wysuszają skórę

Możesz także brać częsty prysznic i stosować emolienty – niekosmetyczne środki nawilżające.

Powstrzymaj czkawkę

Spuchnięta wątroba może uciskać nerw biegnący do przepony – mięśnia, który pomaga wypychać płuca podczas oddychania. Może to powodować czkawkę. Lekarz może zaproponować leki, które zapobiegną jej wystąpieniu.

Uporaj się z rozstrojem żołądka

Na rozstrój żołądka może pomóc wiele leków. Leki przeciwwymiotne mogą złagodzić mdłości.

Możesz także:

• Poprosić inne osoby o przygotowanie jedzenia, jeśli gotowanie powoduje mdłości.

• Unikać spożywania dużej ilości napojów bezpośrednio przed jedzeniem.

• Jeśli zapach jest czynnikiem wyzwalającym, wybieraj ciepłe lub zimne potrawy (gorące potrawy mają silniejszy zapach).

• Jedz małe porcje i dobrze przeżuwaj pokarm.

• W okresie największego nasilenia objawów należy spożywać pokarmy mdłe, takie jak krakersy lub zwykłe tosty.

• Popijaj napoje małymi łykami, a nie dużymi porcjami.

• Spróbuj potraw i napojów z dodatkiem mięty pieprzowej lub imbiru.

?

Opanuj swoje zmęczenie

Kiedy brakuje Ci energii, musisz działać w granicach swoich możliwości:

Poproś o pomoc. Jeśli czujesz się winny, pamiętaj, że przyjaciele i rodzina chcą pomóc, ale często nie wiedzą, jak to zrobić. Wyświadcz im przysługę i powiedz, czego potrzebujesz.

Ruszaj się. Brzmi to jak przeciwieństwo tego, czego potrzebujesz, gdy jesteś wyczerpany, ale ćwiczenia fizyczne mogą dać Ci zastrzyk energii. Krótki spacer lub nawet delikatne ćwiczenia w łóżku mogą wiele zmienić.

Nie spiesz się. W miarę możliwości oszczędzaj energię na rzeczy, które chcesz zrobić najbardziej.

Wyznacz czas na odpoczynek. Nie musisz spać, ale zaplanowanie regularnych przerw na siedzenie lub leżenie może pomóc w naładowaniu baterii.

Śledź swój poziom energii. Pomoże Ci to w wykonywaniu czynności, których być może unikasz, ponieważ wyczerpują Twoje siły. Ponadto pokaże, kiedy masz najwięcej energii, dzięki czemu będziesz mógł wykorzystać ten czas na rzeczy, które naprawdę lubisz.

Kiedy rak jelita grubego jest zaawansowany, rozprzestrzenił się lub dał przerzuty poza jelito grube. Wątroba jest jednym z miejsc, w których może się pojawić. Dowiedz się od lekarza, jak lekarze leczą raka jelita grubego w wątrobie.

Podczas pierwszej diagnozy lekarz może stwierdzić, że choroba rozprzestrzeniła się na wątrobę. Może się też zdarzyć, że po zakończeniu leczenia rak jelita grubego powróci i rozprzestrzeni się na wątrobę.

To normalne, że czujesz się zaniepokojony, gdy masz raka, który się rozprzestrzenił. Leczenie może jednak znacząco wpłynąć na objawy i jakość życia, a także wydłużyć życie.

Lekarz pomoże ustalić, czy potrzebna jest operacja, chemioterapia, naświetlania lub leki podawane bezpośrednio do wątroby. Lekarze mogą być w stanie usunąć lub zmniejszyć guz. Po zabiegu będziesz musiał regularnie zgłaszać się do lekarza, aby nie odczuwać żadnych objawów.

Objawy

Rodzaje objawów zależą od wielkości nowotworu i miejsca jego rozprzestrzenienia się w organizmie. Niektóre osoby z rakiem jelita grubego, który rozprzestrzenił się na wątrobę, nie mają żadnych objawów.

Mogą też wystąpić takie objawy, jak:

• Krew w stolcu

• Ból w prawej części brzucha

• Obrzęk brzucha

• Zmęczenie i złe samopoczucie

• Utrata wagi

Uzyskanie diagnozy

Aby dowiedzieć się, czy masz raka jelita grubego, który rozprzestrzenił się na wątrobę, lekarz może zadać następujące pytania

• Kiedy rozpoznano u ciebie raka jelita grubego?

• Jakiemu leczeniu byłeś poddany?

• Jakie są Twoje objawy?

Możliwe jest również wykonanie badań krwi w celu sprawdzenia, jak dobrze pracuje wątroba.

Aby sprawdzić, gdzie znajduje się nowotwór i jak bardzo się rozrósł, lekarz może zlecić wykonanie jednego lub kilku z poniższych badań:

• Tomografia komputerowa (CT, computed tomography). Jest to silne promieniowanie rentgenowskie, które pozwala uzyskać szczegółowe obrazy wnętrza ciała.

• MRI, czyli obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego. Wykorzystuje silne magnesy i fale radiowe do tworzenia obrazów narządów i struktur wewnątrz ciała.

• PET, czyli pozytonowa tomografia emisyjna. Wykorzystuje ona radioaktywne cząstki zwane znacznikami do wykrywania chorób wewnątrz organizmu.

• Biopsja wątroby. Lekarz pobierze niewielką próbkę wątroby w celu jej zbadania.

Niektórzy ludzie dowiadują się, że rak rozprzestrzenił się na wątrobę, gdy po raz pierwszy rozpoznano u nich raka jelita grubego. Inni dowiadują się o tym po operacji usunięcia okrężnicy.

Pytania do lekarza

W przypadku zdiagnozowania jakiegokolwiek rodzaju nowotworu, z pewnością będziesz miał wiele pytań do lekarza, takich jak:

• Jakie metody leczenia będą dla mnie najlepsze? Co się z tym wiąże?

• Jak długo będę potrzebował leczenia?

• Jakie są moje prognozy?

• Jakie problemy lub skutki uboczne mogą wystąpić u mnie? Jak będziemy sobie z nimi radzić?

• Czy powinienem rozważyć przeprowadzenie badania klinicznego?

• Czy powinienem zasięgnąć drugiej opinii? Czy polecicie mi kogoś?

• Jak często powinienem się z Tobą spotykać w celu przeprowadzenia badań kontrolnych?

Leczenie

Nawet jeśli nowotwór rozprzestrzenił się na wątrobę, guz nadal składa się z komórek raka jelita grubego. Lekarz będzie traktował go jak raka jelita grubego, a nie raka wątroby. Może być zastosowany jeden lub więcej rodzajów leczenia.

Chirurgia

Głównym sposobem leczenia raka jelita grubego, który rozprzestrzenił się na wątrobę, jest w miarę możliwości operacja.

Chirurg usunie jak największą część nowotworu zarówno z wątroby, jak i z okrężnicy. Największe szanse na przeżycie mają osoby, u których w wątrobie znajduje się tylko jeden guz nowotworowy.

Czasami guz może zablokować jelito. W takim przypadku lekarz może przeprowadzić operację polegającą na wprowadzeniu rurki zwanej stentem, aby udrożnić blokadę.

Chemioterapia

Przed operacją możesz otrzymać rodzaj leku zwanego chemioterapią, aby zabić komórki nowotworowe. Istnieją różne rodzaje chemioterapii, a lekarz wybierze te, które są odpowiednie dla danego typu raka. Chemioterapia powoduje obkurczenie guza, dzięki czemu łatwiej go usunąć.

Chemioterapia może być stosowana także po operacji, aby zabić wszystkie komórki rakowe, które pozostały.

Promieniowanie

Promieniowanie wykorzystuje wysokoenergetyczne promienie rentgenowskie do zabijania komórek nowotworowych. Możesz zostać poddany temu zabiegowi, jeśli guza nie można usunąć za pomocą operacji lub w celu złagodzenia objawów.

Promieniowanie wiązką zewnętrzną to promieniowanie o wysokiej dawce, które pochodzi z maszyny umieszczonej na zewnątrz ciała i jest kierowane na guz. Zabiegi te są często stosowane tylko u osób z niewielką liczbą guzów w wątrobie. Wiązka promieniowania koncentruje leczenie na komórkach nowotworowych w celu ich zniszczenia, ograniczając jednocześnie uszkodzenia pobliskich tkanek prawidłowych.

Radioembolizacja to rodzaj napromieniania, które odbywa się wewnątrz pacjenta. Lekarz wysyła maleńkie kulki radioaktywne przez krwiobieg do tętnic doprowadzających promieniowanie do guzów wątroby. Po dotarciu do tych tętnic kulki pozostają tam i uwalniają dawkę promieniowania tylko do obszaru, w którym znajdują się guzy. Pozostała część wątroby pozostaje nienaruszona.

Brachyterapia to inny rodzaj napromieniania wewnętrznego. Lekarz za pomocą rurki przez kilka minut wysyła radioaktywne granulki bezpośrednio do nowotworu.

Ablacja prądem o częstotliwości radiowej wykorzystuje ciepło fal radiowych do niszczenia komórek nowotworowych, jeśli guzy wątroby są małe.

Terapie celowane

Można je usłyszeć pod nazwą „leki biologiczne” lub „immunoterapia”. Przeciwciała monoklonalne, czyli terapie celowane, to laboratoryjne wersje białek, które można skierować na nowotwór. Niektóre z tych leków podaje się dożylnie. Jeden lek ma postać tabletek. Dołączają się one do pewnych białek w organizmie i zmieniają sposób ich działania.

Cetuximab (Erbitux) i panitumumab (Vectibix) zwalczają białko o nazwie EGFR (receptor naskórkowego czynnika wzrostu), które wspomaga wzrost komórek raka jelita grubego. Przed podaniem leku na EGFR zostanie przeprowadzony test, aby ustalić, czy u pacjenta nie występuje zmiana w genie, która może mieć wpływ na reakcję nowotworu na lek.

Bevacizumab (Avastin), ramucirumab (Cyramza) i ziv-aflibercept (Zaltrap) zwalczają białko o nazwie VEGF (czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego), które powoduje wzrost naczyń krwionośnych potrzebnych nowotworowi do życia.

Regorafenib (Stivarga), znany jako inhibitor kinaz, blokuje niektóre białka kinaz i pomaga powstrzymać wzrost komórek nowotworowych.

Lekarz może również zasugerować zastosowanie immunoterapii. Są to leki, które pomagają układowi odpornościowemu łatwiej wykrywać i atakować nowotwory:

Inhibitory punktów kontrolnych układu odpornościowego. Niwolumab (Opdivo) i pembrolizumab (Keytruda) blokują białko PD-1 na komórkach odpornościowych zwanych limfocytami T. Pomagają one zmniejszyć i zatrzymać wzrost komórek nowotworowych. Pomagają one w zmniejszeniu i zatrzymaniu wzrostu guzów.

Pamiętaj, że każdy przypadek jest inny. Chociaż te metody leczenia mogą nie wyleczyć raka, ich celem jest wydłużenie życia i sprawienie, że będzie ono lepsze.

Naukowcy prowadzą również badania kliniczne w celu znalezienia nowych sposobów leczenia raka jelita grubego, który się rozprzestrzenił. W ramach tych badań testuje się nowe leki, aby sprawdzić, czy są bezpieczne i czy działają. Często są one sposobem na wypróbowanie nowego leku, który nie jest dostępny dla wszystkich. Lekarz może powiedzieć, czy któreś z tych badań może być dla Ciebie odpowiednie.

Dbaj o siebie

Chorując na raka, wiele przechodzisz. Odpoczynek, ćwiczenia i radzenie sobie ze stresem mogą pomóc. Ważne jest także, aby podczas leczenia dobrze się odżywiać. Twój organizm może mieć teraz większe trudności z przyswajaniem składników odżywczych z pożywienia. Współpracuj z dietetykiem, aby upewnić się, że otrzymujesz wystarczającą ilość kalorii i składników odżywczych. Poproś swojego lekarza o skierowanie.

Upewnij się, że w tym czasie otrzymasz także wsparcie emocjonalne, którego potrzebujesz. Przyjaciele, członkowie rodziny, pracownicy socjalni i terapeuci mogą okazać się bardzo pomocni. Mogą oni nie być pewni, co zaoferować, więc powiedz im, co byłoby pomocne. Poproś ich o wysłuchanie, kiedy masz ciężki dzień, lub o zrobienie czegoś fajnego, kiedy masz na to energię.

Czego się spodziewać

W ciągu ostatnich 25 lat nastąpiła znaczna poprawa w leczeniu raka jelita grubego, który rozprzestrzenił się na wątrobę. Ludzie żyją dłużej niż kiedykolwiek z tym nowotworem.

Zapytaj swojego lekarza, jaki wpływ na leczenie ma wielkość i umiejscowienie guza.

Uzyskiwanie wsparcia

Aby dowiedzieć się więcej na temat raka jelita grubego, który rozprzestrzenił się na wątrobę, lub znaleźć grupę wsparcia w swojej okolicy, odwiedź strony internetowe American Cancer Society, CancerCare, the Colon Cancer Alliance oraz Colon Cancer Foundation.

Statystyki nie mówią wszystkiego o raku jelita grubego w IV stadium. lekarz pokazuje, czego możesz się spodziewać po postawieniu diagnozy.

Każdy człowiek jest inny. Nawet jeśli choroby nie da się wyleczyć, istnieją metody leczenia, które mogą pomóc ci żyć dłużej i z mniejszym bólem, tak aby jakość twojego życia była jak najlepsza.

Warto współpracować z lekarzem, który specjalizuje się w leczeniu raka jelita grubego w IV stadium. Możesz także poprosić o drugą opinię, aby mieć pewność, że rozumiesz swoją sytuację i możliwości.

Po zakończeniu leczenia

Twój lekarz będzie leczył raka jelita grubego za pomocą chirurgii, chemioterapii, terapii celowanych, radioterapii lub kombinacji tych metod. Jeśli jedna z metod leczenia nie zadziała lub przestanie działać, być może będziesz mógł spróbować innej.

Po zakończeniu leczenia, co kilka miesięcy będziesz odbywać wizyty kontrolne u lekarza. Jednym z powodów wizyt u lekarza jest radzenie sobie z ewentualnymi skutkami ubocznymi leczenia.

Lekarz wykona także badania, aby upewnić się, że rak nie powrócił. Nawrót nowotworu nazywany jest nawrotem. Największe prawdopodobieństwo nawrotu raka jelita grubego występuje w ciągu pierwszych 5 lat po leczeniu.

Jeśli rak powróci, regularne wizyty u lekarza pomogą wykryć go we wczesnym stadium, kiedy najłatwiej jest go leczyć. Zapytaj swojego lekarza, jakie mogą być objawy nawrotu choroby. Jeśli zauważysz takie objawy, natychmiast zadzwoń.

Najlepsze wyniki osiągniesz, jeśli zachowasz zdrowie podczas rekonwalescencji po leczeniu raka jelita grubego. Zastosuj się do poniższych wskazówek:

• Stosuj zrównoważoną dietę

• Utrzymuj zdrową wagę ciała

• Ćwicz przez większość dni w tygodniu

• Nie palić papierosów

• Wykonuj wszystkie badania przesiewowe w kierunku raka zalecane przez lekarza

Badania kliniczne

Jeśli wypróbowałeś już kilka metod leczenia raka jelita grubego i nie przyniosły one oczekiwanych rezultatów lub przestały działać, możesz skorzystać z innego rozwiązania: badania klinicznego.

W badaniach klinicznych naukowcy poszukują nowych sposobów leczenia raka jelita grubego w IV stopniu zaawansowania. Badania te testują nowe metody leczenia, aby sprawdzić, czy są bezpieczne i czy działają. Często są one sposobem na wypróbowanie nowego leku, który nie jest dostępny dla wszystkich. Lekarz może powiedzieć, czy jedno z takich badań może być dla Ciebie odpowiednie.

Opieka paliatywna

Opieka medyczna to coś więcej niż tylko leki lub zabiegi chirurgiczne ukierunkowane na nowotwór. Lekarze powinni także pomóc ci w opanowaniu bólu, który jest wynikiem choroby nowotworowej. Twoje zdrowie społeczne, emocjonalne i duchowe również może potrzebować wsparcia w zmaganiu się z tak poważną chorobą.

Opieka paliatywna zapewnia to wszystko. Nie jest to to samo, co hospicjum i nie jest przeznaczona wyłącznie dla osób bliskich śmierci. Nadal będziesz objęty pozostałą opieką medyczną w ramach walki z rakiem. Opieka paliatywna stanowi dodatek do innych metod leczenia, a nie je zastępuje.

Według National Cancer Institute opieka paliatywna „powinna zaczynać się w momencie rozpoznania” i koncentrować się na jakości życia chorego. Lekarze, pielęgniarki, dietetycy, farmaceuci i pracownicy socjalni to niektórzy z pracowników służby zdrowia, którzy pomagają w tym zakresie. Mogą oni być nieocenionym źródłem informacji w trakcie przechodzenia przez chorobę.

Ogólny obraz

Jeśli jednym z pytań, które nasuwa ci się na myśl, jest pytanie o przeżywalność w przypadku twojego nowotworu, musisz najpierw spojrzeć na to z pewnej perspektywy. Statystyki nie oddają całej historii.

Wskaźniki przeżywalności są jak widok z wysokości 30 000 stóp: Są one ogólne, ale nie bardzo szczegółowe. Są to dane szacunkowe określające, jak długo mogą żyć osoby z określonym typem nowotworu i w określonym stadium. W przypadku raka jelita grubego w stadium IV względny wskaźnik 5-letniej przeżywalności wynosi około 14%. Oznacza to, że około 14% osób z rakiem jelita grubego w IV stopniu zaawansowania prawdopodobnie będzie nadal żyło 5 lat po postawieniu diagnozy.

Ale ty nie jesteś liczbą. Nikt, nawet lekarz, nie jest w stanie powiedzieć, jak długo będziesz żył. Twoje rokowania zależą od wielu czynników, w tym wieku, stanu zdrowia, miejsca rozprzestrzenienia się nowotworu i rodzaju zastosowanego leczenia.

Należy pamiętać, że liczby się zmieniają – na lepsze.

Coraz więcej osób z rakiem jelita grubego w IV stadium żyje dłużej niż 2 lata. A w przypadku niewielkiej grupy osób z rakiem, który rozprzestrzenił się tylko do wątroby lub płuc, operacja może go nawet wyleczyć.

Należy również pamiętać, że wskaźniki przeżycia są oparte na badaniach przeprowadzonych kilka lat temu. W miarę doskonalenia metod leczenia liczby te mogą się zwiększać.

W przeszłości rak jelita grubego był trudniejszy do wyleczenia, gdy już się rozprzestrzenił. Postępy w leczeniu poprawiły rokowania, ponieważ spowolniły rozwój nowotworu.

Jeśli lekarz poinformuje cię, że rak jelita grubego rozprzestrzenił się na wątrobę, możesz skorzystać z poniższych pytań do lekarza, aby uzyskać informacje potrzebne do podjęcia decyzji o dalszym postępowaniu, w tym o rokowaniu, możliwościach leczenia i skutkach ubocznych.

Zadaj te pytania podczas spotkania z lekarzem. Odpowiedzi pomogą ci zrozumieć swoją sytuację, dzięki czemu będziesz mógł dokonywać wyborów z większą pewnością siebie.

1. Co oznacza moja diagnoza?

2. Czy oprócz wątroby rak występuje także w innych częściach ciała?

3. Czy mój nowotwór można wyleczyć? ?

4. Jakie metody leczenia zaleca Pan/Pani i dlaczego?

5. Jak skuteczne są te metody leczenia?

6. Skąd będziemy wiedzieć, czy leczenie działa?

7. Jak długo będzie trwało moje leczenie?

8. Jakie działania niepożądane mogą wystąpić, jak długo i w jaki sposób mogę sobie z nimi poradzić?

9. Jak leczenie wpłynie na moje życie codzienne?

10. Czy zaleca Pan/Pani zasięgnięcie drugiej opinii?

11. Czy są dostępne dla mnie jakieś badania kliniczne?

12. W jaki sposób powinienem zmienić swoją dietę i ćwiczenia, aby ułatwić sobie leczenie?

?

Przerzutowy rak jelita grubego może powodować objawy w wątrobie, płucach, kościach lub jamie brzusznej. Dowiedz się, jakie są objawy IV stadium raka jelita grubego i jakie badania stosuje lekarz w celu dobrania odpowiedniego leczenia.

Etap IV oznacza, że choroba wyszła poza jelito grube. Komórki rakowe mogą znaleźć się w wątrobie, płucach lub innych narządach. Wiedza na temat tego, gdzie doszło do rozprzestrzenienia się choroby, pomoże określić sposób leczenia, który będzie dla Ciebie najlepszy.

Należy poinformować lekarza o wystąpieniu któregokolwiek z poniższych objawów, ale należy pamiętać, że mogą one być spowodowane przez wiele chorób. Im wcześniej zostaniesz zbadany, tym lepiej.

Objawy

Wiele osób z rakiem jelita grubego nie ma żadnych objawów. Dlatego tak ważne jest wykonywanie rutynowych badań przesiewowych.

Jeśli choroba – w jakimkolwiek stadium – powoduje objawy, mogą one obejmować:

• Krew (zwykle ciemnoczerwona lub czarna) w stolcu

• Zaparcia i biegunka. Mogą to być również objawy innych, mniej poważnych schorzeń, ale jeśli nie ustępują, należy skontaktować się z lekarzem.

• Długie, cienkie, przypominające ołówek stolce. Są one znakiem, że coś blokuje jelito grube. Blokadą może być guz lub coś innego.

• Zmęczenie i osłabienie. Uczucie większego niż zwykle zmęczenia lub osłabienia może być oznaką, że guz krwawi i doszło do utraty żelaza.

• Ból brzucha lub wzdęcia. Nowotwory jelita grubego mogą powodować blokadę, która utrudnia całkowite opróżnienie jelit. W rezultacie możesz czuć się wzdęty i pełny.

• Niewyjaśniona utrata wagi. Utrata wagi o 10 lub więcej kilogramów, jeśli nie zmieniłeś swojej diety i nawyków ruchowych, może oznaczać raka, zwłaszcza jeśli masz również inne objawy raka jelita grubego.

• Nudności i wymioty, które mogą wystąpić, jeśli nowotwór spowoduje niedrożność

Inne objawy zależą od miejsca, w którym doszło do rozprzestrzenienia się nowotworu.

W Stanach Zjednoczonych 20% osób, które dowiadują się, że mają raka jelita grubego, dowiaduje się, że rak rozprzestrzenił się do odległych części ciała. Rak może również rozprzestrzeniać się „miejscowo” poprzez węzły chłonne i krwiobieg. Rak jelita grubego najczęściej rozprzestrzenia się do wątroby, płuc i otrzewnej (wyściółki jamy brzusznej). Rak ten może również dotrzeć do kości i innych narządów.

Wątroba

Wątroba usuwa substancje toksyczne z organizmu i wytwarza żółć – płyn używany w procesie trawienia.

Rak jelita grubego może rozprzestrzeniać się do wątroby poprzez naczynie krwionośne łączące jelita i wątrobę.

Wiele osób nie ma początkowo żadnych objawów, jeśli rak jelita grubego znajduje się w wątrobie. Jeśli wystąpią objawy, mogą być one niejasne i obejmować:

• Utrata apetytu lub wczesne uczucie sytości

• Zmęczenie

• Gorączka

• Swędzenie

• Ból w nadbrzuszu

• Opuchlizna nóg

• Utrata wagi

• Zażółcenie skóry lub białek oczu, zwane żółtaczką

Płuca

Ponieważ płuca są ukrwione z reszty ciała, rak może się tam przenieść z innych narządów, w tym z jelita grubego. Rak, który rozprzestrzenił się do płuc, często wpływa na oddychanie.

Objawy obejmują:

• Kaszel, który nie ustępuje

• Ból w klatce piersiowej

• Krew w śluzie

• Kłopoty z oddychaniem

• Utrata wagi

Otrzewna

Komórki nowotworowe, które oderwały się od głównego guza, mogą dostać się do wyściółki jamy brzusznej. Objawy obejmują:

• Ból w brzuchu

• Utrata apetytu

• Utrata lub przyrost masy ciała

Kości

Kiedy rak jelita grubego przemieszcza się do kości, może je osłabić i spowodować uwolnienie zmagazynowanego wapnia. Objawy obejmują:

• Ból kości

• Zaparcia, mdłości i utrata apetytu spowodowane wysokim poziomem wapnia we krwi

• Złamane kości

• Osłabienie lub drętwienie nóg i ewentualnie rąk

• Ból w plecach lub szyi

?

Diagnozowanie raka jelita grubego

Na początku lekarz zada kilka ogólnych pytań dotyczących stanu zdrowia pacjenta. Następnie zostanie przeprowadzone jedno lub więcej z poniższych badań:

Kolonoskopia. Badanie to wykonuje się w szpitalnym ośrodku ambulatoryjnym, w klinice lub w gabinecie lekarskim. Za pomocą maleńkiej kamery przymocowanej do cienkiej, elastycznej rurki lekarz będzie szukał nowotworów wewnątrz odbytnicy i całego jelita grubego. Na dzień przed badaniem pacjent musi się przygotować, wypijając płyn, który oczyści jelito grube. Przed kolonoskopią pacjent otrzyma leki na sen. Całe badanie trwa około 30 minut.

Biopsja. Podczas kolonoskopii lub sigmoidoskopii lekarz może usunąć mały fragment tkanki. Jest to tak zwana biopsja. Lekarze zbadają ją pod mikroskopem w poszukiwaniu oznak raka.

Innym sposobem wykonania biopsji jest użycie igły. Tomografia komputerowa lub ultrasonografia pomaga lekarzowi poprowadzić igłę do guza przez skórę. Przed wykonaniem biopsji igłowej w miejscu jej wykonania zostanie podany środek przeciwbólowy, aby znieczulić to miejsce. Biopsji igłowej nie wykonuje się jednak w przypadku czegoś, co znajduje się w jelicie grubym. Lekarze wykonują takie biopsje w miejscach, do których łatwiej dotrzeć, takich jak płuco, wątroba czy otrzewna.

Badania te pokazują, czy nowotwór się rozprzestrzenił:

Zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej. Badanie rentgenowskie wykorzystuje promieniowanie w małych dawkach do tworzenia obrazów struktur wewnątrz ciała. Badanie rentgenowskie klatki piersiowej może pomóc lekarzowi stwierdzić, czy rak rozprzestrzenił się na płuca.

Tomografia komputerowa (CT). To silne badanie rentgenowskie pozwala uzyskać szczegółowe obrazy wnętrza ciała. Badanie tomograficzne może wykazać, czy nowotwór nie rozprzestrzenił się na płuca, wątrobę lub inne organy. Czasami przed badaniem otrzymuje się specjalny barwnik, podawany przez żyłę lub w postaci tabletki. Barwnik ten daje bardziej szczegółowy obraz nowotworu.

MRI (obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego). Aparat MRI wykorzystuje silne magnesy i fale radiowe do robienia zdjęć narządów i struktur wewnątrz Twojego ciała. Badanie to może pokazać, gdzie nowotwór rozprzestrzenił się w Twoim brzuchu lub miednicy. Przed badaniem możesz otrzymać barwnik, aby uzyskać wyraźniejszy obraz.

Ultradźwięki. Badanie to wykorzystuje fale dźwiękowe do uzyskania obrazu Twoich narządów. Może ono wykazać, czy nowotwór rozprzestrzenił się w miednicy lub w wątrobie.

Często podczas operacji usunięcia guza z jelita grubego lekarz odkrywa, że rak się rozprzestrzenił. Podczas operacji lekarz może usunąć jeden lub więcej węzłów chłonnych i wykonać biopsję w poszukiwaniu raka.

Określenie stopnia zaawansowania nowotworu

Patolog ogląda tkankę z biopsji pod mikroskopem i sporządza raport patologiczny, w którym opisuje:

• Rodzaje komórek

• Wielkość, kształt i inne cechy komórek w porównaniu z komórkami nowotworowymi. (Nazywa się to oceną).

• Jak szybko dzielą się komórki

• Czy nowotwór rozprzestrzenił się na inne części ciała

Wyniki biopsji mogą być dostępne w ciągu 1 lub 2 dni, a czasami dłużej. Patolog może potrzebować dodatkowego czasu na uzyskanie drugiej opinii. Może też być konieczne obejrzenie innej próbki tkanki.

Na podstawie wyników biopsji lekarz określi stopień zaawansowania raka. Stopień zaawansowania mówi:

• wielkości guza

• Gdzie się znajduje

• Czy doszło do rozprzestrzenienia się nowotworu

• Gdzie się rozprzestrzenił

Lekarz na podstawie stadium zaawansowania nowotworu, wyników badań i innych czynników podejmie decyzję o najlepszym sposobie leczenia raka. Zadawaj pytania przez cały okres diagnozy, aby upewnić się, że rozumiesz swoje wybory i perspektywy.