Lekarz mówi ci.

Sprytne działania w domu i w pracy mogą pomóc osobom z niedoborem AAT czuć się jak najlepiej.

Niedobór alfa-1 antytrypsyny może być trudny do zrozumienia. Możesz często mieć problemy z oddychaniem lub nie mieć żadnych objawów niedoboru alfa-1. Jednak niezależnie od sytuacji, możesz podjąć kroki w domu i w pracy, aby czuć się jak najlepiej.

Działania te mogą uchronić płuca przed uszkodzeniem i ułatwić oddychanie.

1. Nie pal.

„Najważniejszą rzeczą u osób z alfa-1 jest rzucenie palenia” – mówi dr Edward Eden z St. Luke’s and Roosevelt Hospitals w Nowym Jorku.

Jeśli jesteś palaczem, porozmawiaj z lekarzem o tym, jak rzucić palenie. Jeśli już wcześniej próbowałeś rzucić palenie, próbuj dalej. Jest to najlepsza rzecz, jaką możesz zrobić dla swojego zdrowia. Rzucenie palenia na dobre może wymagać kilku prób. Próbuj dalej.

2. Unikaj pyłków, kurzu, spalin i biernego palenia.

Jednym z prostych sposobów jest noszenie maski, gdy w powietrzu unoszą się substancje drażniące. Załóż maskę podczas przenoszenia pudeł w magazynie lub koszenia trawnika.

„Ktoś, kto zarabia na życie piaskowaniem lub malowaniem, powinien nosić maskę” – mówi Susan Metcalf, pielęgniarka z Pulmonary Disease Specialists of Central Florida.

Osoby wykonujące pracę, która wymaga od nich częstego przebywania na zewnątrz, jak np. listonosze, mogą być narażone na kontakt z pyłkami i zanieczyszczeniem powietrza. „Jeśli u pacjentów astma miesza się z rozedmą płuc” – mówi Eden – „powinni oni unikać czynników wyzwalających ataki astmy, takich jak pyłki, kurz i ozon”.

Zanim wyjdziesz na zewnątrz, sprawdź indeks jakości powietrza i odpowiednio zaplanuj swój dzień. Indeks ten może się zmieniać w ciągu dnia, więc sprawdzaj go często. Gdy jakość powietrza jest niska, zaplanuj aktywność na świeżym powietrzu na godziny poranne lub gdy powietrze jest czystsze, a także staraj się unikać miejsc, w których panuje duży ruch.

Jeśli w upalny dzień jedziesz samochodem w korku, nie otwieraj okien.

W domu:

• Nigdy nie zezwalaj na palenie w pomieszczeniach zamkniętych.

• Odkurzanie, ścieranie kurzu i trzepanie dywanów powoduje wzbijanie kurzu. Poproś lub zatrudnij kogoś, aby wykonywał te czynności za Ciebie.

• Zamiast odkurzać lub zamiatać podłogi, należy je zmoczyć.

• Używaj pokrowców na materace i poduszki, a pościel pierz zawsze w gorącej wodzie, aby zabić roztocza.

• Jeśli masz zwierzę domowe, kąp je co tydzień i trzymaj z dala od sypialni.

• Używaj osuszacza powietrza, aby utrzymać niski poziom wilgotności i zapobiec powstawaniu pleśni.

• Zainstaluj system filtrowania powietrza.

3. Unikaj przeziębień, grypy i zapalenia oskrzeli.

Zwykłe przeziębienie może zaszkodzić płucom, jeśli masz alfa-1. Najlepszą obroną jest zapobieganie. Często myj ręce i miej przy sobie płyn do dezynfekcji rąk na wypadek, gdybyś nie mógł ich umyć. Raz w roku zaszczep się przeciw grypie, a co 5 lat zaszczep się przeciw zapaleniu płuc.

Bądź mądry jak zarazek:

• Centra handlowe i sale kinowe mogą być magnesem na zarazki. Wybierz się tam poza godzinami pracy, kiedy tłumy są mniejsze.

• Odwiedzaj dzieci, gdy wiesz, że wszyscy są zdrowi. Jeśli ktoś jest przeziębiony, odłóż wizytę na później.

• W sezonie przeziębień i grypy unikaj zatłoczonych lotnisk i przepełnionych samolotów, jadąc do celu samochodem zamiast samolotem, jeśli jest to możliwe.

• W gabinecie lekarskim lub szpitalu, przed dotknięciem podłokietników i klamek drzwi, można je przetrzeć chusteczką antybakteryjną. Nie należy dotykać czasopism.

Niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem, jeśli

• Wystąpi gorączka

• Nasilenie kaszlu lub duszności

• Zmiany w kolorze lub grubości flegmy

Ważne jest wczesne leczenie infekcji, aby zapobiec pogorszeniu się jej stanu.

4. Regularnie uprawiaj ćwiczenia fizyczne.

Ćwiczenia fizyczne mogą w znacznym stopniu przyczynić się do utrzymania zdrowych płuc. „Ogólnie rzecz biorąc” – mówi Metcalf – „chcesz pozostać tak aktywny, jak tylko jesteś w stanie”.

Ćwiczenia górnych partii ciała oraz spacery lub jazda na rowerze to świetne sposoby na utrzymanie zdrowia płuc.

Jeśli obecnie nie jesteś aktywny, poinformuj o tym lekarza przed rozpoczęciem nowego planu ćwiczeń. Zacznij powoli, nawet od kilku minut dziennie, a następnie zwiększaj intensywność ćwiczeń w miarę poprawy swojej wytrzymałości i siły.

5. Zwracaj uwagę na swoją wagę i dietę.

Zrównoważona dieta z dużą ilością owoców i warzyw pomaga utrzymać zdrowie wszystkich osób, w tym płuc.

Jednym ze sposobów na obniżenie ciśnienia krwi i utratę wagi jest dieta DASH. J. Michael Petway, MD, specjalista w dziedzinie chorób płuc w Cumming, GA, zaleca wyeliminowanie przetworzonej żywności. Dzięki temu będziesz spożywać znacznie mniej sodu.

Białko jest ważne dla zdrowia płuc. Tofu, fasola, orzechy i jogurt grecki spełniają te wymagania. Są one również tańsze i mniej tłuste niż czerwone mięso.

Eden zaleca spożywanie dużej ilości witaminy D, która również wspomaga zdrowie płuc. Przed zażyciem suplementu zawsze należy skonsultować się z lekarzem.

6. Unikaj alkoholu.

Alfa-1 wpływa zarówno na wątrobę, jak i na płuca, dlatego prawdopodobieństwo uszkodzenia wątroby jest większe niż u większości ludzi. Nie pij alkoholu lub rób to rzadko.

7. Trzymaj się planu leczenia.

• Leki na receptę należy przyjmować zgodnie z zaleceniami. Nie pomijaj dawek tylko dlatego, że czujesz się lepiej.

• Regularne wizyty u lekarza chorób płuc.

• Przestrzegaj zaleceń lekarza dotyczących badań płuc i wątroby.

• Warto pomyśleć o zastosowaniu w domu pulsoksymetru. Bezboleśnie mierzy on poziom tlenu we krwi, dzięki czemu zarówno Ty, jak i Twój lekarz możecie wiedzieć, kiedy konieczna jest zmiana leczenia.

Rodzina i przyjaciele mogą pomóc w kontrolowaniu przyjmowanych leków lub wizyt u lekarza. Nie bój się pytać.

8. Uzyskaj wsparcie emocjonalne, którego potrzebujesz.

Jeśli odczuwasz strach, smutek, zmartwienie lub złość, porozmawiaj z kimś o tym. Zapytaj swojego lekarza o poradnictwo lub grupy wsparcia. Pomocne może być także spędzanie czasu z innymi osobami chorymi na alfa-1; osoby te rozumieją, przez co przechodzisz.

Poznaj czynności i wskazówki, które możesz wykonać w domu, aby udrożnić drogi oddechowe.

Ruchy

Przesuwaj ciało w różnych pozycjach i wykorzystuj grawitację, aby pomóc w zmniejszeniu ilości śluzu w płucach. Wypróbuj kombinację tych ruchów:

Drenaż posturalny. Połóż się w różnych pozycjach, aby usunąć śluz z płuc. Jeśli korzystasz z inhalatora, odczekaj 30 minut przed wykonaniem tych ruchów. Pozostań w każdej z pozycji przez co najmniej 5 minut. Najlepiej wykonywać tę czynność na czczo. Połóż się na łóżku lub na podłodze i podeprzyj poduszkami.

Aby oczyścić przednią część płuc, połóż się na plecach i upewnij się, że biodra są wyżej niż klatka piersiowa. Podłóż małą poduszkę pod głowę, a dwie inne pod biodra. Trzymając jedną rękę na brzuchu, a drugą na klatce piersiowej, wykonaj wdech i wypchnij brzuch na zewnątrz. Teraz zrób wydech i zauważ, jak brzuch z powrotem opada w dół.

Następnie przewróć się na lewy lub prawy bok, aby oczyścić płuca ze śluzu. Na każdym boku należy spędzić 5-10 minut. Pod głowę i biodra podłóż poduszki, aby klatka piersiowa znajdowała się niżej niż biodra, i stosuj technikę oddychania brzuchem.

Połóż się twarzą w dół na brzuchu, aby usunąć śluz z tylnej części płuc. Podłóż kilka poduszek pod biodra i oprzyj ręce na głowie, wdychając i wydychając powietrze z brzucha.

Technika uderzania w klatkę piersiową działa najlepiej, gdy pomaga Ci partner lub opiekun. Stukamy w klatkę piersiową i plecy dłonią zanurzoną w miseczce. Lekkie stukanie może rozluźnić śluz. Należy zapytać lekarza, w którym miejscu ciała należy stukać, aby było to najbardziej skuteczne. Badania wykazują, że oklepywanie klatki piersiowej może nie pomóc osobom hospitalizowanym z powodu objawów POChP, ale może pomóc osobom z mniej zaawansowanymi objawami.

Ćwiczenia

Przed rozpoczęciem programu ćwiczeń należy skonsultować się z lekarzem. Dla osób z POChP korzystne może być pływanie, taniec, tai chi, taniec, qi gong i joga. Lekarz lub fizjoterapeuta może pomóc w wyborze odpowiedniego ćwiczenia.

Ćwiczenia oddechowe również mogą pomóc w udrożnieniu dróg oddechowych. W przypadku oddychania przez zaciśnięte usta, należy wykonać wdech nosem, przytrzymać go przez 2 sekundy i powoli wydychać powietrze ustami, tak jakby zdmuchiwało się świeczkę. Aby ćwiczyć głębokie oddychanie, należy przyjąć wygodną pozycję i rozszerzyć klatkę piersiową. Weź głęboki wdech na tak długo, jak potrafisz, wydychaj i powtarzaj.

Kaszel

Twój oddech to siła, a techniki kaszlu wykorzystują ją do udrożnienia dróg oddechowych i zmniejszenia szans na infekcję. Kluczem jest stosowanie się do zaleceń i wykonywanie ich tylko przez krótki czas.

Wiele osób z POChP z powodzeniem stosuje kaszel z odkrztuszaniem. Siedząc na krześle lub na brzegu łóżka, należy pochylić klatkę piersiową do przodu i wziąć głęboki wdech. Podczas wydechu przez usta należy skurczyć brzuch i wydawać krótkie dźwięki podczas mówienia „ha, ha, ha”.

Technika kontrolowanego kaszlu wykorzystuje niewielką ilość tlenu do rozluźnienia i przemieszczenia śluzu przez drogi oddechowe. Należy usiąść z nogami płasko na podłodze. Pochyl się do przodu i wykonując wdech nosem, załóż ręce na brzuch. Kaszlnij dwa do trzech razy przez usta, wykonując krótkie, gwałtowne oddechy. Teraz wykonaj delikatny wdech przez nos i w razie potrzeby powtórz go.

Technika aktywnego cyklu oddychania (ACBT) polega na połączeniu różnych technik kaszlu w celu skierowania oddechu do mniejszych i większych obszarów płuc. Delikatnie wdychaj powietrze przez nos i wydychaj przez usta sześć razy, aby rozluźnić klatkę piersiową. Następnie należy wprowadzić powietrze do małych dróg oddechowych w płucach. Zrób głęboki wdech i przytrzymaj go przez 3 sekundy. Delikatnie wydychaj. Na koniec zastosuj technikę kaszlu z odkrztuszaniem, aby usunąć śluz z większych dróg oddechowych. Ostatni krok należy powtarzać do momentu wykaszlania śluzu.

Zmiany stylu życia

Te nawyki mogą pomóc w rozrzedzeniu i rozluźnieniu śluzu w płucach:

• Jeśli palisz, rzucenie palenia jest najlepszą zmianą, jaką możesz wprowadzić. Zapytaj swojego lekarza, co może Ci pomóc. I unikaj dymu tytoniowego innych osób.

• Pij co najmniej sześć do ośmiu szklanek wody dziennie.

• Ograniczaj ilość spożywanego nabiału

• Przyjmuj codziennie multiwitaminę

POChP jest teraz w ostatnim stadium. Oto, czego Ty i Twoi opiekunowie możecie się spodziewać w ostatnich tygodniach i dniach życia.

Stan taki nazywany jest również stadium IV. Pacjent może zastanawiać się, jak blisko jest śmierci, lub martwić się, że ostatnie tygodnie i dni mogą być bolesne.

Teraz nadszedł czas, aby porozmawiać z lekarzami i zespołem opieki medycznej. Pomogą Ci oni zrozumieć, czego możesz się spodziewać i pomogą Ci jak najlepiej wykorzystać pozostały Ci czas.

Objawy schyłkowej fazy POChP

POChP obejmuje takie choroby, jak rozedma płuc i przewlekłe zapalenie oskrzeli. Uniemożliwia ona płucom doprowadzanie tlenu i usuwanie dwutlenku węgla.

Jeśli jesteś w końcowym stadium choroby, prawdopodobnie czujesz, że ciągle brakuje Ci tchu i energii. Nawroty choroby, zwane zaostrzeniami, mogą występować częściej i bez ostrzeżenia. Takie epizody mogą być śmiertelne. Nawet jeśli pacjent wyzdrowieje, jego płuca mogą być w gorszym stanie niż przedtem.

Do objawów świadczących o tym, że stan zdrowia jest bardzo poważny, należą:

• Ból w klatce piersiowej spowodowany infekcjami płuc lub kaszlem

• Problemy z zasypianiem, zwłaszcza w pozycji leżącej płasko

• Zamglone myślenie z powodu braku tlenu

• Depresja i niepokój

Lekarz nie jest w stanie dokładnie określić, w jakim stopniu pacjent może być bliski śmierci. Wynika to z faktu, że POChP przebiega u każdej osoby w inny sposób. Do objawów świadczących o tym, że zbliża się koniec choroby należą:

• Duszność nawet w spoczynku

• Gotowanie, ubieranie się i inne codzienne czynności stają się coraz trudniejsze

• Nieplanowana utrata wagi

• Więcej wizyt na pogotowiu i pobytów w szpitalu

• Prawostronna niewydolność serca spowodowana POChP

Opieka u schyłku życia

W tym okresie opieka paliatywna (komfortowa) może być naprawdę pomocna. Zespół opiekuńczy może podawać leki i tlen, aby ułatwić oddychanie, zapewnić opiekę w zakresie zdrowia psychicznego oraz nauczyć pacjenta, jak się zrelaksować.

Hospicjum jest rodzajem opieki paliatywnej dla osób, którym pozostało 6 miesięcy życia lub mniej. Jest to całodobowa, kompleksowa opieka, którą można otrzymać w szpitalu, w ośrodku opieki lub we własnym domu. Hospicjum obejmuje również sprzęt medyczny, taki jak wózki inwalidzkie i regulowane łóżka szpitalne, które można ustawić w domu. Lekarz może przedłużyć pobyt w hospicjum, jeśli pacjent żyje dłużej niż 6 miesięcy.

Jak zaplanować koniec życia

Rozmowy z bliskimi na temat śmierci mogą być krępujące. Rozmowy te mogą jednak pomóc wszystkim uspokoić myśli. Dają także szansę na zajęcie się sprawami praktycznymi. Niektóre ważne pytania do omówienia to:

Gdzie chcesz spędzić swoje ostatnie dni? Większość ludzi chce umrzeć w domu, ale 80% umiera w szpitalu lub domu opieki. Zastanów się, czy chciałbyś mieć w domu hospicjum. Jeśli tak, poinformuj o tym rodzinę. Hospicjum może także pomóc osobom, które przeżyły utratę bliskiej osoby, pogodzić się z jej odejściem.

Czy chcesz, aby podjęto działania ratujące życie? Jeśli zasłabniesz w domu, czy chcesz, aby ratownicy medyczni podjęli reanimację? Czy chcesz być podłączony do respiratora, jeśli nie możesz samodzielnie oddychać? Dyrektywa to dokument prawny, w którym zawarte są Twoje życzenia. Zawiera on:

• Wyznacza pełnomocnika do spraw opieki zdrowotnej, który będzie podejmował decyzje, jeśli pacjent nie będzie mógł mówić za siebie

• Zawiera testament życia, w którym zawarte są Twoje życzenia, do których pełnomocnik ma się stosować

Czy twój testament jest aktualny? Warto sprawdzić, czy twój testament jest aktualny, jeśli nie był sporządzany od dłuższego czasu. Jeśli go nie posiadasz, możesz go spisać. Jeśli potrzebujesz pomocy, porozmawiaj z zaufanym przyjacielem, doradcą ds. nieruchomości lub prawnikiem, który zna przepisy obowiązujące w Twoim stanie.

Jaki rodzaj pogrzebu, jeśli w ogóle, byś sobie życzył? Nie zakładaj, że Twoja rodzina zna Twoje życzenia dotyczące ostatecznych ustaleń.

Wskazówki dla opiekunów

W miarę zbliżania się śmierci bliskiej osoby możesz zauważyć zmiany w jej zdrowiu fizycznym i psychicznym. Może ona więcej spać lub coraz mniej mówić. Inne zmiany mogą obejmować:

Problemy z jedzeniem. Duszność i inne objawy mogą utrudniać przełykanie. Należy podawać mniejsze posiłki i przekąski, a przed podaniem kolejnego kęsa sprawdzić, czy osoba przełknęła.

W dniach tuż przed śmiercią Twój bliski może całkowicie przestać jeść i pić. Jest to naturalne, ponieważ organizm nie potrzebuje energii.

Zabrudzenie łóżka. Mięśnie, które kontrolują pracę jelit i pęcherza słabną. Twój bliski może się moczyć lub brudzić. Zapytaj, czy chce używać pieluchy dla dorosłych lub zapytaj, czy można założyć cewnik w celu odprowadzenia moczu.

Pobudzenie. Półprzytomni umierający mogą być zdezorientowani i niespokojni. Mogą krzyczeć, a nawet próbować usunąć rurki i inne urządzenia medyczne. Leki takie jak morfina mogą je uspokoić.

Siniaki. W miarę spowalniania pracy organizmu krew może się zbierać i wyglądać jak ciemnofioletowe siniaki.

Zmiany w oddychaniu. Możesz zauważyć przerwy między oddechami lub usłyszeć głośny dźwięk, gdy Twój bliski oddycha. Ten tzw. grzechotanie przy śmierci występuje, gdy śluz lub ślina gromadzi się w tylnej części gardła. Dźwięk może być zaskakujący, ale lekarze nie wierzą, że powoduje on dyskomfort.

Co mogą zrobić opiekunowie

Oto kilka rzeczy, które mogą pomóc złagodzić ostatnie dni życia bliskiej osoby:

Zwilż wargi i usta. Zanurz w wodzie wacik do ust, aby pomóc w walce z suchością. Wyglądają one jak małe gąbeczki przymocowane do patyczka od lizaka. Użyj balsamu do ust nie zawierającego ropy naftowej, aby zatrzymać wilgoć.

Zapytaj, co sprawia, że czują się lepiej. Na przykład, delikatnie poruszaj rękami i nogami, aby było im wygodniej.

Stwórz kojącą atmosferę. Przygaś światło lub zapal świece.

Uważa się, że słuch jest ostatnim zmysłem, który zanika przed śmiercią. Zachowuj się więc tak, jakby chory cię słyszał, nawet jeśli nie reaguje.

• Delikatnie trzymaj ich za rękę i przeczytaj ulubiony wiersz lub fragment religijny

• Puść muzykę, którą uwielbiają

• Przypomnij im zabawne lub wzruszające wspomnienia rodzinne

Prawdopodobnie będziesz odczuwać emocje po śmierci bliskiej osoby. Możesz czuć się zły, smutny lub zdrętwiały. Możesz odczuwać ulgę, że osoba ta jest teraz w spokoju. Żałoba jest naturalnym procesem, który wymaga czasu. Grupy wsparcia, doradcy ds. żałoby, a nawet bliscy przyjaciele mogą nieco ułatwić tę podróż.

Im więcej będziesz ćwiczyć, tym lepiej będziesz się czuć z POChP. Oddychaj łatwiej dzięki tym 10 ćwiczeniom opracowanym przez lekarza.

1/16

W przypadku POChP im mniej się robi, tym mniej jest się w stanie zrobić. Słabe mięśnie potrzebują więcej tlenu, więc może ci brakować tchu podczas robienia zakupów czy gotowania. Ćwiczenia to zmieniają. Gdy mięśnie są silniejsze, codzienne czynności stają się łatwiejsze.

Spacer

2/16

Prawie każdy chory na POChP może ćwiczyć. Spacery to świetny wybór, zwłaszcza jeśli dopiero zaczynasz. Można to robić wszędzie – na zewnątrz, w centrum handlowym, na bieżni. Jeśli wydaje Ci się to trudne, codziennie dodawaj 30 sekund lub 10 metrów. Nawet powolne tempo dobrze Ci zrobi. Jeśli ostatnio nie byłeś aktywny, przed rozpoczęciem programu ćwiczeń skonsultuj się z lekarzem.

Rower

3/16

Rower stacjonarny może być dobrym rozwiązaniem dla osób z POChP. Można na nim pedałować w zaciszu własnego domu. Na siłowni lub w ośrodku rehabilitacyjnym można znaleźć nadzór i poznać ludzi. Przed przystąpieniem do grupowych zajęć na rowerze należy zapytać instruktora, aby upewnić się, że są one dostosowane do Twoich możliwości. W miarę poprawy kondycji można spróbować jazdy na tradycyjnym rowerze na świeżym powietrzu i chłonąć widoki. Jeśli przy jakimkolwiek ćwiczeniu brakuje Ci tchu, zatrzymaj się i usiądź na kilka minut.

Skłony ramion

4/16

Podnoszenie niewielkich ciężarów może pomóc Ci sięgnąć na wysoką półkę lub przenieść galon mleka. Do wykonania ćwiczeń na skrętoskłony wybierz ciężarki do rąk, taśmy elastyczne lub butelki z wodą. Trzymaj ciężarki po bokach, dłonie do przodu. Wykonaj wdech. Teraz unieś ciężarki do klatki piersiowej, trzymając łokcie w dole i wykonując powolny wydech. Powoli opuść ramiona z powrotem w dół, robiąc wdech. Wykonaj dwa zestawy po 10-15 powtórzeń.

Uniesienie ramion w przód

5/16

Trzymamy ciężarki po bokach, dłonie skierowane do środka. Wykonaj wdech, a następnie powolny wydech, podnosząc obie ręce prosto przed siebie na wysokość ramion. Powoli opuszczaj ręce, robiąc wdech. Ćwiczenie to wzmacnia górne partie ramion i barków. Wykonaj dwa zestawy po 10-15 powtórzeń. Zaczynaj od małych ciężarów, a co dwa, trzy tygodnie zwiększaj ich ciężar, aby wzmocnić mięśnie.

Podnoszenie łydek

6/16

Dodaj do swojej rutyny ćwiczenia nóg, a będziesz mógł łatwiej i dalej chodzić. Aby wykonać uniesienie łydek, stań 6-12 cali za stabilnym krzesłem, stopy rozstawiając na szerokość bioder. Przytrzymaj się, aby zachować równowagę. Wdech. Teraz podnieś się wysoko na palcach stóp, robiąc powolny wydech. Utrzymaj uniesioną pozycję przez chwilę. Opuść pięty z powrotem na ziemię, wykonując powolny wdech. Gdy nabierzesz siły, wykonuj ćwiczenia na jednej nodze. Wykonuj do dwóch serii po 10-15 powtórzeń.

Rozciąganie nóg

7/16

Aby wzmocnić uda, usiądź na krześle z podparciem dla pleców. Wdech. Powoli wydychaj powietrze, wyciągając jedną nogę tak prosto, jak to możliwe, bez blokowania kolana. Z wdechem powoli opuść stopę z powrotem na podłogę. Wykonaj jedną serię ćwiczeń na prawej nodze, a następnie jedną serię na lewej. Ćwiczenie staje się zbyt łatwe? Dodaj obciążniki na kostki. Wykonaj dwa zestawy po 10-15 powtórzeń.

Ćwicz przeponę

8/16

Ten ruch wzmacnia kluczowy mięsień oddechowy – przeponę. Połóż się ze zgiętymi kolanami lub usiądź na krześle – jedną rękę połóż na klatce piersiowej, drugą poniżej klatki piersiowej. Powoli wykonaj wdech przez nos, tak aby brzuch uniósł jedną rękę. Wydychaj z zaciśniętymi ustami i napnij brzuch. Ręka na klatce piersiowej nie powinna się poruszać. Wykonuj tę czynność przez 5-10 minut, trzy lub cztery razy dziennie. Oddychanie w ten sposób stanie się łatwe i automatyczne.

Taniec na krześle

9/16

Jeśli uwielbiasz tańczyć, spróbuj tej wersji tańca w fotelu na zajęciach lub w domu z płytą DVD. Różne programy mogą pobudzić Twoje serce lub mięśnie, albo jedno i drugie – do wszystkich rodzajów muzyki, od big bandu po hip hop. Początkujący mogą zacząć od zajęć, aby nauczyć się najbezpieczniejszych sposobów huśtania i wyginania. Dodanie ciężarków do rąk może zwiększyć wyzwanie – i poziom sprawności fizycznej.

Ćwicz Tai Chi

10/16

Tai Chi – starożytna chińska praktyka polegająca na wykonywaniu łagodnych, płynnych ruchów – to świetna propozycja dla osób z POChP. Jest to łagodny trening dla serca i płuc, który pomaga wzmocnić mięśnie. Łagodzi również stres i pomaga się zrelaksować, co jest szczególnie korzystne, jeśli POChP powoduje u Ciebie niepokój lub nerwowość. Aby nauczyć się ruchów, poszukaj zajęć lub nagrań wideo.

Oddychaj prawidłowo, aby uzyskać lepsze wyniki

11/16

Podczas ćwiczeń oddychaj powoli. Wdychaj powietrze przez nos przy zamkniętych ustach. To rozgrzewa i filtruje powietrze. Wydech przez usta trwa dwa razy dłużej niż wdech. Nie dysz. W ten sposób płuca nie wydostaną całego powietrza.

Jeśli oddech staje się szybki lub płytki, zatrzymaj się i odpocznij. Rozluźnij ciało. Oddychaj przez zaciśnięte wargi: wdech przez nos i powolny wydech przez zaciśnięte wargi.

Zaplanuj rozciąganie

12/16

Rozciągaj się delikatnie przed i po treningu. Warto spróbować jednego z ćwiczeń: Połóż dłonie płasko na ścianie na wysokości ramion. Zrób krok do przodu i zegnij prawe kolano. Zginaj lewe kolano, aż poczujesz lekkie rozciągnięcie w łydce. To nie powinno boleć. Wytrzymaj od 10 do 30 sekund i powtórz ćwiczenie lewą nogą. Na zmianę wykonuj od trzech do pięciu powtórzeń na każdą nogę.

Wypróbuj nowy sposób poruszania się

13/16

Jogging, jazda na łyżwach lub wiosłowanie mogą być dobrym ćwiczeniem dla osób z łagodną postacią POChP – a także zabawnym sposobem na uniknięcie nudy podczas treningu. Niektóre rodzaje aktywności spełniają podwójną rolę, np. aerobik wodny, który jest dobry dla osób z POChP i artretyzmem. Dla początkujących dobrym i bezpiecznym miejscem do rozpoczęcia ćwiczeń jest program rehabilitacji pulmonologicznej. Niektóre osoby powinny unikać pompek, przysiadów i podnoszenia ciężarów. Zapytaj swojego lekarza, co jest dla Ciebie odpowiednie.

Ćwiczenie z tlenem

14/16

Jeśli korzystasz z tlenu, możesz się obawiać, że sprzęt będzie stanowił zagrożenie lub będzie kłopotliwy. Jeśli jednak lekarz zaleci korzystanie z tlenu podczas ćwiczeń, należy to zrobić. Bardzo długie przewody mogą być pomocne w domu. Małe, lekkie zbiorniki „podróżne” pozwolą Ci zachować mobilność. Większość ćwiczeń można wykonywać z tlenem.

Kiedy nie należy ćwiczyć

15/16

Zrób sobie dzień wolny, jeśli objawy POChP nasilają się: świszczący oddech, odkrztuszanie większej ilości płynów niż zwykle lub nietypowo krótki oddech. Może być konieczna rozmowa z lekarzem. Należy natychmiast wezwać pomoc w przypadku zadyszki, która nie ustępuje, szybkiego lub nieregularnego bicia serca, zawrotów głowy lub światłowstrętu.

Ćwiczenie stało się nawykiem

16/16

Celem większości ludzi jest ćwiczenie przez 20 do 30 minut, co najmniej trzy razy w tygodniu. Należy uwzględnić trening cardio i trening siłowy. Jeśli nie masz kondycji, zacznij od poziomu, który jest dla Ciebie wygodny – nawet jeśli jest to tylko jedna minuta. Sposoby na utrzymanie motywacji obejmują:

• Znajdź kolegę do ćwiczeń.

• Zaplanuj ćwiczenia w codziennej rutynie.

• Prowadź dziennik ćwiczeń – i rób notatki, gdy poczujesz się lepiej w codziennych czynnościach.

POChP jest chorobą trwającą całe życie, która może utrudniać oddychanie i przeszkadzać w codziennych czynnościach. Gra na harmonijce ustnej może być kluczem do ułatwienia i poprawy oddychania.

Martin, emerytowany stolarz z okolic Nashville, uważał swoją chorobę za wyrok śmierci. POChP jest bowiem czwartą przyczyną zgonów w USA. Każdego roku z powodu rozedmy płuc, przewlekłego zapalenia oskrzeli i innych form POChP umiera około 150 000 Amerykanów, czyli więcej niż z powodu udaru mózgu, choroby Alzheimera czy cukrzycy.

Wtedy Martin spojrzał w górę na telewizor w swoim pokoju i zobaczył coś, co zmieniło jego życie. W lokalnym kanale informacyjnym nadawano program Harmonia dla zdrowia – program Fundacji POChP, którego celem jest nauczenie ludzi łatwiejszego oddychania poprzez ćwiczenie na instrumencie.

Pomyślałem: „Muszę tego spróbować!” – mówi Martin, obecnie 68-letni.

Lepiej oddychaj dzięki ćwiczeniom

Gra na harmonijce naśladuje technikę oddychania z zaciśniętymi ustami, która jest jednym z najlepszych narzędzi, jakie może mieć w swoim zestawie osoba chora na POChP – mówi Stephanie Williams, terapeuta oddechowy i starszy dyrektor ds. programów edukacyjnych dla społeczności w Fundacji POChP.

W przypadku POChP przewody powietrzne zwane oskrzelami zwężają się tak bardzo, że mimo wysiłku nie można wypchnąć z płuc wystarczającej ilości powietrza. Może to doprowadzić do tego, że będziesz chciał zaczerpnąć nowego powietrza, zanim skończysz je wydychać. Woreczki powietrzne zwane pęcherzykami płucnymi, w których tlen jest zamieniany na dwutlenek węgla, ulegają uszkodzeniu i zatrzymują zużyte powietrze.

Oddychanie z zamkniętymi ustami polega na wykonaniu dwóch powtórzeń wdechu przez nos przy zamkniętych ustach. Następnie należy wykonać cztery powtórzenia wydechu przez usta, zaciskając je tak, jakby chciało się zagwizdać. Podobnej techniki wymaga gra na harmonijce ustnej.

Ćwiczenia oddechowe pomagają zwiększyć pojemność płuc, czyli maksymalną ilość powietrza, jaką mogą one pomieścić, a także wzmocnić przeponę i inne mięśnie potrzebne do wtłaczania i wydalania powietrza. Ćwiczenia mogą także pomóc w zrelaksowaniu się i zwolnieniu tempa oddychania.

Mary Hart, dyrektor ds. badań w Allergy & Asthma Network, organizacji działającej na rzecz pacjentów w Wiedniu, VA, twierdzi, że korzyści płynące z ćwiczeń mogą wykraczać daleko poza łagodzenie jedynie fizycznych dolegliwości. Osoby cierpiące na POChP mogą dostać zadyszki już przy wstawaniu lub wchodzeniu po schodach. Dlatego mogą one unikać chodzenia na zakupy, uczestniczenia w spotkaniach towarzyskich lub innych czynnościach wymagających wysiłku.

Z powodu zmiany zdolności oddychania mogą nawet bardziej izolować się od rodziny i przyjaciół – mówi Hart.

Argumenty przemawiające za harmonijkami ustnymi

Pięć lat po pobycie w szpitalu Martin nie tylko nadal gra na harmonijce, ale także prowadzi zajęcia dla miejscowych seniorów. Martin twierdzi, że gra na harmonijce pomogła mu przede wszystkim kontrolować i regulować własny oddech.

Pomaga mi to w czasie zaostrzeń, ponieważ wiem, że mogę fizycznie i świadomie uspokoić się oraz celowo i prawidłowo oddychać” – mówi. Dodatkowa korzyść: muzykowanie to także świetna zabawa. Ulubiona melodia Martinsa to How Much Is That Doggie in the Window (Ile kosztuje ten piesek w oknie).

Hart, z Allergy & Asthma Network, widziała na własne oczy, jak harmonijki ustne mogą pomóc nawet tym, którzy są uzależnieni od tlenu. Nie mogła jednak znaleźć żadnych badań, które udokumentowałyby ich skuteczność. Hart przekonała więc swojego byłego pracodawcę, Baylor Scott & White Health of Texas, do sfinansowania 12-tygodniowego badania pilotażowego.

Czternaście osób korzystających z rehabilitacji pulmonologicznej uczęszczało co tydzień na dwugodzinne sesje gry na harmonijce ustnej, aby nauczyć się jednej lub dwóch nowych piosenek. Ćwiczyli również w domu przez 5 dni w tygodniu po 30 minut za każdym razem. Jedenastu uczestników ukończyło wszystkie 12 sesji.

Celem badania pilotażowego było sprawdzenie, czy gra na harmonijce ustnej prowadzi do obiektywnej poprawy oddychania, mówi Mark Millard, MD, pulmonolog z Baylor University Medical Center w Dallas, który był jednym z badaczy biorących udział w badaniu.

?

Pacjenci byli oceniani pod kątem oddychania, siły mięśni oraz tego, jak daleko mogą przejść w ciągu 6 minut, co jest standardowym testem stosowanym u osób z POChP. Zdrowi ludzie mogą w tym czasie pokonać około 400-700 metrów. Przed badaniem uczestnicy pokonywali średnio niewiele ponad 200 metrów. Po 12 tygodniach gry na harmonijce zwiększyli swój dystans o około 50 metrów, czyli prawie dwukrotnie więcej niż dystans, który eksperci uważają za znaczącą poprawę.

Millard twierdzi, że gra na harmonijce ustnej wymiernie wzmocniła mięśnie oddechowe, co przełożyło się na poprawę zdolności do chodzenia.

Millard twierdzi, że POChP ma wysoki wskaźnik nieszczęścia, który często zamienia się w samospełniający się cykl.

Im mniej się robi, tym mniej jest się w stanie zrobić, aż do momentu, gdy wstanie się z krzesła, by pójść do łazienki lub sypialni, ledwie sprawia, że wysiłek się opłaca – mówi.

Ćwiczenia oddechowe mogą odwrócić ten schemat i umożliwić ludziom odzyskanie utraconych zdolności. Co więcej, Hart twierdzi, że gra na harmonijce ustnej pomogła oczyścić drogi oddechowe z zalegających w nich substancji.

Wielu naszych pacjentów z POChP odkaszlnęło wydzielinę po około 10 minutach gry – mówi.

Być może największą korzyścią z gry na instrumencie było to, że uczestnicy badania rozwinęli się społecznie.

Byli pewni siebie, szczęśliwi i bardziej aktywni.

Jeśli chorujesz na POChP, być może wprowadziłeś już pewne zmiany w stylu życia, aby zachować zdrowie i zmniejszyć prawdopodobieństwo pogorszenia się stanu zdrowia. Można się zastanawiać, czy picie alkoholu może zapobiegać, poprawiać lub pogarszać przebieg POChP. Oto, co nauka mówi o piciu alkoholu w przypadku POChP.

Czy picie alkoholu może zapobiegać POChP?

Niektóre badania sugerują, że umiarkowane spożywanie alkoholu może być związane z mniejszym ryzykiem POChP. Najnowsze z nich zostało opublikowane w American Journal of Epidemiology w 2019 roku. Naukowcy przebadali ponad 40 000 szwedzkich mężczyzn pod kątem tego, ile alkoholu i jakiego rodzaju pili, a następnie obserwowali, u kogo rozwinęła się POChP. Okazało się, że w porównaniu z tymi, którzy pili alkohol, mężczyźni, którzy pili umiarkowane ilości piwa lub wina, rzadziej zapadali na POChP.

Jednak wszystkie te badania naukowcy nazywają asocjacyjnymi, co oznacza, że istniało pokrywanie się między osobami, które robiły określoną rzecz (w tym przypadku piły alkohol), a tym, czy rozwinęła się u nich określona choroba (w tym przypadku POChP). Tego rodzaju badania nie są wykorzystywane przez lekarzy do podejmowania decyzji medycznych. Nie dowodzą one, że alkohol był powodem, dla którego ktoś nie zachorował na POChP.

To nie jest tak, że ktoś mówi ludziom, że mają pić lub nie pić – mówi dr MeiLan K. Han, profesor chorób wewnętrznych w University of Michigan Health System. Badania, o których wspomina, nazywane randomizowanymi, kontrolowanymi próbami, znacznie lepiej pokazują, czy jedna konkretna rzecz – w tym przypadku alkohol – może mieć dobry czy zły wpływ na zdrowie. Takie badania są wykorzystywane przez ekspertów do zatwierdzania leków i formułowania zaleceń dotyczących leczenia.

Istnieją dwa inne problemy z badaniami sugerującymi, że spożywanie alkoholu może zapobiegać POChP. Po pierwsze, w większości z nich brali udział tylko mężczyźni, a po drugie, zastosowano w nich metodę badawczą zwaną self-reporting, co oznacza, że osoby biorące udział w badaniu musiały pamiętać, ile wypiły, a następnie mówić prawdę na ten temat, co czasami nie jest zgodne z prawdą.

Trudno mi uwierzyć w tego typu badania” – mówi Han. Mogą istnieć znaczne różnice w ilości wypijanego alkoholu, palenia papierosów i innych ryzykownych zachowań.

Nie zaleca pacjentom, aby wyszli z domu i zaczęli pić, aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na POChP – dodaje.

W porządku. Ale co, jeśli już pijesz alkohol? Czy może to pogorszyć przebieg POChP?

Alkohol a ogólny stan zdrowia

Istnieje oczywiście wiele udowodnionych zagrożeń dla zdrowia wynikających z picia zbyt dużych ilości alkoholu, zwłaszcza jeśli pije się go od dłuższego czasu. Jednak w jednym z badań z 2015 roku stwierdzono, że picie alkoholu w ilościach od lekkich do umiarkowanych (od 1 do 60 drinków miesięcznie) nie wydaje się pogarszać stanu POChP ani powodować więcej problemów zdrowotnych związanych z POChP. Naukowcy nie byli jednak w stanie stwierdzić, jaki wpływ na POChP ma picie dużych ilości alkoholu (ponad 60 drinków miesięcznie), ponieważ w badaniu wzięło udział zbyt mało osób pijących duże ilości alkoholu.

Jednak wiele badań wskazuje na to, że picie zbyt dużych ilości alkoholu może powodować poważne problemy z płucami.

Przewlekłe spożywanie alkoholu może powodować zmiany w układzie odpornościowym, które mogą być szkodliwe – mówi Han. Jednym z miejsc, w których może to nastąpić, są płuca. Może to spowodować, że komórki układu odpornościowego będą mniej zdolne do zwalczania infekcji, przełamać bariery, które utrzymują płyn i gazy we właściwym miejscu w płucach, a także utrudnić młodym płucom oczyszczanie się ze śluzu.

W rzeczywistości osoby z zaburzeniami spowodowanymi używaniem alkoholu są ponad dwukrotnie bardziej narażone na wystąpienie zespołu ostrej niewydolności oddechowej. Badania wykazują, że nadużywanie alkoholu może zwiększać ryzyko zapalenia płuc, które jest jednym z głównych problemów osób cierpiących na POChP.

Czy alkohol może wpływać na działanie leków na POChP?

Warto zadać to pytanie, ponieważ alkohol może powodować problemy z wieloma lekami. Han twierdzi, że alkohol nie wchodzi w interakcje z wieloma głównymi lekami na POChP, które są wdychane. Może jednak powodować problemy z antybiotykami lub doustnymi sterydami, stosowanymi niekiedy w leczeniu infekcji płuc, które mogą towarzyszyć POChP.

Istnieją także inne leki, które pacjent może przyjmować, takie jak leki przeciwhistaminowe lub przeciwlękowe, które powodują senność. Alkohol tylko to potęguje, powodując jeszcze większą senność, a to może utrudniać oddychanie. Jeśli Twój układ oddechowy jest uszkodzony i przyjmujesz leki, które mogą wpływać na zdolność oddychania, to – zdaniem Hana – dodanie alkoholu może zwiększyć ryzyko wystąpienia innych problemów.

Chociaż Han nie jest zbyt zaniepokojona umiarkowanym spożyciem alkoholu i lekami na POChP, radzi, aby zawsze zapytać farmaceutę, czy można pić podczas przyjmowania nowych leków.

Podejmowanie decyzji dotyczących alkoholu w przypadku POChP

Moje zalecenia dotyczące alkoholu dla osób z POChP są takie same jak dla wszystkich innych” – mówi Han. Dopóki nie masz choroby wątroby, kieruj się zdrowym rozsądkiem. Wysokie spożycie alkoholu z wielu powodów nie jest korzystne dla nikogo, a ostre zatrucie lub upicie się jest zawsze ryzykowne.

POChP może prowadzić do niedotlenienia, czyli sytuacji, w której komórki lub tkanki w organizmie nie otrzymują tyle tlenu, ile potrzebują. Dowiedz się więcej o jej objawach, przyczynach i leczeniu.

Co powoduje hipoksję

Uszkodzenia powstałe w wyniku POChP powodują, że do maleńkich pęcherzyków płucnych, zwanych pęcherzykami płucnymi, nie dociera wystarczająca ilość tlenu. Nazywa się to niedotlenieniem pęcherzyków płucnych.

Ten rodzaj niedotlenienia może zapoczątkować reakcję łańcuchową, która prowadzi do niskiej zawartości tlenu we krwi, czyli hipoksemii. Hipoksemia jest główną przyczyną duszności występującej w POChP.

Z kolei hipoksemia może powodować niedotlenienie innych części ciała (niedotlenienie tkanek). Dzieje się tak, gdy krew nie dostarcza wystarczającej ilości tlenu do tkanek.

Niedotlenienie tkanek może dotyczyć wszystkich komórek, które nie otrzymują wystarczającej ilości tlenu lub nie wykorzystują go prawidłowo. Twój organizm może być w stanie przystosować się do łagodnego lub przejściowego niedotlenienia. Jednak niedotlenienie tkanek może być poważne, a nawet śmiertelne.

Chociaż zarówno hipoksemia, jak i hipoksja w POChP wynikają z braku tlenu, można mieć jedną z nich bez drugiej.

Objawy

W przypadku hipoksji lub hipoksemii prawdopodobnie będziesz odczuwać brak tchu. Może wystąpić kaszel i świszczący oddech.

We wczesnym okresie niedotlenienie może powodować uczucie niepokoju, zdenerwowania i niepokoju. Pacjent może być blady.

Jeśli stan się pogorszy, może dojść do omdlenia. Skóra i usta mogą być lekko niebieskie. Poważne niedotlenienie może spowodować nagłe zatrzymanie akcji serca i oddechu (zatrzymanie krążenia i oddychania). Może także w ciągu kilku minut spowodować uszkodzenie mózgu i innych narządów.

W przypadku hipoksemii może dojść do przyspieszenia oddechu i tętna. Małe urządzenie zwane pulsoksymetrem mierzy ilość tlenu we krwi. Normalny poziom mieści się w przedziale od 95% do 100%. Odczyt na poziomie 88% lub niższym sygnalizuje hipoksemię.

Jeśli zauważysz u siebie objawy niedotlenienia, natychmiast zwróć się o pomoc do lekarza.

Leczenie

Leczenie poważnej hipoksji lub hipoksemii polega na podawaniu dodatkowego tlenu. Można go podawać przez rurkę zwaną kaniulą nosową lub maskę twarzową.

Konieczne może być podawanie tlenu przez całą dobę. Jeśli pacjentowi brakuje tchu podczas ćwiczeń lub ma nieznacznie obniżony poziom tlenu, mogą wystarczyć jego niewielkie ilości.

Lekarz może zastosować urządzenie zwane kaniulą nosową o wysokim przepływie. Podaje ono tlen, który został podgrzany i nawilżony (z dodatkiem wilgoci). Może to działać lepiej niż tradycyjna tlenoterapia.

Możliwe jest zastosowanie długoterminowej terapii tlenowej w domu. Pacjent może być podawany przez 18 godzin dziennie.

W niektórych przypadkach lekarz może dodać do leków na POChP wziewne kortykosteroidy. Może także poprosić o korzystanie z pulsoksymetru w celu monitorowania stanu zdrowia.

Komplikacje

Wiele z poważnych problemów powodowanych przez POChP występuje, ponieważ płuca i układ krwionośny otrzymują zbyt mało tlenu. Nieleczona hipoksja pęcherzykowa i hipoksemia mogą prowadzić do wysokiego ciśnienia krwi w płucach (nadciśnienie płucne) i zwiększać ryzyko wystąpienia problemów z sercem.

Nadciśnienie płucne jest często łagodne. Może jednak ulec pogorszeniu w czasie zaostrzenia POChP. W rzadkich przypadkach prowadzi ono do niewydolności serca zwanej chorobą płuc. Osoby z grupy ryzyka mogą wymagać długotrwałej tlenoterapii.

Rozległy stan zapalny spowodowany niedotlenieniem i hipoksemią może spowodować utratę mięśni i szybsze ich zmęczenie. Może to również prowadzić do problemów z myśleniem, takich jak spowolnienie tempa myślenia i nieuwaga.

Aby zapobiec tym problemom, należy przestrzegać zaleceń lekarza dotyczących leczenia POChP i zmiany zdrowego stylu życia.

Częste infekcje dróg oddechowych mogą wynikać z czynników środowiskowych lub stylu życia. Czasami jednak powtarzające się infekcje są oznaką poważniejszego problemu.

Lekarze dzielą je na dwa rodzaje: infekcje górnych i dolnych dróg oddechowych. Infekcje górnych dróg oddechowych dotyczą gardła i zatok. Należą do nich przeziębienia, infekcje zatok i bóle gardła.

Infekcje dolnych dróg oddechowych zwykle trwają dłużej i są poważniejsze. Infekcje te dotyczą dróg oddechowych i płuc. Należą do nich zapalenie oskrzeli i zapalenie płuc.

Grypa może być zakażeniem górnych lub dolnych dróg oddechowych.

Przyczyny zakażeń układu oddechowego

Powtarzające się infekcje mogą wynikać z czynników środowiskowych i stylu życia, takich jak

• Kontakt z innymi zakażonymi osobami (szczególnie tymi, które kaszlą lub kichają)

• Pyłki i inne substancje drażniące

• Palenie tytoniu i bierne palenie

• Zimna pogoda

• Brak snu

• Stres

Czasami jednak częste infekcje dróg oddechowych wynikają z poważniejszych problemów. Należą do nich:

Choroby płuc. Osoby cierpiące na astmę, mukowiscydozę lub przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP) są bardziej narażone na infekcje dróg oddechowych. Infekcje te mogą pogarszać objawy tych przewlekłych chorób.

Astma jest jedną z najczęstszych chorób płuc. Choruje na nią około 334 milionów ludzi na całym świecie. Równie powszechna jest POChP, na którą cierpi ponad 200 milionów ludzi. Mukowiscydoza występuje rzadziej i dotyka około 70 000 osób na całym świecie.

Problemy strukturalne. Budowa ciała może zwiększać podatność na infekcje dróg oddechowych. Skrzywiona przegroda nosowa (w której jeden z przewodów nosowych jest mniejszy), polipy nosa (narośla w przewodach nosowych) i inne przeszkody w drogach oddechowych mogą prowadzić do infekcji zatok.

Jeśli u pacjenta występuje rak płuc, guz może również spowodować zablokowanie dróg oddechowych, czego skutkiem są powtarzające się infekcje dróg oddechowych.

Innym problemem, który może prowadzić do infekcji, jest aspiracja. Zdarza się to w przypadku wdychania pokarmu, płynu lub wymiocin. Substancja ta dostaje się do płuc i może wywołać zapalenie płuc.

Wtórny niedobór odporności. Dzieje się tak, gdy układ odpornościowy jest uszkodzony przez coś, co ma wpływ na organizm, np. leki stosowane w chemioterapii, oparzenia, niedożywienie lub HIV. Osłabiony układ odpornościowy zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania na infekcje dróg oddechowych.

Pierwotny niedobór odporności. Jest to sytuacja, w której u pacjenta występują wady genetyczne (dziedziczne), które osłabiają układ odpornościowy. Należą do nich niedobory limfocytów T i B. Występują one znacznie rzadziej niż wtórne niedobory odporności. Osoby z pierwotnym niedoborem odporności często chorują na zapalenie płuc, oskrzeli i zatok.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza

Większość infekcji dróg oddechowych ustępuje w ciągu 1-2 tygodni po zastosowaniu leków dostępnych bez recepty, odpowiedniej ilości snu i picia dużej ilości wody.

Jeśli często zapadasz na infekcje i nie możesz ustalić ich przyczyny, skontaktuj się z lekarzem.

Zaplanuj wizytę u lekarza, jeśli:

• Objawy nasilają się lub trwają dłużej niż 3 tygodnie.

• Odkrztuszanie krwi.

• Jesteś w ciąży.

• Masz ponad 65 lat.

• Chorujesz na inne schorzenia, takie jak cukrzyca, rak, choroby serca, płuc lub nerek.

Czy można pić alkohol, jeśli ma się POChP, czy też należy zrezygnować z niego? I czy istnieje związek między piciem alkoholu a rozwojem POChP?

Jeśli masz POChP, radzenie sobie z objawami i zmiana stylu życia może być jednym z najważniejszych elementów planu leczenia.

Czy mogę pić alkohol, jeśli mam POChP?

Krótka odpowiedź brzmi: to zależy.

Ogólnie rzecz biorąc, umiarkowane spożycie kilku drinków jest w porządku.

Jeden lub dwa drinki dziennie nie mają wpływu na POChP – mówi dr Neil Schachter, specjalista w dziedzinie POChP z Mount Sinai Health System.

Jednak w miarę jak POChP się pogarsza, może nadszedł czas, aby ponownie przyjrzeć się swoim nawykom związanym z piciem alkoholu. Dla osób cierpiących na POChP ważne jest, aby przestrzegać planu leczenia. Może to obejmować przyjmowanie leków, coroczne szczepienia przeciw grypie i regularne szczepienia przeciw zapaleniu płuc – mówi Schachter. Jeśli palisz, ważne jest, abyś spróbował rzucić nałóg.

A co z piciem alkoholu?

Jak mówi Schachter, jeden lub dwa drinki tygodniowo mogą zmniejszyć niepokój.

Ale jeśli po wypiciu alkoholu czujesz duszności, masz katar, problemy z oddychaniem lub inne objawy reakcji alergicznej, powinieneś całkowicie przestać pić – mówi. Są to oznaki nietolerancji alkoholu, która może potencjalnie pogorszyć objawy POChP.

Inne oznaki nietolerancji alkoholu to m.in:

• Biegunka

• Złe samopoczucie lub wymioty

• Zaczerwienienie się lub zaczerwienienie twarzy

• Pokrzywka (czerwone, swędzące grudki na skórze)

• Niskie ciśnienie krwi

Czy istnieje związek między piciem alkoholu a zachorowaniem na POChP?

Najczęstszą przyczyną POChP jest palenie papierosów. Dlatego lekarze zalecają natychmiastowe zaprzestanie palenia w przypadku osób palących.

Jednak w przypadku alkoholu nie ma jeszcze jednoznacznej odpowiedzi. Lekarze twierdzą, że potrzebne są dalsze badania.

Jak alkohol wpływa na organizm osoby chorej na POChP?

Alkohol ma jednak wpływ na organizm osoby chorej na POChP. Picie alkoholu może zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia infekcji dróg oddechowych.

Alkohol zwiększa ryzyko infekcji dróg oddechowych poprzez zakłócanie mechanizmów oczyszczania dróg oddechowych – mówi Schachter.

Dzieje się tak, ponieważ paraliżuje on rzęski, krótkie włókna, które wyglądają jak rzęsy. Włókna te nieustannie wymiatają śluz w kierunku gardła, gdzie się go połyka lub wykasłuje – mówi Schachter.

Mimo że generalnie można wypić kilka drinków, jeśli choruje się na POChP, nadal istnieje prawdopodobieństwo, że picie alkoholu może spowodować zaostrzenie objawów POChP. Dzieje się tak, ponieważ alkohol obniża poziom glutationu. Glutation jest przeciwutleniaczem w płucach, który pomaga je chronić. Prawdopodobieństwo wystąpienia zaostrzenia jest większe, jeśli pijesz i palisz papierosy.

Alkohol i leki na POChP

Picie alkoholu może zaburzać działanie leków przyjmowanych na POChP, takich jak antybiotyki czy sterydy.

Alkohol może samodzielnie obniżać skuteczność niektórych antybiotyków i steroidów, które są kluczowymi lekami w leczeniu POChP – mówi Schachter. Nadmierne spożywanie alkoholu powoduje uszkodzenie wątroby, co zaburza metabolizm wielu leków detoksyfikowanych przez wątrobę.

Może to prowadzić do niepożądanych efektów ubocznych.

Alkohol może nasilać działanie leków przeciwlękowych lub przeciwbólowych. Może też spowodować spowolnienie rytmu serca i oddychania. Warto porozmawiać z lekarzem na temat konkretnych leków na POChP, aby upewnić się, że picie alkoholu nie spowoduje interakcji lub niepożądanych skutków ubocznych.

Uzależnienie i współuzależnienie od alkoholu

Jeśli masz POChP i jesteś uzależniony od alkoholu, ważne jest, abyś uzyskał pomoc. Jak mówi Schachter, osoby palące nałogowo są znacznie bardziej narażone na uzależnienie od alkoholu.

Wiemy, że znaczne uzależnienie od palenia jest związane z uzależnieniem od alkoholu” – mówi. Osoby uzależnione od alkoholu są kilkakrotnie bardziej skłonne do palenia niż osoby niepijące lub pijące umiarkowanie.

W razie pytań dotyczących POChP i alkoholu zawsze należy porozmawiać z lekarzem. Może on udzielić porady specyficznej dla danego pacjenta i jego planu leczenia oraz pomóc w znalezieniu najlepszych sposobów na utrzymanie POChP w ryzach.

W przypadku przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) leki mogą ułatwić oddychanie i poprawić jakość życia.

Niektóre rodzaje leków na POChP przyjmuje się codziennie, inne zaś stosuje się w celu uzyskania szybkiej ulgi tylko wtedy, gdy są potrzebne. Ponieważ pacjenci reagują w różny sposób, ustalenie, które leki są dla nich najlepsze, może wymagać pewnych prób i błędów.

Rodzaje leków na POChP

Leki stosowane przez lekarzy w leczeniu POChP mają różne przeznaczenie. Dlatego do złagodzenia objawów mogą być potrzebne dwa lub trzy rodzaje leków. Należy przyjmować leki dokładnie tak, jak przepisał lekarz, aby mieć pewność, że przyniosą one jak największą korzyść.

Leki rozszerzające oskrzela

Leki te pomagają mięśniom wokół dróg oddechowych rozluźnić się, dzięki czemu łatwiej jest oddychać. Zazwyczaj są one podawane za pomocą ręcznego inhalatora. Czasami podaje się je za pomocą nebulizatora, który wykorzystuje baterie lub energię elektryczną do przekształcenia leku w mgiełkę, którą się wdycha.

Bronchodilatory mogą być:

• Krótko działające, które działają szybko i zużywają się w ciągu 4 do 8 godzin. Ten rodzaj leków można stosować przed wykonywaniem czynności, które utrudniają oddychanie lub w przypadku konieczności szybkiego złagodzenia objawów. Jeśli POChP jest łagodna, może być potrzebny tylko ten rodzaj leków.

• Długotrwale działające, które stosuje się codziennie, aby utrzymać łagodzenie objawów. Ich działanie trwa od 12 do 24 godzin, w zależności od rodzaju. W przypadku umiarkowanej lub ciężkiej postaci POChP konieczne może być stosowanie zarówno krótko, jak i długo działających leków rozszerzających oskrzela.

Istnieją trzy kategorie leków rozszerzających oskrzela: beta2-agoniści, leki antycholinergiczne i teofilina.

Beta2-agoniści. Do krótko działających beta2-agonistów należą:

• Albuterol

• Levalbuterol (Xopenex)

• Pirbuterol (Maxair)

• Terbutalina

Do długodziałających beta2-agonistów należą:

• Arformoterol (Brovana)

• Formoterol (Perforomist)

• Indakaterol (Arcapta Neoinhaler)

• Salmeterol (Serevent)

Po zażyciu beta2-agonistów mogą wystąpić drżenia i przyspieszenie bicia serca, ale trwa to zazwyczaj tylko kilka minut. Mogą wystąpić problemy z zasypianiem. Leki te mogą również powodować skurcze rąk, nóg i stóp, ale jest to zjawisko nietypowe.

Leki przeciwcholinergiczne. Ipratropium (Atrovent HFA) jest jedynym krótko działającym lekiem antycholinergicznym. Do długotrwałych należą:

• Aclidinium (Tudorza Pressair)

• Tiotropium (Spiriva)

• Umeclidinium (Incruse Ellipta)

Podczas stosowania leków przeciwcholinergicznych może wystąpić suchość w jamie ustnej. Rzadko, ale może wystąpić również trudność w sikaniu.

Teofilina. Tego leku się nie wdycha. Przyjmuje się go w postaci tabletki. Nie jest on często przepisywany w Stanach Zjednoczonych. Możesz go brać, jeśli potrzebujesz tańszego leku rozszerzającego oskrzela lub jeśli inne rodzaje leków nie działają.

W trakcie przyjmowania leku należy okresowo badać jego stężenie we krwi. Pomoże to lekarzowi upewnić się, że podawana dawka jest właściwa. Zbyt duża dawka może wywołać złe skutki uboczne.

Po zażyciu teofiliny możesz odczuwać drżenie. Należy natychmiast zwrócić się o pomoc medyczną, jeśli wystąpią poważne skutki uboczne, takie jak:

• Silne mdłości

• Wymioty

• Nieregularne bicie serca

• Napady

Kortykosteroidy

Kortykosteroidy, znane również jako steroidy, zmniejszają obrzęk dróg oddechowych. Zazwyczaj wdycha się je za pomocą inhalatora lub nebulizatora. Jednak w przypadku zaostrzenia POChP można je przyjmować w postaci tabletek.

Do steroidów wziewnych należą budezonid (Pulmicort Flexhaler) i flutikazon (Flovent HFA). Działania niepożądane obejmują chrypkę, ból gardła oraz infekcje jamy ustnej lub gardła.

Steroidy doustne obejmują:

• Deksametazon

• Hydrokortyzon (Cortef)

• Metyloprednizolon (Medrol)

• Prednizolon (Flo-Pred, Millipred, Prelone, Pediapred, Veripred)

• Prednizon (Deltasone, Orasone, Liquid Pred, Prednisone Intensol, Rayos)

Lekarze zazwyczaj przepisują sterydy doustne tylko do krótkotrwałego stosowania. Dzieje się tak dlatego, że przy długotrwałym stosowaniu mogą one powodować poważne skutki uboczne. Należą do nich:

• Przyrost masy ciała

• Siniaki

• Wysokie ciśnienie krwi

• Opuchlizna kostek lub stóp

• Osteoporoza

• Zaćma

• Zmiany nastroju

• Osłabienie mięśni

• Wyższy poziom cukru we krwi

• Zwiększone ryzyko infekcji

Terapie skojarzone

Czasami lekarz zaleca stosowanie inhalatora lub nebulizatora, który zawiera więcej niż jeden lek. Inhalatory zawierające zarówno leki rozszerzające oskrzela, jak i steroidy wziewne to m.in:

• Flutikazon i vilanterol (Breo Ellipta)

• Flutikazon, umeklidynium i vilanterol (Trelegy Ellipta)

• Formoterol i budezonid (Symbicort)

• Salmeterol i flutikazon (Advair HFA, Advair Diskus)

Inhalatory, które zawierają więcej niż jeden rodzaj leku rozszerzającego oskrzela, to m.in:

• Aclidinium i formoterol (Duaklir Pressair)

• Albuterol i ipratropium (Combivent Respimat)

• Formoterol i glikopyrrolat (Bevespi Aerosphere)

• Glikopyrrolat i indakaterol (Utibron)

• Olodaterol i tiotropium (Stiolto Respimat)

• Umeclidinium i vilanterol (Anoro Ellipta)

Antybiotyki

Lekarz może przepisać antybiotyk w przypadku bakteryjnego zakażenia układu oddechowego, takiego jak zapalenie oskrzeli lub płuc. Infekcje te mogą pogorszyć przebieg POChP.

Jeśli pacjent ma częste zaostrzenia POChP mimo stosowania leków rozszerzających oskrzela i steroidów, lekarz może zalecić regularne stosowanie antybiotyku o nazwie azytromycyna (Zithromax), aby je ograniczyć.

Jego działania niepożądane obejmują biegunkę, ból głowy, nudności, ból brzucha i wymioty.

Inhibitory fosfodiesterazy-4

Roflumilast (Daliresp) to tabletka, która rozkurcza drogi oddechowe i zmniejsza obrzęk. Osoby z ciężką postacią POChP mogą ją przyjmować w celu zmniejszenia zaostrzeń choroby.

Działania niepożądane obejmują:

• Utrata wagi

• Biegunka

• Nudności

• Zawroty głowy

• Skurcze mięśni

• Ból pleców

• Zawroty głowy

• Ból głowy

Leki mukolityczne

Leki te rozrzedzają śluz (lub flegmę), dzięki czemu łatwiej jest go wykrztusić. Mogą one również zmniejszać zaostrzenia choroby, dlatego są zwykle stosowane u osób z umiarkowaną lub ciężką postacią POChP. Można je przyjmować doustnie lub wziewnie.

Należą do nich:

• Karbocysteina (przyjmowana doustnie lub wziewnie)

• Erdosteina (przyjmowana doustnie)

• N-acetylocysteina (przyjmowana doustnie lub wziewnie)

Większość osób może przyjmować leki mukolityczne bez większych problemów. Najczęstsze działania niepożądane w przypadku leków doustnych to nudności, wymioty, rozstrój żołądka, biegunka i zgaga. Leki wziewne mogą czasami powodować:

• Gorączkę

• Nudności

• Wymioty

• Krwawienie z nosa

• Szorstka skóra

• Podrażnienie jamy ustnej, gardła lub płuc

• Trudności z oddychaniem

• Ciasnota w klatce piersiowej

• Świszczący oddech

Leki bez recepty

Aby złagodzić większość objawów POChP, potrzebna jest recepta. Inhalatory dostępne bez recepty nie są przeznaczone do stosowania w przypadku POChP.

Jeśli cierpisz na ból związany z POChP, zapytaj lekarza, czy dobrym pomysłem jest przyjmowanie leków przeciwbólowych dostępnych bez recepty, takich jak aspiryna lub ibuprofen.

Przyszłość leków na POChP

Naukowcy badają nowe leki, które mogą być skuteczne w leczeniu POChP.

Leki przeciwnowotworowe. Klasa leków przeciwnowotworowych zwanych inhibitorami ErbB mogłaby pewnego dnia leczyć POChP. W badaniu przeprowadzonym w 2019 roku stwierdzono, że leki te mogą zmniejszyć stan zapalny i ograniczyć uszkodzenia spowodowane chorobą. Potrzeba jednak więcej badań na ich temat.

Leki biologiczne. Pewien rodzaj leków biologicznych, zwanych antagonistami interleukiny-5 (IL-5), może być obiecujący dla osób z POChP, u których występuje wysoki poziom eozynofilów (rodzaj białych krwinek) we krwi. Stan ten znany jest jako eozynofilia. Leki te, benralizumab (Fasenra) i mepolizumab (Nucala), są już stosowane u osób z ciężką astmą, u których występuje eozynofilia.