Lekarz wyjaśnia działanie histamin, mechanizmu obronnego wykorzystywanego przez organizm do zwalczania alergenów.

Są to substancje chemiczne wytwarzane przez Twój układ odpornościowy. Histaminy działają jak bramkarze w klubie. Pomagają organizmowi pozbyć się czegoś, co mu przeszkadza – w tym przypadku czynnika wywołującego alergię, czyli „alergenu”.

Histaminy rozpoczynają proces wydalania alergenów z organizmu lub ze skóry. Mogą powodować kichanie, łzawienie lub swędzenie – cokolwiek jest potrzebne do wykonania zadania. Są one częścią systemu obronnego Twojego organizmu.

Kiedy masz alergie, niektóre z czynników wyzwalających – takie jak pyłki, sierść zwierząt domowych lub kurz – wydają się nieszkodliwe. Jednak Twój układ odpornościowy postrzega je jako zagrożenie i reaguje na nie.

Intencja Twojego organizmu – zapewnienie Ci bezpieczeństwa – jest dobra. Jednak jego nadmierna reakcja wywołuje bardzo dobrze znane objawy alergii, które następnie próbujesz powstrzymać lekami antyhistaminowymi.

Uwolnione histaminy

Kiedy napotkasz czynnik wywołujący alergię, Twój układ odpornościowy wie o tym i uruchamia reakcję łańcuchową, aby Cię obronić.

Najpierw wysyła sygnał chemiczny do „komórek tucznych” w skórze, płucach, nosie, jamie ustnej, jelitach i krwi. Komunikat brzmi: „Uwolnij histaminy”, które są przechowywane w mastocytach.

Po opuszczeniu mastocytów histaminy zwiększają przepływ krwi w obszarze ciała, na który oddziałuje alergen. Powoduje to stan zapalny, który pozwala innym substancjom chemicznym układu odpornościowego podjąć działania naprawcze. Histaminy następnie łączą się ze specjalnymi miejscami w organizmie, zwanymi „receptorami”.

Skutek? Jeśli nos został uszkodzony – na przykład przez pyłki – histaminy pobudzają cienkie ścianki, zwane błonami, do wytwarzania większej ilości śluzu. Może wystąpić katar lub duszność w nosie. Możesz też kichać. Śluz może również przeszkadzać w gardle i powodować kaszel. Histaminy mogą powodować swędzenie oczu i nosa.

Żywność i histaminy

Jeśli masz alergię pokarmową, histaminy również biorą udział w tym procesie reakcji. Kiedy przypadkowo zjesz lub wypijesz coś, czego nie powinieneś, histaminy będą działać w jelitach, aby wywołać reakcję alergiczną.

Niektóre pokarmy są również naturalnie bogate w histaminy. Należą do nich m.in. dojrzewające i fermentowane pokarmy oraz alkohol (zwłaszcza czerwone wino). Niektórzy ludzie mogą być na nie wrażliwi.

Do „zatrucia histaminą” może dojść, jeśli zjesz rybę, która nie była przechowywana w bezpiecznej temperaturze i zepsuła się przed spożyciem. W rybach tych może dojść do nagromadzenia dużych ilości histamin, co może wywołać chorobę. Lekarze nazywają to „zatruciem ryb skombrotoksyną” lub SFP. Jest to mało prawdopodobne w przypadku stosowania dobrych praktyk w zakresie bezpieczeństwa żywności.

Czy wiesz, że…?

Wiele roślin i zwierząt również posiada histaminy. Znajdują się one na przykład w jadzie niektórych owadów.

Jeśli zostaniesz użądlony lub ugryziony przez owada, w ramach obrony uruchomią się także Twoje własne histaminy – w tym przypadku dlatego, że naprawdę jesteś atakowany.