Lekarz mówi ci.

Płat czołowy to część mózgu, która kontroluje mowę, język i umiejętności motoryczne. Dowiedz się więcej o tym, czym jest i jaki może mieć wpływ na Twoje zdrowie.

Płat czołowy mózgu kontroluje:

• Myślenie

• Planowanie

• Organizowanie

• Rozwiązywanie problemów

• Pamięć krótkotrwała?

• Ruch

Zrozumienie płata czołowego

Płat czołowy jest największym z czterech płatów i znajduje się za jamą nosową, sięgając za uszy. Płat ten składa się z wielu różnych części, które kontrolują funkcje organizmu, w tym:

• Ruchy ciała po przeciwnej stronie ciała

• Ruchy gałek ocznych po przeciwnej stronie ciała

• Płynne ruchy motoryczne?

• Język motoryczny?

Wpływ płata czołowego na zdrowie

Płat czołowy ma stronę dominującą – lewą lub prawą – która kontroluje język i mowę. U każdej osoby jest to inne, ale większość ludzi przechowuje język i mowę po lewej stronie mózgu. Język i mowa mogą być przechowywane po prawej stronie mózgu, jeśli jesteś leworęczny lub doznałeś urazu lewej strony mózgu we wczesnym okresie życia.

Język obejmuje:

• semantykę, czyli rozumienie różnic między słowami, które brzmią tak samo

• Tworzenie nowych słów z wykorzystaniem jednego słowa podstawowego do tworzenia nowych słów

• Gramatyka tworzenie odpowiedniej struktury zdania

• Kontekst społeczny używanie języka właściwego dla danego środowiska, np. dom a szkoła

Mowa obejmuje:

• artykulację prawidłowe brzmienie słów

• Głos wykorzystujący struny głosowe do regulacji brzmienia i barwy głosu?

• Płynność wypowiedzi z wykorzystaniem odpowiedniego rytmu i tonu w celu przekazania uczuć

Płat czołowy przechowuje informacje o tym, jak używasz języka, a także przetwarza sposób, w jaki go interpretujesz. Zaburzenia językowe mogą występować u osób, które mają trudności ze zrozumieniem mowy innych osób lub wyjaśnieniem własnych pomysłów, myśli lub uczuć. Zaburzenia mowy mogą występować, jeśli masz trudności z używaniem właściwych dźwięków w słowach lub rytmem mowy.

Istnieją trzy obszary w mózgu, które kontrolują język i mowę:

• Obszar Brocasa Ta część mózgu znajduje się w lewej półkuli mózgu. Wytwarza mowę i pomaga w artykulacji.

• Obszar Wernickesa Ta część mózgu znajduje się w tylnym górnym płacie skroniowym i przyczynia się do rozumienia języka. Dotyczy to zarówno tego, co słyszysz, jak i tego, co czytasz.

• Zakręt kątowy Ta część mózgu znajduje się w pobliżu płata ciemieniowego. Pomaga przetwarzać zmysły, które przyczyniają się do rozumienia języka, ponieważ kojarzysz je z obrazami w swoim umyśle.

Ruchy motoryczne. Płat czołowy pomaga również kontrolować dobrowolne ruchy motoryczne. Każda strona płata czołowego kontroluje przeciwległą stronę ciała. Neurony korowe rozchodzą się do pnia mózgu i rdzenia kręgowego, informując ciało, jaki ruch należy wykonać. Obejmuje to precyzyjną koordynację ruchów z zachowaniem prawidłowej pozycji i czasu.

Ryzyko związane z uszkodzeniem płata czołowego

Napady drgawkowe. Niektóre zaburzenia napadowe są spowodowane uszkodzeniem lub wadą rozwojową płata czołowego mózgu. Napady mają wpływ na zdolności motoryczne i mowę. Lekarz oceni występowanie napadów i określi, która część płata czołowego może być uszkodzona.

Osobowość i umiejętności społeczne. Ponieważ płat czołowy jest duży i znajduje się w przedniej części czaszki, jest on podatny na uszkodzenia. Wszelkie uszkodzenia mogą przyczynić się do zmian w zachowaniu społecznym. Uszkodzenie może mieć wpływ na orientację przestrzenną i koordynację mięśni twarzy.

Dowiedz się, jak działa pamięć echolokacyjna, jakie są jej funkcje i jaki ma wpływ na Twoje życie.

Jak działa pamięć echolokacyjna?

Kiedy uszy słyszą dźwięk, przekazują go do mózgu, gdzie pamięć echowa przechowuje go przez około 4 minuty. W tym krótkim czasie umysł tworzy i przechowuje zapis tego dźwięku, dzięki czemu można go sobie przypomnieć, gdy dźwięk już ucichnie. Proces ten trwa cały czas, niezależnie od tego, czy jesteśmy świadomi dźwięków, czy nie.

Przechowywanie lub usuwanie. W ciągu krótkiego czasu trwania wspomnienia mózg podejmuje decyzję o odrzuceniu lub przechowywaniu pamięci echa. Jeśli dźwięk ma istotny kontekst, mózg przenosi informację do pamięci krótkotrwałej. Tam pozostanie przez około 20 minut, zanim zostanie usunięta lub przeniesiona do części mózgu zajmującej się pamięcią długotrwałą. Długość pobytu jakiejkolwiek pamięci echowej w pamięci długotrwałej zależy od tego, jak często odtwarzasz tę informację w swoim umyśle.

Czas trwania pamięci echolokacyjnej. Pamięć echolokacyjna działa na zasadzie ultrakrótkoterminowej, a więc trwa krótko. Zależy to od konkretnej sytuacji. Ponieważ pamięć echowa jest krótkotrwała, mózg może rejestrować wiele wspomnień echowych w ciągu dnia.

Czasami dwie różne informacje dźwiękowe nakładają się na siebie i docierają do uszu w tym samym czasie. Mózg automatycznie rozpoznaje dwie oddzielne informacje lub zmianę informacji. Polega on na pamięci echowej, która przechowuje te dwie informacje jednocześnie.

Upośledzenie pamięci echolokacyjnej

Pamięć echolokacyjna może czasami utracić swoją funkcjonalność. Upośledzenie wynika z choroby lub zdarzenia medycznego, które zaburza pamięć. Jeśli zaburzenie występuje u dzieci, powoduje problemy z mową i trudności w komunikacji.

Niektóre stany chorobowe, które przyczyniają się do utraty pamięci echolalicznej, to:

• Udar mózgu

• Uszkodzenie płata skroniowego u osób z amnezją

• Alzheimer i demencja, które utrudniają przechowywanie nowych wspomnień

• Utrata lub upośledzenie słuchu

• Schizofrenia

Upośledzenie pamięci echolokacyjnej wpływa na jakość codziennego życia. Jeśli zauważysz, że masz trudności z przypomnieniem sobie dźwięków, które kiedyś łatwo było zapamiętać, poszukaj pomocy lekarskiej. Lekarz przeprowadzi badania, aby ustalić, czy u pacjenta występują jakiekolwiek zaburzenia pamięci. Dla każdego rozpoznania dostępne są odpowiednie opcje leczenia.

Poznaj przyczyny, objawy i możliwości leczenia niedowładu czterokończynowego, znanego również jako tetrapareza, czyli osłabienie wszystkich czterech kończyn.

W odróżnieniu od niedowładu czterokończynowego, który jest pełnym paraliżem lub niemożnością poruszania wszystkimi czterema kończynami, niedowład czterokończynowy charakteryzuje się ogólnym osłabieniem rąk i nóg, ale nadal można czuć i poruszać kończynami.

Niedowład czterokończynowy może być spowodowany chorobą lub urazem. Jeśli cierpisz na niedowład czterokończynowy, indywidualne leczenie i długoterminowe perspektywy zależą od przyczyny tego stanu.

Jakie są objawy niedowładu czterokończynowego?

Istnieją różne stopnie niedowładu czterokończynowego lub tetraparezy, które obejmują różny stopień osłabienia mięśni lub utraty kontroli nad nimi.

Objawy mogą obejmować:?

• wiotkość lub brak jędrności mięśni. Nazywane również porażeniem wiotkim, mięśnie w kończynach mogą być miękkie lub pozbawione siły, ale pozostaną elastyczne lub będą się łatwo poruszać. ?

• Sztywność lub napięcie mięśni. Znane również jako spastyczne porażenie czterokończynowe lub paraliż spastyczny, mięśnie mogą wydawać się niezwykle sztywne, napięte lub niezdolne do swobodnego ruchu.

• Utrata kontroli motorycznej. Niezdolność do kontrolowania określonych ruchów ramion, nóg, stóp lub dłoni, objaw ten znany jest również jako ataksja. ?

• Trudności z chodzeniem. Ze względu na osłabienie mięśni nóg, chodzenie może stanowić wyzwanie dla osób z niedowładem czterokończynowym.

• Utrata kontroli nad pęcherzem. Ze względu na zbliżenie nóg do miednicy, pewna utrata czucia może dotyczyć pęcherza moczowego.

• Depresja odruchowa. Ponieważ nerwy przewodzące wiadomości z mięśni do mózgu nie są w pełni sprawne, odruchy w rękach i nogach mogą nie być tak silne lub szybkie, jak zazwyczaj.

Niedowład czterokończynowy jest zwykle objawem choroby podstawowej lub urazu, a konkretne objawy mogą się różnić w zależności od przyczyny w konkretnym przypadku.

Jakie są przyczyny niedowładu czterokończynowego?

Podobnie jak w przypadku niedowładu czterokończynowego, niedowład czterokończynowy jest spowodowany przerwaniem ciągłości nerwów, które przesyłają sygnały między ciałem a mózgiem. Nerwy te biegną przez kręgosłup. Gdy nerwy są uszkodzone lub w inny sposób zaburzone, sygnały są zakłócane. Może do tego dojść w wyniku choroby wrodzonej, choroby wpływającej na nerwy lub urazu.

Choroba wrodzona. Niektóre schorzenia, zwane schorzeniami wrodzonymi, to takie, z którymi człowiek rodzi się już w momencie przyjścia na świat. Niektóre z nich mogą powodować niedowład czterokończynowy lub czterokończynowe porażenie mózgowe. Mogą to być między innymi:?

• Dystrofię mięśniową

• Stwardnienie rozsiane

• Mózgowe porażenie dziecięce

Choroba lub schorzenie, na które zapadasz. Istnieją choroby, które mogą mieć wpływ na rdzeń kręgowy i nerwy, które przewodzą wiadomości do i z mózgu. Niektóre choroby, które mogą powodować niedowład czterokończynowy, to:

• Polio

• Enterowirus

• Choroba z Lyme

• Błonica

• Gorączka denga

• Wirus Epsteina-Barr

• Wirus Zachodniego Nilu

Uraz powodujący uszkodzenie kręgosłupa. Każdy rodzaj urazu szyi, głowy lub pleców może spowodować niedowład czterokończynowy lub porażenie czterokończynowe, jeśli nerwy zostaną wystarczająco uszkodzone. Wypadki samochodowe lub motocyklowe, upadki podczas jazdy na rowerze lub koniu, urazy sportowe, np. podczas gry w piłkę nożną lub hokeja, postrzał z broni palnej lub wszelkiego rodzaju poślizgnięcia i upadki mogą spowodować uszkodzenie nerwów rdzeniowych.

Zaburzenia równowagi składników odżywczych. Niektóre rodzaje zaburzeń równowagi witamin lub składników odżywczych w organizmie mogą powodować niedowład czterokończynowy. Na przykład hiperkaliemia (zbyt duża ilość potasu we krwi) może powodować objawy niedowładu czterokończynowego. Na szczęście, tego rodzaju przypadki często można szybko i całkowicie odwrócić.

W większości przypadków niedowład czterokończynowy nie występuje jako pojedynczy objaw. Ponieważ niedowład czterokończynowy jest zwykle objawem innej choroby podstawowej lub urazu, często towarzyszą mu inne objawy. Te dodatkowe oznaki i objawy mogą być pomocne dla lekarza podczas diagnozowania niedowładu czterokończynowego.

Jak rozpoznaje się niedowład czterokończynowy?

Aby ustalić przyczynę niedowładu czterokończynowego, lekarz poprosi o zebranie pełnego wywiadu rodzinnego i poznanie przeszłości pacjenta. Na przykład, lekarz będzie chciał wiedzieć, czy pacjent nie doznał w ostatnim czasie urazów lub kontuzji albo czy nie przeszedł niedawno operacji pleców lub szyi.

Aby w pełni ocenić zakres uszkodzenia kręgosłupa i możliwości poprawy objawów niedowładu czterokończynowego, lekarz może zlecić wykonanie jednego lub kilku badań nerwów. Mogą one obejmować elektromiografię (EMG), która jest badaniem umożliwiającym ocenę funkcji mięśni i nerwów, lub badanie przewodnictwa nerwowego.

Ponadto lekarz może wykonać badania krwi w celu wykrycia ewentualnych niedoborów lub zakażeń we krwi, a także nakłucie lędźwiowe, czyli zabieg polegający na zbadaniu płynu rdzeniowego.

W razie potrzeby lekarz może zlecić wykonanie biopsji mięśni lub nerwów; oznacza to pobranie niewielkiej próbki tkanki w celu dokładnego zbadania.

Leczenie niedowładu czterokończynowego

Sposób leczenia niedowładu czterokończynowego zależy wyłącznie od tego, co jest jego przyczyną. Jeśli lekarz stwierdzi, że u pacjenta występuje infekcja lub choroba, którą można leczyć lub kontrolować za pomocą leków, może zalecić konkretny plan leczenia. Na przykład, jeśli przyczyną niedowładu czterokończynowego jest stan zapalny lub choroba autoimmunologiczna, określone leki mogą pomóc w zminimalizowaniu objawów.

Jeśli objawy są spowodowane urazem kręgosłupa, lekarz może rozważyć operację, leki przeciwbólowe, rozluźniające mięśnie lub terapię, która pomoże odzyskać siłę i sprawność.

Perspektywy dla niedowładu czterokończynowego

Na rokowania ma wpływ diagnoza i przyczyna niedowładu czterokończynowego. Niektóre przyczyny, takie jak określone urazy lub nabyte choroby, można leczyć, a objawy mogą być przynajmniej częściowo, jeśli nie całkowicie, odwracalne.

Jednak u innych osób z niedowładem czterokończynowym nie udaje się odzyskać sprawności ruchowej ani siły w kończynach. Omów objawy z lekarzem, aby ustalić przyczynę niedowładu czterokończynowego i kroki leczenia, które mogą być pomocne w Twoim przypadku.

Nawet jeśli nie uda się w pełni odwrócić osłabienia mięśni i ograniczenia ruchomości, istnieje wiele sposobów, aby zmaksymalizować jakość Twojego życia. Koniecznie zapytaj swojego lekarza o technologie wspomagające, pomoce ułatwiające poruszanie się i terapie, które mogą okazać się pomocne.

Jeśli zatkasz nos, nic nie będzie smakowało tak samo. Problemy ze smakiem i zapachem są częste w przypadku osób starszych i alergików, ale mogą być też oznaką czegoś poważniejszego.

1/12

Gdy zmysł węchu szwankuje, zazwyczaj pojawia się smak. Dzieje się tak, ponieważ węch w nosie kontroluje oba te zmysły. Kiedy przeżuwasz pokarm, cząsteczki zapachu dostają się do tylnej części nosa. Twoje kubki smakowe informują Cię, czy jedzenie jest słodkie, kwaśne, gorzkie lub słone. Twój nos ustala szczegóły, np. czy ten słodki smak to winogrono czy jabłko. Jeśli zatkasz nos, jedzenie nie będzie smakowało tak samo, ponieważ nie będziesz mógł go wyczuć.

Wiek

2/12

Z wiekiem tracisz część węchowych włókien nerwowych w nosie. Zmniejsza się liczba kubków smakowych, a te, które pozostały, nie są już tak ostre, zwłaszcza po 60. roku życia. Często wpływa to na zdolność do wyczuwania w pierwszej kolejności smaku słonego lub słodkiego, ale nie należy dodawać więcej soli lub cukru do jedzenia. Może to spowodować inne problemy zdrowotne.

Choroba lub infekcja

3/12

Wszystko, co podrażnia i zapala wewnętrzną wyściółkę nosa i powoduje uczucie duszności, katar, swędzenie lub kapanie, może wpływać na zmysły węchu i smaku. Dotyczy to przeziębienia, infekcji zatok, alergii, kichania, przekrwienia, grypy i COVID-19. W większości przypadków zmysły powrócą do normy, gdy poczujesz się lepiej. Jeśli minęło już kilka tygodni, należy skontaktować się z lekarzem.

Przeszkody

4/12

Jeśli nie masz dostępu do wystarczającej ilości powietrza przez nos, cierpi na tym Twój zmysł węchu. A zapach wpływa na smak. Do zablokowania dochodzi, jeśli masz polipy nosa. Są to nienowotworowe guzy, które rosną w wyściółce nosa i zatok. Możesz też mieć odchyloną przegrodę nosową, która sprawia, że jedno z Twoich przejść nosowych jest mniejsze od drugiego. W obu przypadkach stosuje się spraye do nosa, leki lub zabiegi chirurgiczne.

Uraz głowy

5/12

Nerw węchowy przenosi informacje zapachowe z nosa do mózgu. Uraz głowy, szyi lub mózgu może uszkodzić ten nerw, a także wyściółkę nosa, drogi nosowe lub części mózgu odpowiedzialne za przetwarzanie zapachów. Może to być zauważalne natychmiast lub po pewnym czasie. W niektórych przypadkach zmysły powracają samoistnie, zwłaszcza jeśli początkowo utrata była niewielka. Może się zdarzyć, że częściowo się poprawi i będziesz w stanie jedynie smakować lub wąchać silne smaki i zapachy.

Pewne stany chorobowe

6/12

Lekarze nie rozumieją dlaczego, ale utrata węchu może być wczesnym sygnałem ostrzegawczym demencji, choroby Alzheimera i Parkinsona. Inne schorzenia również mogą uszkodzić nerwy prowadzące do ośrodka węchu w mózgu. Należą do nich: cukrzyca, porażenie dziecięce, choroba Huntingtona, zespół Kleinfeltera, stwardnienie rozsiane, choroba Pagetsa kości oraz zespół Sjogrensa. Jeśli po kilku dniach nie możesz poczuć smaku ani zapachu, porozmawiaj z lekarzem, aby wykluczyć inne schorzenia.

Rak i leczenie

7/12

Niektóre rodzaje nowotworów i leczenia mogą zmieniać komunikację pomiędzy nosem, ustami i mózgiem. Dotyczy to guzów w głowie lub szyi oraz naświetlania tych obszarów. Wpływ może mieć również chemioterapia lub terapia celowana oraz niektóre leki stosowane w przypadku skutków ubocznych. Możesz odczuwać metaliczny smak w ustach lub zauważać, że niektóre zapachy są inne lub silniejsze. Problemy te często ustępują po zakończeniu leczenia.

Leki

8/12

Niektóre leki wydawane na receptę i bez recepty mogą wpływać na Twoje zmysły, zwłaszcza antybiotyki i leki na ciśnienie krwi. Zmieniają one receptory smakowe, zakłócają przekazywanie informacji z kubków smakowych do mózgu lub zmieniają wydzielanie śliny. Zanim przestaniesz przyjmować jakiekolwiek leki, porozmawiaj z lekarzem.

Niedobory witamin

9/12

Utrata smaku i węchu może być sposobem organizmu na poinformowanie cię o niedoborze witamin. Niektóre schorzenia i leki mogą powodować niedobór witamin związanych z węchem i smakiem, takich jak A, B6, B12 i cynk. Może to być również sytuacja typu kura-jajko: Jeśli jesz mniej, bo nie możesz poczuć zapachu ani smaku, twój organizm może nie otrzymywać potrzebnych mu witamin.

Palenie, narkotyki i substancje chemiczne

10/12

Poza właściwościami rakotwórczymi, dym tytoniowy może uszkodzić lub zabić komórki, które pomagają mózgowi klasyfikować zapachy i smaki. Palenie może także powodować wytwarzanie większej ilości śluzu w organizmie i zmniejszać liczbę kubków smakowych. Podobny wpływ na komórki zmysłów może mieć zażywanie kokainy. Podobnie jest z niebezpiecznymi substancjami chemicznymi, takimi jak chlor, rozpuszczalniki do farb i formaldehyd.

Diagnoza

11/12

Po przeprowadzeniu badania fizykalnego lekarz sprawdzi oddzielnie zdolność odczuwania smaku i zapachu. W przypadku testu węchu, należy nazwać serię zapachów w małych kapsułkach lub na etykietach do zdrapywania i wąchania. Do badania smaku wykorzystuje się paski, które pacjent identyfikuje jako słodkie, kwaśne, gorzkie, słone lub umami, zwane również smakowitymi. Lekarz może zajrzeć do nosa za pomocą endoskopu (kamery umieszczonej na końcu giętkiej rurki) lub zlecić wykonanie tomografii komputerowej w celu uzyskania lepszego obrazu zatok, nerwów nosowych i mózgu.

Powikłania

12/12

Utrata zmysłów węchu i smaku wpływa na życie na wiele sposobów. Stan ten stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa, ponieważ nie możesz wyczuć dymu, trucizny, gazu ani smaku zepsutej żywności. Używaj alarmów przeciwpożarowych, sprawdzaj daty ważności żywności, a jeśli masz gaz ziemny, przełącz się na zasilanie elektryczne. Zawsze jedz zdrową żywność, nawet jeśli nie możesz jej skosztować.

Dowiedz się, jaka jest różnica między afazją typu Brocasa a afazją Wenickesa. Dowiedz się, czym jest afazja, jaka jest różnica między tymi dwoma rodzajami afazji, jak wygląda diagnoza i jak się ją leczy.

Co to jest afazja?

Afazja występuje wtedy, gdy dochodzi do uszkodzenia specyficznego obszaru mózgu człowieka, który ma wpływ na język. Istnieje kilka przyczyn tego stanu, do których należą:

• ?? Udar mózgu

• Urazy głowy

• Guz mózgu

• Zakażenia

• Demencja

• Postępujące choroby neurologiczne

Większość osób cierpiących na afazję stanowią osoby w średnim i starszym wieku, ponieważ stan ten jest najczęściej spowodowany udarem. Choroba ta może jednak dotknąć osoby w każdym wieku.

Według danych Krajowego Stowarzyszenia Afazji (National Aphasia Association) w Stanach Zjednoczonych szacuje się, że na afazję cierpi 1 milion osób, a średnio 180 000 Amerykanów rocznie.

Afazja Brocasa a afazja Wenickesa

Afazja Brocasa. Jest to afazja niefluentna, która powoduje, że osoby mówią wolniej. Dochodzi do niej, gdy uszkodzeniu ulegnie płat czołowy mózgu. W związku z tym powstają następujące skutki:

• Płat czołowy to region, w którym zlokalizowane są ruchy motoryczne. Osoby z afazją Brocasa cierpią na osłabienie lub paraliż prawej ręki i nogi.

• Osoby z afazją Brocasa często czują się sfrustrowane, ponieważ są w stanie zrozumieć, co mówią inni, ale nie są w stanie wyrazić siebie.

• Osoby dotknięte tym zaburzeniem zazwyczaj potrafią mówić tylko bardzo krótkimi zdaniami lub mają problemy z wydobyciem słów.

Afazja Wenickesa. Jest to afazja płynna, ponieważ ten typ afazji nie wpływa na tempo mowy danej osoby. Osoby z tym typem afazji mają uszkodzony płat skroniowy mózgu. W wyniku tego osoby z afazją Wenickesa czasami nie są w stanie zrozumieć, co mówią inni, ale są w stanie mówić długimi zdaniami. Jednak ich wypowiedzi nie są zgodne ze standardowymi wzorcami gramatycznymi i używają wymyślonych słów.

Diagnoza afazji

Lekarze i patolodzy mowy mogą zdiagnozować afazję w zależności od stopnia jej nasilenia. Patolodzy języka mówionego stosują zestaw wszechstronnych testów językowych u osób dotkniętych afazją. Ocena obejmuje analizę kombinacji takich czynników, jak:

• Mowa

• Nazewnictwo?

• Powtórzenie

• Czytanie

• Pisanie?

• Rozumienie tekstu

Badania obrazowe i skany są również przeprowadzane w celu obejrzenia narządów wewnętrznych i procesów zachodzących w organizmie. Skany mogą być szczególnie pomocne w ustaleniu, co dokładnie jest przyczyną afazji. Mózg jest skomplikowanym organem i lekarze muszą być w stanie dokładnie go zbadać. Technologie te obejmują:

• tomografia komputerowa (CT)

• Rezonans magnetyczny (MRI)

• Pozytonowa tomografia emisyjna (skan PET)

Leczenie afazji

W zależności od stopnia zaawansowania afazji i jej przyczyny, możliwości leczenia afazji są różne. Niektóre z czynników, które są brane pod uwagę przed podjęciem leczenia, obejmują ocenę osoby dotkniętej afazją, w tym analizę:

• zakres uszkodzenia mózgu osoby poszkodowanej?

• ich osobistą motywację do leczenia

W przypadku ofiar udaru Amerykańskie Towarzystwo Udarowe sugeruje ćwiczenie podstawowych pytań rozpoczynających rozmowę, takich jak „Jak się Pan/Pani dzisiaj czuje?”. Ważne jest, aby nie rozpraszać uwagi i utrzymywać spokojne otoczenie, niezależnie od tego, ile osób jest obecnych. Stopniowo ofiara udaru jest ponownie włączana w codzienne życie publiczne. Celem jest zaradzenie poczuciu osamotnienia i trudności u osoby dotkniętej afazją.

Jeśli istnieje możliwość leczenia, to najczęściej jest ono prowadzone w formie terapii indywidualnej i grupowej {Johns Hopkins Medicine, Aphasia}. Większość klinicystów łączy dwie ogólne kategorie leczenia, którymi są:

Narodowe Stowarzyszenie Afazji (National Aphasia Association) dostarcza informacji na temat afazji typu Brocasa oraz wskazówek, jak komunikować się z osobą cierpiącą na tę chorobę. Porady te obejmują:

• Pytaj o jedną rzecz na raz

• Bądź cierpliwy wobec jednostki

• Daj osobie przestrzeń na sformułowanie odpowiedzi

Jeśli u Ciebie lub bliskiej Ci osoby występują objawy któregoś z typów afazji, udaj się do lekarza, aby sprawdzić, jakie są dostępne plany leczenia.

Jeśli istnieje prawdopodobieństwo, że jesteś nosicielem genu rdzeniowego zaniku mięśni, możesz poddać się badaniom przesiewowym przed rozpoczęciem starań o dziecko lub w czasie ciąży.

Jest spowodowana zmianami lub mutacjami w genie zwanym genem przetrwałego neuronu ruchowego 1 (SMN1). Geny występują parami, a każdy z rodziców ma po jednym genie. Decydują one o takich rzeczach, jak kolor oczu, włosów i sposób funkcjonowania organizmu.

Gen SMN1 tworzy białko, które pomaga nerwom sterującym mięśniami pracować tak, jak powinny. Uszkodzenie tego genu może prowadzić do osłabienia mięśni i problemów z poruszaniem się.

Dziecko z SMA ma dwie uszkodzone kopie tego genu – jedną od ojca, a drugą od matki.

Dlaczego warto wykonywać badania przesiewowe w kierunku SMA?

Około jedna na 40 do jednej na 60 osób ma uszkodzony gen, który może powodować SMA. Jeśli oboje rodzice mają ten gen, zwiększa się szansa, że urodzą dziecko z SMA.

Jeśli masz ten gen, nie będziesz miał żadnych objawów. Nie można więc stwierdzić, że się go ma, jeśli nie zostanie się poddanym badaniom. Jeśli ktoś w Twojej rodzinie choruje na SMA, masz większe szanse na posiadanie tego genu i przekazanie go dziecku.

Jak działają badania przesiewowe?

Jeśli istnieje prawdopodobieństwo, że jesteś nosicielem genu SMA, lekarz może zaproponować przeprowadzenie badań. Badania te można wykonać przed rozpoczęciem starań o dziecko lub poczekać z ich przeprowadzeniem do czasu zajścia w ciążę.

Badanie na nosicielstwo. Przed podjęciem decyzji o urodzeniu dziecka można zdecydować się na wykonanie prostego badania krwi, aby sprawdzić, czy jest się nosicielem genu SMA. Zazwyczaj najpierw badane jest jedno z rodziców. Jeśli jest ono nosicielem genu, wówczas badane jest drugie z rodziców. Jeśli tylko jedno z rodziców jest nosicielem genu SMA, prawdopodobieństwo urodzenia dziecka z tą chorobą jest bardzo małe.

Jeśli zarówno Ty, jak i Twój partner jesteście nosicielami, możecie chcieć porozmawiać z doradcą genetycznym o innych możliwościach zostania rodzicami. Może to być na przykład oddanie jajeczek lub spermy albo adopcja dziecka.

Jeśli zdecydujesz się zajść w ciążę ze swoim partnerem, lekarz prawdopodobnie zaproponuje jedno z poniższych badań.

Pobieranie próbek kosmówki (CVS). Badanie to może być wykonane między 10. a 14. tygodniem ciąży. Lekarz użyje ultradźwięków, aby pobrać niewielki fragment tkanki z łożyska.

W tkance tej znajdują się małe struktury zwane kosmkami kosmówki, które zawierają DNA płodu. DNA to zostanie zbadane w kierunku SMA.

Amniopunkcja. Badanie to można wykonać od 16 do 20 tygodnia ciąży. Lekarz wprowadzi do jamy brzusznej małą igłę, posługując się wskazówkami z badania ultrasonograficznego. Z igły zostanie pobrana niewielka ilość płynu owodniowego, w którym znajduje się DNA płodu. Płyn ten jest następnie badany pod kątem obecności SMA.

Następne kroki

Jeśli badania wykażą, że u Twojego dziecka prawdopodobnie występuje SMA, porozmawiaj z lekarzem lub doradcą genetycznym, aby dowiedzieć się, jakie masz możliwości, w tym sposoby leczenia.

Dowiedz się, co się dzieje, gdy uszkodzenie nerwów powoduje, że Twoje automatyczne odruchy przestają funkcjonować.

Arefleksja jest jednym z objawów problemów z nerwami. Wraz z utratą odruchów mimowolnych mogą wystąpić także inne problemy z mięśniami. Jeśli masz osłabienie mięśni lub tracisz masę mięśniową, lekarz może zbadać Twoje odruchy i stwierdzić arefleksję.

Jeśli ją masz, lekarz określi stopień uszkodzenia nerwów i wyjaśni, jakie leczenie może pomóc.

Co to jest arefleksja?

Arefleksja oznacza brak głębokich odruchów ścięgnistych. Ścięgna to ciasne sznury tkanek, które łączą mięśnie z kośćmi. Zazwyczaj dotknięcie ścięgna powoduje mimowolny skurcz i ruch mięśnia. Prawdopodobnie widziałeś to podczas badania kontrolnego, kiedy lekarz stuknął w bok Twojego kolana, a Twoja noga automatycznie podskoczyła. Inne ścięgna wywołują podobne reakcje w różnych częściach ciała, w tym w ramieniu, łokciu, kostce i brzuchu.

Jeśli lekarz stuknie w ścięgno, a w mięśniu nie pojawi się odruchowy ruch, jest to oznaka problemu zdrowotnego. Zazwyczaj brak odruchów jest spowodowany problemem z nerwami w ścięgnie i mięśniu. Wraz z arefleksją mogą wystąpić inne objawy ze strony mięśni, takie jak osłabienie, drżenie lub zanik.

Co wywołuje arefleksję?

Zwykle jest to objaw neuropatii obwodowej, czyli uszkodzenia nerwu w obwodowym układzie nerwowym. Układ ten obejmuje nerwy znajdujące się poza mózgiem i rdzeniem kręgowym.

Jeśli masz neuropatię, możesz zauważyć inne objawy, a także zmiany w odruchach, takie jak:

• drętwienie, kłucie lub mrowienie w dłoniach lub stopach

• Brak koordynacji ruchowej lub upadki

• Osłabienie mięśni

• Utrata wrażliwości na dotyk w palcach rąk i nóg.

• Niewyjaśniony ból

• Paraliż lub częściowy paraliż

Uszkodzenie nerwów może mieć wiele przyczyn, w tym choroby i urazy. Niektóre z przyczyn arefleksji obejmują:

Cukrzyca. Wysoki poziom cukru we krwi może uszkodzić nerwy, zwłaszcza w nogach i stopach. Może to również powodować spowolnienie odruchów lub ich brak. Kontrolowanie poziomu cukru we krwi może zmniejszyć szanse na dalsze uszkodzenie nerwów.

Choroby autoimmunologiczne. Choroby takie jak toczeń, reumatoidalne zapalenie stawów i stwardnienie zanikowe boczne (ALS) mogą powodować uszkodzenie nerwów.

Choroby układu narządów. Choroby, które wpływają na narządy wewnętrzne, mogą z czasem powodować problemy z nerwami. Choroby nerek, wątroby, tkanki łącznej i niedoczynność tarczycy mogą prowadzić do neuropatii.

Zakażenia. Niektóre infekcje wirusowe lub bakteryjne mogą powodować neuropatię, która wpływa na odruchy. Choroba z Lyme, półpasiec, wirus Epsteina-Barr, zapalenie wątroby typu B i C oraz HIV są powiązane z neuropatią.

Leki. Czasami leki przepisywane na receptę w przypadku ciężkich chorób wywołują szkodliwe skutki uboczne, w tym uszkodzenia nerwów. Niektóre rodzaje chemioterapii nowotworów wymieniają neuropatię jako możliwe działanie niepożądane.

Guzy. Każdy rodzaj narośli, niezależnie od tego, czy ma charakter nowotworowy, czy nie, może mieć wpływ na nerwy znajdujące się wokół niego. Ciśnienie wywierane przez guz może uciskać nerw i powodować jego uszkodzenie.

Porozmawiaj z lekarzem, jeśli masz jakiekolwiek objawy neuropatii. Jeśli okaże się, że masz uszkodzone nerwy, lekarz będzie mógł ustalić przyczynę. Im szybciej to zrobi, tym większe szanse na skuteczne leczenie.

Leczenie arefleksji

Leczenie arefleksji i neuropatii zależy od tego, co jest przyczyną uszkodzenia nerwów. Czasami jest ono związane z chorobą, którą można leczyć. W takim przypadku można poprawić objawy, uzyskując pomoc w rozwiązaniu problemu leżącego u podstaw uszkodzenia.

W innych przypadkach uszkodzenie może być trwałe. Lekarz może jednak pomóc w opanowaniu objawów. Leki mogą pomóc w zwalczaniu bólu. Fizykoterapia może pomóc we wzmocnieniu mięśni uszkodzonych przez nerwy.

Zapobieganie neuropatii i arefleksji

Niektóre przyczyny neuropatii są poza kontrolą pacjenta. Urazy, nowotwory i zaburzenia autoimmunologiczne mogą dotknąć każdego. Niektóre rodzaje neuropatii są związane z wyborem stylu życia, który prowadzi do takich schorzeń, jak choroby wątroby czy cukrzyca typu 2. Zdrowe odżywianie i regularne ćwiczenia fizyczne mogą zmniejszyć ryzyko wystąpienia problemów zdrowotnych, które mogą uszkodzić nerwy.

Jeśli masz jakiekolwiek objawy neuropatii lub arefleksji, zgłoś się do lekarza. Lekarz stwierdzi, co się dzieje i pokaże Ci, jak radzić sobie z objawami.

CIDP: Dowiedz się od lekarza, jakie metody leczenia mogą Ci pomóc.

Do 80% osób z CIDP dobrze reaguje na jedną lub więcej z wymienionych metod leczenia:

Kortykosteroidy

Pierwszym stosowanym leczeniem są często kortykosteroidy. Są to leki, które zmniejszają stan zapalny i spowalniają działanie układu odpornościowego. Uważa się, że w CIDP układ odpornościowy uszkadza osłonki wokół nerwów, zwane mieliną. Przyjmowane codziennie kortykosteroidy mogą zapobiec temu uszkodzeniu.

Leki te mają skutki uboczne, takie jak wysokie ciśnienie krwi, podwyższony poziom cukru we krwi, rozstrój żołądka, wahania nastroju, drażliwość, niepokój i przyrost masy ciała. Niektórzy ludzie lepiej radzą sobie z tymi skutkami ubocznymi niż inni.

Wraz z kortykosteroidami można stosować inne leki hamujące układ odpornościowy, takie jak azatiopryna.

Wymiana osocza

Podczas wymiany osocza (PE) z krwi pobierana jest jej płynna część (osocze), która zostaje zastąpiona nowym osoczem. Nowe osocze, wraz z oryginalnymi krwinkami i płytkami krwi, jest ponownie wprowadzane do organizmu. Może to spowolnić działanie układu odpornościowego.

Zabieg ten jest wykonywany przez specjalistów w ośrodkach specjalizujących się w leczeniu zatorowości płucnej. Rurka jest umieszczana w dużej żyle na szyi lub pod obojczykiem. Zazwyczaj należy powtarzać PE pięć razy, co drugi dzień, przez 10 dni.

W jednym z badań stwierdzono, że 80% osób poddanych PE odczuwa znaczną poprawę. Jednak poprawa utrzymuje się tylko przez kilka tygodni. A jeśli leczenie zostanie przerwane przedwcześnie, można utracić korzyści.

Zewnątrzpochodne zapalenie płuc może być kosztowne. Powikłania, choć rzadkie, mogą obejmować nieprawidłowe bicie serca, zaburzenia równowagi soli we krwi, zakażenia i krwawienia.

Zewnątrzmaciczna terapia zastępcza może być stosowana razem z innymi metodami leczenia.

Immunoglobulina podawana dożylnie

W IVIG przeciwciała pochodzące od zdrowych osób są wstrzykiwane do żyły, zwykle na przedramieniu. Może to spowolnić działanie układu odpornościowego organizmu. U wielu osób poprawa objawów następuje w ciągu 3 do 5 dni po tym zabiegu i może trwać do 6 tygodni. Podawanie IVIG można powtarzać nawet raz w miesiącu.

Działania niepożądane obejmują ból głowy, bóle mięśni, szybkie bicie serca i wysokie ciśnienie krwi, ale mogą one być spowodowane raczej wstrzyknięciem niż lekiem. Naukowcy sprawdzają, czy wstrzykiwanie roztworu pod skórę, a nie dożylnie, jest równie skuteczne. Mogłoby to zmniejszyć efekty uboczne.

IVIG może być drogie, a w niektórych rejonach dostępność leku jest ograniczona.

Jeśli te metody leczenia nie przyniosą poprawy, jeśli wystąpią liczne nawroty choroby lub działania niepożądane, których nie można opanować, istnieją inne możliwości leczenia:

Immunoterapie

Lekarz może przepisać więcej leków, które spowalniają działanie układu odpornościowego. Najczęściej stosowanymi lekami są azatiopryna (Imuran) i cyklofosfamid (Cytoxan). Inne opcje, które lekarz może rozważyć, to cyklosporyna (Sandimmune), etanercept (Enbrel), metotreksat (Otrexup, Rheumatrex), mykofenolan (CellCept) i takrolimus (Progaf).

Przeciwciała monoklonalne (MAB)

Leki takie jak alemtuzumab (Lemtrada) i rytuksymab (Rituxan) są obecnie badane pod kątem leczenia CIDP. Leki te są ukierunkowane na określony defekt w komórkach organizmu. Badania sugerują, że mogą one w jakiś sposób powstrzymywać układ odpornościowy przed atakiem na mielinę.

Przeszczep komórek macierzystych

Niektóre badania sugerują, że w rzadkich przypadkach CIDP można wyleczyć poprzez zastąpienie komórek macierzystych, w ramach którego zdrowe komórki – własne lub pobrane od kogoś innego – są wstrzykiwane do organizmu. Mogą jednak wystąpić poważne komplikacje i skutki uboczne.

Życie z CIPD

Oprócz leczenia, w radzeniu sobie z CIDP pomocne mogą być tak zwane terapie wspomagające. Obejmują one takie czynności, jak używanie chodzika i laski. Terapia fizyczna i zajęciowa może pomóc w wykonywaniu codziennych czynności. Umiarkowane ćwiczenia fizyczne mogą zmniejszyć zmęczenie i zwiększyć wytrzymałość. Leki dostępne bez recepty, takie jak ibuprofen i acetaminofen, mogą pomóc w zwalczaniu bólu.

Poważne schorzenie, takie jak CIDP, może mieć bardzo negatywny wpływ na emocje pacjenta. Pomocne może być poradnictwo psychologiczne. Korzyści może przynieść także rozmowa z innymi osobami cierpiącymi na CIDP. Zapytaj swojego lekarza o grupy wsparcia w Twojej okolicy lub w Internecie.

Z CIDP można prowadzić aktywne i zdrowe życie. Kluczem jest właściwy plan leczenia.

Dowiedz się, czym jest słuchanie selektywne, jak działa i jak poprawić swoje umiejętności.

Na przykład podczas wizyty w obcym kraju możesz znaleźć się w otoczeniu ludzi mówiących w języku, którego nie rozumiesz. Wtedy włączy się umiejętność selektywnego słuchania. Będziesz instynktownie wyciszać wiele odgłosów wokół siebie, ponieważ ich nie rozumiesz. Są one dla Ciebie nieistotne.

Spędzając więcej czasu w nowym środowisku, nauczysz się kilku obcych słów. Twoje uszy będą się nadstawiać, gdy usłyszysz rozpoznawalne słowa wyłaniające się z niewyraźnych rozmów wokół Ciebie. Nowy język będzie brzmiał bardziej znajomo, jeśli będziesz się go uczył lub spędzał wystarczająco dużo czasu na jego słuchaniu. Wtedy zrozumienie go będzie wymagało mniej wysiłku.

W miarę jak będziesz go coraz lepiej rozumieć, ten niegdyś obcy język stanie się dla Ciebie istotny. Twoje selektywne słuchanie będzie odzwierciedlać tę nową wiedzę. Zamiast szumu w tle usłyszysz znajome słowa i zdania.

Jak działa selektywne słuchanie

Twój mózg nieustannie pracuje nad interpretacją tego, co widzisz, wąchasz, dotykasz, czujesz i słyszysz. Badania nad reakcją mózgu na słuchanie pozwoliły odkryć, jak działa słuchanie selektywne?

Kora słuchowa jest tą częścią mózgu, która przetwarza to, co słyszysz. Kiedy skupiasz się na konkretnym dźwięku, reaguje tylko na niego. Nawet w pokoju pełnym konkurencyjnych hałasów reakcja neuronalna kory słuchowej jest związana tylko z tym, co wybrałeś do słuchania.

Twój mózg potrafi wyodrębnić pewne tony, częstotliwości i sygnały, które rozpoznaje. W sytuacjach, gdy jesteś otoczony hałasem, Twoja kora słuchowa będzie miała trudności z rozróżnianiem dźwięków. Ucierpi na tym Twoje selektywne słuchanie. Na przykład rozmowa z osobą o głębokim, ochrypłym głosie podczas zlotu monster trucków może być trudna, ponieważ głębokie tony głosu i silników ciężarówek mogą się łatwo mieszać.

Złożona praca, jaką wykonuje kora słuchowa, odróżnia nas od technologii rozpoznawania głosu. Możesz prowadzić z kimś rozmowę nawet w głośnym pomieszczeniu, ale telefonowi trudno będzie wyłowić Twój głos z gąszczu innych dźwięków.

Jak poprawić swoje selektywne słuchanie

Jeśli masz trudności z wyciszaniem nieistotnych dźwięków i koncentrowaniem się na istotnych, możesz poprawić swoje umiejętności selektywnego słuchania, stosując następujące strategie:

• Unikaj głośnego otoczenia. Gdy uszy są przytłoczone, trudno jest wyłowić dźwięki, na które chcemy zwrócić uwagę. Jeśli nie możesz uciec od głośnych sytuacji, spróbuj zrobić małe rzeczy, aby poprawić swoje otoczenie. Na przykład, jeśli chcesz usiąść na patio w głośnej restauracji lub założyć słuchawki z redukcją szumów podczas nauki w hałaśliwej stołówce.

• Zwiększ głośność. Poproś rozmówcę, aby mówił głośniej, zwiększ głośność, gdy słuchasz podcastu, lub przysuń się bliżej tego, czego słuchasz. Jeśli dźwięk jest wystarczająco głośny, łatwiej będzie Ci wyłowić potrzebne informacje.

• Ćwicz koncentrację na słuchaniu. Słuchanie przychodzi człowiekowi naturalnie, ale można poprawić swoje umiejętności selektywnego słuchania, ćwicząc słuchanie skoncentrowane. Określ, które aspekty słuchania stanowią dla Ciebie wyzwanie, i na nich skup się podczas ćwiczeń. Zwróć uwagę na to, czego słuchasz, i oddziel to, co ważne, od zwykłego hałasu.

• Zwracaj uwagę na jedną rzecz naraz. Jeśli masz problemy z koncentracją, unikaj dzielenia uwagi. Na przykład, jeśli oglądasz film i jednocześnie słuchasz przyjaciela, przerwij jedno i poświęć całą swoją uwagę drugiemu.

Słuchanie selektywne a ADHD

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) jest powszechny w populacji ogólnej. Często pojawia się w dzieciństwie, kiedy rozwijają się umiejętności selektywnego słuchania. Do jego objawów należą nadpobudliwość, niezdolność do skupienia uwagi i zachowania impulsywne. Osoby z ADHD zazwyczaj mają problemy z selektywnym słuchaniem.

Selektywne słuchanie wymaga skupienia się na jednym zestawie dźwięków. Osoba z ADHD może mieć trudności z wyodrębnieniem nieistotnych dźwięków, zwłaszcza w głośnym otoczeniu. Badania wykazały jednak, że osoby z ADHD mogą poprawić swoje umiejętności selektywnego słuchania.

Dla większości ludzi słuchanie selektywne jest instynktowne. Jeśli masz z tym problem, nie jest dostępna formalna diagnoza ani leczenie, ale specjalista może Ci pomóc.

Czy dobrze rozumiesz swój zmysł dotyku? Dowiedz się tego, rozwiązując quiz doktora.

Kto częściej ma lepszy zmysł dotyku?

• Mężczyźni

• Kobiety

• Nie ma różnicy

Kto częściej ma lepszy zmysł dotyku?

Prawidłowo! Odpowiedziałeś:

Kobiety mają zwykle mniejsze palce niż mężczyźni. Jedno z badań wykazało, że osoby o mniejszych palcach lepiej wyczuwają przedmioty. Może to wynikać z faktu, że mniejsze opuszki palców mają gęściej rozmieszczone zakończenia nerwowe.

Pobierz wyniki

Ile zakończeń nerwowych odpowiedzialnych za dotyk znajduje się na każdym opuszku palca?

• 1,000

• 3,000

• 5,000

Ile co najmniej zakończeń nerwowych odpowiedzialnych za dotyk znajduje się na każdym palcu?

Prawidłowo! Odpowiedziałeś:

Palce, wraz z językiem i wargami, są najbardziej wrażliwymi częściami ciała. Tułów, mimo swoich dużych rozmiarów, jest najmniej wrażliwy – w całym ciele znajduje się mniej więcej tyle samo receptorów dotyku, co w małym opuszku palca.

Pobierz Wyniki

Skóra innych osób zazwyczaj wydaje Ci się delikatniejsza niż Twoja własna.

• Prawda

• False

Skóra innych osób jest zazwyczaj bardziej miękka niż Twoja własna.

Poprawnie! Odpowiedziałeś:

Seria badań wykazała, że tak jest zawsze, niezależnie od tego, czy skóra drugiej osoby jest delikatniejsza, czy nie. Naukowcy uważają, że dzięki temu jesteśmy bardziej skłonni do budowania więzi emocjonalnych poprzez dotyk.

Pobierz Wyniki

W jakim procencie przypadków ludzie potrafią komunikować emocje za pomocą dotyku?

• 10%

• 25%

• Więcej niż 50%

W jakim procencie przypadków ludzie potrafią przekazywać emocje za pomocą dotyku?

Poprawnie! Odpowiedziałeś:

Szanse na to są nieco większe niż w przypadku rzutu monetą. Ochotnicy biorący udział w jednym z badań próbowali przekazać osiem różnych emocji – złość, strach, obrzydzenie, miłość, wdzięczność, współczucie, szczęście i smutek – nieznajomej osobie z zawiązanymi oczami wyłącznie za pomocą dotyku. Udało im się to średnio w co najmniej połowie przypadków.

Pobierz wyniki

Z wiekiem zmysł dotyku staje się coraz bardziej wyostrzony.

• Prawda

• False

Zmysł dotyku wyostrza się z wiekiem.

Poprawnie! Odpowiedziałeś:

Do 70. roku życia liczba receptorów dotyku zmniejsza się o połowę – z 50 na milimetr kwadratowy skóry w wieku 10 lat.

Pobierz wyniki

Dzieci, które nie były wystarczająco dotykane w wieku niemowlęcym, mogą mieć problemy z nauką.

• Prawda

• Fałsz?

Dzieci, które nie były wystarczająco dotykane w wieku niemowlęcym, mogą mieć problemy z nauką.

Poprawnie! Odpowiedziałeś:

Mogą również wolniej rosnąć i częściej chorować. Badania wykazują również, że dotykanie skóry przy skórze pomaga dzieciom czuć się bezpieczniej. Stanowi on podstawę silnej więzi między rodzicami a dzieckiem.

Pobierz Wyniki

Który rodzaj kontaktu wzmacnia zespół?

• Uderzenia pięścią

• Przybijanie piątki

• Pół uściski

• Wszystkie z powyższych

Który rodzaj kontaktu sprawia, że drużyna jest silniejsza?

Poprawnie! Odpowiedziałeś:

Kiedy naukowcy badali drużyny NBA w sezonie 2008/2009, odkryli, że te, które najwięcej się dotykały, również najwięcej wygrywały. W jaki sposób uściski na klatce piersiowej i narady drużynowe poprawiają wyniki? Naukowcy twierdzą, że dotyk może wzbudzać zaufanie i zwiększać współpracę, dzięki czemu zawodnicy grają lepiej dla siebie nawzajem.

Pobierz Wyniki

Twój wynik:

07 Podziel się swoim wynikiem: Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze 0% Udostępnij swój wynik: Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze

Wyniki:

Quiz powtórkowy Share on Facebook Share on Twitter Share on Pinterest Email