Lekarz mówi ci.

Długie pożegnanie: Czego można się spodziewać po trzech etapach demencji Alzheimera oraz jak być opiekunem osoby z demencją.

Przyszłość może wyglądać zupełnie inaczej, niż sądziłeś. Powoli, na małe i duże sposoby, ukochana osoba będzie odchodzić. Może to wywołać wiele poważnych uczuć, w tym gniew i żal. Przez te emocje należy przechodzić we własnym tempie, aż dojdzie się do akceptacji.

Jest to pierwszy i najważniejszy krok w procesie opieki. Gdy zobaczysz, że zaakceptowałeś diagnozę, twój bliski często zrobi to samo. Nowa normalność jest o wiele mniej straszna, gdy możecie się z nią zmierzyć razem.

Od czego zacząć

Jako osoba podejmująca decyzje musisz mieć przygotowany plan działania. Oto lista kontrolna rzeczy, które należy rozważyć.

1. Zbierz zespół. Jedna osoba może wziąć na siebie dużą odpowiedzialność. Wybierz więc kilku bliskich pomocników, na których możesz liczyć. Zastanów się nad ich mocnymi i słabymi stronami (fizycznymi i emocjonalnymi), dynamiką relacji oraz innymi konkurencyjnymi obowiązkami. Wiedza o tym, kto jest kim w kręgu najbliższych, pomoże w podziale pracy.

2. Prześledź jeden dzień z życia bliskiej osoby. Zwróć uwagę na to, co może, a czego nie może zrobić dla siebie. Lekarze, rehabilitanci i geriatryczni pracownicy socjalni mogą pomóc w ocenie ich potrzeb. Ustal, jak dobrze radzi sobie z następującymi czynnościami:

• Przygotowywać posiłki i jeść

• Kąpiel, pielęgnacja i korzystanie z toalety

• Ubierać się

• Chodzić i poruszać się

• Płać rachunki i zarządzaj pieniędzmi

• Prowadzić samochód lub poruszać się środkami transportu publicznego

• Zażywać lekarstwa

• Wykonywać prace domowe

3. Zapisuj fakty i liczby. W miarę jak zanika pamięć, szczegóły, które kiedyś były na pierwszym miejscu, mogą zostać utracone na zawsze. Zapisz te rzeczy, zanim zostaną zapomniane. Informacje praktyczne są kluczowe, ale nie należy zapominać także o sprawach sentymentalnych.

4. Zbierz kompletną historię choroby. Czy znasz wszystkie dolegliwości zdrowotne bliskiej osoby? Wszystkie ich choroby? Jakie leki przyjmuje? Nazwiska wszystkich lekarzy (podstawowej opieki zdrowotnej i specjalistów)? Czy ma alergie? Wcześniejsze choroby, operacje, leczenie i wyniki badań?

Jeśli nie, nadszedł czas, aby stworzyć dużą kartotekę. Będziesz potrzebował zgody swoich bliskich na uzyskanie ich dokumentacji zdrowotnej, która jest chroniona przepisami HIPAA dotyczącymi prywatności. Będziesz też chciał podpisać pełnomocnictwo do spraw opieki zdrowotnej, aby zgodnie z prawem podejmować za nich decyzje medyczne, gdy nie będą już w stanie tego robić.

Teraz, gdy wszystko jest skomputeryzowane, należy utworzyć na komputerze plik zawierający wszystkie te informacje. Dobrym pomysłem jest utworzenie kopii zapasowej pliku na pendrive’ie lub dysku przenośnym, który można mieć przy sobie na wypadek konieczności udania się na pogotowie.

5. Śledź ich finanse. Lista numerów, które trzeba będzie sprawdzić, obejmuje:

• Numery kont

• Salda bankowe

• Zasoby inwestycyjne

• Polisy ubezpieczeniowe i wypłaty

• Aktywa ogółem

• Należności wymagalne

• Bieżące wydatki

Konieczne jest planowanie kosztów opieki, płacenie rachunków, załatwianie wniosków o zasiłki, podejmowanie decyzji inwestycyjnych i przygotowywanie deklaracji podatkowych. Mogą to być drażliwe kwestie, ponieważ osoba cierpiąca na Alzheimera musi przekazać kontrolę i w pełni zaufać twojemu osądowi. A pieniądze mogą być wielkim rozdzielaczem rodzin.

Twój bliski może podpisać trwałe pełnomocnictwo, dające Ci prawo do podejmowania decyzji finansowych w jego imieniu. Możesz też zatrudnić zaufaną osobę trzecią: księgowego, bankiera rodzinnego, prawnika zajmującego się planowaniem majątku lub planistę finansowego. Nie zapomnij umieścić tych danych w pliku komputerowym i na pendrive’ie. Dane te powinny zawierać informacje o tym, kto ma pełnomocnictwo, a także ewentualną dyrektywę wstępną lub testament życia.

6. Przygotuj plan prawny. Znajdź najnowszą wersję testamentu i planu majątkowego. Działaj szybko, jeśli go nie mają lub trzeba go zaktualizować. Możesz również poprosić o sporządzenie testamentu życia, dokumentu prawnego, w którym określisz swoje życzenia dotyczące opieki u schyłku życia. Ważne jest, by mieć jasne instrukcje i zdecydować, kto uporządkuje ich sprawy.

7. Wypełnij skrytkę depozytową. Oto, co powinno się w niej znaleźć:

• Akt urodzenia

• Czeki in blanco

• Tytuł własności samochodu

• Akty notarialne (nieruchomości, mienie osobiste, działki pogrzebowe)

• Prawo jazdy

• Drzewa genealogiczne lub zapisy genealogiczne

• Karty ubezpieczenia zdrowotnego

• Polisy i karty ubezpieczeniowe

• Dokumenty prawne

• Wykaz rachunków bankowych

• Lista numerów kart kredytowych, debetowych i bankomatów

• Lista typów i modeli sprzętu medycznego

• Akt małżeństwa

• Dokumentacja medyczna

• Karta Medicare

• Numery seryjne służb wojskowych

• Karta dawcy narządów

• Paszport

• Spis rzeczy osobistych

• Karta ubezpieczenia społecznego

• Świadectwa udziałowe

Uporządkowanie tych wszystkich spraw to duża odpowiedzialność, dlatego należy je załatwiać po kolei. A kiedy będziesz opiekować się ukochaną osobą, pamiętaj, aby zadbać także o siebie.

Czego się spodziewać: Wczesne stadium

Jesteś bardziej partnerem w opiece niż opiekunem. Twój rodzic, krewny, współmałżonek lub partner nadal może się ubrać, wziąć prysznic i wykonywać codzienne czynności. Mogą jednak potrzebować pomocy, by nie spóźnić się na umówione spotkania, zapamiętać pewne słowa i imiona oraz wiedzieć, kiedy zażyć lekarstwa. Może to sprawić, że nie wiadomo, kiedy i jak podać pomocną dłoń.

Wykorzystaj ten czas na planowanie i ćwiczenia. Ustalcie wspólne stanowisko w sprawie testamentów, pieniędzy i życzeń dotyczących opieki długoterminowej. Skup się na niezależności. Na przykład, jeśli Twój bliski ma problemy z przypomnieniem sobie jakiegoś słowa, zapytaj, czy możesz mu pomóc, zamiast wymawiać odpowiedź. Praca zespołowa.

Osoby cierpiące na demencję mogą spędzić lata we wczesnym stadium choroby. Należy poświęcać bliskiej osobie jak najwięcej czasu, ale nie zapominać także o sobie.

Wskazówka dotycząca dbania o siebie: Jest to dobry czas na zdobycie wiedzy na temat demencji i stworzenie społeczności lekarzy, grup wsparcia online lub osobiście, terapeutów i przyjaciół, którzy rozumieją, przez co przechodzisz. Jeśli planujesz być głównym opiekunem, porozmawiaj z przyjaciółmi, sąsiadami i krewnymi o możliwości włączenia się w pomoc, abyś nie czuł się skrępowany.

Czego się spodziewać: Etap środkowy

W przypadku demencji nie ma jednoznacznych markerów dla poszczególnych stadiów. Jednak w miarę jak coraz więcej komórek nerwowych w mózgu ulega uszkodzeniu, stan bliskiej osoby będzie się pogarszał. Może to być trudne emocjonalnie dla obu stron.

Dla bliskiej osoby oznacza to utratę tożsamości i niezależności. Kąpiel jest kłopotliwa, podobnie jak ubieranie się. Osoba ta może być fizycznie sprawna, ale może zapomnieć, jak to robić.

Osoba bliska może mieć problemy z przypomnieniem sobie czegoś, co wydarzyło się niedawno lub z prowadzeniem prostych rozmów. Na tym etapie normalne jest, że zapomina o jedzeniu, traci poczucie czasu i ma problemy ze snem. Zmiany te mogą powodować u bliskiej osoby frustrację, złość lub depresję.

W tym momencie Twoja rola zmieni się z partnera w opiece na opiekuna. Staniesz się kierowcą, szefem kuchni i – jeśli ukochana osoba zacznie oddalać się od domu – strażnikiem. Będziesz odpowiadać w kółko na te same pytania.

Postaraj się mieć cierpliwość do sytuacji i do siebie. Skorzystaj z pomocy dostosowanej do Twojej sytuacji, np. z programu Alzheimer’s Association „Caregiver Stress Check”, Alzheimer’s Navigator oraz bezpłatnych warsztatów e-learningowych dotyczących wszystkiego, od sposobów komunikowania się po planowanie prawne.

Do Ciebie należy również zapewnienie codziennej struktury. Być może trzeba będzie spędzać więcej czasu z bliską osobą i przywrócić równowagę w swoim własnym życiu. Może to wymagać pewnych prób i błędów. Opracowanie planu dnia wymaga wysiłku. Co lubi robić ukochana osoba? Co nadal potrafi robić dobrze? Czy osoba ta „znika”, czuje się bardziej zdezorientowana lub agresywna późnym popołudniem i wieczorem? Przewidzieć dużo czasu na to, co kiedyś było szybkimi zadaniami, takimi jak prysznic, ubieranie się i jedzenie. Pamiętaj, aby zostawić miejsce na spontaniczną zabawę dla Was obojga.

Rada dotycząca dbania o siebie: Wygospodaruj trochę czasu na codzienną dbałość o siebie i przynajmniej 24-godzinną przerwę raz w tygodniu lub miesiącu. Czasem wystarczy 5 minut, by odetchnąć i przypomnieć sobie o wszystkich rzeczach, które robisz dobrze.

Czego się spodziewać: Późny etap

Długość życia osoby po zdiagnozowaniu choroby Alzheimera zależy od wielu czynników, w tym wieku i stanu zdrowia. Przeciętnie pacjenci żyją około 4-8 lat. Inni mogą jednak żyć dwadzieścia lat lub dłużej. Twój bliski może spędzić od kilku tygodni do kilku lat w ostatnim stadium choroby. To może być najtrudniejsza faza choroby.

Twoja bliska osoba prawdopodobnie będzie miała trudności z chodzeniem. Może potrzebować wózka inwalidzkiego lub nie być w stanie wstać z łóżka. Osoby takie często chorują i długo potrzebują czasu, aby wyzdrowieć. Ty lub osoba towarzysząca możecie być zmuszeni do wykonywania wielu czynności związanych z podnoszeniem. Poproś pielęgniarkę lub fizykoterapeutę o wskazówki.

Konieczne będzie także częste poruszanie bliską osobą, aby poprawić krążenie krwi, mycie jej, sprawdzanie, czy nie ma odleżyn, kontrolowanie, kiedy robi kupę i siusia, a także zmienianie pieluch dla dorosłych i podkładów na łóżko.

Osoba bliska będzie potrzebowała dużo pomocy przy jedzeniu i połykaniu. Może być konieczne przejście na miękkie pokarmy, karmienie łyżeczką i upewnienie się, że pije wystarczająco dużo, aby uniknąć odwodnienia.

Na tym etapie osoba bliska może nie być w stanie mówić lub wyrażać swoich potrzeb. Nadal ważne jest, aby nawiązać z nim kontakt na każdym możliwym poziomie. Może to być tak proste, jak odtwarzanie ulubionej muzyki, oglądanie zdjęć lub po prostu wspólne siedzenie w ciszy.

Mając na uwadze jakość życia, jest to czas, w którym należy rozważyć możliwość zapewnienia opieki w pełnym wymiarze godzin, np. w domu opieki lub hospicjum.

Rada dotycząca samoopieki: Ten etap może wydawać się przytłaczający i zbyt smutny. Twoje poczucie humoru może być zakopane pod poczuciem winy, gniewem i żalem. Należy je jednak odkopać. Śmiej się, kiedy możesz. I podziel się tym śmiechem z bliską osobą. Odrobina radości to bardzo dużo.

Wskazówki dotyczące codziennej opieki nad osobą z chorobą Alzheimera

Codzienna opieka staje się coraz trudniejsza, w miarę jak Twój bliski przechodzi przez kolejne etapy choroby. Oto kilka rzeczy, które mogą ułatwić jej sprawowanie:

Ustal codzienną rutynę i trzymaj się jej. Na przykład, myj zęby po posiłkach. Albo kąpać go zawsze rano lub wieczorem. Na te czynności wybieraj najbardziej relaksujące pory dnia.

Szanuj prywatność bliskiej osoby. Zamykaj drzwi i żaluzje. Przykrywaj je ręcznikiem lub szlafrokiem.

Zachęcaj podopiecznego do przejęcia jak największej części opieki nad nim. Da im to poczucie niezależności i spełnienia.

Należy pamiętać o ich możliwościach. Daj im wystarczająco dużo czasu na wykonanie każdego zadania – np. umycie włosów lub zębów.

Zachęcaj je i wspieraj. Na przykład powiedz: „Ładnie się dziś ubrałaś”.

Powiedz im, co robisz, zanim to zrobisz – „Umyję ci teraz włosy”.

Jeśli dziecko potrafi samo się ubrać, rozłóż mu ubrania w kolejności, w jakiej powinno je zakładać. Najlepiej dać im ubrania łatwe do założenia, z małą ilością guzików.

Zachęcaj dziecko do samodzielnego jedzenia, jeśli jest w stanie. Podawaj dziecku jedzenie palcami, które jest łatwiejsze do trzymania i jedzenia, np. nuggetsy z kurczaka, plasterki pomarańczy lub brokuły gotowane na parze.

Jeśli jedzenie za pomocą talerza i widelca staje się dla dziecka zbyt trudne, podaj mu miseczkę i łyżkę. Można też wypróbować ochraniacze na talerze lub sztućce z uchwytami.

Nie zmuszaj ich do jedzenia. Jeśli dziecko nie jest zainteresowane jedzeniem, spróbuj dowiedzieć się, dlaczego. Traktuj ją jak dorosłego, a nie jak dziecko.

Twój bliski może nie potrzebować codziennej, pełnej kąpieli. Może wystarczyć kąpiel z gąbką. Możesz jednak zastosować się do poniższych wskazówek, jeśli potrzebuje regularnej kąpieli.

• Zawsze sprawdzaj temperaturę wody w wannie lub pod prysznicem.

• Jeśli kąpiesz dziecko w wannie, rozważ użycie krzesełka do kąpieli z poręczami. W wannie należy też umieścić gumowe maty, aby się nie ślizgały.

• Utrzymuj w łazience ciepło i dobre oświetlenie.

• Usuń lub zabezpiecz dywaniki, aby zapobiec upadkom.

Jeśli osoba bliska jest zbyt ciężka, by można ją było łatwo przenieść, lub jeśli nie może się sama poruszać, może być potrzebny specjalny sprzęt. Zapytaj lekarza o wskazówki, jak bezpiecznie kąpać taką osobę.

Jeśli chodzi o pielęgnację włosów, można spróbować umyć je w zlewie, co może być pomocne, jeśli osoba ta woli kąpiele niż prysznic. Można też spróbować użyć suchego szamponu. Wizyta w salonie fryzjerskim może być przyjemna, jeśli osoba taka może wybrać się tam razem z Tobą.

Do golenia używaj elektrycznej maszynki do golenia, aby zmniejszyć ryzyko zacięć, zwłaszcza jeśli Twój bliski przyjmuje leki rozrzedzające krew.

Codziennie myj zęby. Jeśli osoba ta nosi protezy zębowe, czyść je codziennie. Upewnij się, że protezy pasują prawidłowo i sprawdź, czy na dziąsłach nie ma owrzodzeń lub zaczerwienień.

Jeśli dziecko nie chce otworzyć ust, szczotkuj tylko zewnętrzną stronę zębów. Poproś dentystę o radę, jak zapewnić dobrą opiekę stomatologiczną. Jeśli dziecko samo myje zęby, możesz mu pomóc, nakładając pastę na szczoteczkę.

Zainstaluj zabezpieczenia, które ułatwią im poruszanie się. Mogą to być np. uchwyty i podwyższone deski klozetowe.

Jeśli pacjent ma problemy z dojściem do łazienki, zwłaszcza w nocy, pomocna może okazać się przyłóżkowa komoda lub pisuar.

Zaplanuj rutynowe wizyty w łazience, aby uniknąć wypadków.

Powiedz lekarzowi, jeżeli twój bliski traci kontrolę nad jelitami lub pęcherzem. Leki mogą pomóc w tych problemach.

Jak uczynić swój dom bezpiecznym dla osoby z chorobą Alzheimera

Kilka podstawowych zmian może pomóc.

Na każdym piętrze należy umieścić czujniki dymu i tlenku węgla, a następnie sprawdzić ich działanie. Być może trzeba będzie wymieniać baterie co kilka miesięcy.

Nie trzymaj w domu żadnych grzejników, koców elektrycznych ani innych urządzeń stwarzających zagrożenie pożarowe. Jeśli musisz ich używać, przestrzegaj instrukcji bezpieczeństwa i trzymaj je na stabilnej powierzchni, z dala od dywanów, zasłon, mebli i papierów.

Zakryj gniazdka elektryczne, z których nie korzystasz, i zadbaj o usunięcie wszelkich problemów z okablowaniem. Lampy i inne urządzenia przechowuj w pobliżu gniazdek, aby zmniejszyć ryzyko potknięcia się o przewody. Można je również przymocować do podłogi za pomocą taśmy.

Oznacz szklane drzwi, okna lub meble naklejką lub kalkomanią na wysokości oczu, aby upewnić się, że Twój bliski dobrze widzi szyby.

Upewnij się, że dom jest dobrze oświetlony. Lampki nocne mogą być pomocne w sypialniach, łazienkach, korytarzach i innych miejscach, do których osoba bliska może chodzić w nocy.

Zwróć uwagę na śliskie lub nierówne powierzchnie, takie jak dywaniki, kafelki czy wyrwy w wykładzinie. Upewnij się też, że przejścia są wolne od bałaganu.

Ustaw podgrzewacz ciepłej wody na temperaturę 120 F lub niższą. Zapobiegnie to poparzeniom spowodowanym przez parzącą wodę z kranu.

Obok wszystkich telefonów w domu wywieś numery telefonów alarmowych i adres zamieszkania. Dzięki temu nie będziesz musiał po nie sięgać, gdy będą Ci potrzebne.

Upewnij się, że otwory drzwiowe są dobrze oświetlone i wolne od bałaganu. Dobrym pomysłem mogą być czujniki, które włączają oświetlenie zewnętrzne, gdy ktoś zbliża się do domu.

Sprawdź, czy zamki w drzwiach działają prawidłowo i czy można je łatwo otworzyć w nagłych wypadkach.

Upewnij się, że schody lub podjazdy są w dobrym stanie. Upewnij się też, że mają bezpieczną poręcz.

Warto pomyśleć o wywieszeniu na drzwiach wejściowych tabliczki „Zakaz wstępu dla interesantów”. Dzięki temu ukochana osoba będzie spokojna.

W kuchni:

• W szafkach i szufladach, w których znajdują się delikatne, cenne lub niebezpieczne przedmioty, umieść blokady zabezpieczające przed dziećmi.

• Zamykaj domowe środki czystości, zapałki, noże, nożyczki i inne niebezpieczne przedmioty.

• Powstrzymaj bliską osobę przed używaniem niebezpiecznych urządzeń. Zainstaluj na kuchence pokrętła zabezpieczające. Odłącz urządzenie do usuwania śmieci. Pozbądź się wszystkiego, co nie działa prawidłowo.

• Usuń sztuczne owoce lub ozdoby wyglądające jak jedzenie, aby Twój ukochany nie pomylił ich z czymś jadalnym.

• Jeśli trzymasz leki w kuchni, przechowuj je w zamkniętej szafce lub szufladzie.

W sypialni:

• Upewnij się, że osoba bliska może bezpiecznie wstawać i wstawać z łóżka. Warto rozważyć położenie mat na podłodze obok łóżka, o ile nie stwarzają one zagrożenia potknięciem lub poślizgnięciem.

• Umieść lampki lub włączniki światła w pobliżu łóżka, albo używaj lampki nocnej.

• System monitorowania, taki jak monitorowanie niemowląt, może pomóc w usłyszeniu, kiedy ukochana osoba wstaje z łóżka lub potrzebuje pomocy.

• Wyznacz wolną drogę do łazienki.

W łazience:

• Czy osoba bliska może bezpiecznie wchodzić i wychodzić z prysznica lub wanny? Jeśli nie, zainstaluj uchwyty po wewnętrznej i zewnętrznej stronie. Stojaki na ręczniki nie są wystarczająco wytrzymałe, by używać ich jako uchwytów.

• Używaj pasków antypoślizgowych w wannie lub pod prysznicem. Pomocny może być także stołek pod prysznicem.

• W pobliżu toalety zainstaluj stelaż bezpieczeństwa, podwyższone siedzisko lub uchwyt.

• Umieść leki w zamkniętych szafkach lub szufladach. Wyrzuć wszystkie leki, których termin ważności upłynął.

• Zamknij środki czystości i małe urządzenia elektryczne znajdujące się w łazience.

• Aby uniknąć poparzeń, rozważ zakup jednego kranu, który miesza ciepłą i zimną wodę, zamiast osobnych pokręteł.

• Małe dywaniki kąpielowe zastąp dużym dywanikiem, który zakryje większą część podłogi. Nałóż na niego samoprzylepną podkładkę, aby się nie ślizgał.

Lekarz wyjaśnia diagnozę i leczenie choroby Alzheimera.

Jeśli uważasz, że Ty lub ktoś z Twoich bliskich ma objawy choroby Alzheimera, zgłoś się do lekarza, aby mieć pewność. Objawy choroby mogą przypominać objawy wielu innych schorzeń, w tym:

• Zakażenia

• Przyjmowanie leków, które nie współdziałają ze sobą

• Niewielkie udary

• Depresja

• Niski poziom cukru we krwi

• Problemy z tarczycą

• Guzy mózgu

• Choroba Parkinsona

Lekarz zbada Ciebie lub Twoją bliską osobę, aby sprawdzić, czy rzeczywiście cierpicie na chorobę Alzheimera. Zacznie od badania fizykalnego i testów stanu psychicznego, w tym:

• Pamięć

• Umiejętności werbalne

• Rozwiązywanie problemów

• Umiejętność myślenia

• Nastrój

Lekarze mogą również zapytać innych członków rodziny o zauważone przez nich objawy.

Lekarze mogą wykorzystać badania obrazowe mózgu, aby stwierdzić, czy dana osoba ma Alzheimera, czy też inny problem.

• Obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego (MRI) wykorzystuje silne magnesy i fale radiowe do tworzenia obrazów mózgu. Skanowanie może wykazać, czy dana osoba przeszła udar lub czy ma guzy, które mogą być przyczyną objawów.

• Pozytonowa tomografia emisyjna (PET) to badanie wykorzystujące znaczniki takie jak flortaucipir (Tauvid) do uwidocznienia blaszek miażdżycowych, które gromadzą się w mózgach dotkniętych chorobą Alzheimera. Jednak Medicare i inni ubezpieczyciele zazwyczaj nie pokrywają kosztów skanowania PET.

• Test Precivity AD jest badaniem krwi, które polega na sprawdzeniu ilości białek, takich jak beta amyloid i Apo E we krwi. Ich obecność lub brak pomaga określić prawdopodobieństwo, czy badanie obrazowe (np. skan PET) może wykryć blaszki miażdżycowe w mózgu i doprowadzić do rozpoznania choroby Alzheimera. ?

Jakie są metody leczenia choroby Alzheimera?

Na chorobę Alzheimera nie ma lekarstwa. Istnieją jednak leki, które spowalniają jej postęp, zwłaszcza we wczesnych stadiach. Inne mogą pomóc w przypadku zmian nastroju i innych problemów behawioralnych.

• Aducanumab-avwa (Aduhelm). To ludzkie przeciwciało monoklonalne jest pierwszą terapią ukierunkowaną na podstawową patofizjologię choroby poprzez redukcję blaszek amyloidu beta w mózgu. Jest ono przeznaczone do stosowania u osób z wczesnymi stadiami choroby Alzheimera i z potwierdzoną obecnością patologii amyloidowej. Może powodować obrzęk lub krwawienie w mózgu.

• Donepezil

  (

  Aricept

  ), galantamina

  (Razadyne, dawniej znany jako Reminyl), oraz

  rywastygmina

  (

  Exelon

  )

  . Leki te działają w taki sam sposób jak Cognex, ale nie mają tych samych złych skutków ubocznych. Mogą one poprawić funkcjonowanie mózgu we wczesnych stadiach choroby Alzheimera i opóźnić tempo nasilania się objawów.

• Memantyna (

  Namenda

  )

  . Lek ten powstrzymuje komórki mózgowe przed zużywaniem zbyt dużej ilości substancji chemicznej zwanej glutaminianem, której komórki uszkodzone w chorobie Alzheimera wytwarzają zbyt dużo. Lek wydaje się chronić przed uszkodzeniem nerwów i ma mniej działań niepożądanych niż inne leki. Może on powstrzymać umiarkowane lub ciężkie objawy przed szybkim nasileniem się. Osoby z umiarkowaną lub ciężką postacią choroby Alzheimera mogą przyjmować ten lek razem z donepezylem, galantaminą lub rywastygminą.

• Memantyna-Donepezil?(

  Namzaric).

  Lek ten jest połączeniem donepezilu i memantyny. Jest przeznaczony dla osób z chorobą Alzheimera o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego.

• Tacrine (Cognex).

  Był to pierwszy lek zatwierdzony przez FDA do leczenia choroby Alzheimera. Jego działanie polegało na spowalnianiu rozpadu substancji chemicznej zwanej acetylocholiną, która pomaga komórkom nerwowym w mózgu przekazywać sobie nawzajem informacje. Ponieważ lek ten powodował uszkodzenia wątroby, został wycofany z rynku w 2012 roku.

Inne metody leczenia

Lekarze przepisują szereg leków, które łagodzą określone objawy choroby Alzheimera:

• Aby złagodzić paranoję, dezorientację, halucynacje (widzenie, słyszenie lub odczuwanie rzeczy, których nie ma) i zachowania agresywne, lekarze mogą zalecić stosowanie leków przeciwpsychotycznych, takich jak haloperidol (Haldol), olanzapina (Zyprexa) i risperidon (Risperdal).

• Leki takie jak fluoksetyna (Prozac), paroksetyna (Paxil), sertralina (Zoloft) i wenlafaksyna (Effexor) mogą pomóc w leczeniu depresji.

• Leki nasenne mogą zwalczać bezsenność.

• Leki przeciwlękowe, takie jak alprazolam (Xanax), buspiron (BuSpar), lorazepam (Ativan) i oksazepam (Serax) leczą pobudzenie.

Dezorientacja i utrata pamięci nie zawsze oznaczają, że cierpisz na demencję. Lekarz opisuje inne choroby, które mogą przypominać chorobę Alzheimera.

Demencja nie zawsze oznacza chorobę Alzheimera

Demencja to utrata pamięci lub problemy z myśleniem spowodowane zmianami w mózgu. Choroba Alzheimera jest tylko jednym z jej rodzajów. Pamięć może zostać uszkodzona także w wyniku wielu innych problemów zdrowotnych, takich jak udar mózgu, choroba Parkinsona lub nagromadzenie się płynu w mózgu.

Jeśli zauważysz u siebie objawy, które Cię niepokoją, natychmiast zgłoś się do lekarza. Przeprowadzi on dokładne badanie, które może obejmować pobranie próbki krwi do badań, obrazowanie mózgu i badania neurologiczne, aby ustalić, co dzieje się z Twoim zdrowiem i udzielić Ci pomocy.

Depresja

Osoba cierpiąca na depresję może mieć trudności z koncentracją lub zapamiętywaniem rzeczy, które ma zrobić. Może także spać zbyt dużo lub zbyt mało, nie mieć ochoty na spędzanie czasu z przyjaciółmi i bliskimi oraz odczuwać poczucie beznadziejności przez większość czasu.

Osoby z chorobą Alzheimera również mogą doświadczać tych objawów, ale badanie fizykalne i rozmowa o objawach powinny pomóc lekarzowi postawić właściwą diagnozę.

Zakażenia dróg moczowych (UTI)

Kiedy bakterie dostaną się do cewki moczowej (rurki, przez którą przepływa mocz podczas sikania), czasami mogą wywołać zakażenie dróg moczowych (UTI), które może rozprzestrzenić się na pęcherz lub nerki.

U niektórych osób, zwłaszcza tych w zaawansowanym wieku, zakażenie układu moczowego może spowodować nagłe wystąpienie objawów przypominających chorobę Alzheimera. Możesz być zdezorientowany, zdenerwowany, senny lub mieć problemy z koncentracją uwagi. Niektórzy ludzie mają halucynacje – wydaje im się, że widzą lub słyszą coś, czego nikt inny nie widzi.

Jeśli badanie moczu wykaże, że masz infekcję, prawdopodobnie otrzymasz antybiotyki, aby ją wyleczyć.

?

Choroba tarczycy

Tarczyca to mały gruczoł w kształcie motyla, znajdujący się w przedniej części szyi. Wytwarza on hormony, które pomagają w pracy narządów i kontrolują, jak dobrze organizm wykorzystuje pożywienie jako paliwo. Jeśli tarczyca pracuje zbyt szybko lub zbyt wolno, może to mieć wpływ na Twoje zdrowie psychiczne.

Osoby, które nie wytwarzają wystarczającej ilości hormonu tarczycy, cierpią na tzw. niedoczynność tarczycy. Części Twojego ciała pracują zbyt wolno. Może to wpływać na Twoje myślenie. Możesz mieć trudności z uczeniem się nowych rzeczy lub przypominaniem sobie wydarzeń, które miały miejsce przed chwilą.

Jeśli wytwarzasz zbyt dużo hormonu tarczycy, masz nadczynność tarczycy. Może to również utrudniać koncentrację. Możesz też odczuwać niepokój lub przygnębienie. W ciężkich przypadkach możesz mieć wrażenie, że tracisz kontakt z realnym światem.

Jeśli lekarz stwierdzi, że tarczyca nie pracuje tak, jak powinna, konieczne może być codzienne przyjmowanie leków, aby utrzymać poziom hormonów na normalnym poziomie. U niektórych osób objawy ustępują od razu. U innych może to potrwać kilka miesięcy.

Cukrzyca

Osoby chore na cukrzycę mogą mieć trudności z utrzymaniem właściwej równowagi insuliny i cukru we krwi. Jeśli poziom cukru we krwi spada zbyt nisko, ciało i mózg nie mają wystarczającej ilości paliwa, aby pracować tak, jak powinny. Jest to tzw. hipoglikemia. Jeśli jest ona ciężka, możesz być zdezorientowany wykonując nawet podstawowe codzienne czynności. Możesz także stać się niezdarny, sprawiać wrażenie pijanego, a nawet zemdleć.

Często pacjent czuje się lepiej, jeśli zje lub wypije niewielką ilość pokarmu o dużej zawartości cukru. Jeśli to nie pomaga, należy niezwłocznie zwrócić się do lekarza.

Choroba z Lyme

Niektóre kleszcze przenoszą szkodliwe bakterie, które mogą przedostać się do organizmu poprzez ukąszenie. Powoduje to chorobę zwaną boreliozą. Jeśli bakteria pozostanie we krwi przez dłuższy czas, może mieć wpływ na układ nerwowy i pamięć krótkotrwałą.

Niektórzy ludzie mówią, że mają „mgłę mózgową”. Możesz mieć problemy z nadążaniem za tym, co mówią inni. Również wykonywanie codziennych czynności może wymagać większego wysiłku. Objawy mogą pojawić się miesiące, a nawet lata po ukąszeniu kleszcza.

Chorobę z Lyme można leczyć antybiotykami, ale objawy mogą się utrzymywać. Im wcześniej choroba zostanie wykryta, tym łatwiej ją leczyć.

Niedobór witaminy B12

Jeśli masz niski poziom witaminy B12, możesz czuć się zagubiony lub łatwo „zawrócić”. Niektórzy ludzie odczuwają także mrowienie w rękach i nogach.

Twój organizm potrzebuje tej witaminy do produkcji czerwonych krwinek, nerwów i DNA, ale nie potrafi sam wytworzyć B12. Musi ją otrzymywać z pożywienia. Ponieważ B12 występuje tylko w produktach pochodzenia zwierzęcego, osoby stosujące dietę wegetariańską mogą nie otrzymywać jej w wystarczającej ilości.

Inne osoby nie są w stanie przyswoić wystarczającej ilości B12 z pożywienia. Może się tak zdarzyć, jeśli cierpisz na chorobę taką jak celiakia lub choroba Crohna, która wpływa na sposób, w jaki organizm rozkłada pożywienie. Problemy może powodować także stosowanie leków na zgagę. Twój organizm potrzebuje wystarczającej ilości kwasu żołądkowego, aby pobrać witaminę B12 z pożywienia.

Lekarz może wykonać badanie krwi w celu sprawdzenia poziomu witaminy B12. Jeśli jest on niski, pomocny może okazać się suplement witaminowy.

Niektóre leki

Wiele leków – takich jak leki przeciwhistaminowe, przeciw nudnościom, steroidy i środki rozluźniające pęcherz – może wywoływać objawy przypominające demencję. Jest to większe ryzyko w przypadku osób starszych.

Im jesteś starszy, tym ciężej twój organizm musi pracować, aby zwalczyć toksyczne działanie niektórych leków. Ponadto konieczne może być jednoczesne przyjmowanie więcej niż jednego leku, a leki te mogą wchodzić ze sobą w interakcje i powodować efekty uboczne, takie jak dezorientacja.

Jeśli uważasz, że lek, który przyjmujesz, szkodzi Twojej pamięci lub spowalnia Twoje myślenie, porozmawiaj z lekarzem.

Zaburzenia przedsionkowe

Zaburzenia funkcjonowania układu przedsionkowego – obejmującego ucho wewnętrzne i mózg – mogą powodować problemy z równowagą, a często także z funkcjami poznawczymi. Zawroty głowy, choroba Meniere’a i zapalenie labiryntu to tylko niektóre z zaburzeń przedsionkowych.

?

Jeśli Twój bliski cierpiący na chorobę Alzheimera ma problemy z oddychaniem, może być trudno wiedzieć, co robić. Aby ułatwić jej oddychanie, skorzystaj z poniższych wskazówek.

W przypadku nagłych problemów z oddychaniem należy natychmiast zadzwonić pod numer 911. Objawy mogą obejmować:

• Wdychanie jakiegoś przedmiotu lub kawałka jedzenia.

• Nagle mają problemy z oddychaniem, ból w klatce piersiowej, mdłości, bardzo się pocą lub wymiotują.

• Nagłe problemy z oddychaniem, wysypka, swędzenie lub obrzęk. Może to być poważna reakcja alergiczna.

• Nagle pojawiają się trudności z oddychaniem, a także ból i obrzęk nóg oraz ostry ból w klatce piersiowej.

• Skóra, usta lub paznokcie stają się purpurowe lub niebieskie.

• Nie są w stanie powiedzieć więcej niż kilka słów bez potrzeby zaczerpnięcia oddechu.

• Nie mogą się położyć, ponieważ nie mogą oddychać.

• Nadwyrężają mięśnie szyi, próbując oddychać.

Należy skontaktować się z lekarzem, jeśli:

• Problemy z oddychaniem, które się pojawiają lub nasilają podczas wykonywania czynności takich jak wchodzenie po schodach.

• Osoby te mają problemy z oddychaniem, gdy są niespokojne, zdenerwowane lub odczuwają ból.

• Mają również gorączkę.

Przyczyny

Problemy z oddychaniem nie są normalne dla nikogo, ale często występują u osób starszych, w tym u osób z chorobą Alzheimera. Mogą one być spowodowane wieloma schorzeniami, takimi jak:

• Astma. Choroba ta może powodować zwężenie dróg oddechowych (przewodów doprowadzających powietrze do płuc). Osoby cierpiące na tę chorobę często świszczą.

• Lęk. Emocje takie jak strach i złość mogą wpływać na oddychanie i pogarszać istniejące problemy z oddychaniem.

• Infekcje układu oddechowego. Infekcje dróg oddechowych lub płuc (takie jak zapalenie oskrzeli, Covid-19 lub zapalenie płuc) powodują kaszel, gorączkę i wydzielanie śluzu.

• Zadławienie. Pokarmy takie jak orzeszki ziemne lub częściowo przeżute mięso mogą zablokować drogi oddechowe.

• Dieta i ćwiczenia fizyczne. Osoby z nadwagą lub osoby, które nie ćwiczą regularnie, mogą mieć problemy ze złapaniem oddechu, kiedy wykonują jakąś czynność.

• Skrzep krwi w płucach (zatorowość płucna). Może to powodować nagłe problemy z samodzielnym oddychaniem lub problemy z oddychaniem przy kaszlu, ostry ból w klatce piersiowej, ból i obrzęk nóg.

• Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP). Jest to długotrwały problem z płucami, występujący najczęściej u osób palących. Czasami nazywana jest rozedmą płuc lub przewlekłym zapaleniem oskrzeli.

• Zapadnięcie się płuca (odma opłucnowa). Może to spowodować nagłe problemy z oddychaniem i ostry, kłujący ból w klatce piersiowej.

• Zawał serca. Może powodować trudności z oddychaniem oraz uczucie bólu lub ucisku w klatce piersiowej.

• Niewydolność serca. Jest to sytuacja, w której serce traci część swoich zdolności do pompowania krwi. Inne objawy to kaszel, obrzęk kończyn dolnych i brzucha, który pojawia się lub nasila.

• Poważna reakcja alergiczna (anafilaksja). Może to również powodować wysypkę, swędzenie i obrzęk.

Ćwiczenia oddechowe

Kontrolowane oddychanie to sposób oddychania, który pomaga wprowadzić do płuc jak najwięcej powietrza. Aby pomóc bliskiej osobie w wykonaniu tego ćwiczenia:

• Usiądź prosto. Ułatwia to przepływ powietrza do i z płuc.

• Niech uczniowie wykonają wdech przez nos. Następnie należy zacisnąć usta i wydychać powietrze powoli, tak jakby się gwizdało. Powiedz, żeby wydychali powietrze tak długo, aż poczują, że całe powietrze w płucach zniknęło. Staraj się, aby wydech trwał dwa razy dłużej niż wdech. Pomoże im to całkowicie opróżnić płuca przed wdychaniem większej ilości powietrza.

• Poprosić dzieci, aby położyły jedną rękę na klatce piersiowej, a drugą na brzuchu. Podczas wdechu ręka na brzuchu powinna unosić się wyżej niż ręka na klatce piersiowej. W ten sposób upewnisz się, że duży mięsień znajdujący się pod płucami (przepona) pomaga płucom całkowicie się otworzyć. Jeśli to możliwe, poproś bliską osobę, by ćwiczyła tę czynność kilka razy dziennie, gdy jest zrelaksowana i oddycha normalnie. W ten sposób będzie wiedziała, jak to robić, gdy będzie miała problemy z oddychaniem.

Pamiętaj, że nie każdy może wykonywać kontrolowane oddychanie, zwłaszcza osoby, które mają trudności ze zrozumieniem i stosowaniem się do poleceń.

Radzenie sobie z problemami z oddychaniem

. Jeśli twoja bliska osoba ma astmę, pomóż jej unikać takich rzeczy jak dym papierosowy, perfumy, kurz, sierść zwierząt, pleśń i pyłki. Upewnij się, że zażywa leki lub używa inhalatora, jeśli lekarz mu je przepisał.

Emocje te mogą powodować problemy z oddychaniem, ale problemy z oddychaniem mogą również powodować te emocje. W zależności od sytuacji można spróbować kilku różnych sposobów, aby pomóc bliskiej osobie poczuć się bardziej komfortowo.

Jeśli uważasz, że złość lub niepokój utrudniają jej oddychanie:

• Pociesz dziecko, mówiąc do niego spokojnie. Jeśli pozwolą, weź je za rękę lub połóż rękę na ramieniu.

• Odwrócenie uwagi uczestnika poprzez zrobienie czegoś, co lubi robić, zaoferowanie mu czegoś, co lubi jeść lub puszczanie muzyki, którą lubi.

• Jeśli będą się bardziej denerwować lub złościć, daj im spokój i spróbuj ponownie za kilka minut.

• Jeśli uważasz, że problemy z oddychaniem są przyczyną gniewu i niepokoju:

• Porozmawiaj z nimi spokojnie. Jeśli pozwolą, spróbuj ich delikatnie dotknąć.

• Pomóż im zmienić pozycję ciała, aby ułatwić oddychanie.

• Użycie wentylatora do nawiewu chłodnego powietrza na twarz, jeśli nie jest to dla nich uciążliwe.

• Poproś je o spróbowanie ćwiczeń oddechowych.

• Jeśli nie rozumieją twoich poleceń, nie próbuj im tłumaczyć. Postaraj się odwrócić ich uwagę.

• Jeśli problemy z oddychaniem nasilą się lub wydaje się, że dziecko jest chore, należy wezwać lekarza.

Problemy z oddychaniem w życiu codziennym

Czasami wykonywanie takich czynności, jak kąpiel, korzystanie z łazienki czy ubieranie się, może pogorszyć problemy z oddychaniem.

Jeśli Twój bliski ma problemy z wykonywaniem codziennych czynności, możesz zrobić kilka rzeczy, aby mu pomóc:

• Podziel czynności na mniejsze zadania i pozwól im robić przerwy między nimi.

• Używaj prostych, jedno- lub dwuetapowych wskazówek, by nie czuli się przytłoczeni.

• Spróbuj zastosować pomoce, takie jak chodzik, stołek kąpielowy lub ławeczka podczas kąpieli.

• Dawaj im wiele okazji do skorzystania z łazienki, aby nie musiały się spieszyć i nie czuły się zaniepokojone.

• Rozstaw w domu krzesła, aby w razie potrzeby mogli się zatrzymać i złapać oddech.

Zapobieganie problemom z oddychaniem

Możesz zrobić kilka rzeczy, aby uchronić bliską osobę przed problemami z oddychaniem.

• Trzymaj się z dala od takich czynników jak duże i nagłe zmiany temperatury, zanieczyszczenie powietrza, pyłki, dym papierosowy, chemiczne substancje zapachowe i kurz.

• Poproś bliską osobę, aby codziennie jadła pięć lub sześć mniejszych posiłków zamiast trzech dużych. Przypomnij jej, by jadła powoli. Pomóż jej ograniczyć lub odstawić pokarmy, które mogą powodować gazy, takie jak cebula, kapusta, brukselka, fasola, napoje gazowane i pikantne.

• Niech piją dużo wody i stosują dietę bogatą w błonnik. Pozwoli to uniknąć zaparć i częstego załatwiania się w toalecie. Przez godzinę po jedzeniu należy powstrzymać się od energicznych czynności.

• Ćwiczenia fizyczne mogą pomóc w złagodzeniu niektórych problemów z oddychaniem. Przed rozpoczęciem ćwiczeń należy zapytać lekarza, jaki rodzaj ćwiczeń jest odpowiedni dla danej osoby.

• Zapytaj lekarza o szczepienia przeciwko grypie i zapaleniu płuc.

Nie ma lekarstwa na chorobę Alzheimera, więc każdy chce wiedzieć, jak jej zapobiegać. Czy istnieje sposób, aby uniknąć zachorowania na chorobę Alzheimera? Lekarz mówi, co wiadomo na ten temat.

Lekarze nie wiedzą dokładnie, dlaczego choroba ta dotyka niektórych ludzi, a innych nie, dlaczego z biegiem lat jej przebieg się pogarsza ani jak ją leczyć. A ponieważ nie znają odpowiedzi na te pytania, nie są też do końca pewni, jak ją leczyć.

To prawda, że choroba Alzheimera staje się coraz bardziej powszechna wraz z wiekiem. Ale nie jest to normalna część procesu starzenia się. Prawdą jest również, że niektóre błędy w genach zwiększają prawdopodobieństwo zachorowania.

Nie można kontrolować procesu starzenia się ani swoich genów, ale to nie znaczy, że nie można nic zrobić z chorobą. W rzeczywistości te same rzeczy, które są dobre dla serca – i reszty organizmu – mogą również pomóc w zmniejszeniu prawdopodobieństwa wystąpienia choroby Alzheimera. A wiele z tego sprowadza się do prostych rzeczy, które robisz każdego dnia.

Zarządzaj swoimi liczbami. Czy wiesz, czy Twoje ciśnienie krwi, poziom cukru we krwi i cholesterolu są zbyt wysokie? Badania wykazują silne powiązania między chorobą Alzheimera a takimi schorzeniami, jak wysokie ciśnienie krwi, wysoki poziom cholesterolu, cukrzyca typu 2 i choroby serca. Wiele osób nie wie, że cierpi na te schorzenia. Badania kontrolne mogą to ujawnić. Ty i Twój lekarz możecie wspólnie pracować nad rozwiązaniem problemów zdrowotnych, które u Ciebie występują.

Sprawdź swoją wagę. Jeśli masz dużo kilogramów do zrzucenia, a zaczniesz pracować nad ich zrzuceniem i utrzymaniem, może to również pomóc w obniżeniu ryzyka. Jedno z badań wykazało, że otyłość może zmieniać mózg w sposób zwiększający prawdopodobieństwo zachorowania na chorobę Alzheimera.

Ćwicz swoje ciało. Kiedy ćwiczysz, nawet trochę, do mózgu dopływa więcej krwi, co sprawia, że mózg jest zdrowszy. Staraj się ćwiczyć co najmniej 30 minut przez 5 lub więcej dni w tygodniu.

Stawiaj wyzwania swojemu umysłowi. Osoby, które ciągle się uczą i udzielają się społecznie, mogą być mniej narażone na chorobę Alzheimera. Nie jest to jeszcze do końca jasne, ale stymulacja umysłowa może być jak trening dla Twojego mózgu.

Zapnij pasy. Jeśli zranisz się w głowę w wypadku samochodowym lub spadniesz z roweru bez kasku, może to zwiększyć prawdopodobieństwo zachorowania na chorobę Alzheimera za kilka lat. Sprawdź również, czy w Twoim domu nie ma miejsc, w których mógłbyś upaść, takich jak dywan, który nie ma pod spodem lepkiej wyściółki utrzymującej go na miejscu.

Nie pal. Unikaj wszelkich form tytoniu.

Dieta. Spożywaj zdrową dla serca dietę z dużą ilością owoców i warzyw, pełnych ziaren, chudego białka i niskotłuszczowego nabiału. Ograniczaj tłuszcze nasycone (znajdujące się w mięsie i pełnotłustych produktach mlecznych), cukry dodane, węglowodany, sód i alkohol.

Naukowcy uważają, że istnieje kilka sposobów, w jakie problemy z kontrolą poziomu cukru we krwi mogą prowadzić do problemów z pamięcią i myśleniem. Dowiedz się więcej od lekarza.

Naukowcy uważają, że istnieje kilka sposobów, w jakie problemy z kontrolą poziomu cukru we krwi mogą prowadzić do problemów z pamięcią i myśleniem.

Oporność na insulinę

Kiedy komórki nie wykorzystują insuliny w sposób, w jaki powinny, wpływa to na mechanikę mózgu.

• Komórki nie otrzymują potrzebnego im paliwa, przez co mózg nie może prawidłowo pracować.

• Podnosi się poziom cukru we krwi, co z czasem może prowadzić do odkładania się szkodliwych złogów tłuszczowych w naczyniach krwionośnych.

• Zbyt duża ilość insuliny może zaburzać równowagę substancji chemicznych w mózgu.

Ten wpływ na mózg jest tak silny, że niektórzy naukowcy uważają, że choroba Alzheimera związana z insulinoopornością powinna być nazywana „cukrzycą typu 3”.

Zapalenie i uszkodzenie naczyń krwionośnych

Osoby chore na cukrzycę są bardziej narażone na ryzyko zawału serca lub udaru mózgu. Wysoki poziom cukru we krwi może wywołać stan zapalny. Nie jest to korzystne dla naczyń krwionośnych. Uszkodzone naczynia w mózgu mogą prowadzić do choroby Alzheimera.

Stan zapalny może również sprawić, że twoje komórki staną się odporne na insulinę, zwłaszcza jeśli jesteś otyły.

Zablokowana komunikacja nerwowa

Wysoki poziom cukru we krwi jest związany z wyższym poziomem cząsteczek białka zwanego beta amyloidem. Gdy się one zlepią, utkną między komórkami nerwowymi w mózgu i zablokują sygnały. Komórki nerwowe, które nie mogą ze sobą rozmawiać, to główna cecha choroby Alzheimera.

Splątane białko Tau

Komórki nieustannie przemieszczają żywność i inne zasoby po ścieżkach przypominających tory kolejowe. Białko o nazwie tau pomaga tym torom, które biegną do, z i przez komórki, pozostać w prostych rzędach.

Jednak w mózgu cierpiącym na chorobę Alzheimera tau ulega splątaniu. Ścieżki się rozpadają, a komórki umierają, ponieważ nie mogą przemieszczać się tam, gdzie ich potrzebują.

Niektóre badania sugerują, że osoby chore na cukrzycę mają więcej splątanego tau w mózgach. Może to oznaczać, że w ich mózgach jest więcej umierających komórek, co może prowadzić do demencji.

Co można zrobić

Kontroluj poziom cukru we krwi. Kilka badań doprowadziło niektórych naukowców do wniosku, że utrzymanie poziomu A1c poniżej 7% może pomóc w utrzymaniu dobrego stanu mózgu.

Ćwiczenie fizyczne pomaga komórkom lepiej wykorzystywać insulinę i pomaga kontrolować poziom cukru we krwi oraz zapobiega zbyt wysokiemu stężeniu insuliny we krwi i w mózgu. Aktywność fizyczna dostarcza do mózgu krew bogatą w tlen i obniża ryzyko chorób serca.

Może metformina. W badaniu przeprowadzonym na ponad 15 000 osób w wieku powyżej 55 lat, które chorowały na cukrzycę typu 2, osoby przyjmujące metforminę (Fortamet, Glucophage, Glumetza, Riomet) były mniej narażone na chorobę Alzheimera i inne rodzaje demencji niż osoby, które przyjmowały inne leki przeciwcukrzycowe.

Czy witaminy i suplementy naprawdę mogą pomóc w leczeniu choroby Alzheimera? Dowiedz się od lekarza, co mówią naukowcy.

Nie ma co do tego wątpliwości: Dobre odżywianie pomaga od stóp do głów. Nie ma jednak żadnych witamin ani suplementów, które mogłyby zapobiec, zatrzymać lub spowolnić rozwój choroby Alzheimera.

Pokarmy, które spożywasz, mają znaczenie dla zdrowia Twojego mózgu i są najlepszym sposobem dostarczania składników odżywczych. Jeśli chcesz wypróbować suplementy, poinformuj o tym najpierw swojego lekarza, aby upewnić się, że nie będą one miały skutków ubocznych ani nie spowodują problemów z innymi przyjmowanymi przez Ciebie lekami.

Antyoksydanty

Te składniki odżywcze chronią Twój organizm przed cząsteczkami zwanymi wolnymi rodnikami, które uszkadzają komórki i mogą powodować raka, choroby serca i Alzheimera.

Istnieje wiele różnych antyoksydantów, takich jak beta-karoten, witaminy C i E oraz resweratrol. Znajdują się one w pokarmach roślinnych, takich jak jagody, zielenina, herbata i papryka.

Wolne rodniki mają tendencję do gromadzenia się w komórkach nerwowych wraz z wiekiem. Badania przeprowadzone na mózgach osób cierpiących na chorobę Alzheimera wykazały oznaki stresu oksydacyjnego, co oznacza, że organizm próbuje walczyć z uszkodzeniami spowodowanymi przez wolne rodniki. Wydaje się więc, że przyjmowanie większej ilości przeciwutleniaczy jest dobrym rozwiązaniem.

Nie ma jednak prostej odpowiedzi, przynajmniej na razie.

Związek między antyoksydantami to gorący temat w badaniach nad chorobą Alzheimera, ale wszyscy zgadzają się, że wciąż trzeba zrobić więcej. Naukowcy nie są pewni, czy niektóre antyoksydanty są lepsze od innych, a możliwe, że lepiej jest pozyskiwać antyoksydanty z pożywienia niż z suplementów.

Resweratrol

Ten przeciwutleniacz można znaleźć w czerwonych winogronach, czerwonym winie, orzeszkach ziemnych i gorzkiej czekoladzie. Niektórzy badacze uważają, że ma on właściwości przeciwstarzeniowe i może obniżyć ryzyko wystąpienia niektórych chorób.

Naukowcy od pewnego czasu uważają, że resweratrol może chronić mózg przed skutkami choroby Alzheimera. Ostatnie badanie wykazało, że codzienne dawki resweratrolu rzeczywiście spowalniają postęp choroby.

Badanie to jest obiecujące, ale nie dowodzi, że resweratrol zwalcza Alzheimera. Osoby biorące udział w badaniu przyjmowały naprawdę silną dawkę resweratrolu, która nie jest powszechnie dostępna – 1 gram resweratrolu zawiera tyle resweratrolu, co 1000 butelek czerwonego wina. Autorzy badania twierdzą jednak, że wykazało ono, iż resweratrol jest bezpieczny dla osób cierpiących na Alzheimera.

Ponadto naukowcy muszą przeprowadzić wiele badań, zanim wyciągną wnioski w jedną lub drugą stronę. A niektóre badania wskazują, że dieta bogata w resweratrol może wcale nie oznaczać lepszego zdrowia.

Witamina D

Jednym z zadań witaminy D jest wspomaganie pracy mózgu. Większość z nas czerpie witaminę D ze słońca oraz z pokarmów takich jak tłuste ryby, sery i żółtka jaj. Jest ona również dostępna bez recepty w postaci suplementów.

Istnieje związek między witaminą D a chorobą Alzheimera. W wielu badaniach wykazano, że u osób cierpiących na chorobę Alzheimera występuje niski poziom witaminy D. Jedno z badań wykazało, że prawdopodobieństwo wystąpienia choroby Alzheimera u osób z bardzo niskim poziomem witaminy D było dwukrotnie wyższe.

Jednak tak wiele jeszcze pozostaje do odkrycia na temat związku między witaminą D a chorobą Alzheimera. Nie wiemy, czy niski poziom witaminy D powoduje chorobę Alzheimera. Nie wiemy również, czy przyjmowanie witaminy D może leczyć chorobę lub jej zapobiegać.

Należy przeprowadzić jeszcze wiele badań, zanim lekarze zaczną przepisywać witaminę D w leczeniu choroby Alzheimera. Jednak Alzheimers Drug Discovery Foundation wymienia ją jako bardzo bezpieczną, którą można przyjmować w formie suplementu.

Ginkgo Biloba

Być może słyszałeś o miłorzębie japońskim jako środku wspomagającym pamięć – a może nawet o czymś, co brzmi, jakby mogło pomóc w chorobie Alzheimera. Naukowcy badali go przez wiele lat. Jednak jak dotąd nie znaleźli żadnych dowodów na to, że ginkgo biloba w ogóle poprawia pamięć, nawet u osób, które nie chorują na Alzheimera.

Wykazano, że Ginkgo może powodować inne skutki uboczne, w tym krwawienia, obniżenie poziomu cukru we krwi i zmiany ciśnienia krwi. Dlatego najlepiej jest go całkowicie unikać.

Przewodnik dla opiekunów lekarzy dotyczący zrozumienia objawów i etapów choroby Alzheimera. Zawiera wskazówki, jak uniknąć wypalenia zawodowego opiekunów.

1/23

To normalne, że z wiekiem ludzie stają się nieco zapominalscy. Jak więc odróżnić niegroźny „moment seniora” od choroby Alzheimera? Jedna na osiem osób w wieku 65 lat i starszych cierpi na tę wyniszczającą formę demencji. W pierwszych stadiach choroba Alzheimera może nie być oczywista dla przyjaciół i rodziny. Istnieją jednak pewne wczesne sygnały ostrzegawcze, na które należy zwracać uwagę.

Sygnały ostrzegawcze: Pamięć i mowa

2/23

We wczesnym okresie choroby Alzheimera pamięć długotrwała zwykle pozostaje nienaruszona, natomiast pamięć krótkotrwała staje się niepewna. Twój bliski może zapomnieć o odbytych rozmowach. Może powtarzać pytania, na które już wcześniej udzielono odpowiedzi. Choroba zaburza również mowę, więc osoba ta może mieć trudności z przypomnieniem sobie typowych słów.

Oznaki ostrzegawcze: Zachowanie

3/23

Oprócz utraty pamięci, choroba Alzheimera może powodować dezorientację i zmiany zachowania. Twój bliski może się gubić w dobrze znanych mu miejscach. Częste są także wahania nastroju i zaburzenia osądu, a także problemy z higieną. Osoby, które kiedyś były stylowe, mogą zacząć nosić poplamione ubrania i zapominać o myciu włosów.

Nie ignoruj objawów

4/23

Trudno jest stawić czoła myśli, że ktoś z bliskich może być chory na tę chorobę, ale lepiej jest zgłosić się do lekarza wcześniej niż później. Po pierwsze, diagnoza może dotyczyć czegoś innego. Objawy mogą być spowodowane problemem, który można łatwo wyleczyć, na przykład zaburzeniami równowagi tarczycy. A jeśli jest to Alzheimer, leczenie przynosi najlepsze efekty, gdy jest stosowane na wczesnym etapie choroby.

Jak się ją diagnozuje?

5/23

Nie ma prostego testu na Alzheimera, dlatego lekarz będzie polegał na Tobie, aby opisać zmiany zachodzące u Twojego bliskiego. Badanie stanu psychicznego, czasami nazywane mini-cog, lub inne testy przesiewowe mogą zmierzyć zdolności umysłowe i pamięć krótkotrwałą. Badania neurologiczne i skany mózgu mogą być wykorzystane do wykluczenia innych problemów, takich jak udar lub guz, a także mogą dostarczyć innych informacji o mózgu.

Co dzieje się z mózgiem?

6/23

Alzheimer powoduje obumieranie komórek nerwowych i utratę tkanki w całym mózgu. W miarę nasilania się choroby tkanka mózgowa kurczy się, a obszary zawierające płyn mózgowo-rdzeniowy powiększają się. Uszkodzenia wpływają negatywnie na pamięć, mowę i rozumienie.

Czego należy się spodziewać

7/23

U każdej osoby choroba Alzheimera przebiega w inny sposób. Czasami objawy nasilają się szybko i w ciągu kilku lat prowadzą do poważnej utraty pamięci i dezorientacji. U innych osób zmiany następują stopniowo. Może upłynąć nawet 20 lat, zanim choroba się rozwinie. Większość ludzi żyje od 3 do 9 lat po postawieniu diagnozy.

W jaki sposób choroba zmieni codzienne życie?

8/23

Alzheimer wpływa na koncentrację, dlatego bliski może nie być w stanie wykonywać zwykłych czynności, takich jak gotowanie czy płacenie rachunków. Badania sugerują, że problemy ze zbilansowaniem książeczki czekowej są często jednym z pierwszych objawów choroby. W miarę pogarszania się objawów chory może nie rozpoznawać znajomych osób i miejsc. Mogą się łatwo gubić lub nieprawidłowo posługiwać się narzędziami, np. przeczesywać włosy widelcem. W zaawansowanych stadiach choroby często występuje nietrzymanie moczu, problemy z utrzymaniem równowagi i utrata mowy.

Czy moja ukochana osoba powinna przestać prowadzić samochód?

9/23

Słaba koordynacja, utrata pamięci i dezorientacja to niebezpieczna kombinacja za kierownicą. Jeśli uważasz, że Twoja bliska osoba powinna przestać prowadzić samochód, powiedz jej dlaczego. Jeśli nie chce słuchać, poproś lekarza o interwencję. Jeśli nadal będzie nalegać na prowadzenie samochodu, skontaktuj się z Departamentem Pojazdów Samochodowych w celu dokonania oceny. Następnie opracuj inne plany dotyczące transportu.

Czy ćwiczenia fizyczne mogą pomóc?

10/23

Aktywność fizyczna może pomóc bliskiej osobie zachować siłę mięśni i koordynację. Może także poprawić jej nastrój i zmniejszyć niepokój. Aby dowiedzieć się, jakie rodzaje ćwiczeń są odpowiednie, należy skonsultować się z lekarzem. Powtarzające się czynności, takie jak chodzenie, praca w ogrodzie czy nawet składanie prania, mogą być najlepsze w zapewnieniu poczucia spokoju.

Jak się leczy?

11/23

Nie ma lekarstwa na Alzheimera ani sposobu na spowolnienie uszkodzenia nerwów w mózgu. Istnieją jednak leki, które wydają się pomagać w utrzymaniu sprawności umysłowej i spowalniać skutki choroby. Jeśli Twój bliski zostanie odpowiednio wcześnie poddany leczeniu, może być w stanie zachować niezależność i wykonywać codzienne czynności przez dłuższy czas.

Rola opiekuna

12/23

Jeśli opiekujesz się osobą chorą na tę chorobę, prawdopodobnie nosisz wiele ról – kucharza, szofera i księgowego, by wymienić tylko kilka z nich. Chociaż możesz być zmuszony do planowania posiłków i zajmowania się finansami, zachęcaj bliską osobę do robienia niektórych rzeczy dla siebie. Pomocne może być oznaczenie szafek z ich zawartością i przyczepienie karteczek samoprzylepnych z przypomnieniami o codziennych zadaniach. Pamiętaj o kupieniu tygodniowego pudełka na lekarstwa.

Wyzwania związane z opieką

13/23

We wczesnym stadium choroby osoby z chorobą Alzheimera często nie rozumieją, co się z nimi dzieje. Mogą się wstydzić lub odczuwać niepokój. Należy zwracać uwagę na oznaki depresji, którą lekarz może zwalczać za pomocą leków. W późniejszym okresie Twój bliski może stać się paranoiczny lub agresywny, a nawet może zwrócić się przeciwko Tobie. Pamiętaj, że za tę zmianę odpowiedzialna jest choroba. Niezwłocznie poinformuj lekarza o tego typu zachowaniach.

Syndrom Sundown

14/23

Eksperci nie wiedzą dlaczego, ale niektóre osoby z chorobą Alzheimera denerwują się, kiedy zachodzi słońce. Trwa to zazwyczaj przez cały wieczór, a czasem przez całą noc. Aby zmniejszyć napięcie, utrzymuj dom dobrze oświetlony i zasuwaj zasłony przed zachodem słońca. Spróbuj odwrócić uwagę bliskiej osoby ulubionym zajęciem lub programem telewizyjnym. Po śniadaniu przestaw się na kawę bezkofeinową.

Kiedy ukochana osoba cię nie zna

15/23

Wiele osób z chorobą Alzheimera ma problemy z zapamiętywaniem imion, nawet najbliższych im osób. Tymczasowym rozwiązaniem jest umieszczenie zdjęć osób, które będą często widywać lub które dobrze znają, z wydrukowanymi pod nimi imionami. W końcu osoba bliska może przestać rozpoznawać twarze i reagować tak, jakby członkowie jej rodziny byli obcymi ludźmi. Może to być niepokojące, zwłaszcza dla głównego opiekuna.

Oznaki ostrzegawcze stresu opiekuna

16/23

Opieka nad osobą z chorobą Alzheimera może być wyczerpująca fizycznie i psychicznie. Objawy stresu opiekuna obejmują:

• Złość, smutek i wahania nastroju

• Bóle głowy lub pleców

• Problemy z koncentracją

• Problemy z zasypianiem

?

Zadbaj o siebie

17/23

Aby uniknąć wypalenia zawodowego, codziennie poświęć przynajmniej kilka minut na coś, co sprawia ci przyjemność. Utrzymuj kontakt z przyjaciółmi i w miarę możliwości kontynuuj swoje hobby. Znajdź przyjaciela lub krewnego, który będzie dla Ciebie wsparciem. Możesz także dołączyć do internetowej lub lokalnej grupy wsparcia dla opiekunów, działającej w ramach Stowarzyszenia Alzheimerowskiego.

Niezbędne dokumenty

18/23

Jeśli Twój bliski jest jeszcze w stanie podejmować ważne decyzje, porozmawiaj z prawnikiem o sporządzeniu zaleceń dla osób starszych. Są to dokumenty prawne, które określają, czego dana osoba chce w zakresie leczenia i opieki u schyłku życia. Powinny one wskazywać osobę, która w ich imieniu będzie podejmować decyzje dotyczące opieki zdrowotnej i zarządzać finansami. Pomoże to uniknąć późniejszych nieporozumień, jeśli pacjent nie będzie w stanie wyrazić swoich życzeń.

Domowa opieka zdrowotna

19/23

Wiele osób chce jak najdłużej pozostać we własnych domach. Nie jest to łatwe, jeśli mają problemy z samodzielnym ubieraniem się lub korzystaniem z łazienki. Pomoc domowa może pomóc w higienie osobistej i innych codziennych czynnościach. Można również skontaktować się z lokalną agencją ds. osób starszych (Area Agency on Aging), aby uzyskać informacje o usługach dostarczania posiłków lub transportu osób starszych.

Ośrodki opieki nad osobami starszymi (Assisted-Living Facilities)

20/23

Może nadejść taki dzień, kiedy bliską osobą nie będzie można już opiekować się w domu. Jeśli nie potrzebuje ona całodobowej opieki pielęgniarskiej, dobrym rozwiązaniem może być ośrodek opieki. Zapewniają one zakwaterowanie, posiłki i zajęcia, ale są znacznie tańsze niż domy opieki. Poszukaj ośrodka z oddziałem opieki specjalnej dla osób z chorobą Alzheimera, który może zapewnić całodobowy nadzór i opiekę osobistą w celu zaspokojenia potrzeb osób z demencją.

Późniejsze etapy

21/23

Osoby z zaawansowaną postacią choroby Alzheimera mogą utracić zdolność chodzenia, mówienia lub reagowania na innych. W końcu choroba może upośledzić funkcje życiowe, takie jak zdolność połykania. Może to być czas na przejście do opieki hospicyjnej, która zapewnia ulgę w bólu i komfort osobom cierpiącym na choroby terminalne.

Jak pomóc dzieciom zrozumieć

22/23

Dzieci mogą czuć się zdezorientowane, przestraszone, a nawet urażone, gdy członek rodziny ma Alzheimera. Daj dziecku do zrozumienia, że te uczucia są normalne i szczerze odpowiadaj na jego pytania dotyczące choroby. Pomóż im pielęgnować szczęśliwe wspomnienia związane z ukochaną osobą. Można założyć album ze zdjęciami z radosnych chwil.

Czy można temu zapobiec?

23/23

Czy można coś zrobić, aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na tę chorobę? Badania w tej dziedzinie są w toku, ale wydaje się, że dieta i ćwiczenia fizyczne mają duże znaczenie. Badania wykazują, że osoby stosujące dietę śródziemnomorską, bogatą w warzywa, ryby i orzechy oraz uprawiające dużo aktywności fizycznej są najmniej narażone na zachorowanie na Alzheimera.

Lekarz wyjaśnia różne rodzaje demencji – zespołu chorobowego, który wpływa na myślenie, zachowanie i pamięć danej osoby.

Demencja sama w sobie nie jest chorobą, lecz zespołem chorobowym; jej objawy są wspólne dla kilku chorób mózgu.

Z czasem stan ten będzie się pogarszał. Leki mogą jednak spowolnić ten proces i pomóc w łagodzeniu objawów, takich jak zmiany zachowania.

Istnieje wiele różnych rodzajów demencji. Sposób leczenia bliskiej osoby będzie zależał od jej rodzaju.

?

Choroba Alzheimera

Eksperci uważają, że od 60% do 80% osób z demencją cierpi na tę chorobę. Chorobę Alzheimera zdiagnozowano u ponad 5 milionów Amerykanów. To właśnie o niej myśli większość ludzi, gdy słyszy „demencja”.

Jeśli ktoś, kogo znasz, cierpi na chorobę Alzheimera, zauważysz u niego takie objawy, jak utrata pamięci oraz problemy z planowaniem i wykonywaniem znanych zadań.

Na początku objawy są łagodne, ale po kilku latach ulegają nasileniu. Twój przyjaciel lub krewny może:

• być zdezorientowany co do miejsca, w którym się znajduje, dnia lub roku

• Mieć problemy z mówieniem lub pisaniem

• Gubić rzeczy i nie być w stanie ich odnaleźć

• Słabo ocenia sytuację

• Mieć zmiany nastroju i osobowości

Otępienie naczyniowe

Jeśli u krewnego lub znajomego wystąpi ten rodzaj demencji, jest to zwykle spowodowane tym, że osoba ta przebyła poważny udar mózgu lub jeden lub kilka mniejszych, „cichych” udarów, które mogą wystąpić bez jej świadomości.

Objawy zależą od tego, która część mózgu została dotknięta przez udar.

Podczas gdy choroba Alzheimera zwykle zaczyna się od problemów z pamięcią, otępienie naczyniowe częściej zaczyna się od słabej oceny sytuacji lub problemów z planowaniem, organizacją i podejmowaniem decyzji.

Inne objawy mogą obejmować:

• Problemy z pamięcią, które zakłócają codzienne życie bliskiej osoby

• Problemy z mówieniem lub rozumieniem mowy

• Problemy z rozpoznawaniem widoków i dźwięków, które wcześniej były znajome

• Dezorientacja lub pobudzenie

• Zmiany w osobowości i nastroju

• Problemy z chodzeniem i częste upadki

Otępienie z ciałami Lewy’ego (DLB)

Ciała Lewy’ego to mikroskopijne złogi białka, które tworzą się w mózgach niektórych osób. Ich nazwa pochodzi od nazwiska naukowca, który je odkrył.

Jeśli ktoś, kogo znasz, choruje na DLB, to dlatego, że złogi te utworzyły się w części mózgu zwanej korą.

Objawy obejmują:

• Problemy z jasnym myśleniem, podejmowaniem decyzji lub zwracaniem uwagi

• Kłopoty z pamięcią

• Widzenie rzeczy, których nie ma, tzw. halucynacje wzrokowe

• Nietypowa senność w ciągu dnia

• Okresy „niewidzenia się” lub gapienia się

• Problemy z poruszaniem się, w tym drżenie, spowolnienie i trudności z chodzeniem

• Sny, w których zachowujesz się fizycznie, w tym mówisz, chodzisz i kopiesz

Choroba Parkinsona Otępienie

U osób cierpiących na chorobę Parkinsona ten rodzaj demencji występuje w około 50% do 80% przypadków. Objawy otępienia pojawiają się średnio po około 10 latach od zachorowania na chorobę Parkinsona.

Ten typ jest bardzo podobny do DLB. Objawy są takie same, a u osób z oboma schorzeniami stwierdza się obecność ciał Lewy’ego w mózgu.

Otępienie mieszane

Jest to połączenie dwóch rodzajów demencji. Najczęstszą kombinacją jest choroba Alzheimera i otępienie naczyniowe.

Otępienie czołowo-skroniowe (FTD)

Jeśli u bliskiej osoby występuje FTD, doszło do uszkodzenia komórek w obszarach mózgu kontrolujących planowanie, osąd, emocje, mowę i ruch.

Osoba z FTD może mieć:

• Zmiany osobowości i zachowania

• Nagły brak zahamowań w sytuacjach osobistych i społecznych

• Problemy z wymyślaniem właściwych słów podczas mówienia

• Problemy z poruszaniem się, takie jak drżenie, problemy z utrzymaniem równowagi i skurcze mięśni

Choroba Huntingtona

Jest to choroba mózgu spowodowana wadą genetyczną, która jest przekazywana przez członków rodziny. Twój bliski może mieć gen choroby Huntingtona od urodzenia, ale objawy zwykle nie ujawniają się do 30-50 roku życia.

U osób z chorobą Huntingtona występują te same objawy, które obserwuje się w innych formach demencji, w tym problemy z..:

• Myśleniem i rozumowaniem

• Pamięć

• Osąd

• Planowanie i organizowanie

• Koncentracja

Choroba Creutzfeldta-Jakoba

Jest to rzadkie schorzenie, w którym białka zwane prionami powodują, że normalne białka w mózgu zaczynają się składać w nieprawidłowe kształty. Uszkodzenia te prowadzą do wystąpienia objawów demencji, które pojawiają się nagle i szybko się nasilają.

Twój bliski może mieć:

• Problemy z pamięcią i koncentracją

• Słaba ocena sytuacji

• Dezorientacja

• Wahania nastroju

• Depresja

• Problemy z zasypianiem

• Drgające lub szarpiące się mięśnie

• Kłopoty z chodzeniem

Wodogłowie normociśnieniowe

Ten rodzaj demencji jest spowodowany nagromadzeniem się płynu w mózgu. Objawy obejmują problemy z chodzeniem, problemy z myśleniem i koncentracją oraz zmiany osobowości i zachowania.

Niektóre objawy można leczyć, odprowadzając nadmiar płynu z mózgu do jamy brzusznej za pomocą długiej, cienkiej rurki, zwanej shuntem.

Zespół Wernicke-Korsakoffa

Zaburzenie to jest spowodowane znacznym niedoborem tiaminy (witaminy B-1) w organizmie. Najczęściej występuje u osób długotrwale nadużywających alkoholu.

Objawem demencji, który najczęściej występuje w tym schorzeniu, są problemy z pamięcią. Zazwyczaj nie ma to wpływu na umiejętność rozwiązywania problemów i myślenia.