Lekarz mówi ci.

Niektórzy ludzie z niecierpliwością czekają na noworoczne przyjęcia i postanowienia, inni natomiast boją się tego tradycyjnego czasu podsumowań i spojrzenia wstecz na osiągnięcia minionych lat lub ich brak.

Czy ta przygnębiająca rozmowa brzmi jak ta, którą odbywasz z samym sobą w okresie między Świętem Dziękczynienia a Nowym Rokiem, rok po roku?

„Nie udało mi się zrzucić tych 15 kilogramów”.

„Nie zarobiłem tyle pieniędzy, ile mówiłem, że zarobię”.

„Nie dostałem tego awansu ani nie zmieniłem pracy”.

„Jestem beznadziejny”.

Podczas gdy niektórzy ludzie cieszą się na przyjęcia noworoczne i postanowienia, inni obawiają się tego tradycyjnego czasu podsumowań i spojrzenia wstecz na osiągnięcia minionych lat lub ich brak.

Jeśli już teraz masz lekką lub umiarkowaną depresję C lub cierpisz na depresję zimą – całe to podsumowywanie siebie może pogorszyć sytuację, zwłaszcza jeśli wmawiasz sobie, że nigdy nie dorównasz innym.

Eksperci podpowiadają lekarzom, jak zrozumieć, co może kryć się za chęcią popadnięcia w depresję i samokrytykę w okolicach nowego roku C oraz jak tym razem oprzeć się noworocznemu bluesowi.

O co chodzi z noworoczną kartą wyników?

Spojrzenie wstecz na mijający rok i na to, co się zrobiło, jest do pewnego stopnia naturalne, mówi dr Susan Nolen-Hoeksema, profesor psychologii na Uniwersytecie Yale, która badała depresję i nawyk ruminacji – powracania do swoich problemów i uczuć bez podejmowania jakichkolwiek działań w celu ich przezwyciężenia lub rozwiązania.

W rzeczywistości w nowym roku trudno jest nie poddać się choć trochę ponownej ocenie, mówi Nolen-Hoeksema, autorka książki „Women Who Think Too Much”. Wystarczy poszukać w Internecie, włączyć telewizję lub radio i już są – te wszystkie historie „podsumowujące rok”.

„Media w kółko powtarzają, co wydarzyło się w tym roku” – mówi. Jest więc do pewnego stopnia zrozumiałe, że wielu z nas też to robi”.

Wkrótce po pokazach przeglądów rocznych zaczyna się mówić o postanowieniach noworocznych – a każda rozmowa o robieniu postanowień nieodmiennie oznacza skupianie się na swoich wadach, mówi dr Edward Abramson, emerytowany profesor psychologii na California State University Chico i autor książki „Body Intelligence and Emotional Eating”.

Co gorsza, rozmowy o podejmowaniu postanowień następują po wielu świątecznych okazjach – niezależnie od tego, czy obchodzisz Boże Narodzenie, Chanukę czy Kwanzę – które rzadko spełniają oczekiwania, dodaje Abramson. Niektórzy ludzie mogą obwiniać za to również siebie.

Jeśli ktoś już jest przygnębiony, może oceniać siebie i swoje osiągnięcia niżej niż inni, mówi Nolen-Hoeksema.

Ruminatorzy i noworoczny blues

Jeśli zdarza ci się oceniać i ponownie oceniać mijający rok, stając się coraz bardziej przygnębionym, możesz być ruminatorem. Jak twierdzi Nolen-Hoeksema, kobiety częściej niż mężczyźni mają ten nawyk.

W swoich badaniach Nolen-Hoeksema skupiła się na „ruminatorach”. Opisuje ruminatorów jako osoby, które ciągle wracają do swoich problemów, albo w myślach, albo rozmawiając o nich z innymi, ale nie mają jasnego planu ich rozwiązania. Stwierdziła, że:

• Osoby ruminujące mają również tendencję do stosowania negatywnych stylów radzenia sobie z problemami, nadmiernie się krytykują i są pesymistami. Ruminowanie i depresja często idą w parze.

• Kluczowe znaczenie ma rozpoznanie, kiedy należy przestać ruminować. „Każdy człowiek w pewnym stopniu ruminuje” – mówi. Prawdziwa trudność pojawia się wtedy, gdy zdajemy sobie sprawę, że całe to myślenie i ponowne myślenie o problemie lub kwestii nie prowadzi nas do niczego lub pogarsza nasze samopoczucie – a mimo to nie potrafimy z tego zrezygnować. „Ludzie, którzy utknęli w ruminacji, myślą, że dzięki ciągłemu myśleniu o tym uzyskają wgląd w sytuację” – mówi. „Mogą mieć większe problemy [niż inni] z przeniesieniem swojej uwagi [na inne tematy]”.

• Depresja może nasilać ruminacje. Jeśli jesteś już w depresyjnym nastroju i rozpoczynasz cykl ruminacji, będziesz skupiać się na najgorszych aspektach problemu – mówi. „Ruminacje i depresja to toksyczna mieszanka”. Ruminacje podsycają depresję i na odwrót. Nolen-Hoeksema twierdzi, że proces ten jest tak obustronny, że czasami trudno jest określić, od czego wszystko się zaczęło.

Przepisywanie noworocznej karty wyników

Abramson i Nolen-Hoeksema przedstawiają sugestie dla tych, którzy utknęli w noworocznej karcie wyników, aby wyrwać się z koleiny:

• Przewidywać

  . Jeśli już wcześniej zdarzało Ci się tak rozmyślać, zaplanuj, jak ograniczyć to zjawisko w tym roku – zanim nadejdzie koniec roku.

• Pytaj dlaczego, a nie „Dlaczego ja?”.

  Kiedy zaczniesz rozmyślać, nie rozwodź się nad swoimi wadami. Zamiast tego zastanów się trochę nad tym, dlaczego niektóre rzeczy, które chciałeś, aby się wydarzyły w tym roku, nie miały miejsca.

• Przejdź do działania

  . Zamiast jęczeć lub narzekać, zadaj sobie pytanie: „Jaką małą rzecz mogę zrobić, aby zmienić tę sytuację?”.

• Bądź aktywny lub odwróć swoją uwagę.

  Kiedy znów wpadniesz w nawyk rozmyślania, przejdź się wokół bloku, idź na siłownię lub wybierz się do centrum handlowego. Jak mówi Nolen-Hoeksema, aktywność fizyczna działa. „W ciągu 10 minut czujesz się lepiej” – mówi. „Trudno jest jednocześnie rozmyślać i przejść do działania”. Jak wynika z jej badań, rozpraszanie uwagi też działa. Kiedy poprosiła osoby, które ruminowały, aby pomyślały o czymś innym niż problem, nie były one później tak sprawne w przypominaniu sobie negatywnych wydarzeń, jak osoby, których nie odciągnięto od ruminowania.

• Bądź konkretny

  . Jeśli zdecydujesz się na noworoczne postanowienie, bądź rozsądny i zdecyduj, co dokładnie zrobisz – radzi Abramson. „Nie jest to globalne postanowienie o tym, że staniesz się wspaniałą osobą”, mówi. Zamiast tego: „Nie będę krzyczeć na dzieci”. Albo zamiast: „Zrzucę 20 kilogramów”, spróbuj: „Kiedy wiem, że w pracy są pączki, przyniosę w zamian owoce”.

• Przeanalizuj swoje oczekiwania

  . Zdecyduj, czy są one realistyczne. Jeśli nie są, nie oznacza to rezygnacji z celu, mówi Abramson. Zamiast tego podziel go na kilka kroków.

Osoby cierpiące na depresję lub mające ją w przeszłości muszą zachować szczególną ostrożność w radzeniu sobie z wakacyjnym stresem. Oto 25 wskazówek, które pozwolą im zmniejszyć stres, a może nawet odnaleźć świąteczną radość.

Poczucie przygnębienia w czasie świąt może być trudne, zwłaszcza że wydaje się, że nie nadążasz za światem. Wszyscy inni wydają się promienieć, mieć rumiane buzie i tryskać świątecznym nastrojem. Ty czujesz się nieszczęśliwy i wyczerpany.

Ale oto coś, co poprawi Ci humor, gdy następnym razem utkniesz w pokoju pełnym imprezowiczów na świątecznym przyjęciu: Wielu z nich prawdopodobnie też jest nieszczęśliwych.

Myślę, że wiele osób powiedziałoby, że święta to najgorszy okres w roku – mówi dr Ken Duckworth, dyrektor medyczny Krajowego Sojuszu na Rzecz Osób z Chorobami Psychicznymi. Są oni po prostu nieszczęśliwi, i to nie tylko dla osób z depresją kliniczną.

Jeśli więc rodzinne spotkania, niekończące się imprezy i zakupy dołują cię, nie jesteś sam. Jednak osoby cierpiące na depresję – lub mające ją w przeszłości – muszą zachować szczególną ostrożność w radzeniu sobie ze świątecznym stresem. Choć może to wymagać świadomego wysiłku z Twojej strony, możesz zmniejszyć stres – a może nawet odnaleźć w sobie trochę świątecznej radości. Oto kilka wskazówek.

Odnaleźć ducha wakacji: Emocje

Nie skupiaj się na tym, jak powinny wyglądać święta i jak powinieneś się czuć. Jeśli porównujesz swoje święta do jakiegoś abstrakcyjnego ideału z kartki z życzeniami, zawsze będą one nieudane. Nie przejmuj się więc duchem świąt i przyjmuj je takimi, jakie są.

Czy w tym roku perspektywa zwykłej rutyny napawa cię raczej wakacyjnym lękiem niż wakacyjną radością? Jeśli tak, nie poddawaj się jej. Spróbuj czegoś innego. Zjedz Święto Dziękczynienia w restauracji. Dzień Bożego Narodzenia spędź w kinie. Namów rodzinę, aby zrezygnowała z prezentów i przekazała pieniądze na cele charytatywne.

Jeśli cierpisz na depresję, potrzebujesz sieci bliskich przyjaciół i rodziny, do których możesz się zwrócić w trudnych sytuacjach, mówi dr David Shern, prezes i dyrektor generalny Mental Health America w Alexandrii, Va. Dlatego w czasie świąt poświęć czas na regularne spotkania z grupą wsparcia – lub przynajmniej utrzymuj kontakt telefoniczny, aby zachować spokój.

Myślę, że niektórzy ludzie wchodzą w okres świąteczny z tak niskimi oczekiwaniami, że pogłębia to ich depresję” – mówi Duckworth. Nie zaczynaj więc sezonu urlopowego, spodziewając się katastrofy. Jeśli spróbujesz przyjąć święta takimi, jakie są i ograniczyć swoje oczekiwania – zarówno dobre, jak i złe – możesz czerpać z nich więcej radości.

Nie zadręczaj się tylko po to, aby sprostać świątecznej tradycji. Co z tego, że w tym roku nie uda ci się zamontować lampek na dachu? Co z tego, że nie uda Ci się zdobyć specjalnych świątecznych kubków z piwnicy? Daj sobie spokój. Zamartwianie się tak błahymi rzeczami nie poprawi Ci nastroju w czasie świąt.

Oczywiście, możesz czuć się zestresowany i zajęty już teraz. Zastanów się jednak, czy nie poświęcić czasu na pomoc ludziom, którzy mają mniej niż Ty. Spróbuj zostać wolontariuszem w kuchni z zupą lub zorganizować zbiórkę zabawek. Możesz naprawdę znaleźć w tym pocieszenie, mówi Duckworth, wiedząc, że wnosisz niewielki wkład w życie ludzi, którzy mają tak niewiele.

Odnaleźć ducha świąt: Rodzina

Zastanów się, jakie osoby lub sytuacje wywołują u Ciebie wakacyjny stres i wymyśl sposób, aby ich uniknąć. Jeśli stresuje Cię widok wujka, omiń jego noworoczną imprezę i wpadnij tylko na krótkie przywitanie w Nowy Rok. Zamiast zostawać w ponurej sypialni z dzieciństwa w domu ojczyma, zamelduj się w pobliskim hotelu. Naprawdę masz większą kontrolę, niż myślisz.

Sprawdź, czy współmałżonek zniesie dekoracje. Poproś siostrę o pomoc w gotowaniu – lub sam zorganizuj świąteczny obiad. Zaproś przyjaciela na zakupy. Ludzie mogą być bardziej chętni do pomocy, niż się spodziewasz; potrzebują tylko wskazówek, co mają robić.

Twój wujek i twój tata kłócą się przy każdej świątecznej kolacji, a ty jesteś przez to nieszczęśliwy. Pamiętaj jednak o swoich ograniczeniach. Nie możesz ich kontrolować. Ale możesz kontrolować własną reakcję na sytuację.

Ludzie często czują się zmuszeni do podtrzymywania rodzinnych tradycji świątecznych długo po tym, jak już nikt się nimi nie cieszy. Nie podtrzymuj ich dla samego ich podtrzymywania. Zamiast tego rozpocznij nową tradycję świąteczną – mówi Gloria Pope, dyrektor ds. rzecznictwa i polityki publicznej w Depression and Bipolar Support Alliance w Chicago. Stwórz taką, która będzie dla ciebie bardziej znacząca.

Święta mogą przypominać o bliskich, których już nie ma. Ale zamiast się smucić, zrób coś aktywnego, aby uczcić ich pamięć. Na przykład wybierz się z siostrami do ulubionej restauracji swojej mamy i wznieś za nią toast.

Odnajdywanie ducha świąt: Imprezy

Wakacje trwają tygodniami i tygodniami, mówi Pope. Ludzie naprawdę muszą się spieszyć, bo inaczej będą przytłoczeni. Dlatego nie mów „tak” na każde zaproszenie. Zastanów się, na których przyjęciach możesz się zmieścić, a na których naprawdę chcesz się pojawić.

Pójście na imprezę nie zobowiązuje Cię do pozostania na niej do samego końca. Zamiast tego wpadnij tylko na kilka minut, przywitaj się i wyjaśnij, że masz inne zajęcia. Gospodarze zrozumieją, że jest to pracowita pora roku i docenią Twój wysiłek. Świadomość, że masz plan wyjścia, może naprawdę złagodzić twój niepokój.

Jeśli perspektywa przyjęcia w biurze powoduje stres związany z urlopem, porozmawiaj z przyjacielem i umówcie się, że przyjedziecie i wyjedziecie razem. Możesz poczuć się o wiele lepiej, wiedząc, że masz sprzymierzeńca i plan ucieczki.

Znajdź ducha wakacji: Zakupy

Jeśli już czujesz się przytłoczony, nie czas teraz martwić się o znalezienie absolutnie najlepszego prezentu dla cioci lub listonosza. Pamiętaj: każdy lubi bony podarunkowe.

Oszczędź sobie niewygód, tłumów i horroru na parkingu w centrum handlowym, robiąc większość zakupów przez Internet.

Koszty świątecznych zakupów szybko rosną i mogą sprawić, że ludzie poczują się pozbawieni kontroli i zaniepokojeni. Dlatego na długo przed rozpoczęciem zakupów opracuj budżet i trzymaj się go.

Odnaleźć ducha świąt: Self-Care

W czasie świąt staraj się, na ile to tylko możliwe, trzymać normalnego trybu życia. Nie zostawaj zbyt długo na przyjęciach. Nie rób całonocnego pakowania prezentów. Zakłócenie planu dnia i utrata snu może pogorszyć Twój nastrój.

W czasie wakacji możesz nie mieć czasu na ćwiczenia, ale korzyści z nich płynące są tego warte. Wiemy, że ćwiczenia fizyczne mają dość silne działanie przeciwlękowe i przeciwdepresyjne – mówi Duckworth. Możesz włączyć aktywność fizyczną do swoich sprawunków. Podczas zakupów zrób kilka dodatkowych okrążeń wokół centrum handlowego. Zamiast jechać samochodem, zanieś kartki świąteczne na pocztę.

Kiedy od teraz do Nowego Roku czeka Cię kilkanaście świątecznych przyjęć i spotkań rodzinnych, trudno jest trzymać się rozsądnej diety. Ale spróbuj. Zdrowe odżywianie może sprawić, że poczujesz się lepiej – fizycznie i emocjonalnie. Z drugiej strony, nie obwiniaj się, jeśli przesadzisz z talerzem ciasteczek w pokoju socjalnym. To nic takiego. Po prostu następnego dnia wróć na właściwe tory.

.) Święta to czas wzmożonego picia alkoholu, mówi Duckworth. Jest to powszechna strategia pokonywania lęku przed świątecznymi przyjęciami lub tym, że szef ma być twoim sekretnym Mikołajem. Pamiętaj, że alkohol sam w sobie jest środkiem depresyjnym i nadużywanie go spowoduje pogorszenie samopoczucia. Może też nie być bezpieczny dla osób przyjmujących leki antydepresyjne – mówi Pope.

Kiedy światło dzienne staje się coraz krótsze, wiele osób zauważa, że ich nastrój staje się bardziej ponury. U niektórych osób zdiagnozowano chorobę afektywną sezonową (SAD), ale nawet u tych, którzy jej nie mają, depresja może mieć aspekt sezonowy. Porozmawiaj z lekarzem o wypróbowaniu lampy słonecznej. Może to poprawić Twój nastrój.

Pope mówi, że w świątecznym zgiełku łatwo o zaniedbanie i pominięcie leków. Nie pozwól na to. Upewnij się też, że masz na bieżąco uzupełniane leki.

Aby nie stracić gruntu pod nogami, zaplanuj kilka dodatkowych sesji w okresie świątecznym. Możesz też zapytać o możliwość szybkich wizyt telefonicznych.

Święta mogą sprawić, że niektórzy ludzie rozpamiętują swoje niedoskonałości, błędy, rzeczy, z których nie są dumni – mówi doktor Duckworth. Spróbuj jednak dać sobie trochę luzu. To nie jest łatwy okres w roku dla wielu ludzi – mówi Duckworth. Bądź dla siebie łagodny, w końcu to sezon dobroci i przebaczenia. Zachowaj trochę tego dla siebie.

Czy leki przeciwdepresyjne są skuteczne? Doktor analizuje badania nad stosowaniem leków przeciwdepresyjnych i placebo oraz przedstawia prawdę o tym, jak działają leki przeciwdepresyjne.

Nowe kontrowersyjne badanie sugeruje, że powszechnie przepisywane leki przeciwdepresyjne Prozac, Paxil i Effexor nie działają lepiej niż placebo w przypadku większości pacjentów, którzy je przyjmują.

Co nowe badanie mówi o nieskuteczności leków przeciwdepresyjnych?

W wynikach badań opublikowanych w lutowym numerze czasopisma PloS Medicine naukowcy stwierdzają, że z całości danych wynika, że tylko niewielka grupa pacjentów z najcięższą depresją odnosi korzyści z przyjmowania jednego z leków przeciwdepresyjnych.

W przypadku pacjentów z mniej poważną depresją leki przeciwdepresyjne nie działały lepiej niż placebo, co prowadzi badaczy do wniosku, że większość pacjentów, którzy przyjmują leki przeciwdepresyjne, prawdopodobnie nie powinna ich przyjmować.

Czy to badanie jest sprzeczne z licznymi pozytywnymi badaniami nad lekami przeciwdepresyjnymi?

Tak, jest. W swoim oświadczeniu prezes-elekt Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, dr Nada Stotland, utrzymuje, że badania takie jak to, w którym porównuje się pojedynczy lek z placebo, nie odzwierciedlają dokładnie sposobu, w jaki lekarze przepisują obecnie leki przeciwdepresyjne.

Stotland twierdzi, że wiele osób cierpiących na depresję nie reaguje na pierwszy wypróbowany lek przeciwdepresyjny. „Może upłynąć średnio trzy lub więcej różnych leków przeciwdepresyjnych, zanim znajdziemy ten, który zadziała w przypadku konkretnej osoby. Dlatego testowanie pojedynczego leku przeciwdepresyjnego na grupie osób z depresją wykaże, że u wielu z nich nie nastąpi poprawa.”

Co wynika z innych badań dotyczących stosowania leków przeciwdepresyjnych?

Liczne badania potwierdzają korzyści płynące ze stosowania leków przeciwdepresyjnych w zakresie poprawy nastroju, zwiększenia zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie oraz łagodzenia dolegliwości fizycznych, takich jak bóle stawów, bezsenność i brak energii.

Według dr. Ronalda R. Fieve, psychofarmakologa i profesora psychiatrii klinicznej w Columbia Presbyterian Medical Center w Nowym Jorku, nie jest niczym niezwykłym, że lek przeciwdepresyjny może działać na nastrój pacjenta dopiero po dwóch do sześciu tygodniach.

„Ludzie muszą zdać sobie sprawę, że od czasu, kiedy zaczęto przepisywać trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, przeszliśmy długą drogę w zmniejszaniu skutków ubocznych ich działania” – mówi Fieve. „I chociaż firmy farmaceutyczne zmniejszyły liczbę działań niepożądanych w nowszych [lekach przeciwdepresyjnych], to nadal nie ma zbyt dużej poprawy, jeśli chodzi o początek działania czy skuteczność”.

Fieve zauważa, że w jego praktyce znaczna liczba pacjentów wychodzi z depresji w ciągu 10 dni do dwóch tygodni. „Około 65% pacjentów odczuwa poprawę już po pierwszym leku przeciwdepresyjnym, a 85% pacjentów osiąga sukces po jednej do trzech próbach leczenia przeciwdepresyjnego”.

Dlaczego lek przeciwdepresyjny miałby nie działać?

Według Fieve’a, czasami lekarz wybiera niewłaściwy lek przeciwdepresyjny lub właściwy lek przeciwdepresyjny w niewłaściwej dawce, albo nie podaje leku przeciwdepresyjnego przez co najmniej sześć tygodni w największej tolerowanej dawce, aby uzyskać pełny efekt terapeutyczny.

Ponadto, jeśli pacjent z depresją ma problemy z nadużywaniem alkoholu lub narkotyków i przyjmuje lek przeciwdepresyjny, to lek ten nie rozwiązuje prawdziwego problemu. Zdarzają się również pacjenci, którzy przyjmują duże dawki leków uspokajających i zastanawiają się, dlaczego lek przeciwdepresyjny nie działa na ich depresję. Jak twierdzi Fieve, odstawienie leków uspokajających może poprawić nastrój.

Czy alternatywne metody leczenia mogą pomóc w leczeniu depresji?

W przypadku niewielkiej depresji (dystymii) Fieve twierdzi, że regularne ćwiczenia, redukcja stresu i poprawa jakości snu mogą pomóc pacjentom zrelaksować się i poczuć lepiej.

Ale co z osobami cierpiącymi na duże zaburzenia depresyjne? „Leki są niezbędne” – mówi Fieve. „W połączeniu z lekami przydatna jest także psychoterapia”.

Co z nastolatkami i lekami przeciwdepresyjnymi?

Najnowsze wyniki badań δ opublikowane w The Journal of the American Medical Association wskazują, że depresja u nastolatków, którzy nie reagują dobrze na pierwszy przepisany lek przeciwdepresyjny, zaczyna się poprawiać, jeśli zmieni się im lek na inny i zaoferuje terapię „talk”.

Badacze odkryli, że połączenie – zmiana leku i terapia rozmową – działa lepiej niż sama zmiana leku, choć sama zmiana leku również przynosi poprawę.

Jakie są najczęstsze objawy depresji?

Objawy depresji różnią się w zależności od osoby, ale mogą obejmować m.in. obniżony nastrój przez większość dnia, zwłaszcza rano, zmniejszenie zainteresowania wykonywanymi czynnościami lub zadowolenia z nich, utratę lub przyrost masy ciała, bezsenność lub nadmierny sen, zmęczenie lub utratę energii, zaburzenia koncentracji i poczucie bezwartościowości lub winy.

U nastolatków i dzieci cierpiących na depresję może wystąpić apatia, wycofanie społeczne, utrata wagi, bezsenność, zmęczenie, izolacja od rodziny i przyjaciół, spadek wyników w nauce, a nawet nadużywanie narkotyków lub alkoholu.

Fieve powiedział, że istnieją standardowe wytyczne dotyczące diagnozowania i leczenia wielu zaburzeń nastroju, w tym dużej depresji, dystymii, sezonowego zaburzenia afektywnego (SAD), depresji dwubiegunowej i innych, zawarte w Podręczniku diagnostyczno-statystycznym Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, wydanie czwarte C DSM-IV.

Co powoduje depresję?

Przyczyn depresji jest wiele. U niektórych osób depresja pojawia się po stracie bliskiej osoby, po zmianie w życiu, np. po rozwodzie, lub po zdiagnozowaniu poważnej choroby. U innych depresja po prostu się zdarza, być może z powodu historii rodziny. Leki mogą wywoływać depresję, a prawie 30% osób z problemami związanymi z nadużywaniem substancji psychoaktywnych ma również dużą depresję.

W jaki sposób większość lekarzy leczy depresję?

Standardowe leczenie depresji obejmuje leki przeciwdepresyjne i/lub psychoterapię, a także wieloaspektowy program zmiany diety i stylu życia oraz terapie alternatywne. Eksperci uważają, że różne metody leczenia sprawdzają się w przypadku różnych osób – i nie jest łatwo przewidzieć, co może zadziałać.

Co zrobić, jeśli mój lek przeciwdepresyjny nie działa?

Porozmawiaj z lekarzem. Może być konieczne wypróbowanie innego rodzaju leku przeciwdepresyjnego, aż do znalezienia odpowiedniego i może być konieczne dodatkowe leczenie, np. terapia rozmowa. Podobnie jak w przypadku każdej innej choroby przewlekłej, aby uzyskać najlepsze wyniki leczenia depresji, potrzeba cierpliwości i wytrwałości.

Lekarz proponuje pytania, które warto zadać swojemu lekarzowi, jeśli zdiagnozowano u ciebie depresję.

Nawet osoby, które wiedzą, że cierpią na depresję, mogą nie łączyć niektórych z tych objawów ze swoim stanem. Ponieważ tak łatwo jest przeoczyć niektóre objawy depresji, poniżej podajemy pytania, które możesz zadać swojemu lekarzowi. Wydrukuj je i zabierz na następną wizytę. Idź na wizytę przygotowany – bardzo łatwo jest zapomnieć o pytaniach, które chciałeś zadać, kiedy siedzisz już w gabinecie lekarskim.

?

Nawet 25% osób przyjmujących leki przeciwdepresyjne przybiera na wadze. Czy można coś z tym zrobić?

Szukanie pomocy w depresji – i stosowanie leków przeciwdepresyjnych – to odważny i ważny pierwszy krok na drodze do wyzdrowienia. Jednak zbyt często osoby, które podejmują ten krok, stają w obliczu innego niepokojącego problemu: przyrostu masy ciała.

Eksperci twierdzą, że w przypadku nawet 25% osób większość leków przeciwdepresyjnych – w tym popularne leki z grupy SSRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny), takie jak Lexapro, Paxil, Prozac i Zoloft – może powodować przyrost masy ciała o 10 lub więcej kilogramów.

„Jest to zjawisko, które po raz pierwszy zauważyłem wiele lat temu, kiedy Prozac pojawił się na rynku. Początkowo nie było to widoczne w badaniach klinicznych, ponieważ większość z nich trwała od 8 do 12 tygodni, a przyrost masy ciała występuje zazwyczaj przy dłuższym stosowaniu leku. Jest to jednak z pewnością jeden z efektów ubocznych stosowania tego i innych leków przeciwdepresyjnych” – mówi dr Norman Sussman, psychiatra i prodziekan ds. podyplomowych programów medycznych w NYU School of Medicine.

W 2003 r. w Cleveland Clinic Journal of Medicine ukazała się recenzja, w której stwierdzono, że chociaż przyrost masy ciała jest możliwym efektem ubocznym stosowania leków przeciwdepresyjnych z grupy SSRI, to prawdopodobieństwo jego wystąpienia jest większe po sześciu lub więcej miesiącach stosowania.

Jednak SSRI nie są jedyną grupą leków przeciwdepresyjnych, których efektem ubocznym może być przyrost masy ciała. Inne leki przeciwdepresyjne, w tym leki trójpierścieniowe (takie jak Elavil i Tofranil) oraz inhibitory MAO (leki takie jak Parnate i Nardil), również mogą powodować przybieranie na wadze zarówno przy długotrwałym, jak i krótkotrwałym stosowaniu.

„Problem ten dotyczy większości leków stosowanych w leczeniu depresji i choć nie występuje w przypadku każdego leku i nie u każdej osoby, to jeśli już się pojawi, może stanowić poważny problem, którego nie powinniśmy ignorować” – mówi Jack E. Fincham, PhD, RPh, profesor praktyki farmaceutycznej w School of Pharmacy na Uniwersytecie Missouri w Kansas City i autor książki The Everyday Guide to Managing Your Medicines.

Leki przeciwdepresyjne i przyrost masy ciała: Co się dzieje i dlaczego

Chociaż istnieje wiele teorii na temat tego, dlaczego leki przeciwdepresyjne prowadzą do przybierania na wadze, Sussman uważa, że wpływ mogą mieć zarówno apetyt, jak i metabolizm.

„Miewam pacjentów, którzy twierdzą, że już nie jedzą, a mimo to przybierają na wadze, więc to mówi nam, że zachodzi jakiś rodzaj wpływu na metabolizm; miałem też pacjentów, którzy mówili mi, że nie tylko są bardziej głodni i jedzą więcej, ale że leki wywołują trudne do opanowania łaknienie węglowodanów, więc wiemy, że apetyt też odgrywa pewną rolę” – mówi.

Fincham twierdzi, że leki przeciwdepresyjne mogą też po prostu pomóc nam na nowo odkryć przyjemność w życiu – w tym w jedzeniu.

„Może to być sytuacja, w której ktoś czuje się o wiele lepiej po zażyciu leku przeciwdepresyjnego, a wiele rzeczy nagle staje się dla niego przyjemniejszych, a jedzenie jest jedną z nich. W takim przypadku osoba taka może się przejadać i nawet nie zdawać sobie z tego sprawy” – mówi Fincham.

Wyniki badań grupy włoskich naukowców opublikowane w czasopiśmie Psychotherapy and Psychosomatics sugerują, że zwykła czynność wychodzenia z depresji może odgrywać rolę w przybieraniu na wadze.

Wzrost masy ciała a leki przeciwdepresyjne: Zamiana leków może pomóc

Eksperci nie są pewni, dlaczego leki przeciwdepresyjne powodują przyrost masy ciała, ale wiedzą, że zmiana leku może mieć znaczenie.

Niektóre leki przeciwdepresyjne mogą mieć mniejszy wpływ na wagę. Effexor i Serzone na ogół nie powodują przyrostu masy ciała, natomiast Wellbutrin może powodować jej utratę.

Czasami zmiana leku w obrębie tej samej klasy leków może mieć ogromne znaczenie.

„Obecnie najbardziej szkodliwy jest lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI Paxil, który najczęściej powoduje przyrost masy ciała, podczas gdy inny lek z tej samej grupy, Zoloft, jest najmniej podatny na ten problem, więc zmiana leku może czasami mieć duże znaczenie dla niektórych osób” – mówi Sussman.

Wady zmiany leków: Sussman twierdzi, że nie każdy lek działa tak samo dobrze, jeśli chodzi o kontrolowanie objawów u wszystkich osób.

„Neurochemia związana z depresją jest niezwykle złożona i nieco inna dla każdego, więc choć zmiana leku może pomóc w przybieraniu na wadze, pacjent może stracić część kontroli nad objawami depresji” – mówi Sussman.

Jak dotąd żadne leki (w tym leki odchudzające) nie zostały wystarczająco przebadane, aby mogły zostać zatwierdzone do stosowania w leczeniu przyrostu masy ciała spowodowanego lekami psychiatrycznymi. Autorzy przeglądu przeprowadzonego przez Cleveland Clinic donoszą, że stosowanie regularnych dawek leków przeciwdepresyjnych z małymi dawkami niektórych leków pobudzających lub leków przeciwpadaczkowych może pomóc w złagodzeniu niektórych przypadków przyrostu masy ciała, a dodanie małych dawek Wellbutryny lub naltreksonu (leku stosowanego w leczeniu alkoholizmu) do schematu leczenia lekami przeciwdepresyjnymi może również pomóc.

Jeśli pacjent przyjmuje leki przeciwdepresyjne, nie powinien nigdy stosować żadnych leków odchudzających bez zgody lekarza – przestrzega Fincham. „Moim zdaniem nie uważam ziołowych produktów odchudzających za skuteczną opcję” – mówi.

Leki przeciwdepresyjne i przyrost masy ciała: Związek między dietą a ćwiczeniami fizycznymi

Nic dziwnego, że eksperci twierdzą, iż niektóre z tych samych zasad, które pomagają nam kontrolować wagę w normalnych warunkach, mogą być również pomocne podczas stosowania leków przeciwdepresyjnych – w tym zdrowe odżywianie i odpowiednia ilość ruchu.

„Najlepiej byłoby zapobiec przybieraniu na wadze zanim się ono zacznie, przechodząc na bardziej odżywczą dietę i zwiększając codzienną dawkę ruchu, jak tylko zaczniesz przyjmować antydepresant” – mówi zarejestrowana dietetyczka Samantha Heller, MS, RD.

Jeśli jednak już zaczęłaś przybierać na wadze, Heller twierdzi, że przejście na zdrowszą dietę, ograniczenie kalorii i zwiększenie ilości ćwiczeń fizycznych nadal są warte wysiłku.

„Nawet jeśli nie schudniesz od razu, możesz zacząć kontrolować przyrost masy ciała i pomóc swojemu organizmowi ustabilizować się na jakiś czas” – mówi Heller.

Co więcej, stale rosnąca liczba dowodów naukowych sugeruje, że zwiększenie codziennej aktywności fizycznej może mieć wpływ nie tylko na utratę wagi, ale także na depresję. W jednym z dużych badań z udziałem ponad 3400 fińskich mężczyzn i kobiet, opublikowanym w czasopiśmie „Preventive Medicine”, naukowcy odkryli, że osoby, które ćwiczyły co najmniej dwa lub trzy razy w tygodniu, doświadczały znacznie mniejszej depresji, gniewu i stresu niż osoby, które ćwiczyły rzadziej lub wcale.

„Najważniejsze jest to, że zdrowe odżywianie i ćwiczenia fizyczne mogą nie tylko pomóc w kontrolowaniu przyrostu masy ciała, ale także poprawić stan depresji, co z kolei może pomóc w zmniejszeniu dawek leków – a to z kolei ułatwi utratę wagi” – mówi Heller.

Eksperci ostrzegają jednak, by podczas przyjmowania leków przeciwdepresyjnych nie ograniczać nadmiernie spożycia kalorii. Nie tylko może to negatywnie wpłynąć na chemię mózgu, ale także wszelkie silne poczucie deprywacji może przyczynić się do powstania uczucia depresji.

Jak więc stosować dietę bez poczucia deprywacji? Heller sugeruje skorzystanie z pomocy zarejestrowanego dietetyka: „Tak samo jak w przypadku objawów depresji możesz potrzebować pomocy psychiatry, tak samo możesz potrzebować pomocy zarejestrowanego dietetyka, aby opracować plan żywieniowy, który pomoże ci schudnąć bez negatywnego wpływu na depresję”.

Leki przeciwdepresyjne a utrata wagi: Jeśli na początku się nie uda …

Chociaż wszyscy eksperci, z którymi konsultował się lekarz, uważają, że z pewnością warto podjąć wszelkie wysiłki, aby kontrolować masę ciała podczas przyjmowania leków przeciwdepresyjnych, zwracają oni również uwagę na fakt, że dla pewnej podgrupy osób przyrost masy ciała będzie po prostu nieuniknionym efektem ubocznym leczenia.

„Są osoby, dla których pewne leki przeciwdepresyjne są niezbędne, mimo że ich wpływ na wagę może być tak silny, że nie da się go zrównoważyć żadnymi ograniczeniami kalorycznymi ani nawet ćwiczeniami. To po prostu nie działa” – mówi Sussman.

Jeśli okaże się, że tak jest w twoim przypadku, Fincham mówi, że ważne jest, aby zachować właściwą perspektywę i zdać sobie sprawę z tego, jak ważne jest przede wszystkim leczenie depresji.

„Szukanie pomocy w leczeniu depresji i stosowanie się do zaleceń lekarskich to odważna i ważna rzecz, więc nawet jeśli przy okazji przybierzesz na wadze, podaruj sobie najpierw pokonanie depresji. Uporaj się z nią najlepiej, jak potrafisz, a o utratę wagi martw się dopiero wtedy, gdy poczujesz się lepiej pod względem psychicznym i emocjonalnym” – mówi Fincham.

Sussman zgadza się z tą opinią. „Musisz przyznać, że przyrost masy ciała nie jest twoją winą i że o wiele ważniejsze jest to, co robisz, aby pokonać depresję” – mówi.

Leczenie dużej depresji może być bardzo trudne. Oto 10 ważnych pytań, które należy zadać swojemu lekarzowi na temat depresji opornej na leczenie, abyście mogli wspólnie znaleźć właściwą strategię leczenia.

Lekarze mogą mieć różne wyobrażenia na temat tego, co oznacza termin „oporna na leczenie”. Dla większości z nich oznacza to, że pacjent nie poczuł się lepiej po wypróbowaniu co najmniej dwóch leków przeciwdepresyjnych z różnych grup, przy czym każdy z nich był stosowany przez dłuższy czas – około ośmiu tygodni przy odpowiedniej dawce. Dowiedz się, jak lekarz postrzega ten stan i co to oznacza dla Ciebie i Twojego leczenia.

2. Jakie masz doświadczenie w leczeniu depresji opornej na leczenie?

Jeśli cierpisz na depresję oporną na leczenie, musisz udać się do specjalisty – na przykład psychiatry, który pomógł innym osobom cierpiącym na przewlekłą depresję. Można też zwrócić się do psychologa lub pracownika socjalnego, który pracował nad strategiami behawioralnymi z osobami z depresją oporną na leczenie.

3. Dlaczego moja depresja jest trudna do leczenia?

Zapytaj lekarza, czy może być powód, dla którego leczenie nie przyniosło oczekiwanych rezultatów – poprzednio stosowane leki były przyjmowane w zbyt małych dawkach lub przez zbyt krótki okres czasu, aby można było zaobserwować efekt; masz inne schorzenia (np. niedoczynność tarczycy) lub dodatkowe problemy psychiatryczne (np. alkoholizm, nadużywanie narkotyków lub zaburzenia lękowe), które mogą utrudniać leczenie depresji. Należy pamiętać, że działanie większości leków przeciwdepresyjnych trwa od sześciu do ośmiu tygodni. Sprawdź, czy jest coś, co możesz zrobić, aby pomóc sobie podczas leczenia.

4. Czy różne leki mogą pomóc w leczeniu depresji opornej na leczenie?

Nawet jeśli leki, których próbowałeś, nie przyniosły oczekiwanych rezultatów, zawsze istnieją inne możliwości. Inne leki – czasami w innych dawkach lub kombinacjach, lub leki stosowane w leczeniu innych schorzeń – mogą pomóc w depresji opornej na leczenie. Zapoznaj się z możliwościami wyboru leków wraz z lekarzem i pamiętaj, aby zapytać o potencjalne skutki uboczne.

5. Jakie są inne możliwości leczenia depresji opornej na leczenie?

Dowiedz się, w jaki sposób Twój lekarz pomaga osobom z depresją oporną na leczenie. Czy terapia rozmowa, np. terapia poznawczo-behawioralna, może pomóc? Czy terapia stymulacją mózgu może pomóc w złagodzeniu objawów depresji? Terapia stymulacji mózgu obejmuje terapię elektrokonwulsyjną (ECT), przezczaszkową stymulację magnetyczną (TMS), stymulację nerwu błędnego (VNS) i magnetyczną terapię napadów (MST). Dowiedz się, jakie metody może wypróbować Twój lekarz.

6. Jak możemy maksymalnie uprościć mój plan leczenia?

Im prostszy jest schemat leczenia, tym łatwiej jest się go trzymać. Dlatego, jeśli nie wiesz, co lekarz ma robić, zadawaj pytania. Na przykład, o jakiej porze dnia należy przyjmować leki? Czy taki harmonogram ma sens z punktu widzenia Twojego stylu życia? Czy lek należy przyjmować na pełny czy pusty żołądek? Należy pamiętać, że koszty – oraz zakres ubezpieczenia – mogą mieć wpływ na wybór leków, które zasugeruje lekarz.

7. Czy jakieś schorzenia lub leki mogą mieć wpływ na moją depresję lub zakłócać leczenie?

Wiele problemów zdrowotnych – takich jak choroby serca, rak, problemy z tarczycą i nadużywanie substancji psychoaktywnych – może wywołać lub pogorszyć objawy depresji. Niektóre leki mogą wpływać na skuteczność działania leków przeciwdepresyjnych. Upewnij się, że Twój lekarz zna Twoją pełną historię choroby i wszystkie inne przyjmowane przez Ciebie leki, w tym suplementy i witaminy.

8. Czy powinienem rozważyć leczenie eksperymentalne?

Jeśli standardowe metody leczenia nie przyniosły oczekiwanych rezultatów, można rozważyć udział w badaniu klinicznym nad leczeniem eksperymentalnym. Są to metody lub leki badane w badaniach klinicznych, które nie zostały jeszcze zatwierdzone przez FDA jako metody leczenia depresji. Zapytaj swojego lekarza, czy możesz być dobrym kandydatem do udziału w badaniu klinicznym. Informacje na temat badań nad leczeniem depresji można znaleźć na stronie www.clinicaltrials.gov.

9. Jakie zmiany muszę wprowadzić w swoim stylu życia?

Istnieje wiele rzeczy, które możesz zrobić samodzielnie, aby wspomóc leczenie i potencjalnie złagodzić objawy. Poproś swojego lekarza o zalecenia dotyczące aktywności fizycznej, nawyków dotyczących snu i diety.

10. Co powinienem zrobić w nagłym wypadku?

Razem z lekarzem należy opracować plan postępowania w sytuacjach kryzysowych. Jeśli kiedykolwiek znajdziesz się w niebezpieczeństwie wyrządzenia krzywdy sobie lub innym, Ty i Twoja rodzina musicie wiedzieć, jakie kroki należy podjąć.

Wielu badaczy uważa, że brak równowagi w poziomie serotoniny może wpływać na nastrój w sposób prowadzący do depresji.

1. Co to jest serotonina?

Serotonina jest neuroprzekaźnikiem, czyli rodzajem substancji chemicznej, która pomaga przekazywać sygnały z jednego obszaru mózgu do drugiego. Chociaż serotonina jest wytwarzana w mózgu, gdzie pełni swoje podstawowe funkcje, około 90% jej zasobów znajduje się w przewodzie pokarmowym i w płytkach krwi.

2. Jak powstaje serotonina?

Serotonina powstaje w wyniku unikalnego procesu przemian biochemicznych. Zaczyna się on od tryptofanu, składnika budulcowego białek. Komórki wytwarzające serotoninę używają hydroksylazy tryptofanowej, reaktora chemicznego, który w połączeniu z tryptofanem tworzy 5-hydroksytryptaminę, inaczej zwaną serotoniną.

3. Jaką rolę odgrywa serotonina w naszym zdrowiu?

Jako neuroprzekaźnik, serotonina pomaga przekazywać wiadomości z jednego obszaru mózgu do drugiego. Ze względu na szerokie rozmieszczenie jej komórek uważa się, że ma ona wpływ na wiele funkcji psychologicznych i innych funkcji organizmu. Spośród około 40 milionów komórek mózgowych, na większość z nich serotonina wpływa bezpośrednio lub pośrednio. Dotyczy to komórek mózgowych związanych z nastrojem, pożądaniem i funkcjami seksualnymi, apetytem, snem, pamięcią i uczeniem się, regulacją temperatury oraz niektórymi zachowaniami społecznymi.

Jeśli chodzi o funkcjonowanie naszego organizmu, serotonina może również wpływać na funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego, mięśni i różnych elementów układu hormonalnego. Naukowcy znaleźli również dowody na to, że serotonina może odgrywać rolę w regulacji produkcji mleka w piersiach, a defekt w sieci serotoninowej może być jedną z przyczyn SIDS (zespołu nagłej śmierci niemowląt).

4. Jaki jest związek między serotoniną a depresją?

Wielu badaczy uważa, że brak równowagi w poziomie serotoniny może wpływać na nastrój w sposób prowadzący do depresji. Możliwe problemy obejmują niską produkcję serotoniny przez komórki mózgowe, brak miejsc receptorowych zdolnych do odbierania wytwarzanej serotoniny, niemożność dotarcia serotoniny do miejsc receptorowych lub niedobór tryptofanu, substancji chemicznej, z której wytwarzana jest serotonina. Badacze uważają, że wystąpienie któregokolwiek z tych zaburzeń biochemicznych może prowadzić do depresji, a także do zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych, lęku, paniki, a nawet nadmiernego gniewu.

Jedna z teorii rozwoju depresji dotyczy regeneracji komórek mózgowych – procesu, w którym, jak sądzą niektórzy, pośredniczy serotonina i który trwa przez całe życie. Według neurobiologa z Princeton, dr Barry’ego Jacobsa, depresja może pojawić się, gdy dochodzi do zahamowania powstawania nowych komórek mózgowych, a stres jest najważniejszym czynnikiem wywołującym depresję. Uważa on, że powszechnie stosowane leki przeciwdepresyjne, znane jako SSRI, których zadaniem jest zwiększenie poziomu serotoniny, pomagają w uruchomieniu produkcji nowych komórek mózgowych, co z kolei umożliwia ustąpienie depresji.

Chociaż powszechnie uważa się, że niedobór serotoniny odgrywa rolę w depresji, nie ma sposobu, aby zmierzyć jej poziom w żywym mózgu. Dlatego też nie przeprowadzono żadnych badań, które potwierdzałyby, że poziom tego neuroprzekaźnika lub jakiegokolwiek innego neuroprzekaźnika w mózgu jest niewystarczający, gdy rozwija się depresja lub jakakolwiek choroba psychiczna. Poziom serotoniny we krwi jest mierzalny – wykazano, że jest on niższy u osób cierpiących na depresję – ale naukowcy nie wiedzą, czy poziom serotoniny we krwi odzwierciedla poziom serotoniny w mózgu.

Nie wiadomo też, czy to spadek serotoniny powoduje depresję, czy też depresja powoduje spadek poziomu serotoniny.

Uważa się, że leki przeciwdepresyjne, które wpływają na poziom serotoniny – SSRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny) i SNRI (inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny) – zmniejszają objawy depresji, ale ich działanie nie jest do końca poznane.

5. Czy dieta może wpływać na podaż serotoniny?

Może, ale w okrężny sposób. W przeciwieństwie do pokarmów bogatych w wapń, które mogą bezpośrednio zwiększyć poziom tego minerału we krwi, nie ma pokarmów, które mogą bezpośrednio zwiększyć poziom serotoniny w organizmie. Istnieją jednak pokarmy i niektóre składniki odżywcze, które mogą zwiększyć poziom tryptofanu, aminokwasu, z którego wytwarzana jest serotonina.

Pokarmy bogate w białko, takie jak mięso czy kurczak, zawierają duże ilości tryptofanu. Tryptofan występuje również w nabiale, orzechach i ptactwie. Jak na ironię, poziom tryptofanu i serotoniny spada po zjedzeniu posiłku bogatego w białko. Dlaczego? Według dietetyczki Elizabeth Somer, kiedy jesz wysokobiałkowy posiłek, „zalewasz krew zarówno tryptofanem, jak i konkurującymi z nim aminokwasami”, które walczą o wejście do mózgu. Oznacza to, że tylko niewielka ilość tryptofanu przedostaje się do mózgu – a poziom serotoniny nie wzrasta.

Jeśli jednak zjemy posiłek bogaty w węglowodany, w naszym organizmie zacznie wydzielać się insulina. To, jak mówi Somer, powoduje, że wszystkie aminokwasy znajdujące się we krwi są wchłaniane do organizmu, ale nie do mózgu. Z wyjątkiem, zgadliście – tryptofanu! Pozostaje on w krwiobiegu na wysokim poziomie po posiłku węglowodanowym, co oznacza, że może swobodnie przedostać się do mózgu i spowodować wzrost poziomu serotoniny – mówi Somer.

Co również może pomóc: Dostarczanie odpowiedniej ilości witaminy B-6, która może wpływać na tempo, w jakim tryptofan jest przekształcany w serotoninę.

6. Czy ćwiczenia fizyczne mogą zwiększyć poziom serotoniny?

Ćwiczenia fizyczne mogą bardzo poprawić nastrój – badania wykazały, że regularne ćwiczenia fizyczne mogą być równie skutecznym sposobem leczenia depresji, jak leki przeciwdepresyjne czy psychoterapia. W przeszłości uważano, że aby zaobserwować efekty w leczeniu depresji, należy ćwiczyć przez kilka tygodni, ale nowe badania przeprowadzone na University of Texas at Austin wykazały, że już jeden 40-minutowy trening może mieć natychmiastowy wpływ na nastrój.

Nie wiadomo jednak dokładnie, w jaki sposób ćwiczenia fizyczne przyczyniają się do tego efektu. Niektórzy uważają, że wpływają one na poziom serotoniny, jednak do tej pory nie ma jednoznacznych badań, które by to potwierdzały.

7. Czy mężczyźni i kobiety mają taką samą ilość serotoniny – i czy działa ona w ten sam sposób w ich mózgu i ciele?

Badania wykazują, że mężczyźni mają nieco więcej serotoniny niż kobiety, ale uważa się, że różnica ta jest nieistotna. Co ciekawe, badania przeprowadzone we wrześniu 2007 roku w czasopiśmie Biological Psychiatry wykazały, że może istnieć ogromna różnica w reakcji kobiet i mężczyzn na obniżenie poziomu serotoniny – i może to być jeden z powodów, dla których kobiety cierpią na depresję znacznie częściej niż mężczyźni.

Stosując technikę zwaną „uszczuplaniem tryptofanu”, która obniża poziom serotoniny w mózgu, badacze odkryli, że mężczyźni stawali się impulsywni, ale niekoniecznie popadali w depresję. Kobiety natomiast doświadczały wyraźnego spadku nastroju i stawały się bardziej ostrożne, co jest reakcją emocjonalną powszechnie kojarzoną z depresją. Chociaż system przetwarzania serotoniny wydaje się być taki sam u obu płci, naukowcy uważają, że mężczyźni i kobiety mogą wykorzystywać serotoninę w inny sposób.

Choć badania są jeszcze w powijakach, naukowcy twierdzą, że zdefiniowanie tych różnic może być początkiem poznania przyczyn, dla których więcej kobiet niż mężczyzn doświadcza zaburzeń lękowych i zaburzeń nastroju, podczas gdy więcej mężczyzn cierpi na alkoholizm, ADHD i zaburzenia kontroli impulsów.

Istnieją również dowody na to, że żeńskie hormony mogą również wchodzić w interakcje z serotoniną, powodując wystąpienie lub nasilenie niektórych objawów w okresie przedmiesiączkowym, w okresie poporodowym lub w okolicach menopauzy. Nieprzypadkowo są to okresy, w których hormony płciowe podlegają wahaniom. Z kolei u mężczyzn poziom hormonów płciowych utrzymuje się na stałym poziomie aż do wieku średniego, kiedy to następuje jego stopniowy spadek.

8. Ponieważ zarówno demencja, jak i choroba Alzheimera są schorzeniami związanymi z mózgiem, czy serotonina odgrywa jakąś rolę w obu tych problemach?

Niektórzy badacze uważają, że podobnie jak w przypadku utraty masy kostnej wraz z wiekiem, również aktywność neuroprzekaźników ulega spowolnieniu w procesie starzenia się. W jednym z międzynarodowych badań δ w 2006 roku lekarze z kilku ośrodków badawczych na całym świecie zauważyli niedobór serotoniny w mózgach zmarłych pacjentów z chorobą Alzheimera. Wysunęli oni hipotezę, że niedobór ten jest spowodowany zmniejszeniem liczby miejsc receptorowych – komórek zdolnych do odbierania przekazów serotoniny – i że to z kolei może być odpowiedzialne za przynajmniej niektóre objawy choroby Alzheimera związane z pamięcią. Nie ma dowodów na to, że zwiększenie stężenia serotoniny zapobiegnie chorobie Alzheimera lub opóźni wystąpienie lub postęp demencji. Jednak w miarę postępu badań w tej dziedzinie może się to zmienić.

9. Co to jest zespół serotoninowy i czy jest on powszechny lub niebezpieczny?

Leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI są generalnie uważane za bezpieczne. Jednak rzadkie działanie niepożądane leków z grupy SSRI, zwane zespołem serotoninowym, może wystąpić, gdy poziom tego neurochemicznego związku w mózgu wzrośnie zbyt wysoko. Zdarza się to najczęściej, gdy jednocześnie stosowane są dwa lub więcej leków wpływających na poziom serotoniny. Na przykład, jeśli pacjent przyjmuje leki na migrenę z kategorii triptanów, a jednocześnie lek z grupy SSRI na depresję, może dojść do przeciążenia serotoniną. To samo może się zdarzyć w przypadku przyjmowania suplementów SSRI, takich jak dziurawiec.

Problemy najczęściej pojawiają się przy pierwszym rozpoczęciu przyjmowania leku lub zwiększeniu jego dawki. Problemy mogą również wystąpić w przypadku łączenia starszych leków na depresję (tzw. MAOI) z SSRI.

Wreszcie, narkotyki rekreacyjne, takie jak ecstasy lub LSD, również są powiązane z zespołem serotoninowym.

Objawy mogą wystąpić w ciągu kilku minut do kilku godzin i zazwyczaj obejmują niepokój, halucynacje, szybkie bicie serca, podwyższoną temperaturę ciała i pocenie się, utratę koordynacji, skurcze mięśni, nudności, wymioty, biegunkę i gwałtowne zmiany ciśnienia krwi.

Chociaż nie jest to częste zjawisko, może być niebezpieczne i jest uważane za nagły przypadek medyczny. Leczenie polega na odstawieniu narkotyków, podawaniu dożylnych płynów, środków zwiotczających mięśnie oraz leków blokujących wytwarzanie serotoniny.

Naukowcy badają tradycyjne praktyki i etykę buddyzmu tybetańskiego jako możliwą metodę leczenia depresji.

Czy twoja praca, kredyt hipoteczny – twoje życie – wpędziły cię w depresję? Dalajlama może ci pomóc.

Starożytne praktyki buddyzmu tybetańskiego – medytacja, uważność, empatia i współczucie – oferują zmęczonym życiem Amerykanom lepsze spojrzenie na życie i jego trudy.

Odczuwając współczucie dla innych – widząc nawet naszych wrogów w nowym świetle – możemy złagodzić nasz własny stres i niepokój, powiedział Dalajlama wielotysięcznemu tłumowi zebranemu na jego wizycie w Atlancie w październiku 2007 roku. Poprzez „wewnętrzne rozbrojenie” – zmniejszenie gniewu, nienawiści i zazdrości – tworzymy drogę do naszego własnego szczęścia i pokoju na świecie, powiedział.

Dalajlama od dawna pokazuje światu, że wewnętrzny pokój jest możliwy nawet w trudnych sytuacjach. W swoich licznych książkach nauczył nas Potęgi współczucia, Potęgi cierpliwości i Sztuki szczęścia. Jako duchowy przywódca Tybetu podróżował po całym świecie, inspirując rzesze ludzi do przyjęcia filozofii współczucia.

Zainspirował również czołowych naukowców z Emory University i innych uniwersytetów do studiowania tradycyjnych tybetańskich praktyk buddyjskich i etyki, badając je jako metodę leczenia depresji.

Wiele z naszych wewnętrznych niepokojów wynika z negatywnych uczuć, takich jak strach i gniew – powiedział Dalajlama podczas wizyty w Atlancie. „Te emocje, które zakłócają nasz spokojny umysł, muszą zostać wyeliminowane. W chwilach wielkiego cierpienia nasz najlepszy przyjaciel znajduje się wewnątrz serca (…) jest nim współczucie”.

Postawa pełna współczucia podtrzymuje dobre zdrowie, podczas gdy uczucia gniewu, nienawiści i strachu mogą zaszkodzić systemowi odpornościowemu – powiedział. Zaufanie rozwija się między ludźmi, gdy widać oznaki prawdziwej troski i serdeczności. Dobro tworzy więcej dobra – nawet jeśli przychodzi ono powoli.

Kultywowanie współczucia jako terapia depresji

W rozwijaniu współczucia i wewnętrznego spokoju kluczowa jest codzienna medytacja, wyjaśnia Geshe Lobsang Tenzin Negri, PhD, starszy wykładowca i dyrektor Emory-Tibetan Partnership.

Podczas medytacji człowiek staje się uważny na swoje myśli i uczucia – mówi doktor. „Medytacja to uświadamianie sobie swoich myśli moment po momencie. Następnie pracujemy nad tym, aby zmienić te negatywne uczucia – aby inaczej postrzegać innych ludzi i ich działania.”

Ludzką skłonnością jest reagowanie na pewne myśli i uczucia w sposób z góry uwarunkowany, mówi Geshe Lobsang. „Wszyscy mamy awersje i pragnienia, upodobania i niechęci. Jeśli pojawia się myśl o jakiejś osobie, mamy tendencję do natychmiastowego reagowania w oparciu o to, czy ją lubimy, czy nie. To uruchamia reakcję łańcuchową na temat tego, co jest nie tak z tą osobą”.

Ten cykl wstępnie uwarunkowanych reakcji staramy się zmienić. „Kiedy ludzie sprawiają nam trudności, możemy nauczyć się dostrzegać, że mają oni trudności we własnym życiu i że działają z powodu niewiedzy lub słabości” – mówi. „Nie chodzi o przyzwolenie na niesprawiedliwość. To, co jest złe, jest złe. Możemy jednak postrzegać ich jako naszych duchowych nauczycieli, którzy uczą nas takich lekcji jak cierpliwość”.

Możemy również szukać „niezamierzonej życzliwości” ze strony ludzi, którzy pomagają nam przetrwać – dostarczają nam jedzenie, ubrania, które nosimy itd. „Musimy wyjść poza powierzchowne relacje, aby nawiązać kontakt na głębszym poziomie, gdzie wszyscy mamy te same aspiracje”. Świat zaczyna wydawać się mniej surowy, bardziej opiekuńczy.

„Wyzwaniem jest rozwinięcie głębokiego poczucia empatii wobec wszystkich ludzi, z którymi wchodzimy w interakcje – niezależnie od tego, czy są to przyjaciele, osoby, które sprawiają nam trudności, czy też ludzie, którzy są dla nas obojętni” – mówi Geshe Lobsang. „Chodzi o uznanie, że oni także mają nieszczęścia i trudności w codziennym życiu – i że wszystkie istoty chcą się od nich uwolnić dla własnego szczęścia”.

Dzięki tym praktykom możemy rozwinąć prawdziwe poczucie więzi z innymi istotami, co jest źródłem empatii, współczucia – a ostatecznie naszego szczęścia. „W ten sposób Martin Luther King Jr, Gandhi i Dalajlama potrafią współczuć swoim wrogom” – mówi.

Gesze Lobsang dodaje: „Zauważysz, że efekt ten przeniesie się na twoje codzienne życie. „Kiedy pojawiają się pewne myśli, które mogą ci przeszkadzać, jesteś w stanie je zauważyć, aby nie utknąć w nich na dłużej. Idziesz dalej, wykonując swoją pracę”.

Medytacja w terapii depresji

Charles L. Raison, profesor psychiatrii i współdyrektor Emory Collaborative for Contemplative Studies, twierdzi, że regularne medytowanie nad współczuciem może również pomóc w zapobieganiu depresji poprzez zmniejszenie emocjonalnej i fizycznej reakcji na stres w życiu codziennym.

„Patrzymy na medytację współczucia jak na strategię ochronną, coś w rodzaju ćwiczeń” – mówi doktor.

W ciągu ostatnich trzech dekad badania wykazały, że medytacja wywołuje reakcję relaksacyjną, która pomaga obniżyć metabolizm, obniża ciśnienie krwi, poprawia rytm serca, oddychanie i fale mózgowe. Gdy ciało otrzymuje cichy sygnał, by się zrelaksować, napięcie i naprężenie mięśni znika.

Medytacja zyskała miliony zwolenników, pomagając im złagodzić niepokój, stres i chroniczny ból, poprawić zdrowie serca, zwiększyć nastrój i odporność oraz rozwiązać problemy z zajściem w ciążę.

Jak mówi dr John D. Dunne, współdyrektor programu Contemplative Practices and Studies w Emory, ucząc się tybetańskiej praktyki „medytacji uważności”, można przerwać cykl negatywnego myślenia, które jest pożywką dla depresji.

„Negatywne myśli są bardzo realne dla osób cierpiących na depresję” – mówi Dunne. „Interpretują własne działania w bardzo negatywny sposób (…) mają bardzo negatywne poczucie siebie. Bardzo, bardzo mocno trzymają się tych myśli”.

Ponieważ osoba cierpiąca na depresję jest tak skoncentrowana na sobie, trudno jest ją przekonać, że jej negatywne myśli nie są rzeczywistością, dodaje. „Celem medytacji mindfulness i współczucia jest położenie kresu temu skupieniu na sobie, temu negatywnemu tonowi”.

Nauka współczucia

Zsekularyzowana wersja tej praktyki, zwana treningiem współczucia, to metoda rozwijania współczucia krok po kroku. Jest ona wykorzystywana w badaniach prowadzonych przez Emory w celu zbadania korzyści zdrowotnych płynących z medytacji i współczucia – mówi Geshe Lobsang.

W swojej istocie współczucie wymaga, abyśmy rozwinęli poczucie więzi z innymi, co da nam empatię w stosunku do nich – wyjaśnia. „Jeśli jesteśmy naprawdę zdolni do odczuwania empatii wobec innych, współczucie jest naturalnym rezultatem”.

Jak mówi, podczas treningu współczucia uczniowie skupiają się na rozwijaniu poczucia głębokiej więzi ze wszystkimi istotami. „Rozwijamy umiejętność dostrzegania, w jaki sposób inni są dla nas mili, nawet jeśli jest to życzliwość niezamierzona. Niezależnie od tego, czy chcieli być dla nas mili, czy nie, możemy zdecydować, że będziemy to postrzegać jako życzliwość.”

Trening współczucia przekształca umysł

Korzystając ze skanowania mózgu za pomocą rezonansu magnetycznego, naukowcy zaczęli śledzić efekty treningu współczucia.

„Odkryliśmy, że możemy przekształcić mózg poprzez zmianę umysłu” – mówi dr Richard J. Davidson, dyrektor Laboratory for Affective Neuroscience i Keck Laboratory for Functional Brain Imaging and Behavior na Uniwersytecie Wisconsin w Madison. Obszar mózgu związany ze współczuciem, insula, „jest dość szczególny” – wyjaśnia. „Jest to jedyny obszar mózgu, który monitoruje ciało i dostarcza mózgowi informacji o tym, co się w nim dzieje. Wysyła sygnały do ciała, które mogą ulec zmianie podczas stresu emocjonalnego”.

Trening współczucia może wytworzyć stan, w którym miłość i współczucie ogarniają cały mózg – mówi. Kiedy ludzie medytują nad współczuciem, sygnały do półkuli mózgu i innych regionów mózgu zaangażowanych w empatię i zrozumienie ulegają zmianie. Zmiana ta jest bardziej dramatyczna u osób zaawansowanych niż u początkujących – dodaje.

Jego badania wykazały, że nawet niewielki trening współczucia może przynieść fizyczne korzyści.

Ochotnicy, którzy przeszli trening współczucia online – i ćwiczyli go przez 30 minut dziennie przez dwa tygodnie – wykazali znacząco większą chęć pomagania ludziom, którzy cierpią. Zgłaszali również wyższy poziom dobrego samopoczucia, pewności siebie i pozytywnych uczuć. Rezonans magnetyczny mózgu tych ochotników wykazał większą aktywację w insuli – donosi Davidson.

Raison badała efekty treningu współczucia u świeżo upieczonych studentów Emory – analizowała system reakcji organizmu na stres, a zwłaszcza stan zapalny, który łączy stres z depresją. Te same procesy zapalne są czynnikami ryzyka dla innych chorób, w tym chorób serca, udaru, cukrzycy, raka i choroby Alzheimera.

W jednym z badań świeżo upieczeni studenci, którzy przeszli sześciotygodniowy trening współczucia, mieli mniejszą fizjologiczną reakcję na stres w teście – tętno, ciśnienie krwi, poziom hormonów stresu i inne markery związane ze stresem – w porównaniu ze studentami, którzy zamiast tego uczestniczyli w grupie dyskusyjnej.

Co więcej, studenci z „grupy współczucia”, którzy rzeczywiście praktykowali medytację – a nie tylko uczestniczyli w zajęciach szkoleniowych – wypadli najlepiej w teście stresu. Jak donosi, mieli najmniejszą reakcję na stres.

„Weszli do domu trochę inaczej niż pozostałe dzieci, które nie praktykowały medytacji” – mówi Raison. „Tego typu medytacje pomagają ludziom zmniejszyć ich reakcję na stres”.

Medytacja: Nie ma magicznego leczenia depresji

Chociaż medytacja może pomóc wielu osobom cierpiącym na depresję, nie jest ona niezawodnym lekarstwem, mówi Raison. „Wiele osób z zaburzeniami nastroju nie potrafi medytować, kiedy są w depresji. Ich myśli są zbyt przytłaczające. Są niespokojni, zdenerwowani, nie mogą usiedzieć na miejscu – i prawdopodobnie potrzebują leków antydepresyjnych, mówi.

„W przypadku osób, które mają poważną depresję – lub których depresja wiąże się z nadmiernym skupieniem wewnętrznym i rozmyślaniem – medytacja może pogorszyć ich stan” – mówi lekarz. „Na początku zaczynają sobie uświadamiać rzeczy o sobie, z którymi nie czują się komfortowo”.

Medytacja zapewnia prawdziwy wgląd w to, dlaczego zachowujemy się tak, jak się zachowujemy, mówi Raison. „Kiedy zaczynasz obserwować swoje myśli, może to być szokujące. Dostrzegasz śmieci, które tam są i może to być bardzo niepokojące. Każdy przypadek jest inny. W przypadku depresji, która może być tak uciążliwa i przytłaczająca, musimy mądrze wykorzystywać wszystkie metody leczenia, aby zapewnić pacjentom jak najlepsze wyniki”.

Jeśli cierpisz na depresję, pierwsza sesja terapeutyczna może być dla Ciebie stresująca. Poniższe informacje od lekarza mogą pomóc ci przygotować się do spotkania.

Dlatego warto się przygotować. Przed pierwszym spotkaniem z lekarzem lub terapeutą usiądź i zdecyduj, o czym chcesz porozmawiać. Zastanów się, czego oczekujesz od leczenia. Wejdź do gabinetu uzbrojony w informacje i pytania.

Oto kilka wskazówek, jak się przygotować.

• Zapisz pytania.

  Wymyśl kilka konkretnych pytań, o które chcesz zapytać. Nie zakładaj, że lekarz powie ci wszystko, co chcesz wiedzieć, na przykład możesz zapytać lekarza

  • Czy na depresję potrzebuję leków?

  • Jaki rodzaj leku zostanie przepisany?

  • Jakie są skutki uboczne i ryzyko?

  • Jak często należy go przyjmować?

  • Jak szybko lek będzie działał?

  • Czy któryś z moich innych leków, ziół lub suplementów diety będzie wchodził w interakcję z tym lekiem?

Jeśli korzystasz z usług terapeuty innego niż lekarz (np. psychiatra) przepisujący leki, możesz zapytać

:

• • Jakiego rodzaju podejście stosujesz? Jakie będą nasze cele?

  • Czego będziesz ode mnie oczekiwał? Czy dasz mi konkretne zadania do wykonania pomiędzy sesjami?

  • Jak często będziemy się spotykać?

  • Czy terapia będzie krótkoterminowa czy długoterminowa?

  • W jaki sposób będziesz współpracował i komunikował się z moim lekarzem podczas leczenia mnie?

  • Ile kosztuje każda sesja?

  • Jaka jest Twoja polityka dotycząca odwołanych lub opuszczonych sesji?

• Prowadź dziennik lub pamiętnik.

  Zapisywanie zmian nastroju w dzienniku może być pomocne zarówno dla Ciebie, jak i dla Twojego lekarza lub terapeuty. Wystarczy zapisać kilka zdań każdego dnia. W każdym wpisie należy umieścić:

  • Jak się czujesz danego dnia

  • Twoje obecne objawy

  • Wydarzenia, które mogły mieć wpływ na Twój nastrój

  • Ile spałeś poprzedniej nocy

  • Dokładne dawki leków, które zażyłeś, oraz zapis pominiętych dawek

Przynieś swój dziennik na pierwszą wizytę. Pokaż go lekarzowi lub terapeucie. Jeśli będziesz prowadzić dziennik przez kilka tygodni lub miesięcy, być może zaczniesz dostrzegać schematy zmian nastroju, których wcześniej nie zauważałeś.

• Nie zapominaj o swoich dolegliwościach fizycznych.

  Może Ci się wydawać, że nie mają one znaczenia, ale objawy fizyczne są często oznakami depresji. Pamiętaj, aby powiedzieć lekarzowi o bólu, problemach żołądkowych, problemach ze snem lub innych objawach fizycznych. W niektórych przypadkach mogą być potrzebne leki specjalnie na te objawy.

• Uzyskaj pomoc od przyjaciół lub członków rodziny.

  Zapytaj ich o zmiany, które zauważyli w Twoim zachowaniu. Być może zauważyli symptomy, które Tobie umknęły. Jeśli denerwujesz się przed pierwszą wizytą, poproś o towarzystwo przyjaciela lub członka rodziny.

?

Aktorka Lorraine Bracco gra w telewizji psychiatrę. W prawdziwym życiu również walczyła z depresją.

Odwrócenie ról

Aktorka Lorraine Bracco gra w telewizji psychiatrę. W prawdziwym życiu również walczyła z depresją.

Daniel J. DeNoon Medically Reviewed by Brunilda Nazario,?MD From the doctor Archives

Lorraine Bracco, jako psychiatra Jennifer Melfi w serialu The Sopranos, przeboju stacji HBO, jest spokojna i opanowana, rozmawiając z Tonym Soprano o depresji gangstera. Ale kiedy wspomina początek swojej własnej walki z depresją, jej głos podnosi się z pasją.

„Dotarło do mnie, że od miesięcy nic nie czułam. Byłam po prostu pozbawiona radości” – opowiada Bracco lekarzowi. W końcu powiedziałam: „To nie jest w porządku. Coś tu jest naprawdę nie w porządku. Straciłam cały rok z mojego życia. Zbyt długo! Zbyt długo, żeby nie żyć! ”

Teraz czuje, że żyje. I jest zła. Jest zła na siebie, że straciła rok, zanim podjęła leczenie. „To mnie śmieszy: Miałam to przez cały rok, a lekarz był tylko dwie mile od domu” – mówi, nie śmiejąc się.

Teraz Bracco otwarcie mówi o swoim skutecznym leczeniu. W 2005 roku zgodziła się pełnić funkcję rzeczniczki ds. depresji w firmie farmaceutycznej Pfizer. A zeszłego lata telewizyjna psychiatra wygłosiła przemówienie przed audytorium pełnym prawdziwych psychiatrów na dorocznym spotkaniu Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Wzywa innych do rozpoznania depresji i szukania pomocy, zanim i oni zmarnują część swojego życia.

Trudne czasy

Bracco miała wiele powodów, aby czuć się przygnębiona. W latach 90-tych – które sama nazywa „naprawdę kiepską dekadą” – przeszła przez bardzo publiczny rozwód z aktorem Harveyem Keitelem. Ostatecznie przyznano jej wyłączną opiekę nad ich córką, Stellą.

Na podstawie bezpodstawnych zarzutów, że nowy mąż Bracco, aktor Edward James Olmos, pieścił kiedyś nastolatkę, Keitel rozpoczął później długą walkę o opiekę nad nią. Bracco wygrała – ale przez to stała się bankrutem. Jej związek z Olmosem zakończył się. Dowiedziała się też, że Stella cierpi na młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, poważną chorobę. Na domiar złego zaczęło brakować dobrych ról aktorskich.

Depresja kliniczna nie zawsze jest spowodowana stresem czy smutkiem. Trudne 10 lat życia Bracco oczywiście odcisnęło swoje piętno, ale nie było bezpośrednią przyczyną depresji. Nastąpiło to po tym, jak Stella wyzdrowiała, a rola dr Melfi w serialu The Sopranos odmłodziła karierę Bracco.

„Trudny rozwód, kolejne poważne rozstanie, poważna bitwa o opiekę nad dzieckiem i bardzo chore dziecko – to zdecydowanie się do tego przyczyniło” – mówi. „Ale dopiero kiedy moje życie zaczęło się układać, kiedy zaczęło się rozkręcać, zaczęłam się załamywać”.

Ludzie w różny sposób odczuwają objawy depresji. Niektórzy nie mogą wstać z łóżka. Inni, jak Bracco, wykonują wszystkie czynności. „Woziłam dziecko do szkoły i wszystko – dom był w dobrym stanie. Ale ja nie byłam” – mówi.

Depresja kliniczna to nie nastrój. To choroba, która sprawia, że człowiek nie jest w stanie doświadczać normalnych uczuć. Każdego roku na depresję cierpi jeden na dwudziestu Amerykanów. Jedna na 4-5 kobiet i 1 na 8-10 mężczyzn zapada na depresję w ciągu swojego życia.

W przypadku Bracco tym, co zniknęło w króliczej norze, nie było jej życie. Była to jej zdolność do życia własnym życiem. „Czułam się bardzo odizolowana i bardzo samotna” – mówi. „Nie czerpałam z życia żadnej radości. Po prostu robiłam różne rzeczy. Czułam, że mam ten garb i że to będzie moje życie”.

Lekarzu, ulecz samego siebie

Bracco rozpaczliwie pragnęła zmian. Zwierzyła się z tego przyjaciółce, która poleciła jej wizytę u terapeuty. Ale Bracco się opierała. Uważała, że powinna umieć kontrolować własne uczucia. I niesłusznie obawiała się, że leki antydepresyjne stępią jej emocje, co uniemożliwi jej wykonywanie pracy.

W końcu zadzwoniła do swojej przyjaciółki i zdobyła namiary na terapeutę. Najtrudniejszym krokiem była pierwsza wizyta.

„Tak, to było bardzo przerażające. Ale to był moment, w którym przejęłam kontrolę” – mówi Bracco. „Zamiast pozwalać, aby wszystkie moje problemy – moje bycie nieszczęśliwym, moje bycie nieszczęśliwym – kierowały moim życiem, zdałam sobie sprawę, że wreszcie mogę pozwolić, aby moje marzenia kierowały moim życiem”.

Lekarz dał psychiatrze telewizyjnemu dużo czasu na rozmowę o jej objawach. Mimo początkowej niechęci, Bracco zgodziła się wypróbować lek antydepresyjny.

Podczas terapii Bracco dotarła do sedna swojej ciemności i w końcu, jak mówi, stała się bardziej sobą. „Odczułam ogromną różnicę w moim codziennym życiu. Poddanie się terapii pozwoliło mi wejść na drogę powrotu do zdrowia, do odnalezienia siebie i bycia sobą” – mówi.

Bracco przez 15 miesięcy przyjmowała leki antydepresyjne. Przez dwa i pół roku uczęszczała na terapię indywidualną, spotykając się z kilkoma różnymi terapeutami. Depresja nie powróciła.

Nie podaje nazwisk swoich psychiatrów. Bracco mówi jednak, że widać ich bardzo wyraźnie, kiedy dr Melfi wykonuje dobrą robotę z Tonym Soprano. „Doświadczenie pacjenta z pierwszej ręki pomogło mi stworzyć dobrą postać” – mówi. „Wzięłam pod uwagę jin i jang moich męskich i żeńskich lekarzy i połączyłam je w jedną postać dla dr Melfi. Dużo pracy włożyłam w stworzenie postaci dr Melfi”.

„Zrozumiałam, na czym polega relacja opiekun-pacjent” – dodaje, ku dozgonnej radości Tony’ego Soprano, całej rzeszy psychiatrów i samej Bracco.