Lekarz mówi ci.

Czy jesteś winny tych 7 powszechnych błędów wychowawczych? Lekarz wyjaśnia, jak poprawić takie rzeczy, jak zbyt długie planowanie zajęć z dziećmi, ignorowanie przyrostu masy ciała i wiele innych.

Jeśli masz dzieci w szkole podstawowej, z pewnością czeka Cię dużo pracy, ponieważ starasz się zachęcać je do zdrowego trybu życia i pomagasz im kształtować pozytywny obraz siebie. Jeśli dodać do tego pierwsze oznaki dojrzewania oraz pewne społeczne i emocjonalne wyboje, łatwo zauważyć, że pewne błędy są prawdopodobne, a nawet nieuniknione.

Dzieci nie otrzymują instrukcji obsługi, więc skąd wiadomo, że popełnia się duży błąd w postępowaniu z uczniami klasy? Nie jest to pytanie beznadziejne. Mając wiedzę na ten temat i kilka mądrych strategii, być może uda ci się uniknąć poważnych błędów.

1. Zaprzeczanie, że twoje dziecko ma nadwagę

Joyce Lee, endokrynolog dziecięcy z University of Michigan’s Mott Children’s Hospital, mówi, że w przypadku dziecka z nadwagą lub otyłością „wielu rodziców twierdzi, że ono z tego wyrośnie. Rodzice mogą powiedzieć, że jest ono po prostu duże lub ma inny typ budowy ciała”.

Ale to duży błąd, mówi Lee. W okresie szkolnym zachodzi wiele zmian fizycznych, w tym dojrzewanie. Ale wiele dzieci nie „wyrasta z tego”. Lee radzi: „Nigdy nie należy popadać w samozadowolenie. Teraz jest czas na wprowadzenie i zachęcanie do aktywności fizycznej i zdrowego odżywiania. Dobre nawyki zaczynają się w młodym wieku, podobnie jak złe”.

Wielu rodziców uważa, że wysokie ciśnienie krwi, wysoki poziom cholesterolu i cukrzyca to problemy zdrowotne osób starszych. Jest to jednak błędne przekonanie i z pewnością nie jest ono prawdziwe, odkąd wzrosła liczba przypadków otyłości wśród dzieci.

Choroby takie jak wysokie ciśnienie krwi, wysoki poziom cholesterolu i cukrzyca typu 2 pojawiają się obecnie u dzieci z powodu otyłości. „Większa jest świadomość problemu otyłości u dzieci” – mówi Lee – „ale jednocześnie wielu rodziców może nie zdawać sobie sprawy z tego, że dzieci w wieku szkolnym nie są zbyt młode, aby rozwijać niektóre powikłania z nią związane”.

Jeśli Twoje dziecko ma nadwagę, uważaj na słowa. Nie koncentruj się na rozmiarze ani nie zawstydzaj dziecka.

„Nigdy nie chodzi o liczbę na wadze ani o to, jak wyglądasz – chodzi o zdrowie” – mówi psycholog z Children’s National Medical Center Eleanor Mackey.

Beth Volin, kierownik kliniki podstawowej opieki pediatrycznej w Rush University Medical Center w Chicago, zgadza się z tym stwierdzeniem. „Jest to wiek, w którym nastolatki stają się bardzo świadome swojego ciała, a w mediach pojawia się wiele informacji na temat bycia superszczupłym” – mówi Volin. „Nie jest niczym niezwykłym, że pediatrzy zaczynają obserwować zaburzenia odżywiania u dzieci w piątej i szóstej klasie”.

Mackey radzi, aby nie wyróżniać dziecka. Powiedz: „Chcemy, aby cała rodzina była zdrowa, więc wszyscy postaramy się lepiej odżywiać i być bardziej aktywni”.

I znowu, dzieci uczą się przez przykład, więc jeśli członkowie rodziny lub rodzice są otyli, nie odżywiają się zdrowo lub nie są aktywni, dziecko nie nauczy się zdrowych zachowań.

2. Nie zwracaj uwagi na to, co mówisz (i jak to mówisz)

„Rodzice często myślą, że są pomocni, a w efekcie wychodzą na zrzędliwych lub krytycznych” – mówi Mackey.

Co i jak należy mówić? Pochwal, gdy uczeń zrobi coś wspaniałego, np. spróbuje uprawiać nowy sport. Powiedz: „Jestem z ciebie dumny, że wyszedłeś i spróbowałeś nowego zajęcia” – mówi Mackey.

Radzi też, by nie chwalić dziecka, jeśli naprawdę tego nie chcemy. Nie można przesadzić z chwaleniem dziecka, ale istnieje niebezpieczeństwo, że nie będzie ono szczere, jeśli będziesz to robić cały czas”. Pomocne jest także, aby pochwały były konkretne” – mówi. Powiedz: „Bardzo ci dziękuję za posprzątanie swojego pokoju. Czuję się z ciebie dumna, że jesteś taki odpowiedzialny”. Opisz, co to jest i powiedz, jak się dzięki temu czujesz”.

3. Nie praktykuj tego, co głosisz

Mackey mówi: „Najszybszą drogą do tego, by dziecko cię nie słuchało, jest mówienie jednego, a robienie drugiego. Przyjrzyj się sobie naprawdę uważnie i upewnij się, że jesteś dobrym wzorem do naśladowania i że to, co robisz, jest tym, co chcesz, aby robiło twoje dziecko”.

Dotyczy to każdego aspektu stylu życia – od tego, czy palisz papierosy, pijesz na umór lub zażywasz narkotyki, po to, jak radzisz sobie ze stresem i jak traktujesz innych ludzi w rodzinie i w społeczeństwie.

4. Zbyt długie zwlekanie z rozmową

„Pokwitanie pojawia się już w wieku 9 lat i bardzo ważne jest, aby rozmawiać o zmianach w ciele, aby dzieci wiedziały, czego się spodziewać” – mówi pediatra z Children’s National Medical Center, Yolandra Hancock. „Niektórzy rodzice wahają się, czy rozpocząć tę rozmowę w tym przedziale wiekowym” – mówi.

Volin zgadza się z tą opinią: „U dziewcząt wiek menarche, czyli pierwszej miesiączki, skrada się coraz szybciej. Dlatego wiek 10 i 11 lat to naprawdę idealny czas, by usiąść z córkami i synami i rozpocząć rozmowę o dojrzewaniu i zmianach w ciele.

W przypadku dziewcząt może to oznaczać rozmowę o menstruacji, owłosieniu pod pachami i pączkach w piersiach. W przypadku chłopców może to oznaczać poruszenie tematu owłosienia łonowego i zmiany głosu. „Niektórzy rodzice wychodzą z założenia, że w szkole będą prowadzone zajęcia z edukacji zdrowotnej na temat dojrzewania, więc nie będą musieli o tym rozmawiać” – mówi Volin. „To naprawdę duży błąd”.

5. Opuszczanie corocznych wizyt u lekarza

Te rutynowe badania nie są zalecane tylko dla maluchów. „Nadal powinieneś przychodzić co roku i rozmawiać z pediatrą, który monitoruje wzrost i rozwój Twojego dziecka” – mówi Volin.

„To odpowiedni czas, aby dzieci dowiedziały się, jakie są normy wzrostu i wagi oraz wskaźnik masy ciała” – mówi. „Rozpoczynamy również rozmowy na temat prawidłowego odżywiania i odpowiedniej aktywności fizycznej”. Obejmuje to również upewnienie się, że uczniowie klasy otrzymują odpowiednią ilość wapnia potrzebną do zdrowego wzrostu.

6. Niezauważanie czerwonych flag mobbingu

Znęcanie się może mieć miejsce i ma miejsce już w szkole podstawowej.

„Widzimy to w kontekście dzieci, które przychodzą do nas z niejasnymi bólami spowodowanymi stresem” – mówi Volin. „W większości przypadków wynik badania [lekarskiego] jest prawidłowy, a my możemy zapewnić rodzica, że z dzieckiem wszystko w porządku i porozmawiać o tym, co jeszcze może się dziać w szkole lub w domu”.

Innym sygnałem, że problemem może być znęcanie się, jest to, że dziecko, które uwielbia szkołę, nagle nie chce do niej chodzić.

Jeśli podejrzewasz, że dochodzi do znęcania się, potraktuj to poważnie i porozmawiaj z przedstawicielami szkoły. Rozmowa z nauczycielem dziecka może także pomóc w ustaleniu, czy coś jeszcze się dzieje. Volin mówi: „To cienka granica, bo nie chcesz, aby Twoje dziecko było jeszcze bardziej zastraszane, ale dorosły musi być świadomy tego, co się dzieje”.

Znęcanie się może mieć miejsce także w Internecie, w mediach społecznościowych, a nawet przez SMS-y.

„Rodzice powinni monitorować korzystanie z portali społecznościowych przez nastolatków” – mówi Volin. „Upewnij się, że komputer znajduje się w pokoju rodzinnym, gdzie rodzic może obserwować, co dzieje się na Facebooku, Twitterze lub innym czacie, na którym jest jego dziecko”.

Blokady można także zakładać w aplikacjach, a ponadto ważne jest, aby otwarcie rozmawiać z dzieckiem o mediach społecznościowych.

7. Nadmierne planowanie zajęć dzieci

Kuszące może być zapisanie dziecka na to czy tamto, ale nadmiar zajęć może mieć wpływ na jego wyniki w nauce.

Na przykład: „Uczniowie piątej i szóstej klasy wchodzą do gimnazjum, a rygor akademicki naprawdę się zwiększa” – mówi Volin. „Przechodzą od jednego nauczyciela domowego do chodzenia od klasy do klasy z wieloma nauczycielami, mnóstwem zadań domowych i oczekiwań” – mówi.

Zachowaj równowagę, aby dzieci spełniały oczekiwania naukowe i uczestniczyły w wybranych zajęciach pozalekcyjnych. Różne dzieci mają różne potrzeby i tak naprawdę nie ma sztywnych reguł określających, ile zajęć pozaszkolnych to za dużo. Słuchaj wskazówek od swojego dziecka.

Jakie kamienie milowe w rozwoju powinno osiągnąć Twoje dziecko do 18 miesiąca życia?

Umiejętności ruchowe (Gross Motor Skills)

Twoje dziecko powinno umieć:

• Samodzielnie chodzić

• Może chodzić po schodach lub biegać

• Kucanie, aby podnieść zabawkę

• Ciągnąć zabawki podczas chodzenia

W tym wieku dziecko może próbować wychodzić z łóżeczka. Jeśli tak, umieść na łóżeczku dzwoneczek, abyś wiedział, kiedy to robi, i upewnij się, że miejsce w jego sypialni jest bezpieczne i wolne od przedmiotów, o które mogłoby się potknąć lub spaść. Wychodzenie dziecka z łóżeczka może być znakiem, że czas przenieść się do łóżka.

Rozwój rączek i paluszków (Fine Motor Skills)

Twoje dziecko powinno umieć:

• Pić z kubka

• Jedz łyżką

• Układanie dwóch przedmiotów lub klocków

• Pomagać sobie w rozbieraniu się

• Trzymać kredkę i bazgrać po linii

Gdy dziecko osiągnie wiek 18 miesięcy, będzie mu łatwo manipulować przedmiotem między kciukiem a palcem wskazującym (np. przekręcać gałkę lub wkładać okrągły kołek do otworu). Umiejętności te można rozwijać, próbując takich zabaw, jak wkładanie dużych kwadratowych kołków w pasujące otwory (jest to trudniejsze niż w przypadku kołków okrągłych, ponieważ trzeba dopasować kąty), układanie pięciu lub sześciu klocków lub rozbieranie zabawek na części i składanie ich z powrotem. Można też czasem pozwolić im na samodzielne karmienie, nawet jeśli jest to nieporęczne.

Umiejętności językowe

Twoje dziecko powinno umieć:

• Używać 10-25 słów

• Powiedz słowo „nie” i potrząśnij głową

• Odpowiadać na pytania

• Wydaje dźwięki przypominające mowę (gaworzenie), może śpiewać do piosenki tonem, jeśli nie słowami

• Rozumienie pojęć „w” i „na”.

• Powtórzyć niektóre słowa usłyszane w rozmowie

• Wskazywać ludzi, gdy są wymienieni z imienia i nazwiska oraz rozpoznawać przedmioty w książce

Kontynuuj mówienie i czytanie dziecku, aby rozwijać jego umiejętności werbalne. Nie jest niczym niezwykłym, że dziecko jest w stanie powiedzieć kilka słów, których nie rozumie nikt poza rodzicami. Może też używać jednego słowa zamiast całego zdania, na przykład „góra”, aby powiedzieć: „Podnieś mnie!”. Umiejętność mówienia wymaga czasu, więc nie frustruj się, jeśli wydaje Ci się, że trwa to dłużej niż w przypadku dzieci innych ludzi. Może się okazać, że pewnego dnia w końcu „załapie” i z rzadkiego mówienia przejdzie do pełnych zdań.

Umiejętności społeczne/emocjonalne

Twoje dziecko może:

• Lubić podawać przedmioty innym w ramach zabawy

• Miewa napady złości

• Boi się obcych ludzi

• Trzymanie się rodziców lub opiekunów w nowych sytuacjach

• Okazywanie uczuć osobom, które dobrze znają

• Poznawanie świata w samotności, z rodzicem w pobliżu

Jest to wiek, w którym dzieci zaczynają testować granice. Twoje dziecko może mówić „nie” w każdej nowej sytuacji lub zacząć wpadać w złość, aby postawić na swoim. Co się stało z Twoją słodką córeczką, która robiła wszystko, o co prosiłeś? Nadal tam jest, ale uczy się niezależności – a częścią tego jest próbowanie robienia rzeczy po swojemu.

Zaczynają też rozumieć, na czym polega dzielenie się (oferując coś komuś), choć mogą od razu zdecydować się to odebrać. Do Ciebie, jako rodzica, należy pokazanie im, że wybuchy złości są niedopuszczalne, i wyciągnięcie konsekwencji za niewłaściwe zachowanie. Przede wszystkim jednak należy być cierpliwym, gdy dziecko samo się domyśla.

Uczenie się, rozwój myślenia (umiejętności poznawcze)

Twoje dziecko powinno umieć:

• znać zastosowanie zwykłych przedmiotów: szczotki, łyżki, krzesła

• Wskazywać na część ciała

• Samodzielnie bazgrać

• Wykonuje jednozdaniowe polecenia słowne bez żadnych gestów (np. potrafi usiąść, gdy powiesz mu „siad”)

• Zabawa w udawanie, np. karmienie lalki

• Wskazywać, aby pokazać innym coś interesującego

Na tym etapie dzieci uwielbiają gry, w których coś się opłaca – na przykład po naciśnięciu przycisku zaczyna grać muzyka. Uwielbiają też bawić się bańkami, które dla nich puszczasz, lub powtarzać rymowanki z zadaniami.

Opóźnienia w rozwoju

Należy poinformować lekarza, jeśli do 18 miesiąca życia dziecko nie potrafi wykonać którejkolwiek z poniższych czynności:

• Wskazywać, aby pokazać rzeczy innym

• Spacer

• Naśladuj innych

• Znajomość zastosowania zwykłych przedmiotów, takich jak szczotka czy grzebień

• Zdobycie nowych słów lub wypowiedzenie co najmniej sześciu słów

• Zauważa lub zwraca uwagę, kiedy Ty lub inny opiekun wychodzicie lub wracacie

• Pamiętać umiejętności, które kiedyś posiadali

Według Amerykańskiej Akademii Pediatrii w wieku 18 miesięcy dziecko powinno zostać przebadane pod kątem autyzmu oraz ogólnego rozwoju. Jest to szczególnie ważne, jeśli dziecko wykazuje oznaki opóźnienia rozwojowego.

Czas spędzany na ekranie

Dzieci poniżej 18 miesiąca życia nie rozumieją, że symbole na ekranie przedstawiają odpowiedniki przedmiotów w świecie rzeczywistym, dlatego Amerykańska Akademia Pediatrii nie zaleca, aby przed osiągnięciem tego wieku dzieci oglądały jakiekolwiek ekrany, czy to telewizora, czy tabletu.

Dzieci powyżej 18 miesiąca życia mogą uczyć się z programów edukacyjnych wysokiej jakości, ale rodzice muszą oglądać je razem z nimi i powtarzać lekcje. Nie pozwalaj dziecku na samodzielne oglądanie ekranów.