Lekarz mówi ci.

Elektronystagmografia (ENG) to seria badań, które mogą pomóc lekarzowi ustalić przyczyny zawrotów głowy. lekarz wyjaśnia, czego można się spodziewać po zabiegu ENG.

Jest to powszechne uczucie, znane pod nazwą zawrotów głowy. Prawdopodobnie najbardziej znanym przykładem jest postać Jimmy’ego Stewarta w filmie Alfreda Hitchcocka Vertigo, który mdleje podczas zwykłego wchodzenia na drabinę.

Trudno jest jednak zdiagnozować to zaburzenie. Zwykle jest to związane z problemami z uchem wewnętrznym. Lekarz musi jednak ustalić, co wywołuje te problemy – choroba, uraz czy wirus.

Do tego celu służy elektronystagmografia.

ENG to seria testów sensorycznych dla oczu i uszu. Lekarz umieszcza elektrody nad i pod oczami pacjenta i mierzy jego reakcje na światło, ruch, postrzeganie głębi oraz wpływ płynów w kanałach słuchowych. W idealnym przypadku testy pozwolą wyizolować czynniki powodujące zawroty głowy.

Kiedy lekarz może zlecić ENG?

Zawroty głowy są dość powszechne, ale trudne do leczenia. Czasami po prostu ustępują. Innym razem powracają losowo. Dotyczy to w szczególności osób cierpiących na chorobę Menieres, która jest zaburzeniem ucha wewnętrznego.

Badanie ENG, stosowane do wykrywania nawet niewielkich ruchów gałek ocznych, jest kluczowym narzędziem w diagnostyce zawrotów głowy i innych zaburzeń przedsionkowych C, czyli związanych z równowagą, ruchem, uchem wewnętrznym i nerwami wysyłającymi sygnały do mózgu. Testy mogą być w stanie zlokalizować fizyczne oznaki dolegliwości.

Lekarz może zlecić wykonanie ENG Jeśli występują objawy zawrotów głowy, w tym:

• zawroty głowy

• wymioty

• utrata równowagi

• szumy uszne (kiedy wydaje ci się, że słyszysz dźwięki, które w rzeczywistości nie występują)

Jak się przygotować

Przed testami prawdopodobnie zostaniesz poproszony o wykonanie następujących czynności:

• Poinformuj lekarza o przyjmowanych lekach. Lekarz może poprosić Cię o zaprzestanie ich przyjmowania na 72 godziny przed badaniem.

• Zrezygnuj z kofeiny i alkoholu. Na 48 godzin przed ENG nie wolno pić ani pić kawy.

• Bez jedzenia. Większość lekarzy zaleca unikanie jedzenia przez co najmniej 4 godziny przed badaniem.

• Woskowina i zatory w uszach mogą wpływać na wyniki badania, dlatego asystent medyczny może przed zabiegiem przepłukać przewody słuchowe, jeśli nie są one drożne.

• Umów się na transport po zabiegu. To zwykle dobra rada w przypadku wielu procedur medycznych, na wypadek gdybyś nie czuł się na siłach, aby prowadzić samochód.

Test może być zniekształcony, jeśli masz pogorszony wzrok lub często mrugasz. Nie należy wykonywać badania ENG, jeśli pacjent ma wszczepiony stymulator serca.

Po wykonaniu ENG pacjent zazwyczaj może udać się do domu, choć badanie może być również wykonane podczas pobytu w szpitalu. Badanie trwa do 90 minut.

Co się dzieje podczas ENG?

Nadszedł czas na egzaminy ENG. Prawdopodobnie jesteś trochę głodny, zmęczony i trochę zdenerwowany. Czego możesz się spodziewać?

Procedura składa się z kilku badań. Przed rozpoczęciem lekarz oczyści czoło, skronie i policzki alkoholem. Następnie przymocuje do tych miejsc elektrody za pomocą pasty.

W niektórych ośrodkach zamiast elektrod pacjent może być wyposażony w kamerę lornetkową, która przypomina gogle do wirtualnej rzeczywistości. Badania wykonywane za pomocą tego systemu nazywane są wideonystagmografią (VNG). Urządzenia te rejestrują ruchy gałek ocznych na wideo i mogą je mierzyć tak samo dobrze jak elektrody.

Testy obejmują:

Test kalibracji: Używając wyłącznie oczu, zostaniesz poproszony o podążanie za światłem oddalonym o około 6 do 10 stóp lub o patrzenie tam i z powrotem pomiędzy kropkami na ścianie. Test ten mierzy dysmetrię oczną, czyli stan, w którym źrenice mają problemy z oceną odległości do celów.

Test śledzenia: Test ten, znany również jako test oczopląsu, jest podobny do testów trzeźwości przeprowadzanych przez policję. Jednak w ENG pacjent zazwyczaj siedzi lub leży. (Oczopląs to stan, w którym oczy drgają w sposób niekontrolowany). W tym teście próbujesz wpatrywać się w stałe światło, które jest ustawione prosto przed Tobą lub pod kątem, bez poruszania oczami.

Istnieją dwa pokrewne testy śledzenia:

• Jednym z nich jest test śledzenia wahadła. Polega on na podążaniu za światłem, które porusza się tam i z powrotem jak wahadło, bez poruszania głową.

• Drugi to test optokinetyczny, w którym należy śledzić kilka poruszających się obiektów bez odwracania głowy. Obiekty mogą poruszać się z dużymi prędkościami i wchodzić i wychodzić z pola widzenia.

Test pozycji: Teraz nadszedł czas na poruszanie głową.

Często lekarz prosi o wykonanie tzw. manewru Dix-Hallpike. Siedząc na stole, pacjent obraca głowę na bok i szybko kładzie się z powrotem, tak aby głowa – podtrzymywana przez lekarza – znalazła się około 20 stopni poniżej powierzchni stołu. Pozostaniesz w tej pozycji przez 30 sekund, a następnie ponownie usiądziesz w pozycji pionowej. Powtórz tę czynność, przekręcając głowę na drugą stronę.

Lekarz zwróci uwagę na wpływ na oczy.

Test kaloryczności wody: Gdy pacjent leży w pozycji leżącej, lekarz wstrzykuje strumień chłodnej lub ciepłej wody do jednego ucha, a następnie do drugiego. (Jeśli pacjent nie ma zawrotów głowy, oczy powinny odruchowo szarpnąć.

Lekarz nie musi wykonywać wszystkich badań. Jeśli masz problemy z szyją lub plecami, może zasugerować coś innego.

Co oznaczają wyniki badań?

Po wykonaniu serii badań elektronystagmograficznych lekarz zdejmie elektrody (lub aparat fotograficzny) z twarzy pacjenta. Jeśli pacjent ma zawroty głowy, może zostać poproszony o położenie się na kilka minut.

Następnie należy przejrzeć dane i ustalić, co one oznaczają.

ENG doskonale radzi sobie z rozpoznawaniem zaburzeń ucha wewnętrznego – a ponieważ ucho wewnętrzne reguluje równowagę, może być kluczowe w diagnozowaniu wielu różnych dolegliwości.

Jeśli ENG zdiagnozuje zawroty głowy, lekarz zasugeruje działania, które mogą obejmować fizykoterapię, operację lub przyjmowanie leków na zaburzenia przedsionkowe (lub związane z równowagą).

Jeśli ENG nie przyniesie odpowiedzi, lekarz może zalecić wykonanie innych badań, takich jak badanie na fotelu obrotowym, badanie przetoki (podczas którego do ucha przykłada się ucisk) lub rezonans magnetyczny.

Leukodystrofia to grupa chorób, które wpływają na ośrodkowy układ nerwowy. Już dziś poznaj przyczyny, objawy i możliwości leczenia leukodystrofii.

Większość leukodystrofii ma podłoże genetyczne, co oznacza, że są one przekazywane z rodzica na dziecko. Czasami objawy pojawiają się już we wczesnym dzieciństwie. Ponieważ jednak choroby te mają charakter postępujący, co oznacza, że ich przebieg pogarsza się z czasem, niektóre dzieci urodzone z leukodystrofią mogą wydawać się zdrowe.

Objawy

Wszystkie leukodystrofie mają jedną wspólną cechę – powodują nieprawidłowy rozwój lub zniszczenie osłonki mielinowej mózgu. Jest to biała substancja tłuszczowa, która chroni nerwy mózgowe. Bez niej układ nerwowy nie może prawidłowo funkcjonować.

Jednak każda leukodystrofia w inny sposób wpływa na mielinę. Oznacza to, że dzieci mogą mieć wiele problemów, w tym:

• Problemy z równowagą i poruszaniem się

• Problemy behawioralne i trudności w uczeniu się

• Problemy z pęcherzem moczowym

• Trudności z oddychaniem

• Opóźnienia rozwojowe

• Problemy ze słuchem, mową i wzrokiem

• Zaburzenia kontroli mięśniowej

• Napady

Na przykład jeden z rodzajów leukodystrofii, choroba Canavana, powoduje obniżenie napięcia mięśniowego, zwłaszcza w obrębie szyi, oraz nieprawidłowo wyprostowane nogi i zgięte ręce. Może również powodować takie objawy, jak ślepota i drgawki.

Czasami objawy pojawiają się wkrótce po urodzeniu dziecka, a czasami dopiero w wieku dorosłym. Na przykład objawy choroby Refsuma pojawiają się zwykle około 20. roku życia, ale mogą wystąpić nawet po 50. roku życia. Niektóre z typowych objawów to zwyrodnienie siatkówki oka, głuchota i utrata węchu.

Chociaż każda leukodystrofia jest inna, najczęstszym problemem jest stopniowe pogarszanie się stanu zdrowia dziecka, mimo że na początku wydawało się ono zdrowe. Może to być pogorszenie wzroku, słuchu, mowy, zdolności do jedzenia, zachowania lub myślenia. Ponieważ objawy mogą się tak bardzo różnić, leukodystrofia może być trudna do zdiagnozowania.

Przyczyny

Większość leukodystrofii jest dziedziczna, co oznacza, że są one przekazywane przez geny rodzinne. Niektóre mogą nie być dziedziczone, ale nadal są powodowane przez mutację genetyczną. Jedno dziecko w rodzinie może być chore na leukodystrofię, a inne nie.

Na przykład choroba Aleksandra nie wydaje się być dziedziczona genetycznie, więc twoje dziecko może mieć wadliwy gen, nawet jeśli ani ty, ani twój partner nie macie tej choroby.

Jeśli masz dziecko z leukodystrofią i planujesz mieć więcej dzieci, możesz rozważyć skorzystanie z poradnictwa genetycznego. Pomoże to zrozumieć, jakie są szanse na urodzenie kolejnego dziecka z leukodystrofią.

Diagnoza

Diagnozowanie leukodystrofii może być trudne. Często lekarze muszą stosować kilka rodzajów testów, w tym:

• Analiza krwi i moczu

• Tomografia komputerowa

• Badania genetyczne

• Rezonans magnetyczny

• Testy psychologiczne i poznawcze

?

Leczenie

Na większość rodzajów leukodystrofii nie ma lekarstwa. Leczenie zależy od rodzaju choroby, a lekarze zajmują się jej objawami za pomocą leków oraz specjalnych rodzajów terapii fizycznej, zajęciowej i logopedycznej. Niektóre osoby mogą potrzebować dodatkowej pomocy w nauce lub w odżywianiu.

W niektórych przypadkach pomocny może okazać się przeszczep szpiku kostnego, który spowalnia lub zatrzymuje postęp choroby. Naukowcy badają również, czy terapia genowa lub zastąpienie pewnych enzymów może pomóc w leczeniu niektórych rodzajów leukodystrofii.

Choroba Charcot-Marie-Tooth, genetyczne schorzenie nerwów, które dotyka głównie stóp i dłoni, może nie mieć lekarstwa, ale można ją kontrolować za pomocą fizykoterapii i dbałości. Dowiedz się więcej od lekarza.

Trzech lekarzy – Jean-Martin Charcot, Pierre Marie i Howard Henry Tooth C zidentyfikowało chorobę nerwów w 1886 roku. Dziś cała grupa zaburzeń genetycznych nosi nazwę od nazwiska tej trójki. Inne nazwy tej choroby to dziedziczna neuropatia ruchowa i czuciowa oraz zanik mięśni okołostawowych.

Naukowcy odkryli 90 genetycznych typów choroby CMT. Choroba ta dotyka mniej więcej 1 na 2500 Amerykanów.

Istnieje wiele metod leczenia, w tym fizykoterapia, aparaty i inne urządzenia ortopedyczne oraz zabiegi chirurgiczne.

Co jest przyczyną?

Choroba nie jest zakaźna. Jest przekazywana z rodziców na dzieci w ich DNA. Na chorobę nie ma znanego leku, ale naukowcy zidentyfikowali wiele genów, które powodują to zaburzenie.

Mutacje genetyczne w CMT wpływają na sposób, w jaki komórki nerwowe komunikują się ze sobą. Z czasem nie są one w stanie pracować prawidłowo i zaczynają się rozpadać. Może to prowadzić do osłabienia i zmniejszenia zdolności odczuwania takich doznań, jak pęcherz na palcu.

Objawy

Objawy choroby CMT zaczynają się na ogół przed osiągnięciem wieku nastoletniego.

Jednym z nich jest często pojawiający się wysoki łuk, który powstaje w wyniku osłabienia niektórych mięśni stopy, podczas gdy inne pozostają silne. Innym możliwym problemem są palce młotkowate, w których drugi, trzeci lub czwarty palec zgina się pośrodku. Może to utrudniać chodzenie, a także powodować powstawanie pęcherzy i modzeli.

W miarę jak chodzenie staje się coraz trudniejsze, możesz mieć trudności z podnoszeniem stóp (tzw. opadanie stopy). Może pojawić się chód klepiący, w którym stopa uderza o podłoże.

Może dojść do utraty mięśni w dolnej części nóg. Może pojawić się drętwienie i problemy z utrzymaniem równowagi.

W późniejszym okresie choroba może dotyczyć rąk i ramion. Zazwyczaj jest to jednak wszystko, a ludzie z chorobą CMT mogą żyć długo i w pełni sił.

Diagnoza

Jeśli pojawią się objawy, należy zgłosić się do lekarza. Prawdopodobnie zostaniesz skierowany do neurologa, specjalisty zajmującego się układem nerwowym.

Lekarz prawdopodobnie zbierze wywiad rodzinny, przyjrzy się objawom, wykona zdjęcia rentgenowskie i kilka badań. Wśród nich:

• Chodzenie na piętach. Jest to sposób na sprawdzenie, czy nogi nie są osłabione.

• Badanie odruchów mięśniowych. Jednym z przykładów jest odruch kolanowy. Osoby z chorobą CMT często nie reagują na te podstawowe testy.

• Badanie szybkości przewodzenia nerwów. Lekarz przykłada elektrody do skóry i poddaje ciało łagodnym wstrząsom. W ten sposób sprawdza się zdolność nerwów do wysyłania i odbierania sygnałów. U osób z CMT reakcja jest wolna lub słaba.

• Elektromiografia. Lekarz wkłuwa wąską igłę w mięsień, aby sprawdzić aktywność elektryczną podczas wykonywania takich czynności, jak np. zaciskanie pięści.

Ponadto lekarz może zlecić wykonanie badania DNA krwi, aby sprawdzić, czy pacjent jest nosicielem mutacji genów odpowiedzialnych za tę chorobę. Negatywny wynik testu (co oznacza, że nie znaleziono mutacji) nie może wykluczyć choroby CMT, ponieważ nie każda mutacja została zidentyfikowana.

Leczenie

Na chorobę CMT nie ma lekarstwa. Można sobie z nią radzić na wiele sposobów.

Ważna jest pielęgnacja stóp. Lekarze zalecają regularne sprawdzanie stanu stóp, przycinanie paznokci i noszenie odpowiedniego obuwia. Inne kwestie to:

• Fizykoterapia. Polega ona na pracy z terapeutą w celu rozciągnięcia i wzmocnienia mięśni przy pomocy ćwiczeń o niskim stopniu intensywności, takich jak pływanie, jazda na rowerze czy aerobik. Lekarze zalecają rozpoczęcie terapii wcześnie, zanim mięśnie zaczną się osłabiać.

• Terapia zajęciowa. Jeśli choroba rozprzestrzeniła się na ramiona i ręce, pacjenci z chorobą CMT mogą mieć trudności z wykonywaniem codziennych czynności. Specjalista może przeprowadzić szkolenie, aby poprawić siłę, chwyt i gibkość.

• Urządzenia wspomagające. Ortezy na nogi, specjalne obuwie i inne wkładki ortopedyczne mogą zapewnić wsparcie i ułatwić poruszanie się.

• Leki. Porozmawiaj z lekarzem o środkach przeciwbólowych i innych lekach, które mogą złagodzić ból spowodowany skurczami mięśni lub uszkodzeniem nerwów.

W niektórych przypadkach lekarz może zalecić zabieg chirurgiczny w celu naprawy problemów ze stopami i stawami. Nie można jednak odwrócić wpływu choroby na układ nerwowy.

Można również zwrócić się do grup wsparcia, takich jak Charcot-Marie-Tooth Association (Stowarzyszenie Charcot-Marie-Tooth) i Muscular Dystrophy Association (Stowarzyszenie Dystrofii Mięśniowej).

Komplikacje

Ze względu na wpływ choroby Charcota-Marie-Tootha na stawy i ruch, może ona powodować inne problemy:

• Problemy z oddychaniem i przełykaniem. Jeśli mięśnie kontrolujące przeponę są uszkodzone, może się okazać, że cały czas brakuje ci tchu. W takim przypadku należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Istnieją leki, które mogą pomóc w leczeniu tego problemu.

• Infekcja. Ludzie czasami ignorują zadrapania i rany, ponieważ mogą one powodować drętwienie stóp. Pozostawione bez leczenia mogą prowadzić do zakażenia.

• Dysplazja stawów biodrowych. Niewspółosiowość lub słaby rozwój bioder może być bardziej widoczny w przypadku CMT.

• Ryzyko związane z ciążą. Kobiety z CMT mają większe szanse na wystąpienie komplikacji w czasie ciąży.

Jeśli ból po urazie nie ustępuje, może to być zespół odruchowej dystrofii współczulnej. Dowiedz się więcej o tym przewlekłym schorzeniu bólowym.

Termin zespół odruchowej dystrofii współczulnej nie jest już właściwie nazwą używaną przez lekarzy. Jest to starszy termin, używany do opisania jednej z form złożonego zespołu bólu regionalnego (CRPS). RSD jest czasem nazywany CRPS typu I, a jego przyczyną jest uraz tkanki bez powiązanego z nim uszkodzenia nerwów.

Co powoduje RSD?

Lekarze uważają, że ból spowodowany RSD jest wynikiem problemów ze współczulnym układem nerwowym. Współczulny układ nerwowy kontroluje ruchy przepływu krwi, które pomagają regulować tętno i ciśnienie krwi.

Kiedy doznasz urazu, współczulny układ nerwowy nakazuje naczyniom krwionośnym zmniejszyć się, aby nie tracić zbyt dużo krwi w miejscu urazu. Później każe im się ponownie otworzyć, aby krew mogła dotrzeć do uszkodzonej tkanki i ją naprawić.

W przypadku RSD współczulny układ nerwowy otrzymuje mieszane sygnały. Włącza się po urazie, ale nie wyłącza się z powrotem. Powoduje to silny ból i obrzęk w miejscu urazu.

Czasami RSD może wystąpić nawet bez urazu, choć nie jest to tak częste.

Choroba RSD jest nieco bardziej typowa u kobiet niż u mężczyzn. Choroba może wystąpić także u dzieci, ale zwykle ujawnia się między 30. a 60. rokiem życia.

Objawy

W przypadku RSD objawy mogą pojawiać się powoli. Najpierw może wystąpić ból, a następnie z czasem może się on nasilać. Początkowo pacjent może nie zdawać sobie sprawy, że jego ból jest nieprawidłowy.

Do rodzajów urazów, które mogą powodować RSD, należą:

• Amputacja

• Stłuczenia

• Oparzenia

• Cięcia

• Złamania

• Drobne zabiegi chirurgiczne

• Wbijanie igieł

• Radioterapia

• Skręcenia

Najczęściej RSD występuje w ramieniu, barku, nodze lub biodrze. Zazwyczaj ból rozprzestrzenia się poza miejsce urazu. W niektórych przypadkach objawy mogą rozprzestrzeniać się także na inne części ciała.

Choroba RSD może również wpływać na układ odpornościowy. Może to powodować:

• Zaczerwienienie

• Ciepła w dotyku skóra wokół zranienia

• Obrzęk

Ból występujący w RSD jest zazwyczaj stały i silny. Wiele osób opisuje ból związany z RSD jako:

• Ból

• Pieczenie

• Zimno

• Głęboko

• Throbbing

Skóra może być wrażliwa podczas wykonywania czynności, które normalnie jej nie szkodzą, takich jak branie prysznica. Może też boleć już samo noszenie ubrania.

Do innych objawów RSD należą:

• Zmiany we wzroście włosów, paznokci lub strukturze skóry

• Nadmierne wydzielanie potu w niektórych częściach ciała

• Osłabienie lub skurcze mięśni

• Sztywne stawy

• Problemy z poruszaniem uszkodzonym miejscem

• Biała, cętkowana, czerwona lub niebieska skóra

Diagnoza

Często lekarze nie wiedzą, że przyczyną bólu jest RSD, dopóki nie pojawi się on po pewnym czasie. Gdy ból nie ustępuje lub jest silniejszy niż powinien być w przypadku danego typu urazu, może to być pierwsza wskazówka, że to może być RSD.

Nie ma jednego testu, który mógłby wskazać lekarzowi, czy pacjent cierpi na RSD. Lekarz opiera się na badaniu fizykalnym i danych z wywiadu medycznego. Istnieje także kilka testów, które mogą pomóc w ustaleniu, czy u pacjenta występują pewne objawy choroby. Należą do nich:

Skanowanie kości. Badanie to pozwala wykryć, czy kości nie są zniszczone na końcach lub czy nie ma problemów z regularnym przepływem krwi.

REZONANS MAGNETYCZNY. Lekarz może zlecić wykonanie rezonansu magnetycznego w celu obejrzenia wnętrza ciała, a zwłaszcza tkanek, pod kątem zauważalnych zmian.

Badanie potu. Ten test może powiedzieć lekarzowi, czy pocisz się bardziej po jednej stronie ciała niż po drugiej.

Badanie termograficzne. To badanie współczulnego układu nerwowego pozwala sprawdzić, czy temperatura lub przepływ krwi w miejscu urazu są inne niż w innych częściach ciała.

Zdjęcia rentgenowskie. Są one zazwyczaj zlecane, jeśli zespół jest w późniejszym stadium, w celu sprawdzenia, czy w kościach nie doszło do utraty minerałów.

Leczenie

W leczeniu RSD kluczowe znaczenie ma wczesne wykrycie choroby. Im wcześniej uda się go wykryć, tym lepsze efekty przyniesie leczenie. Niektóre przypadki RSD nie reagują na leczenie. Choroby RSD nie da się wyleczyć, ale możliwe jest ustąpienie wielu jej objawów.

Lekami, które może zaproponować lekarz są:

• Kremy znieczulające, takie jak lidokaina

• Leki przeciwdepresyjne

• Leki przeciwzapalne, zwane NLPZ

• Leki przeciwdrgawkowe, które mogą być pomocne w leczeniu bólu

• Aerozol do nosa, który leczy utratę masy kostnej

• Zastrzyki blokujące nerwy

• ?

• Leki przeciwbólowe dostępne bez recepty, takie jak aspiryna, ibuprofen lub naproksen

Inne metody leczenia, które są rzadziej stosowane ze względu na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych i brak dowodów na to, że działają równie dobrze, obejmują:

• Kortykosteroidy, takie jak metyloprednizolon (Medrol) lub prednizolon (AsmalPred Plus) w leczeniu obrzęków

• Opioidy, takie jak fentanyl (Duragesic), hydrokodon (Hysingla ER, Zohydro ER), morfina (Arymo ER, Kadian, Morphabond, MS Contin) i oksykodon?

Inne sposoby leczenia objawów obejmują:

• Elektrody na rdzeniu kręgowym, które wysyłają małe wstrząsy elektryczne w celu złagodzenia bólu

• Fizykoterapia ułatwiająca poruszanie się i uśmierzająca ból

• Psychoterapia, która może nauczyć Cię metod relaksacyjnych

• Szyny pomocne w przypadku bólu ręki

Jeśli ból nie ustępuje, nawet po zastosowaniu leczenia, lekarz może zaproponować zabieg chirurgiczny zwany sympatektomią. Podczas tego zabiegu chirurg usuwa pewne nerwy wokół naczyń krwionośnych, aby poprawić przepływ krwi.

Na zespół Wernicke-Korsakoffa można zachorować, gdy nie ma się wystarczającej ilości witaminy B1. Dowiedz się, jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia tej choroby.

Zespół Wernicke-Korsakoffa (WKS) to jedna z nazw dwóch stanów, które często występują razem – encefalopatii Wernicke’a i zespołu Korsakoffa. Wielu lekarzy uważa je za różne stadia tej samej choroby.

Mogą one wystąpić, jeśli pacjent nie otrzymuje wystarczającej ilości witaminy B1, zwanej również tiaminą. Witamina B1 pomaga mózgowi przekształcać cukier w energię. Gdy mózg i układ nerwowy nie otrzymują odpowiedniej ilości witaminy, nie działają tak dobrze, jak powinny.

Encefalopatia Wernickego zazwyczaj pojawia się nagle i od razu potrzebne jest leczenie. Objawy obejmują dezorientację, utratę koordynacji mięśni i problemy z widzeniem. Zespół Korsakoffa występuje wolniej. Jest to długotrwały, utrzymujący się problem, który powoduje uszkodzenie części mózgu odpowiedzialnej za pamięć.

Objawy zespołu Wernickego-Korsakoffa

Główne objawy encefalopatii Wernickego to:

• Problemy z utrzymaniem równowagi i poruszaniem się. Mogą wystąpić drżenia nóg, a chód może stać się powolny i niepewny, z szeroką postawą i krótkimi krokami. Możesz potrzebować pomocy przy wstawaniu i poruszaniu się, a twoje ręce i nogi mogą być osłabione.

• Dezorientacja. Możesz czuć się oderwany od rzeczywistości i stracić zainteresowanie tym, co dzieje się wokół ciebie.

• Problemy z oczami. Może wystąpić podwójne widzenie, powieki mogą opadać lub oczy mogą się szybko poruszać.

U pacjenta mogą również wystąpić problemy z sercem i naczyniami krwionośnymi, które mogą prowadzić do:

• Senność

• Omdlenia

• Szybsze niż zwykle bicie serca

• Niskie ciśnienie krwi po wstaniu z łóżka

• Brak energii

Jeśli encefalopatia Wernickego nie zostanie szybko wyleczona, może prowadzić do zespołu Korsakoffa.

Objawy zespołu Korsakoffa zaczynają się zwykle w momencie, gdy objawy encefalopatii Wernickego zaczynają ustępować. Oznaką charakterystyczną jest utrata pamięci krótkotrwałej. Utrudnia to również uczenie się nowych rzeczy i tworzenie nowych wspomnień.

Możesz rozmawiać z kimś i wydawać się sobą. Ale minutę lub dwie później nie będziesz już nic pamiętał, nawet tego, z kim rozmawiałeś.

Możesz też mieć:

• Pewna utrata pamięci długotrwałej

• Potrzeba wymyślania historii bezwiednie, aby uzupełnić wszelkie luki

• Halucynacje

• Trudności z umieszczaniem słów w kontekście

• Problemy z rozumieniem lub przetwarzaniem informacji

Przyczyny i czynniki ryzyka zespołu Wernickego-Korsakoffa

W wielu przypadkach brak witaminy B1 jest spowodowany długotrwałym nadużywaniem alkoholu. Z czasem alkohol wpływa na to, jak dobrze organizm przyswaja, przechowuje i wykorzystuje witaminę B1.

Może się to również zdarzyć, gdy nie otrzymuje się wystarczającej ilości składników odżywczych z diety lub gdy występują pewne problemy zdrowotne. Te inne przyczyny obejmują:

• Niektóre choroby, które dotyczą całego organizmu, takie jak rak, AIDS lub poważne infekcje

• Zaburzenia odżywiania, takie jak anoreksja

• Poważne problemy z nerkami

• Chemioterapia w leczeniu raka

• Niektóre choroby żołądka

• Częste i długotrwałe wymiotowanie

• Operacja zmniejszenia masy ciała, znana również jako ominięcie żołądka

Zespół Wernickego-Korsakoffa występuje nieco częściej u mężczyzn niż u kobiet i zwykle pojawia się u osób w wieku 45-65 lat. Jest on również częstszy u:

• Ludzi bezdomnych

• Dorośli w podeszłym wieku mieszkający samotnie

• Osoby z poważnymi zaburzeniami psychicznymi

W tych grupach istnieje większe prawdopodobieństwo nadużywania alkoholu lub nieprawidłowego odżywiania się.

Diagnoza zespołu Wernicke-Korsakoffa

Zazwyczaj opiera się ona na badaniu fizycznym, historii choroby i niektórych badaniach. Lekarz będzie również chciał wykluczyć inne problemy, które mogą być przyczyną objawów.

Możesz otrzymać:

• Badania krwi w celu sprawdzenia ilości tiaminy w organizmie oraz sprawności wątroby i nerek

• Badania obrazowe mózgu w celu wykluczenia takich problemów jak guz lub udar

• Badanie wzroku w celu sprawdzenia ruchów gałek ocznych

• Badanie zdrowia psychicznego

• Testy sprawdzające pracę mózgu i układu nerwowego

• Badania mające na celu sprawdzenie zmian w sposobie chodzenia

Leczenie zespołu Wernicke-Korsakoffa

Pierwszym krokiem jest dostarczenie organizmowi dużej ilości witaminy B1. Prawdopodobnie będzie ona podawana bezpośrednio do żyły przez igłę w ręce lub ramieniu (kroplówka). Konieczne może być codzienne podawanie tej witaminy przez kilka miesięcy.

Od tego momentu ważne jest, aby nie spożywać alkoholu i stosować zrównoważoną dietę. Pomoże to zapobiec nawrotowi objawów.

Jeśli choroba wpływa na sposób chodzenia, prawdopodobnie konieczna będzie fizykoterapia.

Powikłania zespołu Wernickego-Korsakoffa

Zespołu Korsakoffa zazwyczaj nie da się odwrócić. W poważnych przypadkach może on spowodować uszkodzenie mózgu i prowadzić do problemów z pamięcią i chodzeniem, które nie ustępują.

Perspektywy zespołu Wernickego-Korsakoffa

Powrót do zdrowia będzie zależał głównie od tego, jak wcześnie rozpoczęto leczenie.

W przypadku wczesnego wykrycia i leczenia możliwy jest pełny powrót do zdrowia, ale może to potrwać nawet rok. Dezorientacja i problemy z nią związane są często ostatnimi objawami, które ustępują.

Jeśli odczuwasz ciągłe zawroty głowy, lekarz może wykonać test Dix-Hallpike’a w celu zdiagnozowania zawrotów głowy. Dowiedz się więcej o tym badaniu i co oznaczają jego wyniki.

Oprócz tego uczucia wirowania możesz mieć również:

• Zawroty głowy lub światłowstręt

• Utrata równowagi lub niestabilność

• Nietypowe lub powtarzające się ruchy gałek ocznych

• Trudności z koncentracją

• Nudności lub wymioty

Prawdopodobnie pojawiają się one przy poruszaniu głową w górę i w dół lub przy wstawaniu i wstawaniu z łóżka. Zazwyczaj trwają one krócej niż minutę.

Co dzieje się podczas testu Dix-Hallpike’a?

Lekarz poprosi Cię, abyś usiadł na stole do badania z wyciągniętymi nogami. Obróci głowę o 45 stopni w jedną stronę, a następnie pomoże szybko położyć się na plecach, tak aby głowa lekko wystawała poza krawędź stołu.

Ruch ten może spowodować przemieszczanie się luźnych kryształów w kanałach półkolistych. Lekarz zapyta, czy pacjent odczuwa objawy zawrotów głowy i będzie obserwował ruchy jego oczu.

Po upływie kilku minut lekarz może przeprowadzić badanie po drugiej stronie głowy.

Co oznaczają wyniki badania?

Jeśli test Dix-Hallpike nie wywołał żadnych objawów, lekarz może zlecić wykonanie innych badań, aby ustalić przyczynę problemów.

Jeśli tak się stało, lekarz może poruszać głową w określony sposób, aby pomóc w wydostaniu się kryształów z kanałów półkolistych do miejsca, w którym mogą zostać ponownie wchłonięte. Lekarz może nauczyć pacjenta tych ruchów, aby w razie potrzeby mógł je wykonywać w domu. BPPV często ustępuje samoistnie, ale może powrócić.

Jak leczy się ALS? Głównie poprzez zwalczanie objawów. Dowiedz się więcej o tym, jak pomóc osobie cierpiącej na chorobę zwaną również chorobą Lou Gehrigsa.

Lekarze dysponują jednak metodami leczenia i terapii, które mogą spowolnić lub złagodzić objawy u Ciebie lub Twojej bliskiej osoby.

Naukowcy kontynuują badania nad ALS, mając nadzieję, że dowiedzą się więcej o przyczynach tej choroby i możliwych nowych metodach leczenia.

Co to jest ALS?

Choroba ta jest powszechnie znana jako choroba Lou Gehriga, od nazwiska bejsbolisty, którego diagnoza i ostateczna śmierć zwróciły uwagę opinii publicznej na tę chorobę.

Choroba ta zabija nerwy, które kontrolują ruch w organizmie. W miarę jak nerwy te obumierają, człowiek traci kontrolę nad mięśniami. W miarę postępu choroby człowiek traci zdolność chodzenia, mówienia, połykania, a w końcu także oddychania.

Chorobę ALS rozpoznaje się u około 1 na 25 000 osób. Większość z nich umiera w ciągu 2 do 5 lat od zdiagnozowania choroby, zwykle z powodu niewydolności oddechowej. Jednak niewielka grupa, około 5% osób z ALS, jest w stanie przeżyć 20 lat lub więcej.

Leki na ALS

Istnieją dwa leki, które okazały się pomocne w spowalnianiu postępu ALS i przedłużaniu życia osób, u których zdiagnozowano tę chorobę. Chociaż wykazano, że mogą one opóźnić moment, w którym pacjent będzie potrzebował pomocy mechanicznej do oddychania, nie mogą one naprawić już wyrządzonych szkód.

• Edaravone (Radicava):

  Podawany dożylnie, jest przeciwutleniaczem, który może zapobiegać uszkodzeniom komórek nerwowych przez substancje toksyczne zwane wolnymi rodnikami. Nie jest jednak jasne, w jaki sposób działa on na spowolnienie postępu fizycznego u pacjentów z AlS. Najczęstsze działania niepożądane to siniaki, niepewny chód i ból głowy.

• Riluzol (Rilutek):

  Przyjmowany doustnie, pomaga zmniejszyć uszkodzenia nerwów ruchowych poprzez zmniejszenie ilości glutaminianu w organizmie. (Glutaminian przenosi wiadomości chemiczne do nerwów. Zbyt duża jego ilość może uszkodzić komórki). Najczęstsze działania niepożądane to zaburzenia żołądkowe, zawroty głowy i siniaki.

Leki na objawy

Leki przeciwbólowe lub zwiotczające mięśnie, takie jak baklofen (Gablofen, Kemstro, Lioresal) lub diazepam (Diastat, Valium) mogą pomóc w złagodzeniu skurczów.

Wiele leków może zmniejszać ilość wydzielanej śliny. Często gromadzi się ona w jamie ustnej, ponieważ połykanie staje się trudniejsze. Jednym z najczęściej stosowanych leków jest glikopyrrolat (Robinul).

Lekarze mogą przepisać leki łagodzące inne objawy ALS, do których należą:

• Zaparcia

• Depresja

• Wybuchy śmiechu lub płaczu

• Brak snu

• Zmęczenie

Terapie

Większość metod leczenia ALS polega na łagodzeniu objawów choroby w miarę jej pogarszania się. Niektóre z nich obejmują:

Fizykoterapia i ćwiczenia: Dzięki nim mięśnie będą silne i sprawne jak najdłużej.

Gorące kąpiele i jacuzzi: Mogą one złagodzić skurcze i rozkurcze mięśni.

Poradnictwo dietetyczne: Jest to bardzo ważne, gdy połykanie staje się problemem.

Terapia mowy: Specjaliści mogą pomóc Ci nauczyć się, jak sprawić, by Twoja mowa była bardziej wyraźna podczas mówienia lub poznać inne metody komunikacji, takie jak pisanie piórem i papierem lub za pomocą tablicy z alfabetem.

Terapia zajęciowa: Może ona pomóc w znalezieniu sposobów ubierania się, kąpania i pielęgnacji. Terapeuta może pomóc w urządzeniu domu w taki sposób, aby ułatwić poruszanie się Tobie lub bliskiej osobie.

Narzędzia i urządzenia

Istnieje również wiele narzędzi i urządzeń mechanicznych, które mogą być pomocne w przypadku ALS:

Usztywniacze, przedłużacze zasięgu i uchwyty: Mogą one pomóc w poruszaniu się w miarę postępu choroby.

laski, chodziki i wózki inwalidzkie: Mogą one pomóc w utrzymaniu mobilności, nawet jeśli Twoja zdolność chodzenia zanika.

Skomputeryzowane syntezatory mowy: Są one dostępne, gdy pacjent traci zdolność mówienia. W końcowym stadium choroby tylko około jedna czwarta osób może mówić wystarczająco wyraźnie, aby być zrozumianą.

Respirator: Może być potrzebny w późnym stadium choroby, aby pomóc pacjentowi w oddychaniu. Lekarz będzie musiał wprowadzić rurkę oddechową bezpośrednio do tchawicy. Nazywa się to tracheostomią.

Rurka do karmienia: Ponieważ połykanie staje się coraz trudniejsze, lekarz może być zmuszony do wprowadzenia rurki do karmienia do żołądka. Rurka ta nazywana jest rurką PEG (przezskórna endoskopowa gastrostomia).

Wodogłowie normociśnieniowe (NPH) jest zaburzeniem neurologicznym spowodowanym zbyt dużą ilością płynu uciskającego mózg.

Wodogłowie normociśnieniowe (NPH) to stan, który występuje, gdy w częściach mózgu znajduje się zbyt dużo pewnego rodzaju płynu.

Mózg i rdzeń kręgowy otoczone są przezroczystym płynem zwanym płynem mózgowo-rdzeniowym (ang. cerebrospinal fluid, CSF). Jest on wytwarzany i przechowywany w jamach mózgu zwanych komorami. Płyn ten krąży wokół mózgu, przemieszczając się z komory do komory. Płyn amortyzuje i chroni mózg i rdzeń kręgowy, dostarcza im substancji odżywczych i usuwa niektóre produkty przemiany materii. Nadmiar płynu zwykle odpływa z mózgu i jest wchłaniany przez żyły znajdujące się w jego górnej części.

Wodogłowie występuje, gdy naturalny system odprowadzania i wchłaniania dodatkowego płynu mózgowo-rdzeniowego nie działa prawidłowo. Komory powiększają się, aby pomieścić dodatkowy płyn, a następnie uciskają różne części mózgu, powodując szereg różnych objawów. Wodogłowie ma wiele różnych przyczyn. Niektórzy ludzie rodzą się z tym schorzeniem, u innych rozwija się ono w trakcie życia.

Wodogłowie normociśnieniowe (NPH) to rodzaj wodogłowia, które zwykle występuje u starszych osób dorosłych. Średni wiek osoby z wodogłowiem normalnego ciśnienia to ponad 60 lat. NPH różni się od innych rodzajów wodogłowia tym, że rozwija się powoli i z czasem. Odprowadzanie płynu mózgowo-rdzeniowego jest blokowane stopniowo, a dodatkowy płyn gromadzi się powoli. Powoduje to powolne powiększanie się komór, a ciśnienie płynu w mózgu może nie być tak wysokie jak w innych typach wodogłowia. Jednak powiększone komory nadal uciskają na mózg i mogą powodować objawy (określenie „normalne ciśnienie” jest nieco mylące).

Części mózgu najczęściej dotknięte w NPH to te, które kontrolują pracę nóg, pęcherza moczowego oraz „poznawcze” procesy umysłowe, takie jak pamięć, rozumowanie, rozwiązywanie problemów i mówienie. To pogorszenie procesów umysłowych, jeśli jest na tyle poważne, że przeszkadza w wykonywaniu codziennych czynności, nazywane jest demencją. Inne objawy obejmują nieprawidłowy chód (trudności w chodzeniu), niezdolność do trzymania moczu (nietrzymanie moczu), a w niektórych przypadkach niezdolność do kontrolowania stolca.

Objawy demencji w przebiegu NPH mogą być podobne do objawów choroby Alzheimera. Problemy z chodzeniem są podobne do tych występujących w chorobie Parkinsona. Eksperci twierdzą, że wiele przypadków NPH jest błędnie diagnozowanych jako jedna z tych chorób. W przeciwieństwie do choroby Alzheimera i Parkinsona, u wielu osób NPH można cofnąć, stosując odpowiednie leczenie. Najpierw jednak musi zostać prawidłowo zdiagnozowana.

Wodogłowie normociśnieniowe – przyczyny

W większości przypadków przyczyna NPH nie jest znana, ale może do niej prowadzić kilka czynników, w tym:

• Uraz głowy

• Krwawienie wokół mózgu (w wyniku uderzenia w głowę)

• Udar mózgu

• Zapalenie opon mózgowych (zakażenie ochronnej warstwy tkanki wokół mózgu)

• Guz mózgu

• Operacje na mózgu

Nie jest jasne, w jaki sposób te warunki prowadzą do NPH.

Objawy wodogłowia normociśnieniowego

Na początku objawy wodogłowia normociśnieniowego są zwykle bardzo subtelne. Pogarszają się one bardzo stopniowo.

Objawy demencji obejmują:

• Utrata pamięci

• Problemy z mową

• Apatia (obojętność) i wycofanie

• Zmiany w zachowaniu lub nastroju

• Trudności w rozumowaniu, zwracaniu uwagi lub ocenie sytuacji

• Problemy z chodzeniem

• Niestabilność

• Osłabienie nóg

• Nagłe upadki

• Trzęsące się kroki

• Trudności z postawieniem pierwszego kroku, jakby stopy były przyklejone do podłogi

• „Utknięcie” lub „zamarznięcie” podczas chodzenia

Objawy ze strony układu moczowego

• Niezdolność do trzymania moczu

• Niezdolność do trzymania stolca (rzadziej)

• Częste oddawanie moczu

• Parcie na mocz

Następujące objawy mogą być związane z podwyższonym ciśnieniem w mózgu:

• Ból głowy

• Nudności

• Trudności z ogniskowaniem wzroku

Niektórzy ludzie uważają, że utrata pamięci, trudności w znajdowaniu słów, problemy z chodzeniem lub oddawaniem moczu są normalnym elementem procesu starzenia się. W wielu przypadkach są to jednak objawy schorzeń, które można leczyć. Każdy z tych problemów, a także zmiany nastroju lub zachowania, stanowią podstawę do wizyty u lekarza.

Diagnoza wodogłowia normociśnieniowego

Objawy wodogłowia normociśnieniowego mogą wystąpić również u osób z chorobą Alzheimera i chorobą Parkinsona. Jednak połączenie objawów podobnych do demencji, problemów z chodzeniem i problemów z oddawaniem moczu powinno zaalarmować lekarza prowadzącego leczenie i zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia NPH. Rozróżnienie to jest bardzo ważne, ponieważ metody leczenia tych chorób są różne. Żaden test laboratoryjny nie jest w stanie stwierdzić, czy pacjent ma NPH, ale inne rodzaje testów mogą zdiagnozować NPH.

Na każdym etapie tego procesu lekarz może skierować pacjenta do specjalisty zajmującego się zaburzeniami mózgu (neurologa lub neurochirurga) w celu dokończenia oceny i rozpoczęcia leczenia.

Ocena rozpoczyna się od wywiadu lekarskiego, podczas którego lekarz zapyta o:

• Twoje objawy i kiedy się zaczęły

• Twoje problemy medyczne i psychiczne obecnie i w przeszłości

• Problemy medyczne w twojej rodzinie

• Leki przyjmowane obecnie i w przeszłości

• Doświadczenie zawodowe i podróże

• Twoje przyzwyczajenia i styl życia

Następnie lekarz przeprowadzi szczegółowe badanie fizykalne, aby udokumentować stan pacjenta i wykluczyć inne zaburzenia, które mogą powodować podobne objawy. Badanie prawdopodobnie będzie obejmować:

• Testy stanu psychicznego, takie jak udzielanie odpowiedzi na pytania i wykonywanie prostych poleceń.

• Badanie neuropsychologiczne w celu udokumentowania objawów demencji. Jest to najdokładniejsza metoda określania i dokumentowania problemów poznawczych oraz mocnych stron danej osoby.

• Badania laboratoryjne w celu wykluczenia chorób, które mogą powodować podobne objawy

Lekarz może również zalecić wykonanie kilku innych badań lub procedur:

• Tomografia komputerowa głowy: Badanie to jest podobne do badania rentgenowskiego, ale daje bardziej szczegółowy, trójwymiarowy obraz mózgu. Nie może ono potwierdzić rozpoznania NPH, ale może wykazać powiększenie komór lub inne zmiany sugerujące NPH. Nowsze techniki mogą mierzyć przepływ płynu mózgowo-rdzeniowego w mózgu. Same te wyniki mogą nie być wystarczające do postawienia diagnozy. Badanie to jest bezpieczne i bezbolesne.

• Rezonans magnetyczny głowy: W tym badaniu wykorzystuje się sygnały radiowe i silny magnes, aby uzyskać szczegółowy obraz mózgu. Jest to badanie bezpieczne i bezbolesne, podobnie jak tomografia komputerowa, ale trwa dłużej (około 30 minut). Nie może również potwierdzić rozpoznania NPH.

• Cysternografia: Badanie to jest znacznie bardziej skomplikowane niż tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny i nie jest powszechnie stosowane. Uwidacznia wchłanianie płynu mózgowo-rdzeniowego.

• Nakłucie lędźwiowe (nakłucie kręgosłupa): Procedura ta polega na pomiarze ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego i pobraniu niewielkiej ilości płynu z okolic rdzenia kręgowego w dolnej części pleców w celu zbadania go pod kątem nieprawidłowości, które mogą stanowić wskazówkę co do problemu.

W przypadku nakłucia lędźwiowego lekarz może usunąć więcej płynu niż jest to konieczne, ponieważ może to czasem pomóc w złagodzeniu objawów (można to sprawdzić, porównując wyniki badań przed i po zabiegu).

Jeśli objawy ulegną złagodzeniu, jest to zwykle przejściowe; poprawa objawów po nakłuciu lędźwiowym jest powszechnie interpretowana jako oznaczająca, że u danej osoby pomocne byłoby wykonanie shuntu chirurgicznego.

Leczenie wodogłowia normociśnieniowego i opieka domowa

Wodogłowie normociśnieniowe może być czasami leczone, a nawet odwrócone poprzez operację. W przypadku osób, które nie kwalifikują się do operacji, leczenie polega na łagodzeniu problemów związanych z nastrojem i zachowaniem, radzeniu sobie z problemami fizycznymi, takimi jak nietrzymanie moczu i trudności w chodzeniu, oraz maksymalizacji fizycznego, umysłowego i społecznego funkcjonowania.

Operacja w przypadku wodogłowia normociśnieniowego

Wodogłowie normociśnieniowe nie jest spowodowane żadną nieprawidłowością strukturalną, taką jak guz mózgu. W większości przypadków problem leżący u podstaw tego schorzenia nie jest znany lub nie można go wyleczyć. W takich przypadkach leczenie polega na operacji wszczepienia shuntu.

Shunt to cienka rurka wszczepiana do mózgu przez neurochirurga. Jest ona wprowadzana do komór w celu odprowadzenia nadmiaru płynu mózgowo-rdzeniowego z mózgu. Rurka jest prowadzona pod skórą z głowy do innej części ciała, zwykle do otrzewnej (dolnej części brzucha). Rurka jest wyposażona w zastawkę, która otwiera się, aby uwolnić płyn, gdy wzrasta ciśnienie. Płyn odpływa w sposób nieszkodliwy i jest później wchłaniany przez krwiobieg. Czasami konieczna jest ponowna regulacja ustawienia ciśnienia na zaworze. Nowsze shunty umożliwiają regulację bez konieczności przeprowadzania kolejnej operacji.

Operacja wszczepienia shuntu nie jest leczeniem. Nie leczy przyczyny leżącej u podstaw NPH. Może jednak złagodzić objawy. Przetoka pozostaje na swoim miejscu na czas nieokreślony. Jeśli jest prawidłowo wszczepiony, często nie jest widoczny dla innych osób.

Operacja wszczepienia shuntu nie jest skuteczna u wszystkich chorych na NPH. U wielu osób poddanych operacji wszczepienia shuntu dochodzi do znacznego złagodzenia objawów. U niektórych objawy ulegają poprawie, a następnie zaczynają się ponownie pogarszać. Inni odnoszą niewielkie korzyści, jeśli w ogóle je odnoszą. Nawet eksperci nie są w stanie dokładnie przewidzieć, kto odniesie korzyści, a kto nie. Wielu chirurgów przed operacją wykonuje punkcję kręgosłupa, aby sprawdzić, czy objawy ustąpią po usunięciu płynu. W niektórych przypadkach pacjent jest hospitalizowany przez kilka dni, podczas gdy płyn jest powoli odprowadzany przez małą rurkę zwaną cewnikiem. Jest to kolejny sposób sprawdzenia, czy usunięcie dodatkowego płynu pomoże w rozwiązaniu objawów.

Im wcześniej zostanie zdiagnozowane NPH, tym większe są szanse, że operacja będzie pomocna. Ogólnie rzecz biorąc, u osób z łagodniejszymi objawami operacja ta daje lepsze wyniki. Jak każdy zabieg chirurgiczny, operacja wszczepienia shuntu może powodować powikłania. Do takich powikłań należą zakażenie shuntu i zakrzepy krwi wokół mózgu. Twój neurolog lub neurochirurg omówi zalety i wady tej operacji oraz to, czy może ona być skuteczna w Twoim przypadku.

Czasami zamiast wszczepienia shuntu stosuje się inną operację. W endoskopowej wentrykulostomii trzeciej komory za pomocą endoskopu (cienkiej rurki z oświetloną kamerą na końcu) wykonuje się mały otwór w dnie komór. Otwór ten zapewnia inną drogę odpływu płynu mózgowo-rdzeniowego z mózgu.

Jak opiekować się osobą z wodogłowiem normociśnieniowym?

Osoba z wodogłowiem normociśnieniowym powinna zawsze znajdować się pod opieką lekarza. Jednak znaczna część codziennej opieki jest wykonywana przez rodzinę i opiekunów. Opieka medyczna powinna koncentrować się na optymalizacji stanu zdrowia, bezpieczeństwa i jakości życia osoby chorej, a jednocześnie pomagać członkom rodziny w radzeniu sobie z wieloma wyzwaniami związanymi z opieką nad bliską osobą z demencją i innymi objawami NPH.

Osoby z NPH wymagają bardzo zróżnicowanej opieki. Osoby, które pomyślnie przeszły operację wszczepienia shuntów, mogą kontynuować normalne lub zbliżone do normalnego, samodzielne życie. U innych z czasem dochodzi do pogorszenia objawów. Wiele z tych osób będzie wymagało ścisłego nadzoru i opieki. Lekarz neurolog lub neurochirurg powinien omówić z pacjentem i jego rodziną, czego można się spodziewać w miarę upływu czasu.

Ważne jest, aby wiedzieć, że żaden lek ani inna metoda leczenia nie jest skuteczna w przypadku NPH.

Zapobieganie wodogłowiu normociśnieniowemu

Nie jest znany sposób zapobiegania NPH. Zdrowy styl życia, w tym niepalenie tytoniu, utrzymywanie prawidłowej wagi ciała i regularne ćwiczenia fizyczne, mogą pomóc w uniknięciu takich chorób, jak wysokie ciśnienie krwi, choroby serca, cukrzyca i udar mózgu, które mogą przyczynić się do rozwoju NPH. Zapinanie pasów bezpieczeństwa i noszenie kasku ochronnego, gdy jest to wskazane, może pomóc w uniknięciu urazów głowy, które są kolejną przyczyną NPH.

Prognozy dotyczące wodogłowia normociśnieniowego

NPH jest chorobą postępującą, co oznacza, że w przypadku nieleczenia objawy stopniowo się pogarszają. Ogólnie rzecz biorąc, rokowania zależą od przyczyny wodogłowia i od tego, czy pacjent kwalifikuje się do operacji. U niektórych osób po operacji następuje znaczna poprawa, a u innych nie. Niektórzy nie są kandydatami do operacji. Osoby, które nie kwalifikują się do operacji, mają do dyspozycji niewiele opcji leczenia.

Jeśli cierpisz na NPH, powinieneś regularnie odwiedzać swojego neurologa lub neurochirurga. Dzięki tym wizytom lekarz będzie mógł monitorować objawy. Zmiany w objawach mogą wymagać dostosowania opieki.

Pomoc w przypadku wodogłowia normociśnieniowego

Radzenie sobie z objawami NPH może być trudne zarówno dla Ciebie, jak i dla członków Twojej rodziny. Choroba wpływa na każdy aspekt życia, w tym na relacje rodzinne, pracę, sytuację finansową, życie towarzyskie oraz zdrowie fizyczne i psychiczne. Pacjent może czuć się przytłoczony, przygnębiony, sfrustrowany, zły lub pełen pretensji. Uczucia te nie pomagają, a wręcz pogarszają sytuację.

Dlatego właśnie wymyślono grupy wsparcia. Grupy wsparcia to grupy ludzi, którzy przechodzą przez to samo i chcą pomóc sobie i innym, dzieląc się strategiami radzenia sobie z problemami.

Grupy wsparcia spotykają się osobiście, telefonicznie lub przez Internet. Aby znaleźć odpowiednią dla siebie grupę wsparcia, należy skontaktować się z organizacjami wymienionymi poniżej. Można też zapytać o to swojego lekarza lub terapeutę behawioralnego albo poszukać w Internecie. Jeśli nie masz dostępu do Internetu, możesz udać się do biblioteki publicznej.

Aby uzyskać więcej informacji na temat grup wsparcia, skontaktuj się z następującymi organizacjami:

• Sojusz na rzecz Opiekunów Rodzinnych (Family Caregiver Alliance), Krajowe Centrum Opieki (National Center on Caregiving) – (800) 445-8106

• Stowarzyszenie Hydrocefalus – (415) 732-7040 lub (888) 598-3789

• National Hydrocephalus Foundation — (562) 924-6666

• Hydrocephalus Support Group, Inc. — (636) 532-8228

Niektóre rzeczy – rozmiar, rozmieszczenie istoty szarej, schemat okablowania – mogą wyjaśniać, dlaczego płcie wydają się różne. Ale czy naprawdę mają one znaczenie?

Oczywiście, nie ma prostej odpowiedzi na to pytanie.

Chociaż niektóre cechy mózgu występują częściej u jednej płci niż u drugiej, a niektóre są typowe dla obu, większość ludzi ma unikalną mieszankę.

Badania wykazały pewne kluczowe różnice, które mogą wyjaśniać, dlaczego oczekujemy, że mężczyźni i kobiety będą myśleć i zachowywać się w charakterystyczny sposób.

Ale nawet jeśli fizyczny mózg się nie zmienia, może się zmienić sposób jego funkcjonowania.

Większość mózgów jest jednocześnie

W badaniu przeprowadzonym w 2015 roku na Uniwersytecie w Tel Awiwie zastosowano interesujące i bardzo dokładne podejście do porównania budowy mózgu mężczyzn i kobiet. Naukowcy przyjrzeli się skanom MRI ponad 1400 osób.

Najpierw zmierzyli ilość i położenie istoty szarej (zwanej czasem „materią myślącą”) w 116 częściach mózgu, aby ustalić, które obszary wykazują największe różnice płciowe. Następnie zespół oceniał te obszary na każdym skanie jako należące do strefy „końca kobiecego”, „końca męskiego” lub gdzieś pośrodku.

Okazało się, że tylko 6 na 100 badanych mózgów było konsekwentnie jednej płci. Wiele innych miało mozaikę cech męskich i żeńskich, które różniły się znacznie w zależności od osoby.

Aby sprawdzić swoje odkrycia, zespół zastosował podobne metody do analizy cech osobowości i zachowań ponad 5 500 osób. Podczas gdy niektóre czynności były bardziej powszechne u kobiet (np. scrapbooking, rozmowy przez telefon i utrzymywanie kontaktu z mamą), a inne u mężczyzn (np. gra w golfa, gry wideo i hazard), 98% badanych nie pasowało do jednoznacznego profilu płci.

Ogólnie rzecz biorąc, wyniki badań sugerują, że „ludzkie mózgi nie należą do jednej z dwóch odrębnych kategorii”.

Mapy drogowe mózgu” ujawniają różnice

Podczas gdy badania MRI koncentrowały się głównie na strukturach mózgu, inny naukowiec badał drogi nerwowe, które je łączą, niczym system autostrad dla ruchu w mózgu.

Wiemy, że hormony wpływają na rozwój mózgu w łonie matki, ale przed 13 rokiem życia obwody umysłowe chłopców i dziewcząt wydają się podobne. W okresie dojrzewania hormony mogą ponownie wywierać silny wpływ i przyczyniać się do zmiany kształtu mózgu nastolatków.

„Nasze badania wykazują znaczące różnice w obwodach mózgowych kobiet i mężczyzn, nawet jeśli wykonują tę samą czynność: to tak, jakby dwie osoby jadące z Filadelfii do Nowego Jorku jechały różnymi trasami, ale kończyły w tym samym miejscu” – mówi dr Ragini Verma, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Pensylwanii w Filadelfii.

Jej zespół przebadał prawie 2000 zdrowych osób, w tym dzieci, nastolatków i młodych dorosłych, którzy poddali się różnym testom sprawdzającym ich zdolności umysłowe. Różnice w ich „mapach drogowych mózgu” (znanych naukowo jako „connectome”) mogą wyjaśniać, dlaczego mężczyźni osiągają lepsze wyniki w niektórych testach umiejętności umysłowych niż kobiety, podczas gdy kobiety mają przewagę w innych.

Kto jest lepszy?

Kobiety mają więcej połączeń pomiędzy lewą i prawą połową mózgu. Może to dawać im przewagę w kojarzeniu informacji z różnych źródeł i wyciąganiu wniosków. Lewa połowa mózgu zajmuje się myśleniem logicznym, a prawa związana jest z intuicją.

Mózgi mężczyzn mają więcej połączeń od przodu do tyłu, co może zwiększać ich zdolności percepcyjne. Mogą być bardziej wyczuleni na to, co dzieje się wokół nich, dzięki czemu mogą podejmować działania. Mężczyźni mają silniejsze połączenia między obszarami mózgu odpowiedzialnymi za umiejętności motoryczne i przestrzenne. Oznacza to, że mężczyźni zazwyczaj lepiej radzą sobie z zadaniami wymagającymi koordynacji ręka-oko i rozumienia, gdzie w przestrzeni znajdują się przedmioty, takimi jak rzucanie piłką czy wbijanie gwoździ.

Mózgi mężczyzn są średnio o około 10% większe niż mózgi kobiet. Jednak większy nie oznacza mądrzejszy” – mówi dr Daniel Amen, autor książki „Unleash the Power of the Female Brain”. Przeanalizował on ponad 45 000 skanów mózgu. „I nie znaleziono żadnych różnic w IQ mężczyzn i kobiet, niezależnie od wielkości mózgu”.

Rezonans magnetyczny wykazał, że największe różnice między płciami polegały na większej ilości istoty szarej u kobiet w hipokampie, strukturze odgrywającej rolę w pamięci, oraz w lewym ogoniastym, który, jak się uważa, kontroluje nasze umiejętności komunikacyjne. Verma odkrył, że w mózgach kobiet jest więcej okablowania w regionach związanych z pamięcią i poznaniem społecznym. Czy można się więc dziwić, że kobiety lepiej radzą sobie z rozumieniem uczuć innych ludzi i wiedzą, jak właściwie reagować w sytuacjach społecznych?

Najnowsze odkrycia mogą nie tylko zmienić sposób, w jaki naukowcy badają mózg, ale także przynieść istotne korzyści zdrowotne, takie jak lepsze leczenie zaburzeń, które w większym stopniu dotyczą jednej płci niż drugiej.

Wzorce to nie reguły

Choć spostrzeżenia te są intrygujące, Verma podkreśla, że nie muszą dotyczyć wszystkich. „Nasze badania porównują przeciętną wydajność mężczyzn i kobiet w pewnych zadaniach” – mówi.

Badanie przeprowadzone w Tel Awiwie potwierdza tezę, że różnice płciowe w mózgu mogą zależeć od rodziny i kultury, w której się wychowałeś, a także od tego, co ci się przydarzyło.

Gdy mózg przetwarza wciąż te same sygnały, sieci stają się silniejsze, tak jak mięśnie. Dlatego nawet jeśli na początku mózgi mężczyzn i kobiet są podobne, z czasem mogą się różnić, ponieważ chłopcy i dziewczynki są traktowani w różny sposób i mają różne oczekiwania.

Mózgi potrafią się przystosować. Na przykład, gdy ktoś traci wzrok, lepiej słyszy. Używają „widzącej” części mózgu do przetwarzania dźwięku.

„Osoby obu płci mogą mieć duże różnice w swoich zdolnościach” – mówi Verma. „Na przykład ja mam trzy dyplomy z matematyki, ale nie mam poczucia kierunku”.

Problemy z nerwami mogą być trudne do zidentyfikowania. Dowiedz się więcej o możliwej przyczynie bólu, drętwienia i mrowienia w ramionach i rękach: zespole ujścia piersiowego.

Zespół ujścia klatki piersiowej (TOS) to ból, obrzęk lub inne objawy spowodowane uciskiem w ujściu klatki piersiowej – otworze między dolną częścią szyi a górną częścią klatki piersiowej. Może powodować drętwienie i mrowienie w ramionach lub ból w barkach, zwłaszcza przy podnoszeniu rąk.

Ujście klatki piersiowej to wąska przestrzeń pomiędzy obojczykiem a górnym żebrem. Przechodzą przez nią mięśnie od szyi do ramienia, a także nerwy i naczynia krwionośne biegnące w dół ramienia. Gdy coś na nie naciska, możesz odczuwać ból i inne objawy.

?

Rodzaje zespołu ujścia piersiowego

Istnieją 3 typy zespołu ujścia klatki piersiowej:

• Neurogenny: Dotyka nerwów biegnących od rdzenia kręgowego przez szyję do ramienia. Większość przypadków zespołu ujścia piersiowego dotyczy nerwów.

• Żylne: Dotyczy żył

• Tętnicze: Dotyczą tętnic

Około 95% przypadków zespołu ujścia piersiowego dotyczy nerwów. Rzadko, ale poważniej jest, gdy dotyczy on żyły lub tętnicy.

Choroba ta częściej występuje u kobiet. Często występuje również u sportowców i pracowników wykonujących powtarzające się ruchy ramion. Może jednak dotknąć każdego.

Objawy zespołu ujścia piersiowego

Objawy te są najczęściej odczuwane w ramionach i dłoniach. Należą do nich:

• Ból szyi, barku lub ramienia

• Drętwienie i mrowienie

• Opuchlizna

• Słabość

• Przebarwienia – niebieskie, czerwone lub blade

• Zimne ręce

• Atrofia (kiedy tkanka lub mięsień w ramieniu zaczyna się rozpadać)?

• Słaby puls w dotkniętym chorobą ramieniu

• Bolesny guzek w okolicy obojczyka

• Kurczenie się mięśnia u mięsistej podstawy kciuka (nazywane również dłonią Gilliatta-Sumnera)

?

Przyczyny i czynniki ryzyka zespołu ujścia klatki piersiowej

Istnieje kilka przyczyn:

• Urazy: uderzenie biczem, złamany obojczyk lub inny uraz może spowodować powstanie tkanki bliznowatej i stan zapalny.

• Zła postawa: Gdy ramiona opadają, obojczyki mogą się przesuwać i uciskać na nerwy. Słabe mięśnie ramion mogą być przyczyną złej postawy.

• Stres powtarzalny: Może dotyczyć osób, które stale poruszają rękami w określony sposób.

• Wady fizyczne: Niektórzy ludzie rodzą się z dodatkowym żebrem lub mniejszym niż normalnie ujściem klatki piersiowej.

• Otyłość: Nadwaga może obciążać mięśnie podtrzymujące obojczyki.

• Ciąża: TOS może wystąpić, gdy stawy stają się luźniejsze.

• Zaburzenia snu

• Guzy, zwłaszcza w górnej części klatki piersiowej lub pod pachą

• Stres lub depresja

TOS występuje częściej u kobiet niż u mężczyzn i przede wszystkim u ludzi młodych, głównie w wieku 20-40 lat. U sportowców, którzy często poruszają ramionami w ten sam sposób, takich jak pływacy czy miotacze baseballowi, choroba może być bardziej prawdopodobna.

?

?

Diagnostyka zespołu ujścia klatki piersiowej

Lekarz zacznie od zadawania pytań w celu zebrania szczegółowego wywiadu na temat objawów, a następnie przeprowadzi badanie fizykalne.

Neurogenny: Ten typ nie zawsze jest łatwy do rozpoznania. Z różnych powodów może dochodzić do ucisku nerwów obsługujących ramiona i ręce w różnych miejscach. Objawy będą takie same, ale problemem może być zapalenie stawów w szyi, zaciśnięty nerw lub zespół cieśni nadgarstka. Inne schorzenia, takie jak uszkodzony mankiet rotatorów, fibromialgia czy stwardnienie rozsiane, mogą powodować ból i drętwienie ramion i barków. Innym przykładem jest ścieńczenie lub zanik mięśni u podstawy kciuka. Może się to zdarzyć również w przypadku zespołu cieśni nadgarstka.

Żylne i tętnicze: Te objawy są bardziej widoczne. Krew nie krąży prawidłowo. Może nawet dojść do powstania skrzepu krwi. Ręka lub ramię mogą być opuchnięte, blade lub niebieskawe. Może wystąpić słaby puls lub brak pulsu w dotkniętej chorobą ręce.

W postawieniu diagnozy może pomóc kilka rodzajów badań:

• Testy ułożeniowe: Lekarz będzie poruszał rękami i głową na różne sposoby, aby sprawdzić, czy wystąpią objawy. Jedno niedociągnięcie: Testy te mogą wywoływać objawy również u osób zdrowych.

• Blokada mięśnia skalennego: Lekarz poda pacjentowi zastrzyk rozluźniający mięśnie w tym obszarze, aby sprawdzić, czy dzięki temu objawy ustąpią.

• Badania obrazowe: Badanie rentgenowskie, tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny mogą ujawnić dodatkowe żebro lub inną nietypową cechę fizyczną. Badanie ultrasonograficzne (USG) może wykryć zatory lub zwężenia naczyń krwionośnych.

• Testy nerwów: Wyniki są zazwyczaj prawidłowe u osób z tym schorzeniem, ale mogą wykluczyć inne przyczyny.

• Badania krążenia krwi: Arteriogram lub wenogram (badania wykorzystujące barwniki i promieniowanie rentgenowskie w celu sprawdzenia przepływu krwi w organizmie) mogą wykazać zakrzepy krwi lub inne uszkodzenia naczyń krwionośnych.

Leczenie zespołu ujścia piersiowego i domowe sposoby jego leczenia

Postępowanie w przypadku TOS zależy od jego rodzaju.

Neurogenny: Zwykle stosuje się następujące metody leczenia:

• Fizykoterapia: Wykonywane będą ćwiczenia mające na celu rozciągnięcie i wzmocnienie mięśni szyi i ramion oraz poprawę postawy. Może to być wszystko, czego potrzebujesz, aby uzyskać ulgę.

• Leki: Lekarz może zalecić stosowanie leków rozluźniających mięśnie lub przyjmowanie ibuprofenu lub naproksenu w celu złagodzenia bólu i obrzęku. Lekarz może nazwać te leki NLPZ (niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi).

• Zastrzyki z botoksu: Zastrzyk w mięsień u podstawy szyi może rozluźnić ten obszar i złagodzić ból. Zabieg może trwać do 3 miesięcy i w razie potrzeby można go powtórzyć.

• Operacja jest czasem rozwiązaniem, ale nie sprawdza się tak dobrze w przypadku tego typu TOS.

żylne i tętnicze: W pierwszej kolejności leczone są ewentualne zakrzepy krwi. Następnie najprawdopodobniej konieczna będzie operacja zwana dekompresją ujścia piersiowego. Chirurg otworzy przestrzeń, przez którą będą mogły przechodzić nerwy i naczynia krwionośne. Może usunąć dodatkową kość lub inną tkankę oraz przeciąć lub usunąć mięśnie, które powodują ucisk. Dokona także naprawy lub ominięcia uszkodzonych naczyń krwionośnych.

Jeśli inne metody leczenia nie usuną objawów, może być konieczne długotrwałe leczenie bólu. Może być konieczne przyjmowanie leków.

Lekarz może również zalecić kilka rzeczy, które możesz zrobić, aby poczuć się lepiej:

• Osiągnąć zdrową wagę.

• Ustaw swoje stanowisko pracy tak, aby zachować prawidłową postawę.

• Unikaj rzeczy, które pogarszają stan, np. noszenia ciężkiej torby na ramieniu.

• Często rób przerwy w pracy, aby się poruszać i rozciągnąć.

• Spróbuj wykonać masaż lub przyłożyć poduszkę grzewczą do mięśni.

• Wykonuj ćwiczenia relaksacyjne, takie jak wizualizacja, relaksacja autogenna (powtarzanie słowa, które daje ci spokój) lub progresywna relaksacja mięśni (zaciskanie, a następnie rozluźnianie różnych mięśni).

?

?

Powikłania zespołu ujścia piersiowego

TOS powinien być leczony tak szybko, jak to możliwe. W przeciwnym razie może on prowadzić do poważniejszych problemów, takich jak:

• Ból i opuchlizna ramienia, które nie ustępują?

• Uszkodzenie nerwów

• Problemy z przepływem krwi, takie jak zgorzel (utrata tkanki ciała) lub owrzodzenia niedokrwienne (otwarte owrzodzenia na palcach)?

• Skrzepy krwi, które mogą powodować bardzo poważny stan zwany zatorowością płucną (gdy skrzep blokuje naczynie krwionośne w jednym z płuc)