Lekarz mówi ci.

Guz desmoidalny jest rzadki, a postawienie właściwej diagnozy jest bardzo ważne. lekarz powie ci, co musisz wiedzieć.

W przeciwieństwie do guzów tłuszczowych, które rosną pod skórą (tzw. tłuszczaków), ten rodzaj guza rozwija się w tkance włóknistej, z której zbudowane są ścięgna i więzadła. Słowo „desmoid” pochodzi od greckiego słowa desmos, które oznacza ścięgno lub pasmo podobne do pasma.

Guzy desmoidalne są zazwyczaj uważane za łagodne (nie nowotworowe), ponieważ rzadko rozprzestrzeniają się na inne części ciała. Jednak te, które rosną szybko (guzy agresywne), pod pewnymi względami mogą przypominać raka. Mogą one wrastać w pobliskie tkanki i mogą być śmiertelne.

Guzy te mogą rosnąć niemal w każdym miejscu ciała i w każdym wieku. Najczęściej jednak występują u kobiet po 30. roku życia. Każdego roku choruje na nie od 2 do 4 osób na milion.

Ludzie, u których występuje choroba zwana rodzinną polipowatością gruczolakowatą (FAP), dziedziczny typ raka jelita grubego, są bardziej narażeni na zachorowanie niż inni. Osoby cierpiące na tę chorobę zazwyczaj mają guzy desmoidalne w jamie brzusznej lub okrężnicy.

Są one również związane z ciążą, ze względu na wysoki poziom hormonu zwanego estrogenem, oraz z niektórymi rodzajami poważnych urazów.

Guz ten może również nosić jedną z poniższych nazw:

• Agresywna fibromatoza

• Głęboka fibromatoza

• Włókniakowatość desmoidalna

• Rodzinna fibromatoza naciekowa

• Dziedziczna choroba desmoidalna

• Włókniakowatość mięśniowo-aponeurotyczna

?

Symptomy

Objawy guza desmoidalnego zależą od miejsca jego występowania. Jeśli znajduje się blisko powierzchni skóry, może to być bezbolesny lub lekko bolesny guzek.

Jeśli znajduje się w jamie brzusznej, może być bardziej agresywny. Może on uciskać naczynia krwionośne i nerwy, powodując ból, utykanie lub problemy z używaniem nóg, stóp, rąk lub dłoni. Może również zablokować jelito grube lub wrosnąć w pobliskie tkanki. W takiej sytuacji może wystąpić silny ból, krwawienie z odbytu i inne problemy zdrowotne.

Diagnoza

Aby dowiedzieć się, jaki rodzaj nowotworu masz, lekarze często wykonują następujące kroki

• Ultradźwięki: Fale dźwiękowe o wysokiej częstotliwości są wykorzystywane do tworzenia obrazów, które pokażą, czy guz jest lity.

• Skany obrazowe: Pokazują one, czy guz jest połączony z innymi tkankami i czy można go bezpiecznie usunąć za pomocą operacji. Obejmują one rezonans magnetyczny (MRI), który wykorzystuje silne magnesy i fale radiowe do uzyskania szczegółowych obrazów, oraz tomografię komputerową (CT), która łączy zdjęcia rentgenowskie wykonane pod kilkoma kątami w celu uzyskania pełniejszego obrazu.

• Biopsja: Pobierana jest mała próbka lub cały guz, a komórki są oglądane pod mikroskopem, aby potwierdzić, że jest to guz desmoidalny.

Leczenie

Jeśli zdiagnozowano u ciebie guz desmoidalny, lekarz zaleci jedno z poniższych rozwiązań:

• Czekaj i obserwuj: Niektóre guzy nie rosną, a niektóre nawet same się zmniejszają. Jeśli są małe i znajdują się poza brzuchem – i nie powodują objawów – lekarz może zastosować takie podejście.

• Operacja: Wykonuje się ją, gdy jest to możliwe, choć może być trudna w przypadku guzów w jamie brzusznej. Aż 25% do 50% z nich powraca do tego samego obszaru po operacji. Konieczne może być także zastosowanie innych metod leczenia.

• Radioterapia: Radioterapia, stosowana samodzielnie lub w połączeniu z zabiegiem chirurgicznym, lekami lub obiema metodami, jest skuteczna w przypadku wielu osób. Jednakże, jeśli guz znajduje się w jamie brzusznej, radioterapia może nie być możliwa, ponieważ może uszkodzić inne ważne obszary ciała.

• Ablacja prądem o częstotliwości radiowej: Lekarz wbija igły w guzy i wysyła przez nie fale radiowe, aby je podgrzać. Jest to nowa metoda i prawdopodobnie nie będzie pierwszą, którą zaleci lekarz.

• Leki: Nie istnieje standardowe leczenie farmakologiczne guzów opuszkowych. Jednak różne rodzaje leków, w tym leki przeciwnowotworowe, mogą być stosowane w celu zmniejszenia guza lub powstrzymania jego wzrostu.

• Krioablacja: Do zamrożenia tkanki nowotworowej używa się sondy.

Co dalej po tym, jak dowiedziałeś się, że masz raka jelita grubego? Lekarz ma pomysł, jak możesz przygotować się na to, co cię czeka.

Nie musisz zajmować się wszystkim naraz. Istnieją jednak sposoby, aby poczuć się lepiej przygotowanym do leczenia i poradzić sobie z tym, co nastąpi później.

Zadawaj pytania

Jeśli dowiesz się więcej o raku jelita grubego, możesz poczuć większą kontrolę nad tym, co się dzieje. Zacznij od zabrania ze sobą na następną wizytę lekarską listy pytań, takich jak:

• Jak daleko rozprzestrzenił się mój nowotwór?

• W jakim stadium jest mój nowotwór? Co to oznacza?

• Jak szybko muszę rozpocząć leczenie?

• Jakich zabiegów potrzebuję?

• Czy będą one miały wpływ na moje codzienne życie?

• Jakie są skutki uboczne leczenia?

• Z jakimi specjalistami będę się spotykać? Jakie są ich zadania?

• Jakie usługi wsparcia są dostępne dla mnie i mojej rodziny?

• Jakie jest Twoje doświadczenie w leczeniu osób z rakiem jelita grubego?

• Czy powinienem dzwonić do Ciebie z pytaniami lub problemami?

• Jakie są moje szanse na wyzdrowienie po leczeniu?

• Czy będę potrzebował kolostomii? Czy będzie ona trwała?

• Jak często będę musiał wykonywać badania kontrolne po zabiegu?

• Co mogę zrobić, aby nie dopuścić do nawrotu nowotworu?

Zdobądź wykształcenie

Dowiedz się o najnowszych metodach leczenia raka jelita grubego. Jeśli czegoś nie rozumiesz, zapisz to i zapytaj o to lekarza przy następnej rozmowie. Bycie poinformowanym pomoże Ci w rozmowie z lekarzem na temat dostępnych opcji.

Można również skontaktować się z Krajowym Centrum Informacji o Raku (NCIC) American Cancer Societys pod numerem 800-227-2345, które oferuje bezpłatne informacje i wsparcie telefoniczne, mailowe lub za pośrednictwem czatu na żywo.

Niektóre grupy wsparcia pacjentów, takie jak Colorectal Cancer Alliance i Fight Colorectal Cancer, również dysponują zasobami, które pomagają ludziom przejść przez chorobę.

Przygotuj się na najlepszą opiekę

Wybór lekarza prowadzącego leczenie to poważna decyzja. Poproś swojego lekarza pierwszego kontaktu lub inną zaufaną osobę o rekomendacje. Następnie możesz zapytać, w jakich szpitalach pracują i czy przyjmują Twoje ubezpieczenie.

Możesz także sprawdzić strony internetowe lokalnych szpitali lub organizacji krajowych, takich jak American College of Surgeons lub American Society of Clinical Oncology.

Jeśli mieszkasz w pobliżu specjalistycznego ośrodka leczenia raka, możesz zacząć od niego.

Narzędzie: Znajdź lekarza, który specjalizuje się w raku jelita grubego

Spróbuj porozmawiać z wybranymi przez siebie lekarzami osobiście lub przez telefon. Poniższe wskazówki mogą okazać się pomocne:

• Znajdź lekarzy, których lubisz, którym ufasz i którzy cię słuchają. Chcesz czuć się komfortowo pracując z każdym z nich.

• Zapytaj o wykształcenie i doświadczenie. Jak często leczone są osoby z rakiem jelita grubego? Jeśli konieczna jest operacja, ile razy chirurg wykonywał zabieg, którego potrzebujesz? I jak często? Gdzie studiował Twój lekarz? Czy odbywał jakieś staże i czy ma uprawnienia do wykonywania zawodu?

• Znajdź członków zespołu, którzy potrafią dobrze współpracować. Większość metod leczenia raka wzajemnie się uzupełnia. Na przykład przed operacją możesz być poddany chemioterapii i naświetlaniom, a po niej jeszcze raz chemioterapii. Jest to szczególnie prawdziwe w przypadku raka odbytnicy. Dlatego eksperci z twojego zespołu – onkolog, radiolog i chirurg – muszą ze sobą współpracować, aby ustalić najlepszą strategię.

Nie bój się zasięgnąć drugiej opinii. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości co do sposobu leczenia zaproponowanego przez lekarza lub jeśli chcesz się upewnić, porozmawiaj z innym lekarzem. Większość z nich nie będzie miała z tym problemu. Drugi lekarz może zasugerować takie samo leczenie, jak pierwszy. Ta wiedza może sprawić, że będziesz bardziej pewny swojej decyzji.

Przed rozpoczęciem leczenia porozmawiaj z lekarzem i ubezpieczycielem, aby później nie być zaskoczonym kosztami. Upewnij się, że wiesz, co będzie, a co nie będzie pokrywane przez ubezpieczenie. Być może uda Ci się ustalić z lekarzem plan płatności.

Poznaj swój zespół terapeutyczny

Prawdopodobnie będziesz korzystać z usług kilku lekarzy zajmujących się leczeniem raka jelita grubego.

Pod kierunkiem twojego głównego lekarza, twój zespół może obejmować następujących specjalistów:

• onkolog medyczny, który będzie nadzorował leczenie i przepisywał chemioterapię

• onkolog radioterapeuta, który będzie stosował radioterapię

• chirurga kolorektalnego, chirurga ogólnego lub onkologa chirurgicznego, który przeprowadzi operację

Możesz także współpracować z innymi pracownikami służby zdrowia, np. pielęgniarkami i patologami. Możesz skontaktować się z dietetykiem, aby upewnić się, że otrzymujesz wszystkie składniki odżywcze, których potrzebujesz podczas leczenia.

Jeśli zauważysz, że odczuwasz silne emocje związane z nowotworem lub jego leczeniem, z którymi trudno Ci sobie poradzić, możesz skorzystać z pomocy terapeuty, np. pracownika socjalnego, psychologa lub psychiatry. Niektórym osobom z rodziny również może pomóc rozmowa z terapeutą, jeśli czują się przytłoczone.

Współpraca z lekarzem

Weź aktywny udział w leczeniu. Ty i twój zespół opieki zdrowotnej będziecie musieli wspólnie podejmować wiele decyzji. Uczestnictwo w procesie leczenia może dać Ci poczucie kontroli nad sytuacją.

Poinformuj lekarza o chęci współpracy. Większość z nich przyjmie ten pomysł z zadowoleniem. Jeśli lekarz jest przeciwny lub lekceważy twoje obawy, zastanów się nad wizytą u kogoś innego.

Bądź szczery. Aby leczenie było skuteczne, musisz być szczery ze swoim lekarzem. Upewnij się więc, że wie on wszystko o twoim stanie zdrowia, nawet to, o czym możesz się wstydzić mówić. Należy poinformować go o wszystkich stosowanych lekach, suplementach i preparatach ziołowych. Jeśli pomijasz jakiś lek, powiedz o tym lekarzowi i wyjaśnij, dlaczego. Być może znajdzie się jakieś rozwiązanie.

Zrób listę. Być może przez jakiś czas będziesz często odwiedzać gabinety lekarskie i szpitale. Miej przy sobie notatnik lub smartfon, aby zanotować wszystkie pytania przed wizytą. Nie bój się pytać o więcej szczegółów, jeśli czegoś nie rozumiesz.

Zrób kopie swojej dokumentacji medycznej. Poproś swojego lekarza o kopię dokumentacji, w tym wyników badań krwi, skanów i raportów. W ten sposób będziesz przygotowany na wypadek, gdybyś musiał porozmawiać z innym pracownikiem służby zdrowia.

Notuj swoje samopoczucie. Codziennie sporządzaj krótką notatkę na temat swojego samopoczucia, w tym przyjmowanych leków i występujących objawów. Zabierz to na następną wizytę u lekarza, ponieważ może to pomóc w dostosowaniu opieki.

Zastanów się nad przystąpieniem do badania klinicznego

Zanim leczenie raka jelita grubego zostanie zatwierdzone, badacze testują je w badaniach klinicznych. Jeśli jesteś zainteresowany, poproś swojego lekarza o pomoc w znalezieniu takiego badania, w którym poszukiwani są pacjenci tacy jak ty.

Zapytaj o szczegóły. Na przykład, chciałbyś wiedzieć, jak długo trwa badanie, co musisz robić i jakie mogą być skutki uboczne.

Niektóre osoby z rakiem jelita grubego lub innymi schorzeniami niechętnie biorą udział w badaniach klinicznych. Jednym z powodów jest obawa, że nie otrzymają żadnego leczenia. Ale tak nie jest. Otrzymasz albo najbardziej skuteczną terapię, która jest już dostępna, albo nową terapię, która jest testowana w celu sprawdzenia, czy działa lepiej.

Fazy badań klinicznych

Naukowcy przeprowadzają badania kliniczne w kilku fazach. Każda z nich ma na celu uzyskanie określonych informacji i opiera się na poprzednich fazach.

• Faza I. Nowa metoda leczenia jest stosowana u niewielkiej liczby pacjentów. Celem jest ustalenie najlepszego sposobu podawania leku i ustalenie, jaką dawkę można bezpiecznie podać.

• Faza II. Coraz więcej osób poddawanych jest leczeniu, a naukowcy dowiadują się więcej o bezpieczeństwie i skuteczności terapii.

• Faza III: Naukowcy porównują nowe leczenie z leczeniem standardowym na dużej grupie osób.

• Faza IV. Naukowcy stosują nową metodę leczenia na szerszą skalę. Na przykład mogą zastosować nowy lek, który okazał się skuteczny w badaniu klinicznym, wraz z innymi lekami w leczeniu choroby lub schorzenia u pewnej grupy osób, a następnie sprawdzić jego długoterminowe efekty.

Korzyści i zagrożenia związane z badaniami klinicznymi

Największą zaletą jest to, że możesz otrzymać nową metodę leczenia raka jelita grubego, zanim będzie ona powszechnie dostępna. Jest to także sposób, aby pomóc w badaniach nad metodami leczenia i procedurami, które mogłyby pomóc innym chorym na raka jelita grubego.

Może pomóc w pokryciu rachunków za leczenie. Firma lub agencja sponsorująca badanie może pokryć koszty wielu badań i wizyt lekarskich bezpośrednio związanych z badaniem. Powinieneś to wcześniej potwierdzić z personelem prowadzącym badanie.

Pamiętaj, że częścią badania klinicznego jest poznanie ryzyka i skutków ubocznych. Dlatego możesz ich nie znać z wyprzedzeniem. Pamiętaj, że większość metod leczenia ma skutki uboczne, podobnie jak sama choroba lub schorzenie.

Jeśli weźmiesz udział w badaniu, badacze poinformują Cię o wszelkich znanych skutkach ubocznych, które mogą wystąpić u Ciebie, a w trakcie badania będą Cię informować o problemach, które wystąpią lub o których dowiesz się w trakcie badania.

Jak znaleźć badanie kliniczne?

Sprawdź poniższe strony internetowe, aby znaleźć badanie kliniczne dotyczące raka jelita grubego.

• TrialCheck. Stronę tę stworzyła organizacja non-profit Coalition of Cancer Cooperative Groups. Jest to bezstronny serwis umożliwiający wyszukiwanie badań klinicznych w oparciu o chorobę i lokalizację.

• National Cancer Institute. Strona zawiera listę ponad 6 000 badań klinicznych dotyczących nowotworów i wyjaśnia, co zrobić, gdy znajdziesz takie, które wydaje ci się odpowiednie dla ciebie.

• ClinicalTrials.gov. Znajdziesz tu aktualne informacje o federalnych i prywatnych badaniach klinicznych dotyczących nowotworów.

• CenterWatch. Strona zawiera listę sponsorowanych przez przemysł badań klinicznych, które prowadzą nabór pacjentów.

Zdecyduj, co powiesz innym ludziom

Nie ma odpowiedniego czasu ani sposobu, aby powiedzieć innym, że masz raka. Możesz zacząć od najważniejszych osób w twoim życiu – partnera, rodziny, przyjaciół – i od nich przejść dalej. Wyjaśnij, jaki masz rodzaj nowotworu, jakie leczenie będzie konieczne i jakie będą Twoje dalsze kroki.

Jeśli masz dzieci, to, jak wiele im powiesz, będzie zależało od ich wieku i tego, co uważasz, że są w stanie znieść. Zapewnij je jednak, że nie mogą zarazić się twoją chorobą i że nie zrobiły nic, aby ją wywołać – są to dwa powszechne lęki dzieci.

Ponieważ w związku z leczeniem może być konieczne wzięcie wolnego w pracy, ważne jest, aby powiadomić o chorobie szefa lub pracownika działu kadr. Warto też poinformować kilku współpracowników.

Jeśli nie masz ochoty mówić dziesiątkom osób o swojej diagnozie, spróbuj tego: Wybierz jedną lub dwie bliskie ci osoby, które będą rozpowszechniać informacje i odpowiadać na pytania innych.

Wybierz zdrowy styl życia

Ćwiczenia fizyczne są jeszcze ważniejsze dla osób z rakiem jelita grubego. Badania wykazują, że aktywność fizyczna zmniejsza ryzyko śmierci po rozpoznaniu raka jelita grubego. Porozmawiaj ze swoim lekarzem o tym, ile i jaki rodzaj ćwiczeń jest dla Ciebie odpowiedni. Wiele osób dąży do tego, aby przez większość dni w tygodniu ćwiczyć 30 minut. Jeśli dopiero zaczynasz, staraj się ćwiczyć przez 10 lub 15 minut, a następnie zwiększaj ilość ćwiczeń.

Po zakończeniu leczenia lekarz prawdopodobnie zaleci, aby na jakiś czas zmienić dietę na produkty, które nie obciążają jelita grubego. Do tego czasu należy stosować dietę roślinną, spożywając co najmniej pięć porcji owoców i warzyw każdego dnia.

Należy ograniczyć spożywanie czerwonego mięsa, zwłaszcza przetworzonego, peklowanego lub solonego (np. bekonu). Może to zaszkodzić okrężnicy. Nie jedz więcej niż dwie 4-uncjowe porcje tygodniowo – a jeśli już, to wybieraj chude kawałki mięsa z usuniętym tłuszczem.

Wybieraj produkty pełnoziarniste, takie jak chleb pełnoziarnisty i brązowy ryż, zamiast produktów rafinowanych, takich jak biały chleb i ryż. Ale uważaj na węglowodany. Zbyt wiele przetworzonych lub bogatych w cukry pokarmów o wysokiej zawartości węglowodanów może zwiększyć prawdopodobieństwo nawrotu raka po leczeniu.

Wybieraj pokarmy o niskiej zawartości tłuszczu. Tłusta dieta wprowadza więcej kwasów do jelita, co może prowadzić do uszkodzenia komórek i sprzyjać rozwojowi nowotworów. Zamiast tego jedz chudy drób, niskotłuszczowe produkty mleczne i dobre tłuszcze omega-3, które można znaleźć w tłustych rybach (łosoś, makrela, sardynki), orzechach włoskich i oleju rzepakowym.

Jeśli palisz, teraz jest czas na rzucenie palenia. Osoby używające tytoniu radzą sobie tylko o połowę lepiej z leczeniem raka jelita grubego. Jeśli potrzebujesz pomocy w rzuceniu nałogu, porozmawiaj z lekarzem.

Oczekuj zmian w domu

Biegunka jest częstym zjawiskiem po leczeniu raka jelita grubego, zwłaszcza po chemioterapii i radioterapii. Na początku możesz mieć wrażenie, że nie jesteś w stanie kontrolować wypróżnień. Problem ten zwykle ustępuje po zakończeniu leczenia.

W razie potrzeby należy brać kąpiele i zmieniać ubrania. Noszenie podpasek lub innej wkładki ochronnej może pomóc w utrzymaniu suchości. Jeśli często miewasz biegunki, poinformuj o tym lekarza.

Jeśli przeszedłeś operację usunięcia raka z okrężnicy lub odbytnicy, Twój organizm nie jest w stanie w ten sam sposób radzić sobie z odpadami. Może więc zaistnieć konieczność noszenia worka kolostomijnego w celu gromadzenia stolca podczas leczenia lub po jego zakończeniu, na krótki czas lub na stałe. Jeśli masz taki worek, najlepiej jest go zmieniać rano, zanim cokolwiek zjesz lub wypijesz. W ciągu dnia należy opróżniać worek, gdy wypełni się on w jednej trzeciej (stolcem, moczem lub gazami). Jeśli będziesz zwlekać, opróżnianie może być bardziej odczuwalne lub trudniejsze.

Porozmawiaj z partnerem o wszelkich obawach dotyczących intymności. Możesz się obawiać, że z powodu raka nie będzie zainteresowany seksem lub że będziesz musiał używać worka kolostomijnego. Porozmawiajcie prywatnie lub z terapeutą o tym, czego możecie się spodziewać, abyście mogli poznać wzajemne odczucia.

Istnieją sposoby, aby worek kolostomijny nie rzucał się w oczy, co pomoże ci poczuć się swobodniej. Opróżnij go lub zmień na mniejszy, zanim dojdzie do zbliżenia między tobą a twoim partnerem. Można też użyć nakładki na otwór stomii, a następnie przykryć to miejsce bandażem. Pomocne będzie także przyciemnienie światła w sypialni. Lekarz lub pielęgniarka prowadząca terapię mogą pomóc w znalezieniu najlepszego rozwiązania.

Poszukaj wsparcia

Kiedy powiesz rodzinie i przyjaciołom, że jesteś chory, wielu z nich zapyta: Co mogę zrobić, aby pomóc? Twoją pierwszą reakcją może być odpowiedź: „Nic, dziękuję”. Jednak wsparcie będzie bardzo ważne podczas walki z chorobą. Nie bój się więc prosić o to, czego potrzebujesz, czy to o podwiezienie do lekarza, czy o pomoc w opiece nad dziećmi.

Innym ważnym źródłem wsparcia może być grupa wsparcia. Poszukaj takiej grupy w swoim szpitalu lub nawiąż kontakt z innymi osobami chorymi na raka jelita grubego za pośrednictwem grupy internetowej, takiej jak American Cancer Society’s Cancer Survivors Network.

Wszystkie grupy wsparcia są inne. Być może będziesz musiał spróbować kilku grup, zanim znajdziesz taką, która ci się spodoba.

Jeśli jesteś osobą bardziej prywatną, pomyśl o zaplanowaniu czasu na rozmowę w cztery oczy z doradcą. Pomocne może być także zapisywanie swoich zmartwień w dzienniku.

Znajdź czas na inne sprawy

Radzenie sobie ze stresem. Niezależnie od tego, czy jest to joga, medytacja, czy czytanie dobrej książki, znajdź sposób, aby utrzymać niepokój w ryzach. Zbyt duży stres utrudnia organizmowi leczenie.

Postaraj się nie dać się pochłonąć rakowi i decyzjom dotyczącym leczenia. Nie poświęcaj całego czasu na szukanie nowych informacji. Może cię to przytłoczyć, a to utrudni podejmowanie decyzji. Spędzaj czas z rodziną i przyjaciółmi oraz rób rzeczy, które sprawiają Ci przyjemność.

Wskazówki dla rodziny i przyjaciół

Zmiany w stanie zdrowia bliskiej osoby często głęboko dotykają członków rodziny i przyjaciół.

Oto kilka wskazówek, które pomogą rodzinie i przyjaciołom poradzić sobie z diagnozą raka u bliskiej osoby:

• Nie krępuj się zadawać pytań lekarzowi, jeśli idziesz z bliską osobą na wizytę. Pomocne może być ich zapisanie, aby ich nie zapomnieć.

• Bądź przygotowany na zmiany w zachowaniu i nastroju bliskiej osoby. Leki, niewygody i stres mogą spowodować, że osoba chora na raka będzie przygnębiona lub zdenerwowana.

• Zachęcaj bliską osobę do aktywności i samodzielności, na ile to tylko możliwe, aby pomóc jej odzyskać poczucie samodzielności i pewności siebie.

• Realistycznie podchodź do własnych potrzeb. Upewnij się, że wystarczająco dużo śpisz, odpowiednio się odżywiasz i masz trochę wolnego czasu dla siebie. Trudno jest zaoferować pomoc, kiedy jest się zmęczonym.

• Nie wahaj się prosić o pomoc innych członków rodziny i przyjaciół. Będą oni wdzięczni za taką możliwość.

Członkowie rodziny i przyjaciele osoby chorej na raka mogą być również bardzo zestresowani. Aby zmniejszyć swój stres:

• Staraj się zachować pozytywne nastawienie.

• Zaakceptuj fakt, że istnieją zdarzenia, na które nie masz wpływu.

• Bądź asertywny, a nie agresywny. „Wyrażaj swoje uczucia, opinie i przekonania zamiast złościć się, walczyć lub być pasywnym.

• Naucz się relaksować.

• Ćwicz regularnie. Twój organizm lepiej radzi sobie ze stresem, gdy jesteś sprawny fizycznie.

• Jedz dobrze zbilansowane posiłki.

• Odpoczywaj i śpij. Twój organizm potrzebuje czasu, aby dojść do siebie po stresujących wydarzeniach.

• Nie uzależniaj się od alkoholu lub narkotyków, aby zredukować stres.

• Rozważ dołączenie do grupy wsparcia, aby dzielić się swoimi doświadczeniami i uczyć się od innych. Może to pomóc poczuć, że nie jest się samemu.

Materiały na temat raka jelita grubego i zagadnień pokrewnych

Amerykańskie Kolegium Gastroenterologii

www.acg.gi.org

Amerykańskie Towarzystwo Chirurgów Okrężnicy i Rektala

www.fascrs.org

Amerykańskie Towarzystwo Endoskopii Przewodu Pokarmowego (American Society for Gastrointestinal Endoscopy)

www.asge.org

Badania kliniczne CenterWatch Colorectal

www.centerwatch.com/clinical-trials/listings/condition/426/colorectal-cancer

Centrum Chorób Przewodu Pokarmowego, Uniwersytet Medyczny Południowej Karoliny

www.ddc.musc.edu

Krajowa koalicja na rzecz chorób układu trawiennego

www.ddnc.org

Walka z rakiem jelita grubego

fightcolorectalcancer.org

Międzynarodowa Fundacja na rzecz Funkcjonalnych Zaburzeń Jelitowych

www.iffgd.org

Międzynarodowe Stowarzyszenie Ostomijne

www.ostomyinternational.org

Fundacja Badań nad Jelitami i Przewodem Pokarmowym

www.giresearchfoundation.org

Krajowe Stowarzyszenie na rzecz Kontynencji

www.nafc.org

Fundacja Simona na rzecz Kontynencji

www.simonfoundation.org

Zjednoczone Amerykańskie Stowarzyszenie Stomijne

www.uoa.org

Ogólne zasoby na temat raka

American CancerSociety

www.cancer.org

American Institute for CancerResearch (AICR)

www.aicr.org

Stowarzyszenie Gminnych Ośrodków Onkologicznych (ACCC)

www.accc-cancer.org

Cancer Care, Inc.

www.cancercare.org

Cancer Education

www.cancereducation.com

Sieć Nadziei na Raka

www.cancerhopenetwork.org

Wiadomości na temat raka w sieci

www.cancernews.com

Instytut Badań nad Rakiem

www.cancerresearch.org

Międzynarodowy Sojusz na rzecz Walki z Rakiem

www.icare.org

Macmillan Cancer Support

www.macmillan.org.uk

Narodowy Instytut Raka

www.cancer.gov

Krajowa koalicja na rzecz osób, które przeżyły chorobę nowotworową

www.canceradvocacy.org

Krajowa Sieć Onkologiczna (NCCN)

www.nccn.org

Sharon Osbourne przeżyła raka i teraz pomaga innym w walce z chorobą.

Kiedy jest się Królową Mamą w rodzinie królewskiej heavy metalu, wszystko jest trochę inne – nawet rak. „Miałam cały sztab ludzi, którzy wozili mnie na chemioterapię i z powrotem, gotowali dla mnie, robili wszystko za mnie” – wspomina Sharon Osbourne, żona Ozzy’ego Osbourne’a, metalowego szaleńca, o swojej walce z rakiem jelita grubego w 2002 roku.

Osbourne, lat 59, obecnie prowadząca program The Talk w stacji CBS i sędzina w programie NBC America’s Got Talent, będzie w tym roku świętować 10 lat bez raka, ale wciąż pamięta trudy choroby. „To, czego nie lubisz, to zawsze to, co próżne: utrata włosów, paznokci. A te włosy, które zostają, są po prostu martwe” – wspomina.

Program walki z rakiem jelita grubego Sharon Osbourne

Ale Osbourne wiedziała, że wiele kobiet i mężczyzn leczących się razem z nią w Cedars-Sinai Medical Center w Los Angeles miało gorzej. „Siedzisz obok ludzi i wszyscy jesteście na tej samej drodze, i nie ma znaczenia, kim jesteś. Potem wychodzisz – i widzisz tę panią czekającą na przystanku autobusowym po chemioterapii i czujesz się winny” – wspomina Osbourne.

Ta kobieta i inni jej podobni zainspirowali Osbourne’a do stworzenia w 2004 r. programu Sharon Osbourne Colon Cancer Program w Cedars-Sinai. Program ten wspiera pacjentów chorych na raka poprzez pomoc w domu, transport, opiekę nad dziećmi i inne formy pomocy.

„Mamy ludzi, którzy odbierają cię, zawożą na leczenie, odwożą do domu, pilnują dzieci, gotują dla ciebie” – wyjaśnia Osbourne. „Jeśli się tym zajmą, możesz skupić się na powrocie do zdrowia”.

Każdego roku w Stanach Zjednoczonych diagnozuje się raka jelita grubego u prawie 150 000 osób, zgodnie z danymi National Cancer Institute. Mimo że minęło już 10 lat, Osbourne nie uważa swojego statusu osoby wolnej od raka za coś oczywistego. „Każdy dzień świętuję w myślach. Każdy dzień jest darem”. Aby dowiedzieć się więcej o jej programie Cedars-Sinai, wejdź na stronę sharonosbourne.com i kliknij na „Support My Cancer Program”.

Rak jelita grubego i rak odbytnicy są często traktowane łącznie, ale istnieją między nimi pewne zasadnicze różnice.

Ważne jest, abyś wiedział, który z nich u Ciebie występuje. Będzie to miało wpływ na możliwości leczenia i na to, czego możesz się spodziewać – lub, jak mówią lekarze, na rokowania.

Dwie części tego samego narządu

Zarówno rak jelita grubego, jak i rak odbytnicy dotyczą jelita grubego, które jest najniżej położoną częścią układu pokarmowego. Rozpoczynają się jednak w różnych miejscach w obrębie tego układu.

Rak okrężnicy może rozpocząć się w dowolnym miejscu jelita grubego, które ma około 5 stóp długości i wchłania wodę ze stolca.

Rak odbytnicy rozpoczyna się w odbytnicy, która stanowi ostatnie 12 centymetrów (prawie 5 cali) okrężnicy. W tym miejscu organizm przechowuje stolec do czasu wypróżnienia.

Lokalizacja ma również znaczenie ze względu na to, co znajduje się w pobliżu.

Większość okrężnicy znajduje się w dużej przestrzeni między dolną częścią żeber a miednicą.

Odbytnica znajduje się w bardziej zatłoczonym sąsiedztwie. Twój pęcherz moczowy znajduje się w pobliżu. Podobnie jest z macicą i pochwą u kobiet lub prostatą u mężczyzn. Ciasna przestrzeń może wpływać na rodzaje operacji, które lekarze mogą przeprowadzać w celu usunięcia guzów.

Wspólne objawy i diagnoza

Zarówno rak jelita grubego, jak i odbytnicy może powodować wiele takich samych objawów, w tym:

• Bóle brzucha lub gazy

• Zaparcie lub biegunka

• Czarne, ciemne lub czerwone stolce, które mogą wskazywać na krew

• Uczucie osłabienia lub zmęczenia

Lekarze stosują tę samą metodę diagnozowania obu typów raka jelita grubego. Prawdopodobnie zostaniesz poddany kolonoskopii. Podczas tej procedury lekarz za pomocą długiej, cienkiej, elastycznej rurki ogląda wnętrze odbytnicy i okrężnicy. Jeśli lekarz zauważy obszary, w których może występować rak, może pobrać do badania małe próbki zwane biopsjami. Wiele osób ma w jelicie grubym małe narośla, zwane polipami, które nie są rakowe, ale mogą wymagać usunięcia, zanim staną się problemem.

Leczenie

Pierwszym sposobem leczenia raka jelita grubego jest zwykle operacja usunięcia fragmentu okrężnicy. Jest to tzw. częściowa kolektomia.

Najczęściej po operacji lekarze mogą ponownie połączyć oddzielone odcinki jelita grubego i pacjent może znów normalnie wypróżniać się. Czasami jednak nie jest to możliwe. W takich przypadkach konieczna jest operacja zwana kolostomią. Chirurg podłączy okrężnicę do otworu w jamie brzusznej, zwanego stomią. Do stomii będzie przymocowany worek, w którym będą zbierane wypróżnienia.

Jeśli rak okrężnicy rozprzestrzenił się do węzłów chłonnych lub dotyczy grubego odcinka okrężnicy, lekarz może zalecić chemioterapię w celu zabicia komórek rakowych.

W przypadku raka odbytnicy operacja jest głównym sposobem leczenia, jeśli lekarze mogą całkowicie usunąć guz. Możesz także otrzymać chemioterapię i radioterapię w celu zabicia pozostałych komórek rakowych lub zmniejszenia guza przed operacją.

Podczas operacji raka odbytnicy chirurg stara się wyciąć tkankę objętą nowotworem bez usuwania mięśnia zwieracza odbytu, który kontroluje otwieranie i zamykanie odbytu podczas wypróżnień. Jednak w niektórych przypadkach guz odbytnicy znajduje się zbyt blisko mięśnia, aby go uratować. W takim przypadku konieczne będzie wyłonienie kolostomii.

Rzadko zdarza się, aby po operacji raka jelita grubego konieczna była kolostomia. Jednak według danych National Cancer Institute około 1 na 8 osób z rakiem odbytnicy wymaga wyłonienia stomii.

Jeżeli nie możesz już normalnie robić kupy lub siusiu, możesz potrzebować stomii. Oto, czego można się spodziewać po operacji.

W miejscu otworu przez skórę wystaje mały, otwarty koniec moczowodu albo jelita cienkiego lub grubego. Jest to tzw. stomia, która wygląda na czerwoną lub różową. Nie ma w niej zakończeń nerwowych, więc nie powinna być bolesna. Chirurg podłączy do stomii worek, w którym gromadzi się mocz lub stolec.

Przyczyny wyłonienia stomii

Lekarz może zalecić wyłonienie stomii w celu leczenia poważnych problemów z jelitami lub w celu umożliwienia zagojenia się części ciała po operacji. Stomia może być również konieczna w przypadku choroby niektórych narządów lub konieczności ich usunięcia.

Przyczyny obejmują:

• Rak jelita grubego, odbytnicy lub pęcherza moczowego

• Uszkodzenie jelita lub pęcherza moczowego

• Poważne schorzenie jelit, takie jak choroba Crohns’a lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego

• Zatkane jelito

• Zapalenie uchyłków (gdy dochodzi do zapalenia małych woreczków w jelicie grubym)

• Zakażenie

• Nietrzymanie stolca (utrata kontroli nad wypróżnieniami)

Rodzaje

Dwa główne rodzaje stomii pomagają w usuwaniu kału, a jeden rodzaj kieruje mocz:

Ileostomia. Dolna część jelita cienkiego, zwana jelitem krętym, jest wyprowadzana przez ścianę brzucha w celu wytworzenia stomii. Jest to często wykonywane w przypadku raka odbytnicy lub zapalnej choroby jelit.

Kolostomia. W przypadku usunięcia części jelita grubego, kolostomia umożliwia przymocowanie pozostałej części jelita grubego do zewnętrznej części ciała.

Urostomia. Przewody odprowadzające mocz do pęcherza moczowego są prowadzone do stomii. Możesz ją otrzymać, jeśli masz raka lub inne choroby powodujące poważne problemy z pęcherzem.

Oprócz tradycyjnej stomii masz inne możliwości. Jedną z nich jest umieszczenie wewnątrz ciała worka do gromadzenia stolca, który wychodzi bezpośrednio przez odbyt.

Tymczasową stomię można później usunąć. Nawet stałą stomię można czasem cofnąć.

Chirurgia

Pacjent przebywa w szpitalu i jest poddawany znieczuleniu ogólnemu, co oznacza, że nie jest przytomny i nie odczuwa bólu.

Przed operacją chirurg lub specjalnie przeszkolona pielęgniarka znajdzie najlepsze miejsce na wyłonienie stomii, zwykle w płaskiej przedniej części brzucha.

Przebieg operacji różni się w zależności od rodzaju zabiegu, którego potrzebujesz. Na ogół chirurg pobiera część narządu wewnętrznego, np. jelita, i łączy ją z otworem w ścianie jamy brzusznej.

Pielęgniarka lub terapeuta pokaże ci, jak dbać o stomię i jak opróżniać worek na odpady.

Po kilku miesiącach od operacji pacjent powinien być w stanie powrócić do swoich normalnych zajęć. Przez 2-3 tygodnie może być konieczne unikanie prowadzenia samochodu i dźwigania ciężarów. Po wyzdrowieniu prawdopodobnie będziesz mógł wrócić do większości zajęć, z wyjątkiem sportów kontaktowych, takich jak karate czy piłka nożna.

Częste problemy, które pojawiają się później, to gazy, biegunka i zaparcia. Jeśli problemy te są poważne lub nie ustępują, należy skontaktować się z lekarzem.

Powikłania

Czasami po operacji wyłonienia stomii mogą wystąpić problemy. Mogą one obejmować:

• swędzenie, zaczerwienienie lub podrażnienie skóry wokół stomii

• Krwawienie wewnątrz ciała

• Zakażenia

• Niedrożność jelita cienkiego lub grubego

• Problemy ze stomią, takie jak przepuklina (osłabienie ściany jamy brzusznej) lub wypadanie (gdy jelito przepycha się przez stomię)

• Niedobór witaminy B12

• Zaburzenia równowagi elektrolitowej

• Wydzielina z pupy

• Problemy z przyswajaniem wody, witamin i innych składników odżywczych

• Odczuwanie potrzeby zrobienia kupy

Poinformuj lekarza, jeśli wystąpi którykolwiek z tych objawów lub inne problemy.

Życie z ostomią

Przyzwyczajenie się do innego sposobu załatwiania się w toalecie wymaga czasu. Po operacji stolec będzie wydostawał się przez stomię i wypływał do jednorazowego worka.

To, jak często będziesz robił kupę lub siusiu, zależy od tego, co jesz, od rodzaju zabiegu oraz od tego, jak często korzystałeś z toalety przed operacją.

Przez pewien czas po operacji może być konieczna zmiana diety w celu kontrolowania wypróżnień. Jednak po pełnym wyzdrowieniu pacjent powinien móc jeść to, na co ma ochotę.

Możesz obawiać się negatywnych reakcji ze strony przyjaciół, rodziny lub partnera seksualnego. Po wyjściu z domu ubranie zakryje stomię, więc większość osób nawet się o tym nie dowie.

Jeśli trudno jest Ci poradzić sobie ze społecznymi, emocjonalnymi i praktycznymi zmianami w Twoim życiu, porozmawiaj z lekarzem, rodziną i przyjaciółmi. Możesz dołączyć do grupy wsparcia lub współpracować z terapeutą zajmującym się leczeniem chorób jelit, który jest przeszkolony w zakresie codziennych problemów związanych z życiem ze stomią. Jeśli masz wsparcie innych osób, łatwiej będzie ci się przystosować.

Wskazówki dotyczące intymności po wyłonieniu stomii

Jeśli w ramach leczenia raka jelita grubego musisz wyłonić stomię lub założyć worek stomijny, trzeba się do tego przyzwyczaić. Operacja może na jakiś czas zmienić twój sposób myślenia o sobie, swoim ciele i seksie.

Jeśli jesteś ciekaw seksu i intymności po wyłonieniu stomii, to dobry znak, że twoje ciało i umysł są gotowe, by iść naprzód. Pomogą Ci w tym poniższe wskazówki.

Nie spiesz się

Lekarze często zalecają odczekanie 3 tygodni po operacji, ale to zależy od Ciebie. Niektórzy ludzie wracają do sypialni tak szybko, jak to możliwe, aby nawiązać kontakt z partnerem i swoim życiem sprzed operacji. Inni mogą nie myśleć o tym przez miesiące lub lata. Najważniejsze jest, aby najpierw czuć się dobrze we własnym ciele i pewnie ze stomią. Gdy poczujesz, że jest ona częścią ciebie, reszta przyjdzie sama.

Rzeczy mogą być inne

Do typowych seksualnych skutków ubocznych po operacji wyłonienia stomii mogą należeć problemy z erekcją, suchość pochwy, niemożność osiągnięcia orgazmu i ból. Problemy te mogą być jednak przejściowe. Jeśli więc po kilku pierwszych razach uprawiania seksu po operacji któryś z tych problemów nadal występuje, należy powiedzieć o tym lekarzowi. Niektóre leki mogą również zmniejszać pożądanie seksualne i powodować problemy z wytryskiem i erekcją.

Przygotuj swój woreczek

Kiedy masz woreczek, możesz czuć się mniej spontanicznie podczas seksu. Zanim wyjdziecie za zamknięte drzwi, opróżnijcie i wyczyśćcie woreczek, a następnie upewnijcie się, że jest szczelnie zamknięty. Jeśli sprawi to, że poczujesz się lepiej, użyj taśmy papierowej dla dodatkowej warstwy bezpieczeństwa. Gdy już to zrobisz, skup się na tym, by być obecnym w danej chwili, a nie na woreczku.

Zmniejszanie nieprzyjemnego zapachu

Jeśli obawiasz się, że zapach woreczka może cię rozpraszać, wypróbuj dezodorant. Różne marki produkują je w postaci tabletek, kropli i sprayów. Istnieją również tabletki, które możesz zażywać, aby ograniczyć nieprzyjemny zapach własnych odchodów. Sprawdź, co zaleci ci lekarz.

Co nosić

Woreczek do pasażu jest mniejszy niż zwykły worek i ma zamknięty koniec zamiast drenu. (Później będziesz musiał wrócić do zwykłego woreczka.) Możesz także użyć pokrowca na woreczek, aby nieco zakamuflować sytuację. Możesz znaleźć odzież, która wprawi cię w dobry nastrój i jednocześnie ukryje worek. Na przykład specjalne bokserki i pasy cummerbund dla mężczyzn oraz bielizna bez krocza pomagają ukryć worek.

Na boki

Pomyśl o pozycji, która nie boli i nie przeszkadza w ukryciu woreczka. Wypróbuj pozycję boczną po tej samej stronie co stomia.

Porozmawiaj o tym

Tak jak w każdym związku, kluczowa jest komunikacja. W miarę swoich możliwości dziel się z partnerem wszelkimi obawami i problemami fizycznymi. Rozmawiaj o tym, co lubisz, czego nie lubisz i czego chciałbyś spróbować. Otwartość jest tak samo ważna jak bycie dobrym słuchaczem, kiedy partner mówi.

Kiedy nadchodzi czas, aby przestać mówić i zacząć próbować, nierzadko niepokój podąża za Tobą do sypialni. Weźcie głęboki oddech i pamiętajcie, że nie ma nic bardziej seksownego niż dobre nastawienie i poczucie humoru w stosunku do wszystkiego, co pojawi się po drodze.

Poznaj objawy, diagnostykę i leczenie nawrotowego raka jelita grubego.

Czasami nawracający rak pojawia się w tym samym miejscu, co za pierwszym razem. W takim przypadku mówi się o nawrocie miejscowym.

Jeśli nowotwór powraca w węzłach chłonnych znajdujących się w pobliżu pierwotnego miejsca, lekarz powie, że mamy do czynienia z nawrotem regionalnym.

Jeśli nowotwór pojawi się daleko od pierwotnego miejsca, np. w wątrobie lub płucach, lekarz nazwie to nawrotem odległym lub powie, że są to „przerzuty”.

Czasami trudno jest stwierdzić, czy mamy do czynienia z nawrotem raka jelita grubego, czy też jest to ta sama choroba, która jest teraz bardziej zaawansowana. Często jest to kwestia czasu. Nawracający rak jelita grubego zwykle powraca po co najmniej rocznym okresie nieobecności. Jeśli jest to tylko zaawansowana wersja pierwotnego nowotworu, może się ujawnić po kilku miesiącach. W takiej sytuacji rak często powraca, ponieważ pierwsza runda leczenia nie usunęła wszystkich komórek nowotworowych.

Objawy

Wiele z objawów nawracającego raka jelita grubego jest takich samych lub podobnych do tych, które występowały przy pierwszym zachorowaniu na raka. Należą do nich bóle brzucha, zaparcia lub biegunki oraz utrata wagi.

Możesz także czuć się bardziej zmęczony niż zwykle, a w zależności od tego, czy i gdzie doszło do przerzutów nowotworu, możesz odczuwać ból miednicy lub pleców, mieć problemy z oddychaniem i nie chcieć nic jeść.

Często zdarza się jednak, że nie masz żadnych objawów. W takim przypadku jest mniej prawdopodobne, że twój nawracający rak jelita grubego rozprzestrzenił się na inne części ciała.

Jak postawić diagnozę

Wczesne wykrycie nawracającego raka jelita grubego zwiększa szanse na jego wyleczenie. W większości przypadków lekarz stwierdzi nawrót raka podczas jednej z regularnych wizyt kontrolnych po zakończeniu leczenia pierwotnego nowotworu.

Podczas tych wizyt kontrolnych, które zwykle odbywają się co 3 do 6 miesięcy, lekarz przeprowadza badanie fizykalne i endoskopię jelita grubego w regularnych odstępach czasu. Podczas endoskopii lekarz wprowadza do jelita grubego małą, giętką rurkę ze światłem i kamerą, aby je zbadać.

Zapyta także, czy pacjent ma jakieś objawy i zleci badanie krwi na obecność białka zwanego antygenem rakowo-embrionalnym (CEA). Czasami (ale nie zawsze) poziom CEA jest wyższy, jeśli masz raka jelita grubego.

Lekarz może również zlecić wykonanie kolonoskopii, ale są one lepsze w wykrywaniu nowych guzów niż nawrotów raka jelita grubego.

Lekarz może zlecić wykonanie biopsji, aby potwierdzić objawy świadczące o nawracającym raku jelita grubego. Podczas tej procedury wycina się fragment guza i ogląda go pod mikroskopem.

Lekarz może również zasugerować wykonanie badań obrazowych, takich jak tomografia komputerowa (TK) żołądka, klatki piersiowej i miednicy, aby sprawdzić, czy rak się rozprzestrzenił i jak daleko.

Leczenie

Przed zaproponowaniem planu leczenia lekarz weźmie pod uwagę wiele różnych czynników. Wiele zależy od tego, ile czasu upłynęło od pierwszego zachorowania na raka, gdzie nowotwór powrócił, czy doszło do rozsiewu i jaki jest ogólny stan zdrowia pacjenta.

Twój lekarz może wybrać inne leki do chemioterapii niż te, które stosowałeś przy pierwszym zachorowaniu. Dzieje się tak, ponieważ komórki nowotworowe mogły się uodpornić na wcześniejsze leki.

Na szczęście istnieje wiele metod leczenia, w tym kombinacje różnych leków. Lekarz może zadecydować, że oprócz operacji i chemioterapii zostaniesz poddany naświetlaniom, zwłaszcza jeśli nie byłeś naświetlany przy pierwszym zachorowaniu na raka jelita grubego. Lekarz może też zastosować kilka leków chemioterapeutycznych na zmianę, przepisać różne dawki lub rozpocząć i zakończyć chemioterapię w celu leczenia raka.

Czasami lekarze stosują leki, które bezpośrednio atakują komórki nowotworowe. Mają one inne skutki uboczne niż leki stosowane w chemioterapii, ale działają tylko w przypadku niektórych rodzajów nowotworów.

W tym pokazie slajdów dla lekarzy skupiono się na tym, czym jest rak jelita grubego, a także na czynnikach ryzyka, badaniach przesiewowych, stadiach, objawach, leczeniu i innych.

1/19

Gdy lekarze wcześnie wykryją tę chorobę, jest ona wysoce uleczalna. Dochodzi do niej, gdy nieprawidłowe komórki rozrastają się w wyściółce jelita grubego (zwanego też okrężnicą) lub odbytnicy. Choroba ta może zaatakować zarówno mężczyzn, jak i kobiety, i jest drugim co do wielkości wskaźnikiem zgonów z powodu raka w USA.

Co to są polipy?

2/19

Są to narośla na wewnętrznej stronie jelita. Większość z nich jest nieszkodliwa, ale niektóre mogą przekształcić się w raka jelita grubego, jeśli nie zostaną wcześnie usunięte. Dwa najczęstsze rodzaje polipów jelitowych to gruczolaki i polipy hiperplastyczne. Powstają one w wyniku problemów ze sposobem wzrostu i naprawy komórek w wyściółce jelita grubego.

Czynniki ryzyka, których nie można kontrolować

3/19

Na niektóre rzeczy nie można nic poradzić, np:

• Twój wiek – większość osób cierpiących na tę chorobę ma więcej niż 50 lat

• Polipy lub choroby zapalne jelit

• Występowanie w rodzinie raka jelita grubego lub przedrakowych polipów jelita grubego

?

Czynniki ryzyka, które możesz kontrolować

4/19

Staraj się unikać tych czynników, które mogą zwiększyć ryzyko zachorowania:

• Spożywanie dużej ilości czerwonego lub przetworzonego mięsa, a także mięsa gotowanego w wysokiej temperaturze

• Otyłość (zbyt duża ilość tłuszczu w talii)

• Niewystarczająca ilość ćwiczeń fizycznych

• Palenie papierosów

• Mocne używanie alkoholu

?

Jakie są objawy?

5/19

Rak jelita grubego nie daje wczesnych objawów ostrzegawczych, dlatego ważne jest, aby się badać. Wczesne wykrycie choroby oznacza, że jest ona bardziej uleczalna. W miarę pogarszania się stanu choroby, w stolcu może pojawić się krew, ból brzucha, problemy z załatwianiem się w łazience, takie jak zaparcia lub biegunki, niewyjaśniona utrata wagi lub zmęczenie. Do czasu pojawienia się tych objawów guzy są zwykle większe i trudniejsze do leczenia.

Testy wykrywające raka jelita grubego

6/19

Badania przesiewowe są kluczem do wczesnej diagnozy. U.S. Preventative Services Task Force oraz American Cancer Society zalecają, aby większość ludzi po ukończeniu 45 roku życia poddawała się kolonoskopii co 10 lat. Badanie to wykorzystuje rurkę z maleńką kamerą do obejrzenia całej okrężnicy i odbytnicy. Może ono pomóc w zapobieganiu rakowi jelita grubego poprzez wczesne wykrywanie guzów. Lekarz usunie wówczas polipy (jak na zdjęciu).

Wirtualna kolonoskopia

7/19

W tym przypadku wykorzystuje się tomografię komputerową, aby przedstawić trójwymiarowy model jelita grubego. Badanie może wykazać obecność polipów lub innych problemów bez konieczności umieszczania kamery wewnątrz ciała. Główną wadą badania jest to, że może ono nie wykryć małych polipów, a jeśli lekarz znajdzie jakieś, nadal potrzebna będzie prawdziwa kolonoskopia. Lekarz może zasugerować wykonywanie wirtualnej kolonoskopii raz na 5 lat.

Sigmoidoskopia elastyczna

8/19

Lekarz może zalecić to badanie zamiast kolonoskopii. Lekarz użyje smukłej rurki, aby zajrzeć do odbytnicy i dolnej części jelita grubego. W rurce znajduje się światło i kamera, które pokazują polipy i raka. Jeśli lekarz stwierdzi, że jest to odpowiednie badanie dla Ciebie, powinieneś je wykonywać co 5 lat.

Badanie krwi w kale

9/19

Test na krew utajoną w kale oraz immunochemiczny test kału mogą wykazać, czy w stolcu znajduje się krew, co może być oznaką raka. W zależności od rodzaju testu, pacjent oddaje do trzech małych próbek stolca do zbadania przez lekarza. Lekarze zazwyczaj zalecają wykonywanie tych badań co roku. Jeśli próbki wykazują ślady krwi, konieczna może być kolonoskopia.

Test DNA – wybór domowy: Test DNA

10/19

Nowy test o nazwie Cologuard poszukuje krwi lub podejrzanego DNA w próbce stolca. Test ten jest bardzo dokładny w wykrywaniu raka jelita grubego, ale jeśli tak się stanie, nadal należy wykonać kolonoskopię.

Cologuard nie może zastąpić tego badania. American Cancer Society zaleca wykonywanie testu DNA kału co 3 lata.

Właściwa diagnoza

11/19

Jeśli badanie wykaże ewentualny nowotwór, następnym krokiem jest biopsja. Podczas kolonoskopii lekarz usuwa polipy i pobiera próbki tkanki z każdej części jelita grubego, która wygląda podejrzanie. Specjaliści badają tkankę pod mikroskopem, aby stwierdzić, czy jest ona nowotworowa, czy nie. Na zdjęciu pokazano powiększony kolorowy obraz komórek raka jelita grubego.

Etapy raka jelita grubego

12/19

Eksperci „stopniują” każdy znaleziony nowotwór – jest to proces pozwalający stwierdzić, jak daleko choroba się rozprzestrzeniła. Wyższe stopnie zaawansowania oznaczają, że masz poważniejszy przypadek raka. Wielkość guza nie zawsze ma znaczenie. Stopniowanie pomaga także lekarzowi zdecydować, jaki rodzaj leczenia zostanie zastosowany.

• Etap 0: Rak znajduje się w najbardziej wewnętrznej wyściółce okrężnicy lub odbytnicy.

• Etap I: Choroba rozrosła się do warstwy mięśniowej okrężnicy lub odbytnicy.

• Etap II: Rak wrasta do lub przez najbardziej zewnętrzną warstwę okrężnicy lub odbytnicy.

• Etap III: Rak rozprzestrzenił się do jednego lub więcej węzłów chłonnych w okolicy.

• Etap IV: Rozprzestrzenił się do innych części ciała, takich jak wątroba, płuca lub kości.

?

Wskaźniki przeżycia

13/19

Perspektywy wyzdrowienia zależą od stadium zaawansowania nowotworu. Być może usłyszałeś, jak lekarz mówił o wskaźniku 5-letniego przeżycia. Oznacza to odsetek osób, które przeżywają 5 lat lub więcej od momentu postawienia diagnozy. W stadium I wskaźnik przeżycia 5-letniego wynosi od 87% do 92%. Pamiętaj jednak, że te statystyki nie są w stanie przewidzieć, jak będzie w przypadku każdego z nas. Wiele rzeczy może wpłynąć na rokowania w przypadku raka jelita grubego, więc zapytaj swojego lekarza, co te liczby oznaczają dla Ciebie.

Czy operacja może pomóc?

14/19

Chirurgia ma bardzo wysoki wskaźnik wyleczalności we wczesnych stadiach raka jelita grubego. We wszystkich stadiach, z wyjątkiem ostatniego, lekarze usuwają guzy i otaczającą je tkankę. Jeśli są one duże, lekarz może być zmuszony do usunięcia całego fragmentu okrężnicy lub odbytnicy. Jeśli choroba zaatakuje wątrobę, płuca lub inne narządy, operacja prawdopodobnie nie wyleczy pacjenta. Może jednak pomóc w złagodzeniu objawów.

Walka z zaawansowaną chorobą nowotworową

15/19

Rak jelita grubego może być czasami wyleczony, nawet jeśli doszło do przerzutów do węzłów chłonnych (stadium III). Leczenie obejmuje zwykle operację i chemioterapię. W niektórych przypadkach można zastosować radioterapię (na zdjęciu). Jeśli choroba powróci lub rozprzestrzeni się na inne narządy, prawdopodobnie trudniej będzie ją wyleczyć. Jednak radioterapia i chemioterapia mogą złagodzić objawy i pomóc w dłuższym życiu.

Czy po chemioterapii będę się źle czuł?

16/19

Nowsze leki stosowane w chemioterapii w mniejszym stopniu wywołują choroby. Istnieją również leki, które mogą pomóc w kontrolowaniu nudności.

Ablacja prądem o częstotliwości radiowej (RFA)

17/19

Zabieg ten wykorzystuje intensywne ciepło do spalania guzów. Na podstawie tomografii komputerowej lekarz wprowadza urządzenie przypominające igłę do guza i otaczającego go obszaru. Procedura ta może zniszczyć niektóre guzy, których nie można usunąć chirurgicznie, np. w wątrobie. Chemioterapia może być stosowana razem z RFA.

Zapobiegaj rakowi jelita grubego dzięki zdrowym nawykom

18/19

Możesz podjąć kroki, które znacznie zmniejszą ryzyko zachorowania na tę chorobę. Stosuj pożywną dietę, uprawiaj odpowiednią ilość ruchu i kontroluj poziom tkanki tłuszczowej. Te nawyki zapobiegają wielu przypadkom raka jelita grubego.

American Cancer Society zaleca dietę bogatą w owoce i warzywa, ubogą w przetworzone i czerwone mięso oraz zawierającą pełne ziarna zamiast ziaren rafinowanych. Pomoże to w utrzymaniu zdrowej wagi.

Ćwiczenia fizyczne zapobiegają nowotworom

19/19

Wydaje się, że dorośli, którzy są aktywni, mają potężną broń przeciwko rakowi jelita grubego. W jednym z badań najbardziej aktywne osoby były o 24% mniej narażone na zachorowanie niż osoby najmniej aktywne. Nie miało znaczenia, czy była to praca, czy zabawa.

American Cancer Society zaleca 150 minut tygodniowo umiarkowanych ćwiczeń fizycznych, takich jak szybki spacer, lub 75 minut tygodniowo energicznych ćwiczeń fizycznych, takich jak jogging. Staraj się rozłożyć aktywność fizyczną na cały tydzień.

O co chodzi z kolonoskopią i czy każdy musi się jej poddać? Lekarz wyjaśnia, co należy wiedzieć.

Co się sprawdza?

Kolonoskopia jest badaniem przesiewowym w kierunku raka jelita grubego (CRC). Jest to nowotwór, który rozpoczyna się w okrężnicy lub odbytnicy. Obie te części stanowią część jelita grubego. Okrężnica wchłania wodę i składniki odżywcze z pożywienia i magazynuje odpady, które stają się kupą. Następnie z okrężnicy przechodzą do odbytnicy, po czym opuszczają organizm.

Objawy raka jelita grubego obejmują zmianę nawyków wypróżniania (często zaparcia), krew w stolcu, uczucie, że jelito nie jest opróżniane, uporczywe skurcze lub gazy. Objawy mogą również obejmować utratę wagi, cienkie jak piórko stolce, osłabienie i zmęczenie. Jednak zanim pojawią się objawy, rak jest już zwykle dość zaawansowany.

American Cancer Society twierdzi, że w 2020 roku rak jelita grubego zostanie zdiagnozowany u około 150 000 osób, a 53 000 osób umrze z powodu tej choroby. Rak jelita grubego jest trzecią najczęstszą przyczyną zgonów spowodowanych nowotworami zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. Jeśli jednak zostanie wcześnie wykryty, przeżywalność w przypadku raka jelita grubego wynosi 90%.

Badanie przesiewowe nie tylko wykrywa raka jelita grubego, ale jest jednym z jedynych badań przesiewowych, które faktycznie mogą zapobiegać rakowi jelita grubego. Znajdując i usuwając polipy jelita grubego, zanim przekształcą się w nowotwór, lekarze mogą zapobiec ich późniejszemu rozwojowi w raka.

Test

Podczas kolonoskopii lekarz może obejrzeć wnętrze całej okrężnicy i odbytnicy. Do badania używa się giętkiej, pustej w środku, oświetlonej rurki grubości długopisu, zwanej kolonoskopem. Na jej końcu znajduje się maleńka kamera wideo. Lekarz będzie delikatnie przesuwał rurkę wewnątrz jelita grubego i robił zdjęcia po drodze. Lekarz będzie pompował niewielkie ilości powietrza do wnętrza okrężnicy, aby utrzymać ją w stanie otwartym, gdy rurka jest na miejscu. Lekarz będzie szukał polipów (małych narośli w jelicie grubym), które z czasem mogą przekształcić się w raka.

Dlatego tak ważne jest, aby przed badaniem pacjent miał czystą okrężnicę, aby lekarz mógł dokładnie przyjrzeć się temu, co dzieje się w środku. Badanie trwa około pół godziny.

Kiedy należy je wykonać?

Lekarz może zalecić wykonanie pierwszej kolonoskopii w wieku 45 lat, ponieważ większość osób, które zachorowały na raka jelita grubego, jest w tym wieku. Jeśli jednak masz bliskiego krewnego (np. rodzica, rodzeństwo lub dziecko), który zachorował na raka jelita grubego, lub jeśli jesteś Afroamerykaninem, lekarz może zalecić ci wykonanie pierwszej kolonoskopii wcześniej (Afroamerykanie są bardziej podatni na tę chorobę). Dobra wiadomość jest taka, że badanie to należy wykonywać tylko raz na 10 lat, chyba że lekarz wykryje polipy za pierwszym razem. Wtedy może być konieczne wykonanie drugiej kolonoskopii w ciągu 3 do 5 lat.

Istnieją inne sposoby wykrywania raka jelita grubego:

Badanie na krew utajoną w kale polega na sprawdzeniu próbki stolca pod kątem obecności krwi. Należy go wykonywać co roku.

Test immunochemiczny kału (FIT) wykorzystuje przeciwciała do wykrywania ludzkiej krwi w stolcu. Jest on również wykonywany raz w roku.

Test FIT-DNA jest połączeniem testu FIT z drugim testem, który poszukuje w stolcu zmienionego (nowotworowego) DNA. Wykonuje się go co 1 do 3 lat.

Kolonografia TK wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie i komputery, aby lekarz mógł przeanalizować obrazy całej okrężnicy.

Sigmoidoskopia jest podobna do kolonoskopii, ale bada odbytnicę i tylko część jelita grubego. Może być wykonana przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej i nie wymaga podania środków uspokajających. Jednak nadal konieczne jest wcześniejsze przygotowanie jelit.

Jeśli zostanie wykryty polip, nadal konieczna będzie kolonoskopia w celu jego usunięcia. To samo dotyczy sytuacji, gdy w próbce stolca zostanie wykryta krew. Dlatego właśnie kolonoskopia jest uważana za złoty standard, ponieważ łączy wykrywanie z leczeniem.

Najczęstszym powodem, dla którego ludzie nie poddają się kolonoskopii, jest to, że lekarz nigdy nie wspomniał im o tym badaniu. Jeśli lekarz o tym nie wspomina, należy zapytać, czy należy się kolonoskopia, a drugim powodem jest przygotowanie jelita.

Jeśli więc Twój lekarz zalecił Ci wykonanie tego badania, jesteś już o krok przed konkurencją. Teraz musisz się tylko uporać z przygotowaniem jelita. Na szczęście istnieje wiele różnych metod przygotowania. Sprawdź u swojego lekarza, która z nich jest dla Ciebie najlepsza. To niewielka cena za zapobieganie rakowi.

?

Czy jesteś zagrożony wystąpieniem zespołu Lyncha? Lekarz udziela najnowszych informacji na temat dostępnych testów i metod leczenia.

Zespół Lyncha to schorzenie, które zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania na niektóre nowotwory. Jest on przekazywany z rodziców na dzieci poprzez problematyczne geny. U osób cierpiących na ten zespół prawdopodobieństwo zachorowania na raka jelita grubego przed ukończeniem 70 roku życia wynosi od 40% do 80%. Są one również narażone na raka macicy, jajników i żołądka. Osoby te zapadają na raka w młodszym wieku niż inni ludzie, często w wieku 30 i 40 lat.

Zespół Lyncha jest czasem nazywany dziedzicznym niepolipowatym rakiem jelita grubego (HNPCC). Inne formy tego schorzenia to zespół Muir-Torre’a i zespół Turcota. W obu przypadkach zwiększa się ryzyko wystąpienia innych nowotworów, a w przypadku zespołu Muir-Torre’a – zmian skórnych.

Co go wywołuje?

Zespół Lyncha jest spowodowany problemem w jednym z pięciu genów w twoim DNA. Są to geny, które wpływają na zdolność komórek do wykrywania błędów i naprawiania ich podczas wzrostu i rozmnażania.

Gdy masz zespół Lyncha, Twoje komórki nie naprawiają błędów. Tworzą coraz więcej wadliwych komórek. Z czasem może to doprowadzić do powstania raka.

Jeśli jedno z Twoich rodziców ma ten zespół, masz 50% szans, że Ty też na niego zachorujesz.

Objawy zespołu Lyncha

Jeśli zachorujesz na raka jelita grubego przed 50 rokiem życia, jest to prawdopodobny objaw. Inne elementy, które mogą wskazywać na ryzyko wystąpienia zespołu Lyncha to:

• Inne osoby w Twojej rodzinie chorowały w młodości na raka jelita grubego.

• Kobiety w Twojej rodzinie chorowały na raka endometrium lub macicy.

• Członkowie twojej rodziny chorowali na raka nerki, wątroby, jelita cienkiego, żołądka lub gruczołów łojowych (produkujących olej).

?

Inne zagrożenia nowotworowe

Zespół Lyncha jest najczęstszym powodem, dla którego niektóre kobiety chorują na raka macicy. Może on również zwiększać ryzyko wystąpienia tych typów nowotworów:

• Mózg

• Przewody pęcherzyka żółciowego

• Wątroba

• Jajniki

• Trzustka

• Skóra

Skóra

• Jelito cienkie

• Żołądek

• Gruczoł łojowy

• Górne drogi moczowe

Jeśli masz zespół Lyncha, jesteś także bardziej narażony na występowanie w jelicie grubym nienowotworowych narośli zwanych polipami. Polipy są powszechne u osób starszych, ale u osób z zespołem Lyncha mogą pojawić się na wcześniejszym etapie życia.

Jak jest diagnozowany?

Jeśli ty lub ktoś z twojej rodziny zachoruje na raka, lekarz może wykonać jeden z poniższych testów na małej próbce guza, aby poszukać oznak zespołu Lyncha:

• Testy immunohistochemiczne (IHC) wykorzystują barwnik do oznaczenia białek w próbce guza. Jeśli pewnych białek tam nie ma, jest to oznaką zespołu Lyncha.

• Testy niestabilności mikrosatelitarnej (MSI) badają DNA w tkance nowotworowej. Mogą one wykazać błędy w genach, które mogą wskazywać na zespół Lyncha.

Czasami można badać guzy, które zostały usunięte w ciągu ostatnich kilku lat. Niektóre szpitale przechowują próbki guzów po operacji na wypadek konieczności ich późniejszego zbadania.

Jeśli u kogoś w rodzinie zdiagnozowano zespół Lyncha lub jeśli uważasz, że jesteś w grupie ryzyka zachorowania na ten zespół, możesz wykonać badanie genów, które wykonuje się na podstawie próbki krwi.

Lekarz może również skierować Cię do doradcy genetycznego w celu omówienia ryzyka i możliwości. Doradca pomoże Ci zrozumieć:

• W jaki sposób zespół Lyncha jest przekazywany w rodzinie

• Jakie zmiany w genach mogą wykazać wyniki badań

• Co te wyniki oznaczają dla Twojego ryzyka zachorowania na raka

• Szanse, że możesz przekazać ten gen swoim dzieciom

• Twoje możliwości zapobiegania rakowi

Pozytywny wynik testu na obecność zespołu Lyncha nie zawsze oznacza, że zachorujesz na raka. Ryzyko jest po prostu znacznie wyższe. Doradca genetyczny będzie z Tobą współpracował, aby zdecydować, co robić dalej. Może on udzielić Ci informacji na temat dostępnych opcji oraz zapewnić wsparcie emocjonalne.

Jakie są możliwości leczenia?

Jeśli masz zespół Lyncha, pamiętaj o regularnych badaniach przesiewowych, aby wykryć ewentualne nowotwory w najwcześniejszym stadium, kiedy są najłatwiejsze do wyleczenia. Rak jelita grubego jest w 90% wyleczalny, jeśli zostanie wcześnie wykryty. Jeśli jesteś w grupie ryzyka, powinieneś zacząć się badać znacznie wcześniej niż zwykle.

Harmonogram badań przesiewowych zależy od historii twojej rodziny i od tego, czy wykonano u ciebie badania DNA. Oto kilka ogólnych wskazówek:

• Kolonoskopia co 1 do 2 lat, począwszy od 20 do 25 roku życia. W badaniu tym wykorzystuje się długi wziernik do poszukiwania polipów w jelicie grubym. U osób z zespołem Lyncha często występują polipy, które są trudniejsze do zauważenia. Dlatego może być konieczne wykonanie kolonoskopii o wysokiej rozdzielczości lub chromoendoskopii, w której do barwienia polipów używa się barwników. Kolonoskopia może wykazać obecność polipów, zanim przekształcą się one w raka.

• Endoskopia co 3 do 5 lat, począwszy od wczesnych lat 30-tych. Zarówno mężczyźni, jak i kobiety mogą poddać się endoskopii w celu sprawdzenia, czy w żołądku lub jelitach nie występują objawy raka.

• Badania miednicy, biopsje macicy lub przezpochwowe badania ultrasonograficzne w celu sprawdzenia macicy i jajników raz w roku, począwszy od około 30 roku życia. Lekarz może również zalecić wykonanie badań krwi w celu sprawdzenia, jak dobrze funkcjonuje wątroba.

Niektóre osoby z zespołem Lyncha decydują się na usunięcie jelita grubego, aby zapobiec wystąpieniu raka w późniejszym okresie. Kobiety, które nie chcą mieć w przyszłości dzieci, mogą również mieć usuniętą macicę i jajniki.

Wskazówki dotyczące życia z zespołem Lyncha

Oprócz badań przesiewowych, w zapobieganiu rakowi jelita grubego może pomóc zdrowy styl życia. Dieta bogata w warzywa, owoce i produkty pełnoziarniste może pomóc obniżyć ryzyko zachorowania. Podobnie jak regularne ćwiczenia fizyczne, utrzymanie zdrowej wagi i ograniczenie alkoholu.

Istnieją pewne dowody na to, że codzienne przyjmowanie aspiryny przez co najmniej 2 lata może zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka związanego z chorobą Lyncha, ale potrzebne są dalsze badania w celu ustalenia najlepszej dawki i czasu trwania leczenia.

Nie unikaj kolonoskopii, ponieważ obawiasz się przygotowań. Lekarz powie Ci, czego możesz się spodziewać i jak się przygotować.

Okrężnica musi być pusta i czysta, aby lekarz mógł się jej dobrze przyjrzeć. Aby tak się stało, konieczne jest wcześniejsze przeprowadzenie postu i zastosowanie silnych środków przeczyszczających. Jest to niewygodne i nieco nieprzyjemne, ale tymczasowe i może pomóc uratować ci życie.

Oto, jak sprawić, by proces ten przebiegał jak najsprawniej.

Krok 1: Zaplanuj przygotowania

Lekarz jest najlepszym źródłem informacji o tym, jak należy się przygotować. W momencie umawiania się na zabieg otrzymasz instrukcje. Przed zabiegiem należy je dokładnie przeczytać, a w razie jakichkolwiek pytań należy skontaktować się z lekarzem.

Zaplanuj sobie wieczór przed kolonoskopią i dzień kolonoskopii oraz zaplanuj, że w dniu kolonoskopii ktoś z Tobą pójdzie.

Na kilka dni przed planowaną wizytą należy zaopatrzyć się w najważniejsze rzeczy. Lista może zawierać:

• Środek przeczyszczający na receptę lub dostępny bez recepty, wskazany przez lekarza

• Żywność o niskiej zawartości błonnika

• Napoje dla sportowców, soki i buliony

• Chusteczki nawilżane

• Krem do pielęgnacji pieluszek

Krok 2: Zmień swoją dietę

Proces oczyszczania można wspomóc, jedząc lekkostrawnie na 3 lub 4 dni przed zabiegiem. Lekarze zalecają pokarmy o niskiej zawartości błonnika, które są łatwe do strawienia i szybko opuszczają organizm.

Można spożywać:

• Białe pieczywo, makaron i ryż

• Dobrze ugotowane warzywa bez skórki

• Owoce bez skórki lub pestek

• Chude mięso, kurczak lub ryby

• Jaja

Nie jedz:

• Nasion, orzechów lub popcornu

• Tłuste produkty spożywcze

• Twarde mięso

• Pełne ziarno

• Surowe warzywa

• Owoce z pestkami lub skórką

• Kukurydza, brokuły, kapusta, fasola lub groch

W tym momencie należy zaprzestać przyjmowania witamin lub innych suplementów. Należy zapytać lekarza, czy i kiedy należy przerwać przyjmowanie leków wydawanych na receptę, stosowanych regularnie oraz leków przeciwzapalnych i rozrzedzających krew, dostępnych bez recepty.

Krok 3: Post

Na dzień przed zabiegiem nie można jeść nic stałego, można spożywać tylko czyste (przezroczyste) płyny. Ważne jest nawodnienie organizmu poprzez picie dużej ilości klarownych płynów, takich jak napoje dla sportowców, klarowne soki, np. jabłkowy lub winogronowy, oraz klarowny rosół. Napoje gazowane są w porządku, podobnie jak kawa i herbata, ale bez śmietanki. Można pić żelatynę i lody, ale należy unikać wszystkiego, co jest kolorowe, czerwone, niebieskie lub fioletowe. Barwniki mogą odbarwić wyściółkę jelita grubego i utrudnić lekarzowi jej obejrzenie. Unikaj także alkoholu i napojów, przez które nie można się przebić, takich jak mleko czy sok pomarańczowy.

Na dwie do czterech godzin przed zabiegiem nie należy nic pić ani jeść (należy skonsultować się z lekarzem w sprawie dokładnego czasu zaprzestania spożywania czystych płynów).

Krok 4: Oczyszczanie

W nocy przed kolonoskopią zażyjesz silne środki przeczyszczające, aby oczyścić przewód pokarmowy. Metoda zalecana dla większości ludzi to dawkowanie dzielone. Wieczorem należy wypić pół galona płynnego środka przeczyszczającego. Następnie należy wstać około 6 godzin przed planowaną wizytą i wypić kolejne pół galonu.

Smak roztworu prawdopodobnie nie będzie ci odpowiadał, ale istnieją sztuczki, które pomogą ci go wypić:

• Zmieszaj go z czymś smakowym, np. z napojem sportowym lub mieszanką napojów w proszku.

• Napój powinien być dobrze schłodzony.

• Pić przez słomkę umieszczoną daleko z tyłu na języku.

• Następnie wypij łyk czegoś o dobrym smaku.

• Ssij plasterek cytryny lub kawałek twardego cukierka po wypiciu.

Gdy środek przeczyszczający zacznie działać, wystąpi częsta, silna biegunka. Mogą wystąpić skurcze i wzdęcia. Jeśli masz hemoroidy, mogą one stać się podrażnione. Mogą także wystąpić mdłości, a nawet wymioty. W takim przypadku lekarz może zalecić zrobienie krótkiej przerwy.

Wypróbuj poniższe wskazówki, aby zapewnić sobie jak największy komfort:

• Zostań w łazience – weź ze sobą coś do zabawy, np. książkę, telewizor lub laptop.

• Zastosuj krem pod pieluchę, zanim zacznie się biegunka.

• Do mycia się należy używać wilgotnych lub leczniczych chusteczek.

Proces oczyszczania może nadal trwać, gdy udajesz się na wizytę. Jeśli obawiasz się, że może dojść do wypadku, rozważ założenie pieluch dla dorosłych i spakowanie dodatkowych ubrań.

Twój stolec powinien przypominać mocz lub czystą wodę, jeśli odpowiednio przeprowadziłeś proces oczyszczania i zadziałał on skutecznie.

Proces ten nie jest łatwy, ale przypomnij sobie, że jest to mądry krok w celu ochrony zdrowia. Jeśli dobrze się przygotujesz, lekarz będzie mógł zobaczyć to, co trzeba, a kolonoskopia przebiegnie szybciej. Jeśli wyniki będą dobre, może minąć nawet 10 lat, zanim będziesz musiał przejść ją ponownie.