Współchorobowość to termin medyczny, którego być może używał Twój lekarz. Opisuje on istnienie w organizmie więcej niż jednej choroby lub stanu w tym samym czasie. Choroby współistniejące są zazwyczaj długotrwałe lub przewlekłe. Mogą one wchodzić ze sobą w interakcje lub nie.

Choroby współistniejące: Co to znaczy?

Lekarze używają terminu comorbid, aby zarówno zrozumieć i wyjaśnić, w jaki sposób schorzenia mogą wpływać na zdrowie fizyczne i psychiczne, zarówno razem, jak i osobno. Mogą oni odnosić się do współchorobowości pod innymi nazwami, takimi jak współistniejące lub współwystępujące warunki. Inne powszechnie stosowane terminy to wielochorobowość lub wiele schorzeń przewlekłych.

Na przykład, jeśli pacjent choruje na cukrzycę, a później rozpoznaje się u niego depresję, to depresja jest chorobą współistniejącą. Oba schorzenia mają objawy, które mogą wpływać na jakość życia. Dlatego też, gdy pacjent zgłasza się do lekarza z powodu cukrzycy, musi on pamiętać, że depresja również wpływa na ogólny stan zdrowia.

Czym różni się współchorobowość od powikłań?

Należy pamiętać, że współchorobowość to nie to samo co powikłania. Powikłanie to efekt uboczny lub problem medyczny, który może wystąpić w trakcie choroby lub po zabiegu lub leczeniu. Może być ono spowodowane przez chorobę, zabieg lub leczenie, albo w ogóle nie być z nimi związane.

Współchorobowość to oddzielna choroba lub schorzenie, które może występować razem z głównym problemem zdrowotnym. Powikłanie może, ale nie musi być związane z chorobą towarzyszącą.

Kto częściej cierpi na choroby współistniejące?

Osoby starsze są bardziej narażone na ich występowanie. Dzieje się tak dlatego, że z wiekiem organizm jest bardziej narażony na problemy zdrowotne. Według badań, w USA około 80% kosztów Medicare jest wydawanych na osoby z czterema lub więcej schorzeniami przewlekłymi.

Ale młodsze osoby również mogą mieć choroby współistniejące. Jedno z badań z 2012 roku przyjrzało się danym od ponad 1 miliona osób w Szkocji. Stwierdzono, że wiele rzeczy może spowodować, że osoba ma multimorbidity, czyli dwie lub więcej chorób w tym samym czasie.

Należą do nich:

• Rodzaj zaburzenia (fizyczne lub psychiczne)

• Płeć

• Wiek

• Status społeczno-ekonomiczny

W badaniu stwierdzono, że osoby, które żyły w niższych warunkach socjoekonomicznych, częściej rozwijały więcej niż jeden problem zdrowotny. Rozwijali je również o 10 do 15 lat wcześniej niż ci, którzy mieszkali w bardziej zamożnych obszarach z lepszym dostępem do opieki. Stwierdzono również, że szanse na to, że dana osoba będzie miała zaburzenia zdrowia psychicznego, rosły wraz ze wzrostem liczby schorzeń współistniejących.

Przykłady współwystępowania

Do częstych schorzeń współistniejących u osób starszych należą:

• Choroby serca

• Wysokie ciśnienie krwi

• Choroba układu oddechowego

• Problemy ze zdrowiem psychicznym, takie jak demencja

• Choroby naczyniowo-mózgowe

• Choroba stawów

• Cukrzyca

• Upośledzenie zmysłów

• Zapalenie stawów

Jak współwystępowanie chorób wpływa na mój plan leczenia?

Choroby współistniejące mogą skomplikować ogólne zarządzanie chorobą i leczenie. Jeśli zdiagnozowano u ciebie więcej niż jedno schorzenie, oznacza to, że nie tylko masz różne objawy i czynniki wyzwalające dla każdego z nich, ale także będziesz potrzebował różnych planów leczenia, aby je opanować.

Niektóre schorzenia mogą również zwiększać ryzyko wystąpienia innych. Na przykład, zapalenie stawów jest bardziej powszechne wśród dorosłych z innymi przewlekłymi problemami, takimi jak otyłość, choroby serca i cukrzyca. Oznacza to, że Twój organizm może gromadzić kilka schorzeń, które mogą, ale nie muszą być ze sobą powiązane. Może to sprawić, że zarządzanie wszystkimi schorzeniami naraz stanie się skomplikowane.

Jeśli masz dwa lub więcej schorzeń w tym samym czasie, możesz być zmuszony do przyjmowania więcej niż jednego rodzaju leku na receptę, aby je kontrolować. Jest to tak zwana polifarmacja i stanowi pewne wyzwanie. Istnieje ryzyko, że jeden z leków wejdzie w interakcję z leczeniem innego problemu lub z innym schorzeniem w organizmie. Interakcje te mogą obniżyć skuteczność leku. W niektórych przypadkach może to spowodować złe reakcje.

W rzeczywistości, jeśli masz choroby współistniejące, jesteś zagrożony złymi wynikami zdrowotnymi, które mogą nie mieć nic wspólnego z twoim głównym problemem.

Obejmuje to:

• Ograniczenia funkcjonalne

• Niepełnosprawność

• Słabość

• Umieszczenie w domu opieki

• Obniżona jakość życia

• Powikłania leczenia

• Wizyty na oddziale ratunkowym

• Reakcje niepożądane na leki

• Możliwe do uniknięcia hospitalizacje

• Śmierć

Wskazówki dotyczące zarządzania chorobami współistniejącymi

Jeśli masz choroby współistniejące, a odwiedzasz specjalistę z powodu jednego problemu zdrowotnego, opowiedz mu o całej swojej historii choroby. Pomoże to lekarzowi wziąć pod uwagę wszystkie Twoje problemy i opracować plan leczenia, który będzie odpowiadał Twoim preferencjom, tolerancji i potrzebom.

W zależności od współistniejących chorób i potrzeb leczenia, może być konieczne koordynowanie wizyt i opieki pomiędzy różnymi specjalistami opieki zdrowotnej i opiekunami, takimi jak:

• Różne rodzaje lekarzy w różnych miejscach opieki zdrowotnej

• Pielęgniarki, które zapewniają opiekę w ośrodkach rehabilitacyjnych, placówkach dla seniorów lub w domach

• Doradcy

• Fizykoterapeuci

• Terapeuci zajęciowi

Ponadto, jeśli masz więcej niż jeden problem zdrowotny, 15- lub 20-minutowa wizyta u lekarza może nie wystarczyć, aby zająć się wszystkimi z nich. Na przykład, możesz chcieć porozmawiać z lekarzem o bólu kolana spowodowanym zapaleniem stawów, ale lekarz może skupić się na objawach cukrzycy. Dlatego też, jeśli chodzi o zarządzanie chorobami współistniejącymi, ważne jest, aby planować z wyprzedzeniem i informować wszystkich.

Można:

• Ustalić głównego lekarza, jakim jest lekarz pierwszego kontaktu. W zależności od problemów zdrowotnych i potrzeb w zakresie opieki, może on wskazać odpowiedniego specjalistę i współpracować z nim.

• Przedyskutuj, jaki problem zdrowotny najbardziej Ci przeszkadza lub najbardziej wpływa na codzienną jakość życia. Lekarz może nie mieć czasu na zajęcie się wszystkimi z nich, ale może zacząć od najważniejszej.

• Podczas wizyty u lekarza należy omówić z nim swoje ogólne cele zdrowotne. Pomoże to w dopasowaniu planu leczenia, który będzie dla Ciebie najlepszy.

• Należy powiedzieć lekarzowi o wszelkich zauważonych efektach ubocznych leczenia.

• Na wszystkie wizyty lekarskie zabieraj ze sobą listę wszystkich leków i dawek, które przyjmujesz. Uwzględnij także wszelkie leki dostępne bez recepty, które zażywasz.

Życie z wieloma chorobami przewlekłymi może odbić się na Twoim zdrowiu fizycznym i psychicznym. Dieta bogata w owoce i warzywa oraz dobre nawyki życiowe, takie jak ćwiczenia fizyczne i sen, mogą zwiększyć poziom energii i obniżyć ryzyko wystąpienia pewnych skutków ubocznych.

Jeśli nie jesteś pewien, jak zacząć, zapytaj swojego lekarza, fizykoterapeutę, trenera lub dietetyka. Mogą oni znaleźć diety lub aktywności, które będą odpowiadały Twoim potrzebom zdrowotnym.