Nowe badanie wykazało, że dzieci rzadziej wracały na ostry dyżur z powodu astmy, jeśli w ciągu kilku tygodni miały wizytę kontrolną.
Braki w opiece kontrolnej narażają dzieci z astmą na niebezpieczeństwo
Tara Haelle
Bliźniacy Jo Ward byli na ostrym dyżurze z powodu problemów z oddychaniem mniej więcej tyle razy, ile lat przeżyli. Obaj mają astmę i dysplazję oskrzelowo-płucną, formę przewlekłego uszkodzenia dróg oddechowych, które może wystąpić u dzieci urodzonych przedwcześnie, tak jak w przypadku bliźniaków.
Jednak za każdym razem, gdy Ward przyjmowała je na leczenie podczas ostrego ataku trudności w oddychaniu, personel mówił jej, żeby umówiła dzieci na wizytę kontrolną u lekarza tylko wtedy, gdy ich stan się nie poprawi, chociaż wytyczne medyczne zalecają ponowne spotkanie z lekarzem bez względu na wszystko.
„Zadawali pytania, przeprowadzali badania, ale tak naprawdę nie dali ci zbyt wielu informacji, które mogłyby ci pomóc w domu” – mówi Ward. Dodaje, że gdyby tak było, nie sądzi, że musiałaby tak często korzystać z pomocy doraźnej.
Nowe badanie sugeruje, że ma rację.
Aktualne wytyczne dotyczące astmy zalecają, by pacjenci, którzy zgłaszają się na ostry dyżur z powodu problemów związanych z astmą, zgłaszali się do lekarza na wizytę kontrolną w ciągu miesiąca, niezależnie od tego, jak dobrze wyzdrowieli – twierdzi Naomi S. Bardach, MD, profesor pediatrii i polityki zdrowotnej na Uniwersytecie Kalifornijskim w San Francisco, która kierowała nowym badaniem.
Jej badania wykazały, że dzieci, które odbyły wizytę kontrolną w ciągu 2 tygodni od zgłoszenia się na ostry dyżur, rzadziej wracają do niego w następnym roku. Jednak badanie, opublikowane 1 kwietnia w czasopiśmie Academic Pediatrics, wykazało również, że tylko około 1 na 5 dzieci odbyło wizytę kontrolną w ciągu tych 2 tygodni.
„Wizyta na ostrym dyżurze to prawdopodobnie znak, że dzieci potrzebują dodatkowej opieki w związku z astmą” – mówi Bardach. „Wiemy, że możemy zapobiec wizytom na ostrym dyżurze, jeśli dzieci dostaną odpowiednie leki lub jeśli dowiedzą się, jak unikać rzeczy, które mogą spowodować zaostrzenie astmy”.
Na potrzeby badania Bardach i jej koledzy przeanalizowali dane z Kalifornii, Vermont i Massachusetts dotyczące wszystkich wizyt na ostrym dyżurze związanych z astmą u pacjentów w wieku od 3 do 21 lat w latach 2013-2016.
Spośród 90 267 takich wizyt 23% pacjentów zostało poddanych obserwacji w ciągu 2 tygodni, częściej przez pacjentów młodszych, posiadających komercyjne ubezpieczenie, mających dowody na wcześniejszą astmę lub cierpiących na złożone schorzenia przewlekłe.
Podczas gdy 5,7% pacjentów, którzy odbyli wizytę kontrolną, powróciło na ostry dyżur w ciągu 60 dni, liczba ta wynosiła 6,4% w przypadku osób, które nie odbyły takiej wizyty – różnica wynosiła 12%. Różnica ta była jeszcze większa po upływie roku: 25% pacjentów, którzy odbyli wizytę kontrolną, powróciło na ostry dyżur w porównaniu z 28,3% pacjentów, którzy jej nie odbyli, jak twierdzą badacze.
Ogólnie rzecz biorąc, grupa Bardacha szacuje, że na każde 30 dzieci, które skorzystały z wizyt kontrolnych u lekarza, jedno uniknęłoby ponownej wizyty na ostrym dyżurze z powodu astmy w ciągu roku.
Może się to wydawać niewielką różnicą, ale biorąc pod uwagę samą liczbę wyjazdów na ostry dyżur z powodu astmy 164 145 dzieci w wieku 1-17 lat w USA w 2016 roku, przekłada się to na dużą liczbę dzieci, które nie wrócą do szpitala. Dalsza opieka może pomóc rodzicom i dzieciom uniknąć około 72 000 takich wizyt w ciągu roku, co pozwoli systemowi opieki zdrowotnej zaoszczędzić co najmniej 8,6 miliona dolarów.
Niewykorzystane szanse
Gdyby chłopcy Ward należeli do grupy 1 na 5 osób, które otrzymały opiekę kontrolną wcześniej, mogłaby zaoszczędzić sporo czasu, pieniędzy, niepokoju i bólu serca.
Kiedy bliźniaki miały 9 lat, Ward zabrała ich do nowego pulmonologa dziecięcego. To wszystko zmieniło. Podczas pierwszej wizyty „otrzymałam o wiele więcej informacji niż przez pierwsze 9 lat” – mówi.
Lekarz powiedział Ward, żeby miała pod ręką sterydy, dał jej receptę na dodatkowe dawki silnego leku i wyjaśnił, że należy je zastosować w ciągu 24 godzin od pierwszych oznak problemów z oddychaniem.
„Powiedziała, że podanie sterydów od razu uchroni ich przed wizytą na izbie przyjęć, i to się sprawdziło” – mówi Ward. „Upewniła się, że przy każdej wizycie mamy plan opieki i za każdym razem pytała mnie, czy nadal go mam, czy też musimy go przeredagować. Dała mi znaki, na które powinnam zwracać uwagę, kiedy udać się na wizytę do szpitala. Uważam, że kiedy idziesz do lekarza, powinien ci mówić takie rzeczy”.
Bardach mówi, że wizyty u lekarza pierwszego kontaktu lub specjalisty od astmy dają rodzinom szansę na uzyskanie informacji, które pozwolą zapobiec krytycznemu rozwojowi choroby. Mogą dowiedzieć się, jak unikać rzeczy, które wywołują astmę i otrzymać leki podtrzymujące, które uspokajają płuca i zmniejszają prawdopodobieństwo wystąpienia dużej reakcji na astmę” – mówi.
Tak było w przypadku Amy Davenport z Chapel Hill, NC, której 6-letni syn dwukrotnie trafił na ostry dyżur z powodu astmy.
Za pierwszym razem, gdy miał 3 lata, miał problemy z oddychaniem z powodu infekcji dróg oddechowych i otrzymał leczenie nebulizatorem, choć otrzymał je na izbie przyjęć, ponieważ na oddziale intensywnej terapii nie było wolnych łóżek.
Personel powiedział Davenport, aby skontaktowała się ze swoim lekarzem pierwszego kontaktu, ale pediatra jej syna niechętnie zdiagnozował u niego astmę w tak młodym wieku i nie przepisał żadnych leków podtrzymujących leczenie.
Kilka miesięcy później Davenport i jej syn znaleźli się ponownie w szpitalu, tym razem wolne było łóżko na oddziale intensywnej terapii. Personel oddziału intensywnej terapii skierował Davenport do pediatrycznego specjalisty chorób płuc i od tamtej pory nie wrócili już do szpitala.
Davenport mówi, że jej zdaniem, gdyby po pierwszej wizycie otrzymali lek podtrzymujący, prawdopodobnie udałoby się uniknąć drugiej.
„Teraz wiem, że po drugim przyjęciu do szpitala dostaliśmy plan działania w związku z astmą, w którym było dokładnie opisane, co należy robić” – mówi. „Czułam, że naprawdę dobrze się tym zajęliśmy. Mieliśmy ten plan działania na lodówce przez długi czas i to pomogło nam, rodzicom z trójką małych dzieci, poradzić sobie z chorobą”.
Oczywiście, opieka uzupełniająca wymaga czasu wolnego od pracy i szkoły, który nie wszystkie rodziny mogą poświęcić, przyznają badacze. Dodają, że telezdrowie może być rozwiązaniem, szczególnie po tym, jak jego zastosowanie rozszerzyło się podczas pandemii COVID-19.
„Wiemy, że systemom opieki zdrowotnej trudno jest być na tyle elastycznym, aby dziecko mogło w krótkim czasie umówić się na wizytę, wiemy też, że czasami rodzinom trudno jest wrócić do środowiska klinicznego w określonym czasie” – mówi Bardach. A jeśli dziecko wydaje się radzić sobie lepiej, wizyta kontrolna może nie wydawać się pilna.
Gdy badacze skorygowali swoje obliczenia o status społeczno-ekonomiczny, wyniki nie uległy większej zmianie. W badaniu stwierdzono jednak, że pacjenci z prywatnym ubezpieczeniem dwa razy częściej korzystali z wizyt kontrolnych niż pacjenci z ubezpieczeniem Medicaid (44% vs 22%). Jak wynika z badań, „treść i przebieg” wizyty kontrolnej również ma znaczenie.
Ward, której synowie są ubezpieczeni w ramach programu Medicaid, wspomina kilka wizyt na ostrym dyżurze, podczas których musiała naciskać na personel, aby uzyskać opiekę, jakiej potrzebowały jej dzieci.
W jednym przypadku, gdy jeden z jej chłopców miał rok i miał problemy z oddychaniem, lekarz wręczył jej receptę i polecił zrealizować ją w pobliskiej aptece, która była tańsza niż apteka szpitalna. Następnie przyszła pielęgniarka, aby rozpocząć proces wypisywania pacjenta.
Powiedziałam: „Nie, jeszcze nie jesteśmy gotowi. Spójrzcie na niego” – opowiada Ward. Pielęgniarka dokonała pomiaru pulsoksymetrem, który wykazał, że poziom tlenu u chłopca wynosił 84%, czyli niebezpiecznie niski. „Gdybym nie znała się na rzeczy i nie zwracała na to uwagi, kiedy się urodzili, ponieważ byli wcześniakami, gdyby to był ktoś inny, prawdopodobnie poszliby do domu, a on by umarł”.
Dzięki pulmonologowi dziecięcemu, którego teraz mają chłopcy, Ward mówi, że czuje się bardziej kompetentna w zarządzaniu ich astmą i wie, jak zmniejszyć prawdopodobieństwo, że będą musieli pojechać na ostry dyżur.
