Wraz ze wzrostem popularności konkursów kulinarnych niektórzy eksperci medyczni obawiają się o ryzyko związane z rywalizacją w jedzeniu.
Konkursy jedzenia były kiedyś czymś w rodzaju festynu. Teraz stają się poważnym sportem.
Tego lata Joey Chestnut zjadł rekordową ilość 66 hot dogów w ciągu 12 minut podczas Super Bowl zawodów w jedzeniu – Nathan’s Hot Dog Eating Contest. Sześćdziesiąt sześć to tylko liczba, dopóki nie dokonasz porównania: Jak myślisz, ile hot dogów mógłbyś zjeść w ciągu 12 minut? Może pięć? Sześć?
Szacuje się, że około 50 000 ludzi było obecnych na Coney Island, aby zobaczyć, jak Chestnut wypycha sobie twarz. O wiele więcej oglądało zawody na kanale ESPN, który zaczął je transmitować w 2004 roku.
„Kiedy zaczynałem robić te zawody, oglądało je może pięćdziesiąt do stu osób” – opowiada doktor Chestnut. Chestnut startuje w zawodach dopiero od dwóch lat. „Teraz” – mówi – „jest mnóstwo ludzi, niezależnie od tego, czy jest to mały, czy duży obiekt. Ludzie proszą mnie o autografy”.
Wraz z rosnącą liczbą widzów biorących udział w zawodach w jedzeniu, rosły też nagrody pieniężne. W konkursie Nathan’s Chestnut wygrał 10 000 dolarów i swój żółty pas.
Poziom rywalizacji również się podniósł. Konkurs Nathan’s jest organizowany od 1916 r., ale w 2000 r. rekord wynosił zaledwie 25 psów. W tym roku wszystkich 10 najlepszych zawodników pobiło ten wynik.
Chestnut – sklasyfikowany na 1. miejscu na świecie przez Międzynarodową Federację Konkurencyjnego Jedzenia – przypisuje swoje osiągnięcia ciężkiej pracy, a nie obżarstwu. Wielu lekarzy obawia się jednak, że współzawodnictwo w jedzeniu może mieć niebezpieczne konsekwencje. A niektórzy dietetycy martwią się, że sport ten wysyła niewłaściwe przesłanie w czasach, gdy otyłość przybiera rozmiary epidemii.
Sekrety współzawodnictwa w jedzeniu
23-letni Chestnut, inżynier projektu z San Jose w Kalifornii, twierdzi, że jego sukces wynika z intensywnego treningu. „Powoli dostosowuję moje ciało do celu” – mówi, porównując się do kulturysty lub maratończyka.
Chestnut trenuje mniej więcej raz w tygodniu, spożywając ogromne ilości pokarmów, które ma spożyć podczas kolejnego konkursu jedzenia. Jakie rodzaje jedzenia? Na liście są hamburgery, gorące skrzydełka, ostrygi, szparagi smażone w głębokim tłuszczu, ciasto limonkowe, skrzydełka z kurczaka, sernik i homar.
Chestnut ćwiczy także, wypijając nawet galon mleka za jednym razem, co, jak twierdzi, ćwiczy jego żołądek do rozszerzania się.
Kasztan mówi, że starannie przygotowuje się do treningów i zawodów. W dniach poprzedzających zawody przestaje jeść stałe pokarmy i ogranicza swoją dietę do odżywek białkowych.
„Z psychologicznego punktu widzenia lubię być głodny” – mówi. „Jeśli widzę na wadze, że schudłem, łatwo mogę sobie wyobrazić, że mam w sobie ogromną ilość jedzenia”.
Przez dzień lub dwa po większości zawodów lub treningów Chestnut przyznaje, że „nie czuje się najlepiej”. Jak mówi, wraca do diety opartej na odżywkach białkowych, gdy jego żołądek się opróżnia.
Przy wzroście 6 stóp i 1 cala Chestnut waży około 220 funtów, choć przed tegorocznym konkursem hot dogów ważył 207. „Dość rygorystycznie kontroluję ilość spożywanych kalorii” – mówi, a żeby utrzymać niską wagę, również biega.
W jaki sposób Kasztan wygrywa konkursy kulinarne? Jak większość osób, które rywalizują ze sobą w jedzeniu, Kasztan pije dużo wody podczas zawodów i zanurza jedzenie w wodzie, co jego zdaniem pomaga mu osiąść na dnie żołądka. Podczas jedzenia porusza się, co również pomaga pokarmowi osiąść na dnie żołądka. Swój sukces przypisuje także dobremu wyczuciu tempa.
Myślisz, że współzawodnictwo w jedzeniu to tylko bezmyślne łakomstwo? Nie mów Hallowi Huntowi, 25-letniemu inżynierowi budowlanemu, który obecnie zajmuje dziewiąte miejsce na świecie. Znany ze swojego „akademickiego podejścia” do jedzenia, Hunt powiedział lekarzowi, że dokładnie bada każdy pokarm, aby zmaksymalizować jego jadalność. Bada gęstość pokarmu, aby „zmaksymalizować ilość jedzenia, która może przejść przez każdy skurcz przełyku”. Studiuje też, które płyny są najlepsze do rozdrabniania poszczególnych pokarmów. (Chcesz na przykład przebić się przez tłuszcz we frytkach z serem? Spróbuj lemoniady”).
Aby utrzymać swoją wagę w ryzach, Hunt ćwiczy głównie na warzywach. Gdyby ćwiczył tylko na wysokokalorycznych pokarmach, powiedziałby: „ważyłbym 400 funtów”. W rzeczywistości waży 175 funtów i ma 6 stóp i 1 cal wzrostu.
„Moje ulubione zajęcia to jedzenie, podróżowanie i rywalizacja” – mówi Hunt. „Ten sport łączy w sobie wszystkie te rzeczy”.
Czy konkursy jedzenia są niebezpieczne?
Najlepsi sportowcy mogą intensywnie trenować, ale to wszystko dzieje się za kulisami. Przeciętny kibic widzi tylko grupę zawodników, którzy napychają sobie twarze jedzeniem. Dlatego rozwój wyczynowego jedzenia jako sportu niepokoi wielu dietetyków.
„Wiedząc, jak wiele osób nie ma odpowiedniego odżywiania i jak wiele osób nadużywa jedzenia i ciągle się objada, oglądanie w telewizji zawodów w jedzeniu jest dla mnie niepokojące” – mówi lekarzowi dietetyk Milton Stokes.
Stokes, rzecznik prasowy Amerykańskiego Stowarzyszenia Dietetycznego, twierdzi, że jedzenie wyczynowe może „wysyłać widzom wiadomość, że szaleństwo z jedzeniem nie jest niczym nadzwyczajnym”.
Lekarze obawiają się również, że jedzenie konkurencyjne może być wręcz niebezpieczne. Shanthi Sitaraman, dr nauk medycznych, gastroenterolog z Emory University School of Medicine w Atlancie, twierdzi, że jedzenie w nadmiernych ilościach może spowodować perforację żołądka u osób z niezdiagnozowanymi wrzodami.
Dla tych, którzy trenują poprzez spożywanie ogromnych ilości wody, zatrucie wodą jest również powodem do niepokoju. Zatrucie wodne to śmiertelnie niebezpieczny zespół chorobowy, który wynika z rozcieńczenia elektrolitów we krwi. Sitaraman twierdzi jednak, że zatrucie wodą rzadko stanowi ryzyko u osób, które nie tracą elektrolitów, na przykład podczas biegów długodystansowych.
Jeśli zawodnicy regularnie wymiotują, może to powodować problemy – mówi Sitaraman. Przedłużające się wymioty mogą zwiększyć szanse na aspirację, czyli przedostanie się pokarmu do płuc, a nie do przełyku. Może to prowadzić do śmiertelnego zapalenia płuc. Jednak osoby uprawiające dietę wyczynową twierdzą, że wymioty na zawodach zdarzają się rzadko.
Sitaraman była zaskoczona, kiedy przeszukując literaturę medyczną z ostatnich kilku lat, nie znalazła żadnych doniesień o powikłaniach związanych z jedzeniem wyczynowym, poza jednym przypadkiem złamania szczęki. „Może przewód pokarmowy przystosował się i zaaklimatyzował do spożywania takich ilości kalorii” – spekuluje.
Jak rywalizacja w jedzeniu wpływa na organizm?
Rywalizacja w jedzeniu jest zjawiskiem mało zbadanym. Dlatego dr David Metz, gastroenterolog z Uniwersytetu Pensylwanii, był zachwycony, gdy Tim Janus, jedzący rywalizacyjnie, zaoferował się jako królik doświadczalny do badań. Metz ma nadzieję, że badając ludzi, którzy wydają się nigdy nie być najedzeni, będzie mógł lepiej zrozumieć odwrotne zjawisko – niestrawność.
Metz badał, jak żołądek Janusa radzi sobie z ogromnymi ilościami jedzenia. Jak powiedział doktorowi, u normalnych osób pełny żołądek wysyła wiadomość przez nerw błędny do mózgu, który nakazuje żołądkowi skurczyć się i wysłać pokarm do jelita cienkiego. Zawzięci zjadacze w jakiś sposób blokują ten sygnał, nawet gdy ich żołądek rozciąga się do ogromnych rozmiarów. W przeciwnym razie ich procesy trawienne wydają się normalne.
Metz podejrzewa, że osoby rywalizujące w jedzeniu mogą mieć pewną naturalną zdolność do rozciągania żołądka, a także mogą być w stanie trenować mięśnie ściany żołądka. Aby dowiedzieć się więcej, Metz twierdzi, że będzie musiał badać osoby jedzące przez całą karierę. Metz wie jednak wystarczająco dużo, by obawiać się pewnych potencjalnych długoterminowych skutków wyczynowego jedzenia. „Jeśli nie osiągniesz tego uczucia rozciągnięcia, sytości i nie każesz swojemu mózgowi się wyłączyć, ryzykujesz otyłością” – mówi.
Innym poważnym zagrożeniem, jak twierdzi Metz, jest gastropareza, czyli paraliż żołądka. Jeśli mięśnie żołądka są stale nadmiernie napięte, mogą w końcu przestać się kurczyć, a żołądek straci zdolność opróżniania się. Gastropareza, zwykle związana z cukrzycą, może powodować przewlekłą niestrawność, nudności i wymioty. Metz twierdzi, że nie ma na nią skutecznego lekarstwa.
Metz jest pod wrażeniem dyscypliny i naturalnych zdolności najlepszych dietetyków. Dla ogółu społeczeństwa ma jednak przesłanie: „Ludzie nie powinni próbować tego w domu”.
