Lekarz mówi ci.

Proso to starożytne zboże, które jest pełne wartości odżywczych. Zastąpienie prosa innymi zbożami w diecie może pomóc Ci kontrolować wysoki poziom cukru we krwi.

Proso, starożytne ziarno zbóż, zyskało popularność dzięki wysokiej zawartości składników odżywczych i możliwości zapobiegania chorobom. Proso stało się tak modnym produktem spożywczym, że zyskało przydomek „nowej quinoa”.

Proso to grupa traw o małych nasionach, uprawianych głównie w Azji i Afryce. Jest znane od tysięcy lat. Proso ma mocny charakter, co pozwala mu przetrwać w suchym klimacie.

W porównaniu z innymi ziarnami zbóż, takimi jak pszenica, ryż czy kukurydza, proso ma mnóstwo wartości odżywczych. Jest bogate w:

• Błonnik

• Białko

• Witaminy

• Minerały

• Antyoksydanty

Jest również bezglutenowe.

Proso ma niższy indeks glikemiczny (IG) niż wiele innych zbóż. Oznacza to, że podnosi poziom cukru we krwi powoli i stopniowo, a nie w gwałtownych skokach. Pokarmy o wysokiej zawartości błonnika i niskim indeksie glikemicznym utrzymują stały poziom cukru we krwi, obniżają poziom cholesterolu i pomagają schudnąć. Wszystkie te czynniki są pomocne dla osób chorych na cukrzycę.

Jak proso wpływa na poziom cukru we krwi

Proso to pełne ziarno. Oznacza to, że nadal posiada swoje zewnętrzne warstwy – otręby i zarodek. Firmy spożywcze usuwają te warstwy, aby uzyskać ziarna rafinowane, takie jak biała mąka. Ponieważ organizm potrzebuje więcej czasu na strawienie pełnego ziarna, nie podnosi ono poziomu cukru we krwi tak szybko, jak ziarna rafinowane.

Istnieją różne rodzaje prosa, w tym:

• Lisi ogon

• Perła

• Palec

• Mała

Nie ma zbyt wielu badań na temat prosa. Jak dotąd badania wykazały, że proso pomaga utrzymać stały poziom cukru we krwi i zapobiega jego skokom po posiłkach.

Większość badań dotyczyła odmiany lisi ogon. W jednym z badań u osób z cukrzycą typu 2, które stosowały specjalną dietę z dodatkiem prosa lisi ogon, obniżono poziom cukru, insuliny, cholesterolu i trójglicerydów we krwi. W innym badaniu wykazano, że zamiana ryżu na proso na śniadanie spowodowała obniżenie poziomu cukru we krwi po posiłku.

Dowody dotyczące innych rodzajów prosa nie są tak jednoznaczne. W związku z tym naukowcy nie wiedzą, jak ten rodzaj prosa może wpływać na ludzi. Chociaż nie ma jednoznacznych dowodów na to, że wszystkie rodzaje prosa są skuteczne, to jednak sugerują one, że to ziarno podnosi poziom cukru we krwi wolniej i bardziej stabilnie niż produkty z białych ziaren. Teoretycznie można więc lepiej kontrolować poziom cukru we krwi, jedząc produkty na bazie prosa zamiast białego pieczywa, makaronu i ryżu.

Jak gotować z prosa

Szukaj prosa w lokalnym sklepie z naturalną żywnością. Znajdziesz je na półce razem z quinoa i innymi pełnymi ziarnami. Można je także kupić w Internecie.

Proso ma łagodny, orzechowy smak, który sprawia, że jest uniwersalnym dodatkiem do wielu rodzajów potraw. Aby je ugotować, należy najpierw opiekać je na patelni przez około 3 minuty na odrobinie oleju roślinnego. Następnie na każdą filiżankę prosa należy dodać 2 1/2 filiżanki wrzącej wody i gotować przez 25 do 30 minut, aż ziarna się rozgotują.

Proso można włączyć do swoich posiłków na różne sposoby. Można:

• Zrobić z niego owsiankę na śniadanie.

• Zastąp mąkę z prosa mąką białą lub pszenną w wypiekach takich jak chleb, ciasto, herbatniki lub w mieszance do naleśników.

• Zastępuje ziarna takie jak ryż, quinoa lub bulgur w przepisach kulinarnych.

• Zrób z niego farsz do papryki i innych warzyw.

Regularne ćwiczenia fizyczne są kluczowym elementem zachowania zdrowia w przypadku cukrzycy typu 2. A joga może być jedną z najlepszych form treningu. Prawidłowo prowadzona joga może być zarówno treningiem aerobowym, jak i oporowym.

Dobrym wyborem są spokojne spacery, bieganie i ćwiczenia siłowe z ciężarkami. Jest też coś, czego wiele osób może nie brać pod uwagę: joga.

Korzyści zdrowotne płynące z jogi

Ludzie praktykują jogę od setek lat. Badania wykazują, że joga może poprawić ogólną jakość życia, a także pomóc w radzeniu sobie z objawami charakterystycznymi dla cukrzycy.

Joga jest zarówno aktywnością fizyczną, jak i umysłową. Słowo to pochodzi z sanskrytu i oznacza jarzmo, czyli połączenie lub zjednoczenie. Joga łączy w sobie określone pozycje, techniki oddechowe i medytację. Może ci pomóc:

• Wzmocnić się

• Poprawić równowagę i zmniejszyć prawdopodobieństwo upadku, nawet jeśli masz uszkodzone nerwy

• Lepsza kontrola poziomu cukru we krwi

• Być bardziej elastycznym

• Zbuduj więcej mięśni

• Zmniejsz stres

• Bądź bardziej świadomy

• Bądź bardziej akceptujący dla swojego ciała

• Poprawić funkcjonowanie swoich nerwów

• Obniżenie ciśnienia krwi

Dlaczego joga może pomóc

Aktywność fizyczna jest istotnym elementem zachowania zdrowia w przypadku cukrzycy. A regularne ćwiczenia fizyczne są jednym z najlepszych rodzajów ruchu.

Joga może być dobrym wyborem, jeśli szukasz czegoś, co będzie łagodniejsze dla twoich stawów i nie sprawi, że będziesz dyszeć i dyszeć. Większość rodzajów jogi nie ma charakteru aerobowego, czyli takiego, w którym serce bije szybciej, a organizm zużywa więcej tlenu. Jeśli jednak ćwiczysz z odpowiednio dużą prędkością, możesz zamienić jogę w trening cardio.

Przegląd 37 randomizowanych, kontrolowanych badań wykazał, że w porównaniu z brakiem ćwiczeń, praktykowanie jogi pomaga obniżyć wagę, obniża poziom złego cholesterolu LDL i podnosi poziom dobrego cholesterolu HDL.

Joga może być także formą treningu oporowego lub siłowego, w którym do budowy mięśni wykorzystuje się wolne ciężary lub ciężar własnego ciała. Wykazano, że ćwiczenia oporowe lepiej regulują poziom glukozy we krwi u osób z cukrzycą typu 2. Pomagają także komórkom lepiej reagować na insulinę i przekształcać glukozę w krwiobiegu w energię.

Jak zacząć

Jeśli jesteś początkujący w jodze, wybierz się na zajęcia dla początkujących prowadzone przez wykwalifikowanego nauczyciela jogi. Lokalne szpitale lub centra medyczne mogą nawet oferować bezpłatne zajęcia dla osób z cukrzycą.

Możesz także ćwiczyć jogę w domu, oglądając filmy lub darmowe instrukcje online. Większość rodzajów jogi jest bezpieczna. Jeśli jednak masz jakiekolwiek wątpliwości, porozmawiaj z lekarzem. Joga w szybkim tempie, np. joga na gorąco lub joga Bikram, może nie być zalecana dla niektórych osób z cukrzycą.

Pozycje jogi, które warto wypróbować

Staraj się wchodzić i wychodzić z pozycji powoli. Nagłe zmiany mogą spowodować spadek ciśnienia krwi i zawroty głowy. Pozycje jogi, które możesz wypróbować, to m.in:

• Salut słoneczny

• Pozycje siedzące, np. pozycja żaby

• Pozycje skręcające, np. skręt kręgosłupa w pozycji siedzącej

Unikaj pozycji odwróconych, takich jak pozycja z głową, w której głowa opada poniżej serca. Może to zwiększyć ciśnienie w oczach i spowodować szkody. Proste inwersje, jak np. przewroty w przód, mogą mieć ten sam efekt.

Jaka ilość jogi jest wystarczająca? Nie ma konkretnych wytycznych dotyczących jogi, ale staraj się ćwiczyć co najmniej 150 minut tygodniowo z umiarkowaną intensywnością. Oznacza to, że powinieneś oddychać ciężej niż zwykle, ale nadal być w stanie mówić. Ale każda ilość aktywności fizycznej jest korzystna dla zdrowia.

Jeśli czujesz ból lub dyskomfort, wycofaj się. Instruktorzy jogi często zalecają, by nie jeść przed sesją. Rozważ jednak zjedzenie przed treningiem lekkiej przekąski, zwłaszcza jeśli przyjmujesz insulinę lub inne leki, aby uniknąć niskiego poziomu cukru we krwi.

Przed rozpoczęciem nowej aktywności zawsze skonsultuj się z lekarzem, aby nie dopuścić do zmian w planie leczenia.

Lekarz wyjaśnia objawy problemów zdrowotnych, które mogą wystąpić, gdy poziom cukru we krwi jest poza kontrolą, takich jak uszkodzenie nerwów, problemy skórne i kłopoty z oczami.

Uszkodzenie nerwów

Zwykle zaczyna się to w dłoniach i stopach. Może jednak dotyczyć również żołądka, jelit, pęcherza moczowego, narządów płciowych, serca i innych części ciała. Natychmiast zgłoś się do lekarza, jeśli:

• mrowienie, ból lub drętwienie rąk lub stóp

• Problemy żołądkowe, takie jak mdłości, wymioty lub biegunka

• Częste infekcje pęcherza lub problemy z opróżnianiem pęcherza

• Problemy z uzyskaniem lub utrzymaniem erekcji

• Zawroty głowy lub światłowstręt

Jeśli masz uszkodzenie nerwów, możesz poprawić lub spowolnić jego postęp, jeśli będziesz utrzymywać poziom cukru we krwi na poziomie zbliżonym do normalnego. Pomocne mogą być również niektóre suplementy i leki przeciwbólowe, przeciwmdłościowe lub przeciw problemom seksualnym.

Problemy skórne

Problemy skórne, takie jak zakażenia drożdżakami, są sygnałem ostrzegawczym, że poziom cukru we krwi jest zbyt wysoki. Możesz zauważyć takie objawy jak:

• swędzenie w wilgotnych fałdach skóry, np. pod piersiami, między palcami rąk i nóg lub w pachach

• Swędzenie, ból lub wydzielina w pochwie

• W przypadku nieobrzezanych mężczyzn, swędzenie pod napletkiem

Lekarz może przepisać leki na infekcje drożdżakowe, zwłaszcza jeśli występują one często.

Zwróć uwagę na inne objawy skórne:

• Wypadanie włosów na palcach, stopach lub podudziach

• Brązowe plamy uniesionej skóry po bokach szyi, pod pachami lub w pachwinach, zwane acanthosis nigricans

Uszkodzenie oka

Im wcześniej podejmiesz leczenie problemów z oczami, tym lepiej. Jeśli zauważysz następujące objawy ostrzegawcze, natychmiast zwróć się o pomoc:

• Niewyraźne widzenie

• Problemy z czytaniem

• Widoczne pierścienie wokół świateł lub ciemne plamy

• Staje się bardzo wrażliwy na światło słoneczne i inne jasne światło

• Nie widzi dobrze w nocy

Uszkodzenie oka nie zawsze wywołuje objawy, nawet jeśli jest już zaawansowane. Dlatego ważne jest, aby przynajmniej raz w roku zgłosić się do okulisty na dokładne badanie.

Znaki ostrzegawcze w nagłych wypadkach

Jeśli poziom cukru we krwi jest bardzo wysoki przez dłuższy czas, może to prowadzić do poważniejszych stanów, w tym śpiączki, a nawet śmierci. Należy natychmiast skontaktować się z lekarzem, jeśli:

• Staniesz się bardzo zmęczony

• Schudnąć

• Często odczuwać głód

• Bardzo chce mi się pić i często sikam

Problemy bez sygnałów ostrzegawczych

Niektóre poważne problemy zdrowotne związane z cukrzycą mogą nie mieć żadnych objawów, takich jak:

• Choroba nerek

• Wysokie ciśnienie krwi

• Choroba serca

W przypadku cukrzycy możesz nie mieć objawów choroby serca, nawet jeśli masz atak serca. W przypadku choroby nerek może nie być żadnych objawów ostrzegawczych, dopóki nerki nie zostaną uszkodzone.

Jednak nawet przy braku objawów można wcześnie wykryć te problemy lub zmniejszyć prawdopodobieństwo ich wystąpienia, stosując się do poniższych zaleceń:

• Spotykaj się z lekarzem co najmniej raz w roku.

• Przyjmuj leki przeciwcukrzycowe zgodnie z zaleceniami.

• Staraj się schudnąć, jeśli masz nadwagę.

• Odżywiaj się zdrowo i nie opuszczaj posiłków.

• Ćwicz regularnie.

• Jeśli palisz, uzyskaj pomoc w rzuceniu palenia.

• Współpracuj z lekarzem, aby kontrolować poziom cukru we krwi, ciśnienie krwi i poziom cholesterolu.

Zachcianki węglowodanowe: Większość z nas je ma. Ale jeśli ulegasz im zbyt często, może to mieć wpływ na Twoje zdrowie. Dowiedz się, dlaczego masz ochotę na węglowodany i jak możesz sobie z tym poradzić.

Dlaczego łakniemy węglowodanów?

Zachcianki często pojawiają się, gdy czujemy się zestresowani. Kiedy jemy węglowodany, w mózgu uwalnia się „radosna” substancja chemiczna, np. serotonina. Wiele pokarmów, na które mamy ochotę – słodycze, białe pieczywo i napoje gazowane – zawiera węglowodany proste, które organizm bardzo szybko przetwarza. To szybko podnosi poziom hormonów dobrego samopoczucia, ale powoduje też gwałtowne skoki i spadki poziomu cukru.

Jak pokonać głód węglowodanów

Zajmij czymś swój umysł. Trudno jest myśleć o głodzie, gdy umysł jest zajęty zabawą. W jednym z eksperymentów stwierdzono, że ochotnicy, którzy przez kilka minut grali w grę wideo Tetris, ograniczyli swoje pragnienie jedzenia, narkotyków i innych przyjemności. Naukowcy uważają, że to dlatego, że Twój mózg ma ograniczoną zdolność do żonglowania konkurującymi ze sobą obrazami.

Jedz świadomie. Czasami sięgasz po węglowodany nie z głodu, ale z nudów. Albo masz w zwyczaju zajadać się lodami po obiedzie. Pomóc może uważne jedzenie. Ćwicz zwracanie uwagi na to, dlaczego jesz, zwolnij, aby delektować się smakiem jedzenia i skup się na chwili obecnej. Dzięki temu Twój mózg zsynchronizuje się z żołądkiem i otrzyma sygnał, że jesteś najedzony. Badania wykazują silny związek między świadomym jedzeniem a niższą masą ciała.

Wybieraj odpowiedni rodzaj węglowodanów. Nie wszystkie węglowodany są sobie równe. Węglowodany złożone, takie jak te zawarte w pełnych ziarnach i warzywach, są głównym źródłem energii dla Twojego organizmu. Ich trawienie zajmuje trochę czasu, więc poziom cukru we krwi rośnie powoli, a Ty dłużej czujesz się syta. Warzywa nieskrobiowe, takie jak marchew, mają mniej węglowodanów niż warzywa skrobiowe, takie jak ziemniaki. Sprawdzaj etykiety na produktach, które kupujesz, zarówno pod kątem zawartości węglowodanów, jak i cukru na liście składników. Nawet żywność, która nie jest „słodka”, może zawierać więcej cukru niż byśmy się spodziewali.

Znajdź system, który będzie dla ciebie odpowiedni. Być może uda ci się wyeliminować z diety takie produkty, jak chleb, słodycze i ciastka „na zimno”. Jeśli jednak spróbujesz tego, może się to skończyć poczuciem niedosytu i obsesyjnym myśleniem o tym, czego sobie wmawiasz, że nie możesz jeść. W takim przypadku rób to po trochu: Spróbuj niesłodzonej herbaty albo zamiast ciastka zjedz marchewkę i hummus. Może się okazać, że po ograniczeniu słodkich produktów i napojów w ten sposób, będziesz mieć na nie mniejszą ochotę.

Bądź aktywny. Ćwiczenia fizyczne, zwłaszcza aerobowe, pomagają utrzymać apetyt w ryzach. Jest to także naturalny środek poprawiający nastrój i może pomóc w kształtowaniu pozytywnego obrazu ciała. Wszystkie te dobre rzeczy mogą sprawić, że nie będziesz sięgać po ciasteczka.

Zasypiaj: Czy dobrze spałeś ostatniej nocy? Jeśli nie odpoczywasz wystarczająco długo, masz tendencję do spożywania większej ilości kalorii w godzinach czuwania. Brak odpoczynku może wpływać na hormony, które wpływają na apetyt. Może to powodować przybieranie na wadze. Postaraj się spać 7-9 godzin na dobę bez przerwy.

Pij wodę. Często, gdy wydaje ci się, że jesteś głodny, tak naprawdę jesteś odwodniony lub znudzony. Gdy masz ochotę na węglowodany lub masz zamiar bezmyślnie jeść, wypij szklankę wody. Dodatkową zaletą jest to, że woda nie zawiera kalorii ani węglowodanów. Nie lubisz pić wody? Spróbuj wody gazowanej lub dodaj kilka plasterków owoców, np. cytryny lub pomarańczy, aby dodać jej smaku.

Zrób sobie przerwę. Jesteś zestresowany? Napięcie może wywołać chęć sięgnięcia po węglowodany, kiedy najmniej się tego spodziewamy. Narzędzia radzenia sobie ze stresem, takie jak joga i medytacja, mogą pomóc ci jeść w sposób bardziej przemyślany. Gdziekolwiek jesteś, zresetuj się i zrób sobie 5-minutową przerwę na myślenie.

W jaki sposób i które suplementy diety mogą pomóc lub zaszkodzić osobom chorym na cukrzycę?

Co to są suplementy diety?

Suplementy diety to witaminy, minerały i inne składniki odżywcze, takie jak zioła. Przyjmuje się je doustnie. Suplementy diety mogą czasami zapewnić dodatkowe odżywianie osobom ze szczególnymi problemami zdrowotnymi, w tym z cukrzycą. Jednak większość osób z cukrzycą nadal będzie musiała przyjmować tradycyjne leki na receptę, aby kontrolować poziom cukru we krwi.

W jaki sposób suplementy diety mogą pomóc w kontroli cukrzycy

Jak dotąd nie przeprowadzono wystarczającej liczby badań, które pozwoliłyby na sformułowanie konkretnych zaleceń dotyczących cukrzycy i suplementów diety. Trwające badania wskazują na dwa minerały, które mogą mieć związek z kontrolą poziomu cukru we krwi.

• Magnez jest niezbędny, aby pomóc organizmowi w efektywnym wykorzystaniu glukozy. Potrzeba jednak więcej badań, aby stwierdzić, czy przyjmowanie suplementu magnezu pomoże kontrolować poziom cukru we krwi u osób, które nie mają jego niedoboru. Obecnie nie ma zaleceń dotyczących jego stosowania w leczeniu cukrzycy.

• Poziom magnezu jest często niski u osób, które mają problemy z wydzielaniem insuliny oraz u osób z powikłaniami cukrzycy typu 2. Nadal nie wiadomo, czy suplementy diety zawierające magnez mogą pomóc w złagodzeniu lub zmniejszeniu tych problemów.

W kilku badaniach wykazano, że wanad, suplement pochodzący z roślin, może zwiększać wrażliwość na insulinę. Jak dotąd nie ma zaleceń dotyczących jego stosowania jako suplementu dla osób chorych na cukrzycę.

W jaki sposób suplementy diety mogą utrudniać kontrolę cukrzycy

Jeśli nie zachowasz ostrożności, cukrzyca i suplementy diety mogą być niebezpiecznym połączeniem. Oto dlaczego:

• Suplementy nie podlegają takim samym regulacjom prawnym jak żywność i leki. Stwierdzono, że niektóre suplementy są zanieczyszczone substancjami innymi niż podane na etykiecie.

• Niektóre suplementy mogą wchodzić w interakcje z lekami lub innymi suplementami, takimi jak zioła, zwiększając lub zmniejszając ich działanie. Na przykład dziurawiec zwyczajny jest znany z wielu interakcji z lekami i należy go unikać w połączeniu z wieloma innymi lekami.

Podejmowanie decyzji o stosowaniu suplementów diety w cukrzycy

American Diabetes Association twierdzi, że nie ma dowodów na to, że suplementy witaminowe lub mineralne pomogą osobom z cukrzycą typu 2, które nie mają rzeczywistych niedoborów.

Porozmawiaj z lekarzem. To pierwszy krok w podjęciu decyzji, czy łączyć cukrzycę z suplementami diety. Przedyskutuj możliwe korzyści i zagrożenia związane z suplementami diety.

Lekarz lub farmaceuta może również sprawdzić, czy przyjmowane przez Ciebie suplementy nie będą wchodzić w niebezpieczne interakcje z Twoimi lekami.

Pamiętaj o uwzględnieniu przyjmowanych suplementów diety przy sporządzaniu listy leków dla każdego lekarza lub pracownika służby zdrowia, z którym się spotykasz.

Czy możesz jeść swoje ulubione chipsy i słodycze, jeśli masz cukrzycę? Przekąski są w porządku, ale musisz wybierać je mądrze, aby uniknąć skoków poziomu cukru we krwi.

Nie oznacza to, że musisz pożegnać się ze wszystkimi ulubionymi przekąskami. W rzeczywistości, kilka strategicznie zaplanowanych przekąsek w ciągu dnia może pomóc w utrzymaniu stałego poziomu cukru we krwi pomiędzy posiłkami. Musisz tylko mądrze wybierać te smakołyki.

Przekąski przyjazne diabetykom

Najlepsze przekąski dla osób chorych na cukrzycę mają wysoką zawartość błonnika i białka, a niską zawartość cukru i soli. Dobre opcje obejmują owoce, warzywa, produkty pełnoziarniste i niskotłuszczowy nabiał.

Pozostaniesz syty i dłużej utrzymasz stały poziom cukru we krwi, jeśli przekąski będą zawierały chude białko i zdrowe węglowodany, np:

• Indyk, pieczony kurczak lub inne mięso na lunch z plasterkiem sera zawinięte w liść sałaty

• Łosoś wędzony i lekki serek śmietankowy na grzance pszennej

• Niskotłuszczowe szarpane mięso z indyka z młodą marchewką

• Krakersy pełnoziarniste z masłem orzechowym

• Niskotłuszczowy twarożek z jagodami

Sycące są również przekąski o dużej zawartości błonnika, takie jak

• Lekki popcorn

• Jabłka z serem lub masłem orzechowym

• Słodka papryka, seler naciowy i marchewka w słupkach

• Suszone owoce i orzechy

Jeśli po posiłku masz ochotę na coś słodkiego, wypróbuj jedną z tych lżejszych alternatyw dla słodyczy, ciast i ciasteczek:

• Mrożone batoniki owocowe bez dodatku cukru

• Zwykły jogurt z dodatkiem świeżych owoców lub owoców z puszki zalanych sokiem owocowym

• Niesłodzony sos jabłkowy

• Mrożone winogrona

• Żelatyna bez cukru

Jak zmodyfikować ulubione przysmaki

Należy trzymać się z dala od żywności wysoko przetworzonej, z dużą ilością soli lub cukru. Zalicza się do nich śmieciowe jedzenie, takie jak chipsy, serowe ptysie, słodycze i ciastka.

Nie musisz wykluczać tych produktów z diety. Ale jeśli już je jesz, zachowaj bardzo małe porcje. A jeszcze lepiej zastąpić je zdrowszymi odpowiednikami, takimi jak te:

• Masz ochotę na chipsy ziemniaczane? Wybierz pieczone chipsy lub popcorn prażony w powietrzu.

• Chcesz czekolady? Obtocz ciastka ryżowe w gorzkiej czekoladzie.

• Zamiast serowych ptysiów spróbuj przekąsek z płatków zbożowych.

• Wieczór z pizzą? Spróbuj pełnoziarnistej babeczki angielskiej z sosem pomidorowym i serem mozzarella.

• Masz ochotę na ciasteczka? Spróbuj krakersów graham.

• Jeśli jesteś zwolennikiem napojów gazowanych, zastąp je napojami dietetycznymi, lekką lemoniadą lub wodą gazowaną z odrobiną soku owocowego.

Inteligentniejsze przekąski

Nie musisz odmawiać sobie smakołyków. Wystarczy korzystać z nich z umiarem. Jeśli masz ochotę na czekoladę, zjedz kostkę ciemnej czekolady. Jeśli masz ochotę na lody, zamów rożek w rozmiarze dziecięcym lub gałkę niskotłuszczowego mrożonego jogurtu.

Nawet zdrowa przekąska może spowodować przybieranie na wadze, jeśli zjesz jej za dużo. A to może utrudnić kontrolowanie cukrzycy. Dlatego ważne jest, aby przekąski były małe. Nie przynoś rodzinnej torby popcornu ani pudełka ciastek do pokoju, gdy oglądasz telewizję. Możesz zjeść całą porcję. Odmierz jedną porcję, a resztę pudełka lub torebki odłóż na bok.

Upewnij się, że każda porcja, którą sobie podajesz, zawiera nie więcej niż 150 kalorii i od 15 do 30 gramów węglowodanów. Przykłady obejmują:

• 15 małych precli

• 3 filiżanki jasnego popcornu

• 1 filiżanka owoców jagodowych

• 1/4 szklanki mieszanki szlaków

Zanim sięgniesz do spiżarni lub lodówki, zdecyduj, czy naprawdę jesteś głodny. Czy za chęcią jedzenia stoi burczenie w brzuchu, czy może jesteś po prostu znudzony lub zestresowany? Jeśli nie jesteś głodny, znajdź coś innego, co wypełni Ci czas.

Jeśli już podjadasz, staraj się to robić mniej więcej o tej samej porze każdego dnia. Jeśli będziesz przestrzegać harmonogramu zarówno przekąsek, jak i posiłków, pomoże to utrzymać stały poziom cukru we krwi przez cały dzień.

Jeśli nadal nie masz pewności co do wielkości porcji, rodzaju przekąsek lub pory ich spożywania, zapytaj swojego lekarza, czy może skierować cię do dietetyka w celu uzyskania pomocy. Lekarz może również poinformować Cię, czy produkty w Twojej diecie pomogą Ci kontrolować cukrzycę.

Zarówno efekt Somogyi, jak i zjawisko świtu mogą powodować zbyt wysoki poziom cukru we krwi po przebudzeniu. Istnieją jednak między nimi kluczowe różnice. Oto jak rozpoznać, co się dzieje.

Insulina, cukier we krwi i sen

Twoje ciało wykorzystuje jako główne źródło energii formę cukru zwaną glukozą. Hormon o nazwie insulina, wytwarzany przez trzustkę, pomaga organizmowi przenosić glukozę z krwiobiegu do komórek.

Podczas snu organizm nie potrzebuje tak dużo energii. Ale kiedy masz się obudzić, przygotowuje się do spalania większej ilości paliwa. Każe wątrobie zacząć uwalniać więcej glukozy do krwi. To powinno spowodować, że organizm zacznie wydzielać więcej insuliny, aby poradzić sobie z większą ilością cukru we krwi.

Jeśli masz cukrzycę, Twój organizm nie wytwarza wystarczającej ilości insuliny, aby to zrobić. Powoduje to, że we krwi znajduje się zbyt dużo cukru, co stanowi problem zwany hiperglikemią.

Wysoki poziom cukru we krwi może powodować poważne problemy zdrowotne, więc jeśli masz cukrzycę, będziesz potrzebować pomocy, aby obniżyć ten poziom. Pomocne są dieta i ćwiczenia fizyczne, a także leki, takie jak insulina.

Zjawisko świtu

Jeśli masz cukrzycę, twój organizm nie wydziela więcej insuliny, aby sprostać porannemu wzrostowi poziomu cukru we krwi. Zjawisko to nazywane jest świtem, ponieważ zwykle występuje między godziną 3.00 a 8.00 rano.

Zjawisko świtu występuje u prawie wszystkich osób z cukrzycą. Istnieje jednak kilka sposobów, aby temu zapobiec, w tym:

• Nie jedz węglowodanów przed snem.

• Przyjmować insulinę przed snem, zamiast wcześniej wieczorem.

• Należy zapytać lekarza o możliwość dostosowania dawki insuliny lub innych leków przeciwcukrzycowych.

• Stosować pompę insulinową przez całą noc.

Efekt Somogyi

Efekt Somogyi również powoduje wysoki poziom cukru we krwi we wczesnych godzinach porannych. Zwykle jednak dzieje się tak, gdy przed snem przyjmiesz zbyt dużo lub zbyt mało insuliny lub gdy pominiesz nocną przekąskę.

W takiej sytuacji poziom cukru we krwi może gwałtownie spaść w ciągu nocy. Twój organizm reaguje na to wydzielaniem hormonów, które działają przeciw insulinie. Oznacza to, że rano będziesz mieć zbyt wysoki poziom cukru we krwi. Nazywa się to hiperglikemią z odbicia.

Jak rozpoznać, którą z nich masz?

Zanim lekarz poinformuje o sposobie leczenia, będzie chciał się dowiedzieć, dlaczego pacjent budzi się z wysokim poziomem cukru we krwi. Oznacza to, że poprosi Cię o badanie poziomu cukru we krwi w środku nocy – około 2 lub 3 nad ranem – przez kilka nocy.

Jeśli w tym czasie poziom cukru jest zawsze niski, prawdopodobnie jest to efekt Somogyi. Jeśli nie, jest to prawdopodobnie efekt świtu. Wiedza na temat tego, co jest czym, pomoże Twojemu lekarzowi opracować plan rozwiązania problemu.

Osoby chore na cukrzycę muszą zachować szczególną ostrożność, aby uniknąć zakażenia koronawirusem (COVID-19). Poniżej podajemy kilka praktycznych wskazówek, m.in. jak kontrolować poziom cukru we krwi.

Ryzyko zarażenia się wirusem nie jest wyższe niż u innych osób. Jeśli jednak zachorujesz, możesz mieć gorsze powikłania. Jest to szczególnie ważne, jeśli Twoja cukrzyca nie jest dobrze kontrolowana. Aby zmniejszyć ryzyko zarażenia się wirusem, należy rozważyć zaszczepienie się.

Ponadto, aby zmniejszyć prawdopodobieństwo zakażenia:

• Trzymaj się z dala od innych ludzi.

• Zachowuj właściwą higienę.

• Kontroluj poziom cukru we krwi.

Opracuj plan na wypadek, gdybyś zachorował.

Cukrzyca i koronawirus

Wczesne badania wykazały, że około 25% osób, które trafiły do szpitala z ciężkimi zakażeniami wirusem COVID-19, chorowało na cukrzycę. Osoby z cukrzycą były bardziej narażone na poważne powikłania i śmierć z powodu wirusa. Jedną z przyczyn jest fakt, że wysoki poziom cukru we krwi osłabia układ odpornościowy i sprawia, że jest on mniej zdolny do zwalczania infekcji.

Ryzyko ciężkiego zakażenia koronawirusem jest jeszcze większe, jeśli u pacjenta występuje również inna choroba, np. choroba serca lub płuc.

Jeśli zachorujesz na COVID-19, infekcja może zwiększyć ryzyko wystąpienia powikłań cukrzycy, takich jak cukrzycowa kwasica ketonowa (DKA). DKA występuje, gdy we krwi gromadzi się wysoki poziom kwasów zwanych ketonami. Może to być bardzo poważne.

U niektórych osób, które zaraziły się koronawirusem, dochodzi do niebezpiecznej reakcji organizmu na zakażenie, zwanej sepsą. Aby leczyć sepsę, lekarze muszą kontrolować poziom płynów i elektrolitów w organizmie. DKA powoduje utratę elektrolitów, co może utrudnić kontrolowanie sepsy.

Wskazówki dotyczące unikania zakażeń

Najlepszym sposobem uniknięcia zachorowania jest zaszczepienie się lub pozostanie w domu tak długo, jak to możliwe. Zgodnie z ustawą Americans With Disabilities Act, osoby chore na cukrzycę mają prawo do „rozsądnych udogodnień w pracy”. Obejmuje to prawo do pracy w domu lub wzięcia zwolnienia lekarskiego w razie potrzeby.

Jeśli musisz wyjść z domu, trzymaj się w odległości co najmniej 6 stóp od innych ludzi, a jeśli nie jesteś zaszczepiony, noś maskę na twarz. Często myj ręce lub używaj środków odkażających do rąk, gdy jesteś poza domem i po powrocie do domu.

Umyj ręce także przed zrobieniem sobie zastrzyku z palca lub zastrzyku insulinowego. Każde miejsce należy najpierw oczyścić wodą z mydłem lub spirytusem.

Aby zapewnić sobie ochronę, wszyscy domownicy powinni często myć ręce, zwłaszcza przed przygotowywaniem posiłków dla rodziny. Nie należy dzielić się naczyniami ani innymi przedmiotami osobistymi. Jeśli ktoś w domu jest chory, powinien pozostać w swoim pokoju, jak najdalej od Ciebie. Jeśli musisz przebywać w tym samym pomieszczeniu, powinna nosić maseczkę z materiału.

Twój plan leczenia cukrzycy COVID-19

Oddalenie się od społeczeństwa i zasady „schronienia na miejscu” mogą utrudnić zdobycie potrzebnych zapasów. Zaopatrz się w produkty wystarczające na kilka tygodni, na wypadek gdybyś został poddany kwarantannie.

Upewnij się, że masz:

• wystarczającą ilość jedzenia, zwłaszcza zdrowych węglowodanów, takich jak pełnoziarniste krakersy, zupy warzywne lub makaronowe oraz niesłodzony sos jabłkowy

• Węglowodany proste, takie jak miód, napoje gazowane słodzone cukrem, soki owocowe lub twarde cukierki na wypadek spadku poziomu cukru we krwi

• Maksymalna liczba uzupełnień insuliny i innych leków, które możesz otrzymać

• Dodatkowe paski glukagonu i ketonalu

• Numery telefonów do lekarzy i ubezpieczyciela

Medicare i niektóre prywatne firmy ubezpieczeniowe pokrywają obecnie koszty wizyt telezdrowotnych. Jeśli więc masz pytania do swojego lekarza, możesz je zadać za pośrednictwem czatu wideo lub telefonu, zamiast przychodzić do gabinetu.

Podczas rozmowy z lekarzem pytaj:

• Jak często należy sprawdzać poziom cukru i ketonów we krwi?

• Jak dostosować leki przeciwcukrzycowe, jeśli jesteś chory

• Jakie leki na przeziębienie i grypę można bezpiecznie przyjmować

Co robić, gdy zachorujesz?

Jeśli zaczniesz się źle czuć, zostań w domu. Częściej niż zwykle sprawdzaj poziom cukru we krwi. COVID-19 może zmniejszyć apetyt i spowodować, że będziesz jadł mniej, co może wpłynąć na poziom cukru. W czasie choroby potrzebujesz także więcej płynów niż zwykle. Miej wodę pod ręką i pij ją często.

Niektóre leki dostępne bez recepty, które łagodzą objawy wirusa, takie jak gorączka czy kaszel, mogą wpływać na poziom cukru we krwi. Duże dawki aspiryny lub ibuprofenu mogą obniżyć poziom cukru we krwi. Acetaminofen może powodować fałszywie wysokie odczyty na ciągłym monitorze glukozy. Wiele płynnych leków na kaszel i przeziębienie zawiera duże ilości cukru, który może podnosić poziom cukru we krwi. Przed ich zażyciem należy skonsultować się z lekarzem lub diabetologiem. Poinformuj lekarza, jeśli po ich zażyciu poziom cukru we krwi spadnie.

Zadzwoń do lekarza, jeśli wystąpią objawy przypominające koronawirusa, takie jak suchy kaszel, gorączka lub duszności. Należy mieć przy sobie ostatnie wyniki pomiarów poziomu cukru i ketonów we krwi, aby móc podzielić się nimi z lekarzem.

Natychmiast uzyskać pomoc lekarską, jeśli:

• Umiarkowane lub duże stężenie ketonów

• Objawy DKA, takie jak zmęczenie, osłabienie, bóle ciała, wymioty lub bóle brzucha

• Ciężka duszność

Ćwiczenia fizyczne są kluczem do skutecznego leczenia cukrzycy typu 2 przez całe życie. Dowiedz się więcej od lekarza na temat właściwego sposobu wykonywania ćwiczeń.

Podczas ćwiczeń organizm potrzebuje dodatkowej energii pochodzącej z cukru we krwi, zwanego glukozą.

Kiedy robisz coś szybko, np. biegniesz sprintem, aby zdążyć na autobus, mięśnie i wątroba uwalniają glukozę jako paliwo.

Ćwiczenia fizyczne zwykle obniżają jej poziom. Jeśli przyjmujesz insulinę lub leki przeciwcukrzycowe, zwiększenie intensywności lub długości treningu może oznaczać konieczność dostosowania przekąsek, leków lub obu tych składników. Porozmawiaj z lekarzem o tym, co jest dla Ciebie odpowiednie.

Największe korzyści przynosi wykonywanie umiarkowanego wysiłku fizycznego przez dłuższy czas, np. podczas wędrówki. Twoje mięśnie pobierają wtedy znacznie więcej glukozy. Pomaga to obniżyć poziom cukru we krwi. Jeśli ćwiczysz intensywnie, poziom cukru we krwi może tymczasowo wzrosnąć po zaprzestaniu ćwiczeń.

Zbyt intensywne ćwiczenia mogą podnieść poziom cukru we krwi, ponieważ utrudniają komórkom mięśniowym wykorzystanie insuliny. Trening pomaga w napompowaniu organizmu, powodując małe rozerwania włókien mięśniowych. Gdy się one zagoją, mięśnie stają się silniejsze. Jeśli jednak nie jesteś przyzwyczajony do superciężkich treningów, takich jak HIIT (trening interwałowy o wysokiej intensywności), mogą one wyrządzić tak duże szkody, że miną dni, zanim znów poczujesz chęć do ruchu. W tym czasie komórki mięśniowe nie mogą dobrze wykorzystywać insuliny, co powoduje wzrost poziomu cukru we krwi.

Może on również wzrosnąć, jeśli opuścisz trening. Jeśli jesteś tak obolały, że nie możesz pójść na następną sesję na siłowni, prawdopodobnie musisz ograniczyć trening. Nie ma pośpiechu: lepiej jest powoli zwiększać intensywność ćwiczeń, przyzwyczajając się do nowej rutyny. Jeśli nie będziesz czuł się jak po przejściu przez ciężką próbę, łatwiej będzie Ci się jej trzymać.

Czy to zaszkodzi Twoim stawom?

Długotrwała cukrzyca może mieć na nie wpływ. Z czasem zaczyna się w nich gromadzić cukier we krwi, co jest procesem zwanym glikacją. Dobra kontrola nad chorobą może pomóc w opóźnieniu tego procesu, ale im dłużej chorujesz na cukrzycę, tym większe prawdopodobieństwo, że do niego dojdzie.

Glikacja może sprawić, że Twoje stawy staną się sztywne i kruche. Wykonywanie ćwiczeń HIIT lub wielu szybkich ruchów może być ryzykowne – jeden niewłaściwy ruch może doprowadzić do kontuzji. Rutyny, w których wykonuje się w kółko te same ruchy, mogą powodować problemy. Sztywne stawy mogą również negatywnie wpływać na równowagę, narażając Cię na upadek.

Wiele osób z cukrzycą typu 2 przyjmuje leki na cholesterol zwane statynami. Mogą one powodować ból mięśni lub stawów, utrudniając prawidłowe lub szybkie wykonywanie ruchów o dużej intensywności. Leki te zwiększają także prawdopodobieństwo urazów mięśni i stawów.

Z drugiej strony, dobrym wyborem są ćwiczenia takie jak joga, pilates i tai chi. Pomogą Ci one zwiększyć siłę, równowagę i elastyczność.

Czy masz jakieś komplikacje?

Niektóre problemy zdrowotne związane z typem 2 mogą się nasilić lub zwiększyć prawdopodobieństwo kontuzji, w zależności od rodzaju wykonywanych ćwiczeń.

Uszkodzenie nerwów związane z cukrzycą. Ten rodzaj, który lekarz nazywa „neuropatią obwodową”, może spowodować utratę czucia w stopach i palcach. Może to również wpływać na Twoją równowagę i zwiększać ryzyko upadku. Jeśli cierpisz na tę chorobę, staraj się nie biegać ani nie skakać. Wybierz ćwiczenia, które nie wpływają na stawy, np. pływanie.

Inny rodzaj uszkodzenia nerwów, neuropatia autonomiczna, może powodować omdlenia w przypadku zbyt szybkiego poruszania się.

Problemy z oczami. Cukrzyca może powodować wzrost nowych naczyń krwionośnych w Twoich oczach – lekarz może nazwać to „retinopatią proliferacyjną”. Są one słabe i często nieszczelne. Kiedy skaczesz, podnosisz ciężary, wykonujesz gwałtowne ruchy lub trzymasz głowę w dół (jak w niektórych pozycjach jogi), te kruche naczynia krwionośne mogą krwawić. Jeśli w ciągu ostatniego roku miałeś poszerzone badanie wzroku, okulista może Ci powiedzieć, czy ćwiczenia, które Cię interesują, są bezpieczne.

Jeśli chcesz tylko zmienić jeden umiarkowany rodzaj ćwiczeń na inny, prawdopodobnie nie musisz rozmawiać o tym z lekarzem. Jeśli jednak chcesz zwiększyć intensywność swoich ćwiczeń z umiarkowanej na intensywną, najpierw się przebadaj. Możesz nie zdawać sobie sprawy, że straciłeś czucie w stopach, a choroby oczu związane z cukrzycą często wcześnie nie dają żadnych objawów.

Wskazówki dotyczące ćwiczeń fizycznych w cukrzycy typu 2

Ćwiczenia fizyczne z pewnością znajdą się na Twojej liście rzeczy do zrobienia, jeśli chorujesz na cukrzycę. Zacznij ćwiczyć, korzystając z poniższych wskazówek:

1. 1. Stwórz listę ciekawych zajęć. Masz wiele możliwości i wcale nie musisz chodzić na siłownię. Co brzmi dobrze? Pomyśl o czymś, czego zawsze chciałeś spróbować lub co sprawiało Ci przyjemność w przeszłości. Sport, taniec, joga, spacery i pływanie to tylko kilka pomysłów. Liczy się wszystko, co podnosi tętno.

Sporty przygodowe, takie jak wspinaczka skałkowa czy nurkowanie, powinny być bezpieczne, jeśli oprócz cukrzycy cieszysz się dobrym zdrowiem. Upewnij się, że przeszedłeś odpowiednie szkolenie. Nie uprawiaj tych sportów sam, ponieważ możesz potrzebować pomocy, jeśli poziom cukru we krwi zbytnio się obniży (co lekarze nazywają „hipoglikemią”). Weź ze sobą szybko działające węglowodany, takie jak żel sportowy, tabletki glukozy lub nawet tubkę lukru do ciast.2. Uzyskaj zgodę lekarza. Poinformuj go, co chcesz zrobić. Upewni się, że jesteś na to gotowy. Lekarz sprawdzi również, czy nie trzeba zmienić posiłków, insuliny lub leków przeciwcukrzycowych. Lekarz może również poinformować Cię, czy pora dnia, w której ćwiczysz, ma znaczenie.

3. Sprawdzaj poziom cukru we krwi. Zapytaj lekarza, czy powinieneś go sprawdzać przed ćwiczeniami. Jeśli planujesz ćwiczyć dłużej niż godzinę, regularnie sprawdzaj poziom cukru we krwi podczas treningu, aby wiedzieć, czy nie potrzebujesz przekąski. Sprawdzaj poziom cukru we krwi po każdym treningu, aby w razie potrzeby móc go skorygować.

4. Miej przy sobie węglowodany. Trening może obniżyć poziom cukru we krwi. Zawsze miej pod ręką małą przekąskę węglowodanową, np. owoc lub napój owocowy, na wypadek gdyby cukier we krwi się obniżył.

5. Rozluźnij się. Jeśli nie jesteś teraz aktywny, zacznij od 10 minut ćwiczeń. Stopniowo zwiększaj ich ilość do 30 minut dziennie. Przerwij ćwiczenia, jeśli czujesz się chwiejny, niespokojny, słaby lub zdezorientowany, pocisz się bardziej niż zwykle, masz przyspieszone bicie serca lub boli cię głowa.

6. Trening siłowy należy wykonywać co najmniej dwa razy w tygodniu. Może to poprawić kontrolę poziomu cukru we krwi. Możesz podnosić ciężary lub ćwiczyć z taśmami oporowymi. Możesz też wykonywać ćwiczenia takie jak pompki, wypady i przysiady, w których wykorzystujesz ciężar własnego ciała. Program ćwiczeń siłowych powinien obejmować pracę całego ciała. Planuj trening tak, aby w różne dni ćwiczyć różne grupy mięśni lub rzadziej wykonywać dłuższy trening. Dobrym pomysłem jest współpraca z certyfikowanym instruktorem fitness lub trenerem, aby nauczyć się właściwego sposobu wykonywania każdego ćwiczenia.

7. Wyrób w sobie nawyk. Ćwicz, jedz i przyjmuj leki o tej samej porze każdego dnia, aby zapobiec niskiemu poziomowi cukru we krwi, zwanemu również hipoglikemią.

8. Ujawnij się. Ćwicz z kimś, kto wie, że masz cukrzycę i wie, co robić, gdy poziom cukru we krwi zbytnio się obniży. Napisz SMS-a do kolegi i poproś, żeby do Ciebie dołączył. Czas naprawdę płynie szybciej, gdy masz dobre towarzystwo i kogoś, kto Cię dopinguje! Jest to też przyjemniejsze. Na wszelki wypadek noś przy sobie identyfikator medyczny lub kartę informującą o tym, że masz cukrzycę.

9. Dbaj o swoje stopy. Noś obuwie sportowe, które jest w dobrym stanie i jest odpowiednie do rodzaju wykonywanej czynności. Na przykład, nie uprawiaj joggingu w tenisówkach, ponieważ podczas biegania stopa potrzebuje innego rodzaju wsparcia. Twoje trampki powinny być dobrze dopasowane i mieć dużo miejsca na palce. Codziennie sprawdzaj i czyść swoje stopy pod kątem pęcherzy, skaleczeń, zgrubień, zaczerwienień lub owrzodzeń – nawet jeśli danego dnia nie ćwiczyłeś. Poinformuj lekarza, jeśli zauważysz jakiekolwiek nowe problemy ze stopami.

10. Nawadniaj się. Pij wodę przed, w trakcie i po ćwiczeniach, nawet jeśli nie jesteś spragniony.

11. Przestań, jeśli coś Cię nagle zaboli. Jeśli mięśnie są lekko obolałe, to normalne. Nagły ból nie jest. Prawdopodobnie nie doznasz kontuzji, jeśli nie zrobisz za dużo i za szybko.

Korzyści zdrowotne, które uzyskasz

Pamiętaj, jak wiele korzyści przynoszą ćwiczenia fizyczne, w tym:

• Pomagają organizmowi wykorzystywać insulinę, która kontroluje poziom cukru we krwi

• Spala dodatkową tkankę tłuszczową

• Wzmacnia mięśnie i kości

• Obniża ciśnienie krwi

• Obniża poziom złego cholesterolu (LDL)

• Podnosi poziom HDL (dobrego) cholesterolu

• Poprawia przepływ krwi

• Zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia chorób serca i udaru mózgu

• Zwiększa energię i poprawia nastrój

• Oswaja stres

Cukrzyca typu 1 występuje, gdy układ odpornościowy niszczy komórki trzustki wytwarzające insulinę. Dowiedz się więcej o objawach, przyczynach, diagnozie, leczeniu i powikłaniach cukrzycy typu 1.

Cukrzyca typu 1 to stan, w którym układ odpornościowy niszczy komórki wytwarzające insulinę w trzustce. Są one nazywane komórkami beta. Choroba ta jest zwykle diagnozowana u dzieci i młodzieży, dlatego dawniej nazywano ją cukrzycą młodzieńczą.

Stan nazywany cukrzycą wtórną jest podobny do cukrzycy typu 1, ale komórki beta nie są niszczone przez układ odpornościowy, lecz przez coś innego, np. chorobę lub uraz trzustki.

Obie te choroby różnią się od cukrzycy typu 2, w której organizm nie reaguje na insulinę tak, jak powinien.

Objawy cukrzycy typu 1

Objawy są często subtelne, ale mogą stać się poważne. Obejmują one:

• Ogromne pragnienie

• Zwiększony głód (zwłaszcza po jedzeniu)

• Suchość w ustach

• Uczucie dyskomfortu w żołądku i wymioty

• Częste oddawanie moczu

• Niewyjaśniona utrata wagi, nawet jeśli jesz i czujesz się głodny

• Zmęczenie

• Niewyraźne widzenie

• Ciężki, utrudniony oddech (lekarz może nazwać to oddychaniem Kussmaula)

• Częste zakażenia skóry, dróg moczowych lub pochwy

• Uczucie rozbicia lub zmiany nastroju

• Moczenie nocne u dziecka, które nie miało moczu w nocy

Oznaki zagrożenia w przypadku cukrzycy typu 1 obejmują:

• Trzęsienie się i dezorientacja

• Gwałtowne oddychanie

• Owocowy zapach w oddechu

• Ból brzucha

• Utrata przytomności (rzadko)

Przyczyny cukrzycy typu 1

Insulina jest hormonem, który pomaga przenosić cukier, czyli glukozę, do tkanek organizmu. Komórki organizmu wykorzystują ją jako paliwo.

Uszkodzenie komórek beta w wyniku cukrzycy typu 1 zaburza ten proces. Glukoza nie przemieszcza się do komórek, ponieważ insulina nie jest w stanie wykonać tego zadania. Zamiast tego gromadzi się ona we krwi, a komórki głodują. Powoduje to wysoki poziom cukru we krwi, co może prowadzić do:

• Odwodnienia. Gdy we krwi znajduje się dodatkowa porcja cukru, człowiek więcej siusia. Jest to sposób organizmu na pozbycie się go. Wraz z moczem wydalana jest duża ilość wody, co powoduje wysuszenie organizmu.

• Utrata wagi. Glukoza, która wydostaje się na zewnątrz podczas sikania, zabiera ze sobą kalorie. Dlatego wiele osób z wysokim poziomem cukru we krwi traci na wadze. Odwodnienie również odgrywa pewną rolę.

• Cukrzycowa kwasica ketonowa (DKA). Jeśli organizm nie może uzyskać wystarczającej ilości glukozy jako paliwa, zamiast tego rozbija komórki tłuszczowe. W ten sposób powstają związki chemiczne zwane ketonami. Wątroba uwalnia cukier, który przechowuje, aby pomóc. Jednak organizm nie jest w stanie wykorzystać go bez insuliny, więc gromadzi się on we krwi wraz z kwaśnymi ketonami. Takie połączenie dodatkowej glukozy, odwodnienia i nagromadzenia kwasów nazywane jest kwasicą ketonową i może zagrażać życiu, jeśli nie zostanie natychmiast wyleczone.

• Uszkodzenie organizmu. Z czasem wysokie stężenie glukozy we krwi może uszkodzić nerwy i małe naczynia krwionośne w oczach, nerkach i sercu. Może także zwiększać prawdopodobieństwo stwardnienia tętnic, czyli miażdżycy, która może prowadzić do zawałów serca i udarów mózgu.

Nie ma sposobu, aby zapobiec cukrzycy typu 1. Lekarze nie znają wszystkich czynników, które ją wywołują. Wiedzą jednak, że pewną rolę odgrywają geny.

Wiedzą również, że cukrzycą typu 1 można się zarazić, gdy coś z otoczenia, na przykład wirus, każe układowi odpornościowemu zaatakować trzustkę. Większość osób cierpiących na cukrzycę typu 1 ma oznaki takiego ataku, zwane autoprzeciwciałami. Występują one u prawie wszystkich osób cierpiących na tę chorobę, gdy poziom cukru we krwi jest wysoki.

Cukrzyca typu 1 może występować wraz z innymi chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak choroba Gravesa-Basedowa czy bielactwo.

Czynniki ryzyka cukrzycy typu 1

Tylko około 5% osób z cukrzycą ma cukrzycę typu 1. Dotyka ona w równym stopniu mężczyzn i kobiety. Jesteś w grupie podwyższonego ryzyka zachorowania, jeśli:

• Masz mniej niż 20 lat

• Są rasy białej

• Mają rodzica lub rodzeństwo z typem 1

Diagnoza cukrzycy typu 1

Jeśli lekarz uzna, że cierpisz na cukrzycę typu 1, sprawdzi poziom cukru we krwi. Może zbadać mocz na obecność glukozy lub substancji chemicznych, które organizm wytwarza, gdy nie ma wystarczającej ilości insuliny.

Leczenie cukrzycy typu 1

Osoby cierpiące na cukrzycę typu 1 mogą żyć długo i zdrowo. Należy ściśle kontrolować poziom cukru we krwi. Lekarz poda ci zakres, w którym powinny się one mieścić. W razie potrzeby należy dostosować dawkę insuliny, posiłki i zajęcia.

Każdy chory na cukrzycę typu 1 musi stosować zastrzyki z insuliny, aby kontrolować poziom cukru we krwi.

Kiedy lekarz mówi o insulinie, powinien wspomnieć o trzech głównych rzeczach:

• „Początek działania” to czas potrzebny na dotarcie insuliny do krwiobiegu i rozpoczęcie obniżania poziomu cukru we krwi.

• „Szczytowy okres” to czas, kiedy insulina wykonuje największą pracę w celu obniżenia poziomu cukru we krwi.

• „Czas działania” to czas, przez jaki lek działa po rozpoczęciu jego stosowania.

Dostępnych jest kilka rodzajów insuliny.

• Szybkodziałająca zaczyna działać po około 15 minutach. Szczyt działania przypada na około 1 godzinę po zażyciu, a działanie utrzymuje się przez 2 do 4 godzin.

• Regularna lub krótko działająca zaczyna działać po około 30 minutach. Szczyt działania przypada na okres od 2 do 3 godzin i utrzymuje się przez 3 do 6 godzin.

• Środek o pośrednim działaniu nie przedostaje się do krwiobiegu przez 2 do 4 godzin po zastrzyku. Szczyt działania przypada na okres od 4 do 12 godzin i działa przez 12 do 18 godzin.

• Długo działające potrzebują kilku godzin, aby przedostać się do organizmu i działają przez około 24 godziny.

Lekarz może zacząć od dwóch wstrzyknięć dziennie dwóch rodzajów insuliny. W późniejszym okresie może być konieczne zwiększenie liczby wstrzyknięć.

Większość insulin jest dostarczana w małej szklanej buteleczce zwanej fiolką. Pobiera się ją za pomocą strzykawki z igłą na końcu i robi sobie zastrzyk. Niektóre rodzaje insuliny są dostępne w gotowych do użycia penach. Innym rodzajem jest inhalacja. Lek można również otrzymać z pompy, czyli urządzenia noszonego na sobie, które przesyła lek do organizmu przez małą rurkę. Lekarz pomoże ci wybrać rodzaj i sposób podawania leku, który jest dla ciebie najlepszy.

Zmiany stylu życia

Ćwiczenia fizyczne są ważnym elementem leczenia typu 1. Nie jest to jednak tak proste, jak pójście pobiegać. Ćwiczenia wpływają na poziom cukru we krwi. Należy więc zrównoważyć dawkę insuliny i spożywane posiłki z każdą aktywnością, nawet prostymi czynnościami w domu czy na podwórku.

Wiedza to potęga. Sprawdzaj poziom cukru we krwi przed, w trakcie i po wysiłku, aby dowiedzieć się, jak on na Ciebie wpływa. Niektóre czynności spowodują wzrost poziomu cukru, inne nie. Można obniżyć insulinę lub zjeść przekąskę zawierającą węglowodany, aby nie dopuścić do zbytniego spadku poziomu cukru.

Jeśli poziom cukru we krwi jest wysoki – powyżej 240 mg/dl – zbadaj poziom ketonów, kwasów, które mogą powstać w wyniku wysokiego poziomu cukru. Jeśli są w normie, powinieneś być gotowy do działania. Jeśli są wysokie, odpuść sobie trening.

Musisz także zrozumieć, w jaki sposób jedzenie wpływa na poziom cukru we krwi. Kiedy już wiesz, jaką rolę odgrywają węglowodany, tłuszcze i białka, możesz opracować zdrowy plan żywieniowy, który pomoże utrzymać poziom cukru na właściwym poziomie. Edukator ds. cukrzycy lub zarejestrowany dietetyk może pomóc ci zacząć.

Powikłania cukrzycy typu 1

Cukrzyca typu 1 może prowadzić do innych problemów, zwłaszcza jeśli nie jest dobrze kontrolowana. Do powikłań należą:

• Choroby układu sercowo-naczyniowego. Cukrzyca może zwiększać ryzyko powstawania zakrzepów krwi, a także wysokiego ciśnienia krwi i poziomu cholesterolu. Mogą one prowadzić do bólu w klatce piersiowej, zawału serca, udaru mózgu lub niewydolności serca.

• Problemy skórne. Osoby z cukrzycą są bardziej narażone na infekcje bakteryjne lub grzybicze. Cukrzyca może również powodować pęcherze lub wysypkę.

• Choroby dziąseł. Brak śliny, zbyt duża ilość płytki nazębnej i słaby przepływ krwi mogą powodować problemy z jamą ustną.

• Problemy z zajściem w ciążę. Kobiety z cukrzycą typu 1 mają większe ryzyko przedwczesnego porodu, wad wrodzonych, urodzenia martwego dziecka i stanu przedrzucawkowego.

• Retinopatia. Ten problem z oczami występuje u około 80% dorosłych, którzy chorują na cukrzycę typu 1 od ponad 15 lat. Rzadko występuje przed okresem dojrzewania, bez względu na to, jak długo chorujesz. Aby zapobiec temu problemowi – i zachować wzrok – należy kontrolować poziom cukru we krwi, ciśnienie tętnicze, poziom cholesterolu i trójglicerydów.

• Uszkodzenie nerek. U około 20% do 30% osób z cukrzycą typu 1 występuje schorzenie zwane nefropatią. Szanse rosną wraz z upływem czasu. Najbardziej prawdopodobne jest, że ujawni się ona 15-25 lat po wystąpieniu cukrzycy. Może ona prowadzić do innych poważnych problemów, takich jak niewydolność nerek i choroby serca.

• Słaby przepływ krwi i uszkodzenie nerwów. Uszkodzone nerwy i stwardniałe tętnice prowadzą do utraty czucia w stopach i braku dopływu krwi do stóp. Zwiększa to ryzyko urazów i utrudnia gojenie się otwartych owrzodzeń i ran. W takiej sytuacji może dojść do utraty kończyny. Uszkodzenie nerwów może również powodować problemy trawienne, takie jak nudności, wymioty i biegunka.

Możesz podjąć kroki, aby nie dopuścić do powikłań.

• Staraj się kontrolować poziom cukru we krwi.

• Kontroluj ciśnienie krwi i poziom cholesterolu.

• Dobrze się odżywiać i ćwiczyć.

• Jeśli palisz, rzuć palenie.

• Dbaj o swoje stopy i zęby.

• Regularnie poddawaj się badaniom lekarskim, stomatologicznym i okulistycznym.