Z archiwum lekarza

Rozstanie jest trudne, a dla dzieci może być szczególnie trudne. Dzieci rozwodu mogą czuć, że zostały uderzone najciężej przez koniec związku rodziców. Niektóre z nich są proszone o pośredniczenie w zawarciu pokoju między zwaśnionymi byłymi, nawet gdy opłakują stratę rodzica, który nagle się wyprowadził. Inne muszą radzić sobie z rodzicami, którzy nagle nie radzą sobie z codziennymi zadaniami, takimi jak robienie obiadu czy pomoc w odrabianiu lekcji.

Wiele dzieci nosi blizny po rozwodzie aż do dorosłości. Rozstający się małżonkowie mogą jednak pomóc w powstrzymaniu szkód, kontrolując swoje zachowanie, zanim atrament wyschnie na papierach rozwodowych. Ekspert od spraw rodzinnych i rozwodowych, M. Gary Neuman, LMHC, daje byłym małżonkom wskazówki, jak się rozstać, nie niszcząc emocjonalnie swoich dzieci na dłuższą metę.

1. Nie rób ze swojego dziecka posłańca …

„Zbyt wielu rodziców próbuje komunikować się za pośrednictwem swoich dzieci – mówi Neuman – co powoduje u nich nadmierny stres emocjonalny i zmusza ich do negocjowania sytuacji, z którą ich właśni rodzice nie mogli sobie poradzić”. E-mail jest obecnie doskonałym narzędziem do komunikacji z byłym małżonkiem. Pozwala konkretnie omówić praktyczne aspekty wychowania dziecka bez objazdów w negatywne rejony i otwierania starych ran. Zapewnia również nagraną wiadomość, dopuszczalną w sądzie, więc rodzice zwykle są bardziej ostrożni, gdy z niej korzystają.

„Jeśli chcesz lub musisz porozmawiać ze swoim ex przez telefon lub osobiście, bądź skoncentrowany i pozostań na zadaniu, a co najważniejsze, nie połknij przynęty, jeśli on lub ona zejdzie w gniew. Po prostu powiedz: „Doceniam twoje uczucia, ale jestem tu, aby omówić zadanie szkolne naszego dziecka”. Podejdź do tego z wyższością. Od tego zależy zdrowie emocjonalne Twojego dziecka”.

2. … lub terapeuta.

„Nastolatki lubią czuć się w kontroli, a rozwód wywraca ich świat do góry nogami” – mówi Neuman. „Nie wpadaj w pułapkę dzielenia się ze starszymi dziećmi szczegółami dotyczącymi rozwodu lub swoimi złymi uczuciami na temat byłego. Ich własne lęki i potrzeba kontroli powodują, że są „rozumiejące” to, przez co przechodzisz, ale musisz być rodzicem. Uzyskaj zewnętrzną pomoc dla siebie, uzyskaj terapię, jeśli to konieczne, i utrzymuj te granice. Czynienie z dziecka swojej kohorty jest złe i wyrządza im szkodę.”

3. Staraj się „zdobyć” swoje dziecko.

„Dzieci muszą czuć się tak, jakby były rozumiane”, mówi Neuman, a po rozwodzie ich uczucia mogą być w chaosie. „Wysłuchaj ich. Nie mów im, co mają myśleć. I może to być trudne, ale nigdy nie krytykuj swojego byłego — to krytyka twojego dziecka, które oczywiście jest w 50% twoim byłym mężem lub żoną. Odpowiadaj konkretnie na to, co ci mówią. Powiedz: „Wygląda na to, że czujesz się smutny/złośliwy/przygnębiony z powodu spotkania z nową dziewczyną twojego taty, czy tak?”. Jako rodzic, nie musisz mieć rozwiązania. Wystarczy, że je usłyszysz.

„I nie redaguj tekstu. Możesz zasugerować dziecku, aby zapisało swoje uczucia i podzieliło się nimi z ex, ale tylko wtedy, gdy dziecko chce to zrobić. Pozostań wyszkolony na uczuciach dziecka, a nie na swoich. Uzdrowienie przychodzi dzięki kochającemu połączeniu i z poczucia, że jest się rozumianym.”

4. Unikaj trzeciego stopnia.

„Mówię rodzicom, aby traktowali weekendowy wyjazd dziecka z byłym małżonkiem tak, jakby dziecko właśnie odwiedziło ciotkę lub wujka” – mówi Neuman. „Nie mówiąc nic, pozostawisz dziecko zestresowane, tak jakby musiało oddzielić oba światy i na palcach obejść to inne doświadczenie. Z drugiej strony, grillowanie dziecka stawia je w samym środku, co jest pozycją emocjonalnie niemożliwą. Zadawaj więc dziecku zabawne i ogólne pytania, które rozładują napięcie. A potem pozwól mu odejść.”

5. Napraw szkody, które już wyrządziłeś.

Wielu rozwiedzionych rodziców czytających te wskazówki może rozpoznać błędy, które nieumyślnie popełnili w stosunku do własnych dzieci. Czy kiedykolwiek jest za późno, aby cofnąć emocjonalne skutki paskudnego rozstania? „Nie, dzieci są niezwykle wyrozumiałe” – mówi Neuman – „przynajmniej do czasu, gdy osiągną wiek nastoletni, kiedy to gniew może być bardziej utrwalony. Jeśli popełniłeś błędy, ważne jest, abyś zrobił co następuje:

• Przeproś za nie. Przeprosiny są bardzo ważne dla dzieci.

• Wyjaśnij dokładnie, co zrobiłeś źle, a następnie zobowiąż się do zmiany swojego zachowania od tego momentu.

• Daj dziecku bezpieczny i konkretny sygnał – na przykład powiedz mu, żeby podniosło rękę, kiedy zaczniesz krytykować swojego byłego – który posłuży jako przerwa dla ciebie, informując cię bez ogródek, że znowu to robisz i musisz natychmiast przestać.”