Lekarz mówi ci.

Zdiagnozowano u ciebie depresję – co teraz? Dowiedz się więcej o leczeniu, pomocy i życiu z tym powszechnym zaburzeniem psychicznym.

Charakter depresji sprawia, że często trudno jest przejść przez etapy zmierzające do postawienia diagnozy. Jednak po rozpoznaniu depresji można podjąć działania zmierzające do znalezienia leczenia i ulgi.

Zrozumienie objawów depresji

Komuś, kto nigdy nie miał do czynienia z depresją, może być trudno wyjaśnić, jak dokładnie się ona objawia. Ludzie często używają słowa depresja w znaczeniu smutek, ale u większości osób występuje znacznie szerszy zakres objawów niż smutek.

Podczas epizodu depresyjnego możesz odczuwać:

• Niecierpliwy

• Niespokojny

• Niespokojny

• Bóle

• Ból

Możesz mieć trudności z koncentracją. Możliwe są również problemy z zasypianiem.

Dla wielu osób depresja może być odczuwana jako brak uczuć, jakby życie było wyciszone. Niektórzy opisują to tak, jakby ktoś narzucił koc na ich ciało i umysł.

To znacznie utrudnia interakcję ze światem w normalny sposób.

Kiedy Rhiannon Giles, lat 39, była w szczytowym okresie objawów depresji, mówi, że codzienne życie sprawiało jej ból.

Kiedy szłam korytarzem w pracy, ogarniało mnie pragnienie, żeby się położyć i zwinąć w kłębek” – opowiada.

Na domiar złego Giles mówi, że czuła się tak, jakby nikt nie chciał przebywać w jej pobliżu, co jest kolejnym częstym objawem depresji.

W przypadku problemów ze zdrowiem psychicznym często chcemy wziąć na siebie winę za problem, ponieważ leży on w naszej głowie – mówi dr Diana Samuel, adiunkt psychiatrii klinicznej w Columbia University Medical Center.

Ale depresja nie jest twoją winą. Nie ty ją wywołałeś. Jest ona skutkiem działania chemii organizmu, biologicznych i emocjonalnych czynników wyzwalających.

Co spowodowało moją depresję?

Nie ma jednej, jedynej przyczyny depresji. Lekarze uważają, że pewną rolę mogą odgrywać geny. Ale nawet jeśli w rodzinie występowały takie przypadki, depresja rzadko pojawia się bez powodu.

Depresję może wywołać kryzys życiowy, choroba fizyczna, zmiana w związku, problemy finansowe, a nawet trauma, która wydarzyła się w młodym wieku i zmieniła sposób, w jaki mózg reaguje na strach i stres – mówi Samuel.

Depresja może być także skutkiem ubocznym innych chorób, takich jak:

• Cukrzyca

• Rak

• Choroby serca

• Choroba Parkinsona

Depresja może być także skutkiem ubocznym przyjmowania leków.

Inne problemy ze zdrowiem psychicznym, takie jak lęk, również zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia depresji.

Jak radzić sobie z depresją?

Typowe leczenie obejmuje psychoterapię i przyjmowanie leków. Tak jak depresja jest inna dla każdego, tak samo leczenie – nie jest uniwersalne. U niektórych osób terapia przynosi dobre efekty. Inni potrzebują leków. Jednak dla wielu osób rozwiązaniem jest stosowanie obu metod.

Istnieją silne dowody na to, że połączenie leków i terapii jest bardziej skuteczne niż każde z nich osobno – mówi dr Greg Sazima, psychiatra i starszy wykładowca behawioralny w programie rezydencji Stanford/O’Connor Family Medicine w San Jose w Kalifornii.

Giles mówi, że terapia była dla niej doświadczeniem zmieniającym życie, ale sama terapia nie była wystarczającym leczeniem.

Dodanie do terapii leków pozwoliło mi odetchnąć i pracować nad sobą” – mówi. Kiedy jesteś w depresji, czasem nie możesz sobie pomóc. Ćwiczenia, sen, natura – to wszystko jest wspaniałe, ale dopóki nie zaczęłam przyjmować leków, nie miałam energii, żeby zacząć robić cokolwiek z tych rzeczy.

Ważne jest, aby wiedzieć, że po rozpoczęciu leczenia może upłynąć trochę czasu, zanim zauważysz różnicę w objawach.

Niestety, rzeczywistość jest taka, że leki działają dopiero po pewnym czasie, a i wtedy zmiany następują stopniowo” – mówi Sazima. Jednak po znalezieniu odpowiedniego leczenia i dostosowaniu się ciała i umysłu do nowych warunków poczujesz, jak ciężar depresji znika.

Wskazówki dotyczące powrotu do zdrowia

Ćwiczenie wychodzenia z głowy. Medytacja, joga, tai chi, qi gong i inne praktyki ruchowe mogą pomóc w odnalezieniu się w ciele i chwili obecnej.

Depresja może być cyklem katastroficznego myślenia – mówi Sazima. Z czasem praktyki mindfulness mogą pomóc w rozpoznaniu depresji, a jednocześnie zaburzyć stan lękowy, który może ona wywołać, dzięki czemu można wcześniej wdrożyć narzędzia leczenia.

Ruszaj się, kiedy i jak tylko możesz. Czasami samo wstanie z łóżka jest ponad twoje siły – i to jest w porządku. Ale kiedy zauważysz, że wraca ci trochę energii, wykorzystaj to.

Wykorzystaj trampki i siłę grawitacji – mówi Sazima. Załóż buty, wyjdź na zewnątrz i po prostu idź w jednym kierunku przez 10 minut, a następnie wróć do domu. I już. Ruszyłeś się. Powtarzaj to codziennie, a wyrobisz sobie zdrowy nawyk myślowy.

Twórz. Epizod depresyjny nie jest dobrym momentem na szukanie nowego hobby, ale jeśli jakaś twórcza praktyka przynosi ci radość, wprowadź ją do swojego życia.

Jeśli już kiedyś rysowałeś, narysuj trochę – radzi Sazima. Jeśli znasz jakąś muzykę, posłuchaj jej. Jeśli grasz jakąś muzykę, wróć do niej. Wykonaj jakąś czynność, która wyrwie twój mózg z pętli, w której jest zdany na łaskę depresji”.

Pamiętaj: To też minie. Depresja bardzo boli – mówi Sazima. Ważne jest, aby to potwierdzić. Ale też, tak jak wszystko inne, przychodzi i odchodzi. Może się wydawać, że nic się nigdy nie zmieni, ale to depresja tak mówi.

„Nie zawsze będziesz się tak czuć. Trzymaj się”.

Zastanawiasz się nad odstawieniem leku przeciwdepresyjnego? Dowiedz się, co powinieneś zrobić, zanim weźmiesz sprawy w swoje ręce.

Leki przeciwdepresyjne mają za zadanie poprawiać nastrój i łagodzić smutek, ale u niektórych pacjentów ich skutki uboczne podsycają inną emocję: frustrację. Wystarczy zapytać Jane Niziol, mieszkankę Maryland. Lekarz przepisał jej Paxil po trudnym rozstaniu, po którym czuła się przygnębiona i przytłoczona. Niziol wspomina, że lek uspokoił jej nastrój. „Nagle nic mnie nie obchodziło”.

Z wyjątkiem tego, że lek zaczął wpływać na jej talię. Po zaledwie kilku miesiącach przyjmowania Paxilu Niziol przytyła prawie 35 kilogramów. Wkrótce znalazła się w obliczu frustrującego wyboru: Czuć się lepiej po leku czy czuć się grubo? „Postanowiłam przestać go brać, bo przytyłam” – przyznaje.

Jak twierdzą eksperci, historie takie jak ta Niziol są częste i niefortunne. Wielu pacjentów z dużą depresją rezygnuje z terapii lekami przeciwdepresyjnymi zbyt wcześnie po jej rozpoczęciu, zwykle z powodu niepożądanych efektów ubocznych i często bez poinformowania o tym lekarza.

Niziol podjęła długą próbę leczenia antydepresyjnego – trwało ono kilka miesięcy. Ale „co najmniej 30% pacjentów, którym przepisano lek przeciwdepresyjny, nigdy nie uzupełnia leków po pierwszym miesiącu” – mówi dr Gary J. Kennedy, dyrektor oddziału psychiatrii geriatrycznej w Montefiore Medical Center w Nowym Jorku.

Zbyt szybkie odstawienie leków zwiększa prawdopodobieństwo powrotu objawów depresji. Według Narodowego Instytutu Zdrowia Psychicznego (NIMH) pacjenci z dużą depresją powinni przyjmować lek przeciwdepresyjny przez co najmniej sześć do 12 miesięcy, aby lek miał czas zadziałać.

Daj sobie czas

Leki przeciwdepresyjne mogą być cennym narzędziem w leczeniu dużej depresji, ale nie są szybkim rozwiązaniem. Ich działanie polega na przywróceniu równowagi naturalnie występujących w mózgu substancji regulujących nastrój, zwanych neuroprzekaźnikami.

Zmiany te wymagają jednak czasu. Nie zauważysz poprawy objawów wkrótce po połknięciu tabletki, tak jak to się dzieje w przypadku zażycia leku przeciwbólowego. Większość pacjentów zauważa oznaki poprawy w ciągu dwóch do czterech tygodni.

„Pacjenci muszą przyjąć lek 'na wiarę’ [w to, że wkrótce poczują się lepiej]” – mówi Boadie W. Dunlop, MD, dyrektor Mood and Anxiety Recovery Program w Emory University School of Medicine, mówi lekarzowi. „Wczesne zmiany mogą być niezbyt zauważalne dla pacjenta, choć współmałżonek może zauważyć, że pacjent jest mniej drażliwy”.

Ale wielu pacjentów rezygnuje z leczenia, zanim lek zdąży wprowadzić zmiany w chemii mózgu. Najczęstszą przyczyną odstawienia leku przeciwdepresyjnego w ciągu pierwszych dwóch tygodni są skutki uboczne.

Zmęczenie, mdłości, bezsenność i uspokojenie są powszechne i najbardziej zauważalne przy pierwszym włączeniu leku. Rozstrój żołądka występuje u około 5% do 10% pacjentów. Lekarze twierdzą, że te efekty uboczne, choć frustrujące, zwykle ustępują w ciągu kilku tygodni i zachęcają pacjentów do wytrwałości i kontynuowania terapii. Pacjenci cierpiący na depresję mogą być podatni na pesymistyczne lub beznadziejne nastawienie do leczenia przeciwdepresyjnego i mogą zbyt wcześnie się poddać – ostrzega Dunlop. Jego zdaniem pacjenci muszą zrozumieć, że leczenie depresji sprawi, że będą w stanie lepiej radzić sobie z wyzwaniami w swoim życiu, a tym samym poprawi ich ogólną sytuację.

„Czasami lekarz nie poświęcił czasu na wyjaśnienie podstaw leczenia depresji i sposobu działania leków, więc pacjent może nie do końca rozumieć powód stosowania leków i przedwcześnie je odstawić” – mówi Dunlop.

Przyczyny odstawienia leków

Przyrost masy ciała, jakiego doświadczył Niziol, jest jednym z najczęstszych powodów odstawienia leków przeciwdepresyjnych. Paxil i Remeron należą do leków, które najczęściej powodują przyrost masy ciała. Jeśli obawiasz się przyrostu wagi, zapytaj swojego lekarza, które leki przeciwdepresyjne są najmniej prawdopodobne, że spowodują przybranie na wadze.

Niektóre leki przeciwdepresyjne mogą również osłabiać popęd płciowy. Jest to główny powód, dla którego pacjenci, zwłaszcza młodzi mężczyźni, rezygnują z terapii lekami przeciwdepresyjnymi, nie informując o tym lekarza.

Inne częste powody rezygnacji to koszty leczenia i negatywne przekonania na temat samego leczenia. Na przykład, rodzina lub przyjaciele mogą powiedzieć, że nie potrzebujesz pigułki, aby złagodzić objawy nastroju. Czasami pacjenci przestają przyjmować lek tylko dlatego, że czują się lepiej i nie sądzą, że już go potrzebują, nieświadomi tego, że oznacza to, iż lek spełnia swoje zadanie i bez niego depresja może powrócić.

Czy twoja dawka jest odpowiednia?

Niektórzy pacjenci przerywają przyjmowanie leków przeciwdepresyjnych, ponieważ uważają, że lek nie działa. Może się okazać, że ich dawka wymaga jedynie dostosowania, mówi Kennedy.

„Lekarze nie są na bieżąco z tym, jak powinno się podawać leki. Zaniżanie dawek jest powszechne” – mówi Kennedy.

Dawkę leku przeciwdepresyjnego zwiększa się powoli w miarę upływu czasu, co powoduje jej kumulację w organizmie. Aktualne dane sugerują, że dawkę należy zwiększyć do zwykłej dawki dla dorosłych lub dawki zalecanej w ciągu 10 dni, a nie po czterech tygodniach, jak to się czasem robi” – zauważa Kennedy.

„Mówiąc prościej, [lekarz powinien] wypisać receptę, zadzwonić do pacjenta za 48 godzin, aby zapytać o skutki uboczne, i zwiększyć dawkę do 10. dnia, aby osiągnąć zwykłą dawkę dla dorosłych” – mówi Kennedy. „Zbyt często w przeszłości lekarze „działali powoli” i nigdy nie dochodzili do dawki dla dorosłych”.

Nigdy jednak nie zwiększaj dawki bez wcześniejszej rozmowy z lekarzem. Każdy człowiek jest inny i u niektórych osób może być konieczne wolniejsze zwiększanie dawki. „Przyjmowanie większej niż zalecana dawki w nadziei na szybką poprawę stanu zdrowia może powodować pobudzenie, niepokój i bezsenność” – mówi Dunlop.

Zadzwoń, zanim rzucisz palenie

W przypadku zaprzestania stosowania leków przeciwdepresyjnych obowiązuje ta sama zasada: Należy najpierw skontaktować się z lekarzem. Nie należy zmniejszać dawki ani odstawiać leku przeciwdepresyjnego „na zimno”.

Odstawienie leku może (ale nie zawsze) prowadzić do nieprzyjemnych objawów odstawiennych, zwłaszcza jeśli następuje to nagle, po długim okresie przyjmowania leku. Niektóre leki są usuwane z organizmu szybciej niż inne.

Niziol mówi, że kiedy odstawiła lek po roku jego przyjmowania, „przez cały miesiąc było mi niedobrze i byłam niesamowicie zmęczona. Nigdy więcej nie chcę przez to przechodzić”.

Lekarze nazywają to, czego doświadczyła Niziol, „zespołem odstawienia leku przeciwdepresyjnego”. U znacznej liczby pacjentów, którzy nagle przestają przyjmować lek przeciwdepresyjny, występują mdłości, bóle mięśni, niepokój, zaburzenia snu oraz uczucie mrowienia w rękach i nogach. Objawy te zwykle ustępują w ciągu kilku tygodni i szybko mijają po wznowieniu stosowania leku przeciwdepresyjnego.

Lekarz powinien wyjaśnić, jak powoli i bezpiecznie zmniejszać dawkę leku w ciągu kilku dni. Zmniejszanie dawki leku, pod nadzorem lekarza, pomaga organizmowi dostosować się do zmian chemicznych i zapobiega poważnym objawom odstawiennym.

Potrzebna jest praca zespołowa

Komunikacja z lekarzem jest kluczowa w przypadku przyjmowania leków przeciwdepresyjnych. Oto siedem kroków, które możesz podjąć, aby zbudować tę współpracę:

• Poinformuj lekarza, jeśli kiedykolwiek wcześniej przyjmowałeś leki przeciwdepresyjne.

• Uzyskaj od lekarza pisemną instrukcję dotyczącą sposobu przyjmowania leku. Badania wykazały, że pacjenci nie zawsze prawidłowo pamiętają instrukcje lekarza.

• Zaplanuj regularne wizyty u lekarza i upewnij się, że ich dotrzymasz.

• Zapytaj lekarza, jakich skutków ubocznych możesz się spodziewać i jak długo będą one trwały.

• Należy powiedzieć lekarzowi o wszelkich działaniach niepożądanych i zapytać o sposoby radzenia sobie z nimi.

• Skontaktuj się z lekarzem, jeśli z jakiegokolwiek powodu zamierzasz odstawić lek, nawet jeśli jest to spowodowane lepszym samopoczuciem.

• Jeśli po dwóch tygodniach przyjmowania leku przeciwdepresyjnego nie zauważysz poprawy, powiedz o tym lekarzowi.

Może zaistnieć potrzeba wypróbowania więcej niż jednego rodzaju leku przeciwdepresyjnego, zanim znajdzie się ten właściwy. Nie zawsze jednak tak się dzieje.

Naukowcy z Emory University prowadzą badania, których celem jest sprawdzenie, czy są w stanie przewidzieć, jak pacjenci zareagują na leczenie depresji, tak aby w przyszłości lekarze mogli lepiej dobrać najlepszy lek dla danego pacjenta.

Najważniejsze jednak pozostaje niezmienne: aby uzyskać korzyści, trzeba wytrwać w terapii, a dobre relacje z lekarzem mogą w tym pomóc.

„Wypisanie recepty to część łatwa, czyli nudna. Kluczem do dobrych wyników jest monitorowanie postrzegania pacjenta, czyli relacja” – mówi Kennedy.

Jeśli przyjmujesz lek przeciwdepresyjny, ważne jest, abyś wiedział, czego się spodziewać i jak wpłynie on na twoje życie. Poniżej znajdują się odpowiedzi na pięć często zadawanych pytań dotyczących przyjmowania leków przeciwdepresyjnych.

Jeśli jesteś leczony na depresję, przyjmowanie leku przeciwdepresyjnego może być częścią planu leczenia. Leki przeciwdepresyjne działają poprzez równoważenie substancji chemicznych w mózgu zwanych neuroprzekaźnikami, które wpływają na nastrój i emocje. Te leki na depresję mogą poprawić nastrój, pomóc w lepszym zasypianiu, zwiększyć apetyt i koncentrację.

Jak mówi dr Eric Endlich, psycholog kliniczny z Bostonu, leki przeciwdepresyjne mogą poprawić nastrój i dać ludziom impuls, którego potrzebują, by pokonać objawy depresji. To często pozwala im znów robić rzeczy, które lubią i dokonywać lepszych wyborów, co również przyczynia się do bardziej pozytywnego nastroju.

Jeśli przyjmujesz lek przeciwdepresyjny, ważne jest, abyś wiedział, czego możesz się spodziewać i jak wpłynie on na Twoje życie. Oto odpowiedzi na pięć najczęściej zadawanych pytań dotyczących przyjmowania leków przeciwdepresyjnych.

Kiedy leki na depresję poprawią moje samopoczucie?

Chociaż wiele osób uważa, że leki przeciwdepresyjne dobrze łagodzą objawy depresji, nie od razu można poczuć się lepiej. Zwykle potrzeba co najmniej trzech do czterech tygodni, zanim zauważysz zmianę nastroju. Czasami może to trwać nawet dłużej. Codzienne przyjmowanie leku zgodnie z zaleceniami zwiększa szanse na jego działanie.

Zdecydowanie trzeba być trochę cierpliwym, aby lek zadziałał – mówi Lisa Brennan, która zaczęła przyjmować leki na depresję kilka lat temu. Dla mnie zmiana była początkowo bardzo subtelna, a potem zdałam sobie sprawę, że naprawdę czuję się lepiej. Trwa to jednak kilka tygodni, dlatego ważne jest, aby się nie poddawać.

Co zrobić, jeśli lek przeciwdepresyjny nie działa?

Jeśli po kilku tygodniach nie zauważysz żadnej zmiany nastroju, porozmawiaj z lekarzem. Jeśli pierwszy lek przeciwdepresyjny, który zażyjesz, nie zadziała, prawdopodobnie zadziała inny. Około 60% osób, które przyjmują leki przeciwdepresyjne, czuje się lepiej po pierwszym zażyciu leku, ale inni muszą wypróbować więcej niż jeden lek, zanim zauważą zmianę.

Badanie sfinansowane przez Narodowy Instytut Zdrowia Psychicznego w 2008 roku wykazało, że około 50% pacjentów, którzy nie czuli się lepiej po zastosowaniu jednego leku, zauważyło poprawę po przyjęciu nowego leku lub dodaniu drugiego leku do pierwszego. Lekarz i pacjent mogą wspólnie znaleźć odpowiedni dla siebie lek.

Musiałam wypróbować kilka różnych rodzajów leków, aby znaleźć ten właściwy dla mnie” – mówi Brennan lekarzowi. Jeden lek działał przez jakiś czas, a potem znów zaczęłam czuć się przygnębiona. Lekarz przestawił mnie więc na inny lek i ten działa świetnie. To tylko kwestia trzymania się go i informowania lekarza o swoim samopoczuciu.

Jakie działania niepożądane powodują leki przeciwdepresyjne?

Jak wszystkie leki, leki przeciwdepresyjne mogą powodować działania niepożądane. Do najczęstszych z nich należą:

• Ból głowy

• Pobudzenie

• Nudności lub wymioty

• Bezsenność

• Senność

• Zmniejszony popęd płciowy

• Suchość w ustach

• Przyrost masy ciała

Niektóre leki przeciwdepresyjne częściej niż inne wywołują pewne działania niepożądane. Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) mają na ogół mniej działań niepożądanych niż starsze typy leków, takie jak trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TCA) i inhibitory monoaminooksydazy (MAOI).

Ponieważ jednak leki działają inaczej na każdą osobę, trudno jest przewidzieć, jakie działania niepożądane mogą wystąpić, dopóki nie zażyje się danego leku. Jeśli niepokoi Cię jakieś szczególne działanie niepożądane, takie jak przyrost masy ciała lub nudności, powiedz o tym lekarzowi. Lekarz może przepisać lek, który w mniejszym stopniu może wywołać takie działanie niepożądane.

Jak długo utrzymują się skutki uboczne leków na depresję?

Wiele działań niepożądanych utrzymuje się tylko przez kilka dni lub tygodni, a następnie ustępuje. Inne mogą utrzymywać się do momentu zaprzestania przyjmowania leku. Jeśli skutki uboczne są ciężkie lub stanowią dla Ciebie problem, porozmawiaj z lekarzem. Być może będzie on w stanie znaleźć sposób na ich zmniejszenie – np. poprzez zażywanie leku o innej porze dnia – lub zmienić lek na inny.

Ważne jest, aby nie przerywać przyjmowania leku bez porozumienia z lekarzem. W przypadku nagłego odstawienia leku może wystąpić złe samopoczucie, bóle lub zawroty głowy. Lekarz może pomóc w stopniowym zmniejszaniu dawki leku, aby bezpiecznie go odstawić.

Jak długo będę musiał przyjmować leki przeciwdepresyjne?

To zależy od rodzaju depresji. Większość osób musi przyjmować leki przeciwdepresyjne przez co najmniej sześć do dziewięciu miesięcy, ale może być konieczne dłuższe ich przyjmowanie, nawet jeśli poczujesz się lepiej. Niektórzy ludzie przyjmują leki przeciwdepresyjne przez kilka lat. Lekarz pomoże zdecydować, kiedy jest odpowiedni czas na odstawienie leku i może współpracować z pacjentem w celu stopniowego odstawienia leku.

Proces wychodzenia z depresji u każdej osoby jest inny. Lekarz oferuje wskazówki dotyczące tego, czego można się spodziewać i jak pomóc sobie w powrocie do zdrowia.

To nie jest tak, jak z leczeniem po urazie. Gdybyś złamał rękę, lekarz mógłby podać ci szczegółowe informacje dotyczące powrotu do zdrowia. Mógłby powiedzieć – przynajmniej w przybliżeniu – przez ile tygodni będziesz potrzebował gipsu i kiedy wyzdrowiejesz.

Niestety, w przypadku depresji tak nie jest. U każdego człowieka proces zdrowienia jest inny. Niektórzy zdrowieją w ciągu kilku tygodni lub miesięcy. Ale dla innych depresja jest chorobą długotrwałą. U około 20% do 30% osób, które mają epizod depresji, objawy nie ustępują całkowicie.

Możesz mieć również problemy z określeniem swojego samopoczucia. Jeśli cierpiałeś na depresję przez długi czas przed rozpoczęciem leczenia, możesz nie pamiętać, jak to jest czuć się normalnie.

Należy wiedzieć, że nie jest się samemu. Według Narodowego Instytutu Zdrowia Psychicznego (National Institute of Mental Health) z depresją żyje obecnie około 19 milionów Amerykanów. Leczenie przynosi efekty. Narodowe Stowarzyszenie Zdrowia Psychicznego podaje, że ponad 80% osób, które poddają się leczeniu, twierdzi, że ono pomaga. Jeśli wytrwasz w leczeniu, masz duże szanse na to, że poczujesz się lepiej.

Bądź świadomy ryzyka nawrotu choroby

Podczas gdy niektórzy ludzie popadają w depresję tylko raz w życiu, inni zmagają się z nią wielokrotnie. Według Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego co najmniej 50% osób, u których wystąpił epizod dużej depresji, przechodzi go po raz drugi. A około 80% osób, które miały dwa epizody, będzie miało trzeci.

Te statystyki mogą wydawać się przerażające. W tej chwili możesz mieć wrażenie, że nie jesteś w stanie ponownie przejść przez depresję.

Ale depresja nie musi przysłaniać reszty życia. Trzeba tylko być świadomym. Teraz, kiedy wyszedłeś z depresji, posiadasz cenne informacje. Znasz objawy depresji. Wiesz, w jakich okresach swojego życia możesz być bardziej podatny na depresję. Następnym razem możesz szybciej uzyskać pomoc i szybciej wyzdrowieć.

Żądaj, by znów poczuć się dobrze

Osoby, które przeszły przez ciężką depresję, mogą poczuć ulgę, gdy znów poczują się dobrze. Może nie jesteś szczęśliwy, ale jesteś wdzięczny, że możesz wstać z łóżka i pójść do pracy.

Ale to nie wystarczy. Nie wystarczy po prostu czuć się mniej nieszczęśliwym. Zasługujesz na to, aby znów czuć się dobrze, aby czuć się tak dobrze, jak kiedyś. Jeśli obecne leczenie na to nie pozwala, należy upewnić się, że robi się wszystko, aby objawy choroby uległy jak największej poprawie. Istnieje wiele różnych sposobów leczenia depresji – terapia, leki i zmiana stylu życia – które mogą pomóc.

Nie należy zadowalać się jedynie dobrym samopoczuciem. Ty i twój lekarz musicie współpracować. Przy odrobinie wysiłku i dobrym leczeniu możesz znów poczuć się naprawdę dobrze.

Osoby cierpiące na depresję często odstawiają leki z powodu skutków ubocznych. Leki mogą być jednak kluczem do wyzdrowienia, a lekarz udziela wskazówek, jak ograniczyć skutki uboczne.

W rzeczywistości skutki uboczne są jednym z głównych powodów, dla których osoby cierpiące na depresję przestają przyjmować leki w okresie rekonwalescencji. W jednym z badań stwierdzono, że 65% z 1000 ankietowanych osób przyznało, że przestało przyjmować leki, a połowa z nich jako powód podała skutki uboczne.

Należy jednak pamiętać, że leki przeciwdepresyjne mogą pomóc w powrocie do zdrowia. Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne zaleca, aby osoby, które wyszły z pierwszego epizodu depresji, przyjmowały leki co najmniej przez cztery do pięciu miesięcy po jego zakończeniu – w celu zmniejszenia ryzyka nawrotu choroby. W przypadku osób, które miały wiele wcześniejszych epizodów, zalecenie to jest często dłuższe (a czasem nawet należy je kontynuować bezterminowo).

Leki przeciwdepresyjne, takie jak SSRI (Zoloft, Lexapro), SNRI (Cymbalta, Fetzima, Pristiq) oraz inne leki, takie jak bupropion (Wellbutrin), mirtazapina (Remeron), vilazodon (Viibryd) i wortioksetyna (Trintellix – dawniej Trintellix). (Trintellix – dawniej Brintellix) mają mniej działań niepożądanych i są mniej dotkliwe niż starsze leki (na przykład trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, takie jak amitryptylina (Elavil) lub imipramina (Tofranil)). Działania niepożądane różnią się w zależności od leku, ale mogą obejmować:

• Bezsenność

• Senność

• Zwiększony niepokój

• Nudności lub wymioty

• Biegunka

• Problemy seksualne, takie jak opóźniony wytrysk u mężczyzn i brak orgazmu u kobiet

• Bóle głowy

Bóle głowy

• Zawroty głowy

• Przyrost lub utrata masy ciała

Inne, poważniejsze działania niepożądane występują rzadko, ale są możliwe. Leki przeciwdepresyjne są związane z nasileniem myśli i zachowań samobójczych u dzieci i młodzieży. Należy porozmawiać z lekarzem o objawach, na które należy zwrócić uwagę podczas leczenia depresji.

Niektóre ze starszych inhibitorów monoaminooksydazy (MAOI), takie jak izokarboksazyd (Marplan), fenelzyna (Nardil), selegilina (Emsam) i tranylcypromina (Parnate) mogą mieć poważne skutki uboczne lub powodować niebezpieczne interakcje z innymi lekami lub żywnością. Mogą one powodować niewyraźne widzenie i zmęczenie. Mogą nie być bezpieczne dla osób z chorobami serca. Duże dawki mogą być toksyczne i potencjalnie zagrażać życiu. Z tych powodów trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne są rzadziej stosowane w leczeniu depresji.

Leki z grupy MAOI, takie jak izokarboksazyd (Marplan), fenelzyna (Nardil), selegilina (EMSAM) i tranylcypromina (Parnate), należą do najskuteczniejszych spośród wszystkich znanych leków przeciwdepresyjnych. Mogą one jednak wchodzić w poważne interakcje z niektórymi produktami spożywczymi – takimi jak dojrzałe mięsa i sery, produkty fermentowane, takie jak sos sojowy, i bób – a także z innymi lekami. Na przykład, mogą być niebezpieczne w połączeniu z lekami takimi jak pseudoefedryna (Sudafed), które mogą podnosić ciśnienie krwi, a interakcje mogą prowadzić do takich skutków, jak wysokie ciśnienie krwi, które może być śmiertelne. Mogą być również niebezpieczne w połączeniu z większością innych leków przeciwdepresyjnych, które mogą wówczas nadmiernie podnosić poziom neuroprzekaźnika serotoniny.

FDA zatwierdziła również l-metylofolian (Deplin) w leczeniu depresji. Określany jako żywność medyczna, l-metylofolian jest formą folianu dostępną na receptę. Folian znany jest również jako witamina B9 i jest jedną z podstawowych witamin z grupy B. Pomaga regulować wszystkie trzy neuroprzekaźniki monoaminowe mózgu związane z nastrojem. Działania niepożądane obejmują pokrzywkę, obrzęki, mdłości i wzdęcia.

Co robić w przypadku skutków ubocznych leków przeciwdepresyjnych?

W przypadku każdego leku należy rozważyć korzyści i skutki uboczne. Lekarz i pacjent powinni wspólnie znaleźć odpowiednią równowagę. Niektóre działania niepożądane mogą nie być uciążliwe. Inne mogą być tak poważne, że będziesz musiał zaprzestać przyjmowania leku lub rozważyć dodanie dodatkowego leku, który mógłby przeciwdziałać skutkom ubocznym leku przeciwdepresyjnego.

Należy pamiętać, że wiele działań niepożądanych może być gorszych na początku stosowania leku lub po zwiększeniu dawki. Mogą one ulec poprawie w miarę dostosowywania się organizmu. Jeśli więc efekty uboczne są łagodne, lekarz może zalecić stosowanie leku na depresję, aby sprawdzić, czy efekty uboczne ustąpią samoistnie.

Oto kilka wskazówek, jak radzić sobie z niewielkimi skutkami ubocznymi leków przeciwdepresyjnych.

• Jeśli lek wywołuje rozstrój żołądka, należy zapytać lekarza, czy należy go przyjmować z posiłkiem lub czy ryzyko może być mniejsze w przypadku stosowania leku markowego niż generycznego.

• Jeśli lek na depresję powoduje senność w ciągu dnia lub nie pozwala zasnąć w nocy, należy zapytać lekarza, o jakiej porze dnia należy go przyjmować. Przyjmując lek z samego rana lub tuż przed snem, możesz ograniczyć niektóre z niepożądanych efektów.

• Nie należy przyjmować leków na depresję z alkoholem. Alkohol może wpłynąć na działanie leku, spowodować uspokojenie i ewentualnie pogorszyć depresję.

Nie należy samodzielnie przerywać przyjmowania leku, jeśli nie odpowiadają ci efekty uboczne. Nagłe odstawienie leku może pogorszyć objawy i spowodować nawrót depresji.

Zamiast tego należy porozmawiać z lekarzem o tym, co należy zrobić. Zastosowanie mniejszej dawki leku może nadal przynosić korzyści, a jednocześnie zmniejszyć skutki uboczne. Można też spróbować nowego leku. Do wyboru jest wiele skutecznych leków.

Jeśli lekarz początkowo nie potraktuje poważnie Twoich działań niepożądanych, wyraź potrzebę opracowania planu radzenia sobie z nimi.

Niezależnie od tego, co robisz, nie ignoruj skutków ubocznych. Nie akceptuj ich też po prostu. Współpracuj z lekarzem w celu ich rozwiązania, aby mieć większe szanse na wyleczenie się z depresji.

Podczas leczenia depresji należy ponownie nawiązać kontakt z bliskimi. Lekarz udziela wskazówek, jak naprawić relacje, które mogły ucierpieć.

Przyjaciele i rodzina mogą czuć się zranieni, że pacjent nie jest w stanie cieszyć się ich towarzystwem. Mogą tęsknić za wspólnymi zabawami, które robiliście razem, kiedy pacjent czuł się lepiej, lub mieć pretensje, że pacjent nie czuje się na siłach, aby wykonywać swoje zwykłe obowiązki w domu lub w pracy. Partner, rodzice lub dzieci mogą nawet obwiniać się za twoje nieszczęście.

Z kolei problemy w związkach spowodowane przez depresję mogą pogorszyć objawy choroby.

Wsparcie ze strony rodziny, przyjaciół i innych osób z otoczenia może być bardzo pomocne podczas wychodzenia z epizodu depresji. Oto kilka kroków, które pomogą ci utrzymać te relacje.

• Unikaj izolacji. Czasami ludzie w depresji zostają sami w domu i nie odbierają telefonów. Nie pozwól jednak, by zanikły twoje związki – wsparcie bliskich jest ważne dla powrotu do zdrowia. Jeśli czujesz się przytłoczony, zacznij powoli. Po prostu zadzwoń do przyjaciela i poproś o spotkanie na krótką wizytę, może na filiżankę kawy. Można też wybrać się na spacer. Może się okazać, że rozmowa o tym, co przeżywasz, pomoże Ci poczuć się lepiej w trakcie rekonwalescencji. Ale nawet wspólne spędzanie czasu w domu w ciszy może być pomocne.

• Rozmawiaj z bliskimi. Rozmawiaj z najbliższymi o tym, co myślisz i czujesz w trakcie walki z depresją. Powiedz im, jeśli chcesz, aby cię wysłuchali, nie proponując rozwiązań. Daj im do zrozumienia, że nadal Ci na nich zależy, choć teraz może być trudno to okazać. Wysłuchaj też, co oni czują. Jeśli trudno jest się otworzyć, pomocna może okazać się terapia rodzinna lub terapia związków.

• Poproś o pomoc. Choć możesz obawiać się, że będziesz dla kogoś ciężarem, to jest to spowodowane depresją. Faktem jest, że przyjaciele i rodzina mogą chcieć pomóc, ale mogą nie wiedzieć, co robić. Pomoc to nie tylko wsparcie emocjonalne. Możesz potrzebować pomocy przy wykonywaniu praktycznych czynności, takich jak robienie zakupów czy opieka nad dziećmi.

• Uspokajaj dzieci. Jeśli masz dzieci, mogą być przestraszone i zdezorientowane twoją depresją. Pomocne jest wyjaśnienie, co się dzieje. Omów to w sposób dla nich zrozumiały. Wyjaśnij, że nie czujesz się dobrze i przez jakiś czas może być różnie, ale otrzymujesz pomoc i masz nadzieję, że wkrótce poczujesz się lepiej.

• Otwarcie mów o problemach seksualnych. Depresja – i czasami związane z nią leczenie – mogą mieć duży wpływ na popęd seksualny lub sprawność seksualną. Jest to bardzo częste zjawisko i nie ma się czego wstydzić. Ty i twój partner powinniście otwarcie o tym rozmawiać. Jeśli zignorujesz problem, możesz tylko pogorszyć sytuację. Nie bój się też rozmawiać z lekarzem. Jeśli leki wpływają na popęd płciowy, lekarz może zmienić receptę lub zalecić inne leki, które mogą przeciwdziałać seksualnym skutkom ubocznym.

• Zastanów się nad rozmową z kolegami z pracy. Zgodnie z prawem nie musisz mówić szefowi o swojej depresji. Jednak współpracownicy lub pracodawca mogli być zdezorientowani lub zaniepokojeni twoim zachowaniem, a wyjaśnienie sytuacji może ich uspokoić. Możesz też poczuć się lepiej, wiedząc, że masz wsparcie w biurze.

• Dołącz do grupy wsparcia. Rozmowa z osobami, które chorowały na depresję i wiedzą, jak to jest, może okazać się łatwiejsza. Zapytaj swojego lekarza lub terapeutę o nazwy grup w twojej okolicy lub o grupy spotykające się online. Możesz też skontaktować się z organizacjami takimi jak National Alliance on Mental Illness (NAMI) lub Depression and Bipolar Support Alliance (DBSA).

?

Dieta może mieć wpływ na nastrój i depresję. Lekarz udziela wskazówek, jak prawidłowo się odżywiać, aby zachować zdrowie i dobre samopoczucie.

Jednak jedzenie, które nakładasz na swój talerz, może mieć pośredni wpływ na Twój nastrój. Aby zachować zdrowie i dobre samopoczucie, należy zapewnić sobie odpowiednią równowagę składników odżywczych, witamin, minerałów, kwasów tłuszczowych i błonnika.

Oto, jak zacząć:

• Wybierz rozsądny plan.

  Uważaj na kalorie i tłuszcz. Jedz dużo owoców, warzyw i produktów pełnoziarnistych. I tak, od czasu do czasu możesz sobie pozwolić na coś dobrego.

• Trzymaj się z dala od ekstremalnych, modnych diet.

  Unikaj planów żywieniowych, które radykalnie ograniczają to, co możesz jeść. Nie jest dobrym pomysłem eliminowanie całych grup pokarmów, niezależnie od tego, czy są to węglowodany, tłuszcze czy cukry. Ekstremalne diety mogą na początku pomóc w utracie wagi, ale na dłuższą metę bardzo trudno się ich trzymać i zazwyczaj nie są one zbyt zdrowe.

• Przestrzegaj harmonogramu.

  Jedz o tych samych porach każdego dnia, aby wszystko było przewidywalne. Najlepiej spożywać trzy posiłki dziennie, a pomiędzy nimi dwie przekąski. Nie należy pomijać śniadania, obiadu ani kolacji.

• Postępuj zgodnie z zaleceniami lekarza.

  Jeśli stan zdrowia wpływa na to, co można jeść, należy trzymać się zasad ustalonych przez lekarza lub dietetyka. Ważne jest, aby wiedzieć, co można, a czego nie można umieścić na talerzu.

• Unikaj alkoholu i nielegalnych narkotyków.

  Mogą one powodować depresję i wpływać na skuteczność działania leków przeciwdepresyjnych lub innych leków na nastrój. Wiele osób cierpiących na depresję walczy również z nadużywaniem substancji. Jeśli uważasz, że masz z tym problem, musisz szukać pomocy. Uzależnienie może uniemożliwić wyjście z depresji.

• Ograniczenie spożycia kofeiny.

  Jest to substancja pobudzająca, co oznacza, że może powodować niepokój i nie pozwalać spać w nocy. Ogranicz więc ilość napojów gazowanych, kawy, herbaty i czekolady.

• Zapytaj swojego lekarza o kwasy tłuszczowe omega-3.

  Niektóre badania wykazały, że tłuszcze te mogą wpływać na nastrój, ale eksperci muszą przeprowadzić więcej badań, aby mieć pewność. Niektóre ryby, orzechy włoskie, soja, siemię lniane i inne produkty spożywcze zawierają kwasy omega-3, podobnie jak niektóre suplementy. Porozmawiaj ze swoim lekarzem lub dietetykiem o tym, ile tych kwasów powinieneś przyjmować każdego dnia.

• Witaminy. Niektóre witaminy mogą pomóc w poprawie nastroju. Witamina D, znajdująca się w łososiu, żółtkach jaj i niektórych produktach mlecznych, może odgrywać rolę w objawach depresji sezonowej. Porozmawiaj z lekarzem o tym, które witaminy mogą być dla Ciebie pomocne.

• Należy poinformować lekarza o zmianach apetytu.

  Depresja lub jej leczenie mogą czasami wpływać na odczuwanie głodu. Może to oznaczać przyrost lub utratę wagi. Jeśli zaobserwowałeś zmiany w swoim apetycie, lekarz może pomóc ci w jego przywróceniu.

Lekarz oddziela fakty od fikcji na temat leków przeciwdepresyjnych – od przyrostu wagi do utraty popędu płciowego.

Oto osiem powszechnych obaw związanych z lekami przeciwdepresyjnymi, a także fakty, które mogą pomóc tobie i twojemu lekarzowi zdecydować, czy lek przeciwdepresyjny jest dla ciebie odpowiedni.

Leki przeciwdepresyjne nie pozwolą zapomnieć o problemach, ale mogą ułatwić radzenie sobie z nimi. Depresja może zniekształcać postrzeganie problemów i pozbawiać energii do zajmowania się trudnymi sprawami. Wielu terapeutów twierdzi, że przyjmowanie przez pacjentów leków przeciwdepresyjnych pomaga im w osiąganiu większych postępów w psychoterapii.

Prawidłowo przyjmowane leki przeciwdepresyjne nie zmienią osobowości pacjenta. Pomogą ci poczuć się znowu sobą i powrócić do poprzedniego poziomu funkcjonowania. (Jeśli leki przeciwdepresyjne przyjmuje osoba, która nie ma depresji, nie poprawiają one nastroju ani funkcjonowania tej osoby – nie jest to „pigułka szczęścia”). W rzadkich przypadkach u osób przyjmujących niektóre leki przeciwdepresyjne może wystąpić apatia lub utrata emocji. W takiej sytuacji pomocne może być zmniejszenie dawki lub zmiana leku na inny.

Jak wszystkie leki, także leki przeciwdepresyjne mają działania niepożądane, a jednym z nich może być przyrost masy ciała. Niektóre leki przeciwdepresyjne mogą częściej niż inne powodować przyrost masy ciała; inne mogą wręcz powodować utratę wagi. Jeśli jest to powód do niepokoju, należy porozmawiać z lekarzem.

Większość osób, które przyjmują leki przeciwdepresyjne w przypadku pierwszego epizodu depresji, musi je przyjmować nieprzerwanie przez 6-9 miesięcy, niekoniecznie przez całe życie. Po opanowaniu depresji lekiem przeciwdepresyjnym należy wspólnie z lekarzem zdecydować, kiedy lek należy odstawić, a następnie stopniowo zmniejszać jego dawkę. Nagłe odstawienie leku może spowodować takie problemy, jak bóle i zawroty głowy oraz nudności.

Niektóre leki przeciwdepresyjne mogą mieć wpływ na seks. Problemem jest zazwyczaj osiągnięcie orgazmu, a nie brak pożądania. Ponieważ jednak depresja sama w sobie obniża libido, lek, który łagodzi depresję, może poprawić jakość życia seksualnego. Podobnie jak w przypadku innych działań niepożądanych, niektóre leki przeciwdepresyjne mogą częściej niż inne powodować problemy seksualne.

Leki przeciwdepresyjne są zwykle pokrywane przez plany ubezpieczeniowe obejmujące leki na receptę. Koszt leków przeciwdepresyjnych jest bardzo zróżnicowany, w zależności od dawki, przyjmowanego leku i tego, czy jest on dostępny jako lek generyczny. Nawet bez ubezpieczenia można kupić generyczny lek przeciwdepresyjny już za 4 dolary miesięcznie.

Podobnie jak choroby takie jak cukrzyca czy wysoki poziom cholesterolu, duża depresja jest chorobą, która często reaguje na leczenie farmakologiczne. Jeśli depresja przeszkadza ci w normalnym funkcjonowaniu, szukanie pomocy nie jest oznaką słabości. Jest to oznaka dobrej samoopieki.

W badaniach przeprowadzonych w ostatnich latach pojawiły się obawy, że leki przeciwdepresyjne mogą zwiększać ryzyko myśli lub zachowań samobójczych (ale nie zgonów) wśród dzieci, młodzieży i młodych dorosłych. Na przykład w przeglądzie opublikowanym w 2009 r. w British Medical Journal (BMJ) przeanalizowano 372 badania z udziałem prawie 100 000 osób przyjmujących leki przeciwdepresyjne. Stwierdzono, że w porównaniu z placebo leki przeciwdepresyjne wiążą się z nieco większym ryzykiem myśli samobójczych u niektórych dzieci i młodych dorosłych, nie mają wpływu na ryzyko samobójstwa u osób w wieku od 25 do 64 lat i zmniejszają to ryzyko u osób w wieku 65 lat i starszych.

W 2004 roku FDA zobowiązała producentów leków przeciwdepresyjnych do zmiany etykiet, tak aby zawierały one ostrzeżenie o tym ryzyku.

Inne badania przedstawiają inny obraz sytuacji. Badanie z 2006 roku opublikowane w PLoS Medicine sugeruje, że leki przeciwdepresyjne uratowały życie tysiącom ludzi. Dane pokazują, że wskaźnik samobójstw w Stanach Zjednoczonych utrzymywał się na dość stałym poziomie przez 15 lat przed wprowadzeniem do sprzedaży popularnego leku przeciwdepresyjnego fluoksetyny (Prozac), a następnie stale spadał przez 14 lat, kiedy sprzedaż Prozacu rosła. Najsilniejszy efekt wystąpił wśród kobiet.

Wniosek z tego taki, że: Niezależnie od wieku i płci, ważne jest, aby natychmiast zgłosić się do lekarza w przypadku wystąpienia myśli samobójczych lub innych istotnych objawów ?depresji klinicznej.

Lekarz omawia typowe pułapki żywieniowe towarzyszące depresji, takie jak jedzenie za dużo, jedzenie za mało i dokonywanie niezdrowych wyborów żywieniowych.

Kiedy zmagasz się z depresją, często cierpią na tym twoje nawyki żywieniowe. Niektóre osoby przejadają się i przybierają na wadze, sięgając po jedzenie, aby poprawić sobie nastrój. Inni stwierdzają, że są zbyt wyczerpani, by przygotowywać zbilansowane posiłki lub że stracili apetyt.

Bez względu na to, czy objadasz się, czy jesz za mało, możesz używać jedzenia, aby poczuć się lepiej lub poradzić sobie z trudnymi uczuciami” – mówi Susan Albers, PsyD, psycholog kliniczny z Cleveland Clinic w Wooster w stanie Ohio i autorka książki „50 Ways to Soothe Yourself Without Food”.

Albers mówi doktorowi, że ludzie często wpadają w pułapkę poczucia beznadziejności życia i złych nawyków żywieniowych, co powoduje, że popadają w jeszcze większą depresję. Ważne jest, aby nawiązywać kontakty z innymi ludźmi, aby nie izolować się zbytnio. Rozmowy z przyjaciółmi i terapeutą mogą zapewnić wsparcie, które pomoże wyrwać się z tego cyklu – mówi.

Oto trzy sposoby, w jakie depresja kliniczna może wpływać na twoje wzorce żywieniowe, oraz wskazówki, jak z pomocą lekarza lub terapeuty zacząć dokonywać zdrowszych wyborów:

1. Używanie jedzenia dla wygody.

Osoby cierpiące na depresję często wykorzystują jedzenie do samoleczenia, mówi Jean Fain, LICSW, MSW, licencjonowana psychoterapeutka z Concord w stanie Mass. i autorka książki The Self-Compassion Diet: A Step-by-Step Program to Lose Weight with Loving-Kindness. Mogą one jeść, aby poprawić lub uniknąć negatywnych lub nieprzyjemnych uczuć, takich jak smutek, wstyd i wstręt do siebie.

Wiele osób w depresji łaknie węglowodanów lub pocieszających pokarmów, takich jak lody czy ciasto. Jedną z przyczyn takiego stanu rzeczy jest fakt, że pokarmy bogate w węglowodany i cukier podnoszą poziom serotoniny, substancji chemicznej w mózgu, która poprawia nastrój.

Jak mówi Fain, na krótką metę jedzenie pokarmów o wysokiej zawartości cukru i tłuszczu może sprawić, że poczujesz się spokojniejszy i zaopiekowany. Jednak w dłuższej perspektywie stała dieta oparta na pociesznych potrawach może prowadzić do przybierania na wadze i zwiększać ryzyko chorób serca, cukrzycy i innych poważnych problemów zdrowotnych.

2. Jedzenie zbyt mało

Wiele osób zauważa, że ich apetyt zmniejsza się, gdy czują się słabo. W niektórych przypadkach dochodzi do niezamierzonej utraty wagi. Mają mniejszą ochotę na jedzenie i zaczynają opuszczać posiłki. Często przesypiają posiłki, mówi Marjorie Nolan, MS, RD, zarejestrowany dietetyk w Nowym Jorku i rzeczniczka prasowa Amerykańskiego Stowarzyszenia Dietetycznego.

Albers mówi, że w depresji możesz czuć się tak, jakbyś nie miał motywacji lub energii do jedzenia. Również stres może odgrywać rolę w zmniejszaniu apetytu. Jak mówi, jedzenie nie jest tak atrakcyjne, gdy jesteś niespokojny, zmartwiony lub czujesz się beznadziejnie.

Z kolei zbyt mało jedzenia może sprawić, że będziesz bardziej drażliwy i wrażliwy, co może pogłębić depresję.

3. Jedzenie tego, co jest łatwo dostępne

Zakupy i przygotowywanie zdrowych posiłków mogą wydawać się trudne, gdy jesteś przygnębiony i brakuje Ci energii. W rezultacie możesz sięgać po produkty wygodne, ale nieszczególnie pożywne, a twoja dieta może nie być wystarczająco urozmaicona.

Osoby w depresji często jedzą fast foody lub to, co mają pod ręką w kuchni, np. ostatnie pudełko ciastek – mówi Sudeepta Varma, psychiatra prowadzący prywatną praktykę w Nowym Jorku i adiunkt kliniczny psychiatrii w NYU Langone Medical Center.

Osobom z depresją łatwo też wpaść w rutynę ciągłego jedzenia tych samych produktów. Funkcjonowanie jest dla nich tak trudne, że szukają rutyny i struktury. Mogą codziennie rano zatrzymywać się i kupować bajgla z serkiem śmietankowym i nie próbować niczego innego – mówi Nolan.

Innym czynnikiem, jak twierdzi Varma, jest to, że osoby w depresji często mają problemy z koncentracją, pamięcią i podejmowaniem decyzji. Może to powodować, że proste zadania wydają się przytłaczające, dlatego mogą jeść miskę tego samego rodzaju płatków śniadaniowych przez trzy posiłki dziennie – mówi.

Uzyskiwanie pomocy

Eksperci twierdzą, że zanim podejmiesz próbę zmiany nawyków żywieniowych, powinieneś poszukać pomocy w leczeniu depresji. Na przykład próby przejścia na dietę mogą być frustrujące i przynieść efekt odwrotny do zamierzonego, jeśli najpierw nie zajmiemy się depresją – mówi Albers.

Jeśli objawy depresji utrzymują się u ciebie dłużej niż dwa tygodnie i przeszkadzają ci w normalnym funkcjonowaniu, zgłoś się do lekarza pierwszego kontaktu lub specjalisty od zdrowia psychicznego. Podczas wizyty poinformuj lekarza, czy nastąpiły zmiany w twojej wadze lub apetycie. Najskuteczniejszy plan leczenia depresji zazwyczaj obejmuje terapię, leki przeciwdepresyjne lub połączenie obu tych metod.

Kiedy zaczniesz czuć się lepiej, a leczenie zacznie przynosić efekty, wtedy możesz popracować nad swoimi wyborami żywieniowymi i zacząć zmieniać dietę pod okiem lekarza – mówi Varma.

Unikanie pułapek żywieniowych

Kiedy depresja zaczyna się poprawiać, poniższe strategie mogą pomóc w zdrowszym odżywianiu i unikaniu pułapek żywieniowych:

• Uspokój swoje zmysły:

  Albers sugeruje, aby oprócz jedzenia znaleźć inne sposoby na ukojenie ciała, takie jak ciepła kąpiel, otulenie się miękkim kocem lub wypicie gorącej herbaty.

• Wsłuchaj się w swój głód:

  Kiedy wydaje ci się, że czujesz głód, Fain zaleca zatrzymanie się i zadanie sobie pytania: czy naprawdę jestem głodny, czy czuję coś innego? Może się okazać, że tym, na co naprawdę masz ochotę, nie jest ciasteczko czy paczka chipsów, ale serdeczna rozmowa z przyjacielem lub bliską osobą – mówi.

• Stosuj urozmaiconą dietę:

  Niedobory żywieniowe mogą pogłębiać depresję. Skup się więc na spożywaniu różnorodnych produktów, w tym pełnoziarnistych zbóż, warzyw, owoców, chudego mięsa i niskotłuszczowych produktów mlecznych. Warto rozważyć spotkanie z dietetykiem, który może opracować dla Ciebie prosty, zbilansowany plan posiłków.

• Zwiększ swoją energię:

  Poszukaj zajęć, które dodają Ci energii, takich jak spacer, zabawa z psem czy słuchanie muzyki. Kiedy robisz coś, co poprawia ci nastrój, będziesz mniej skłonny do przejadania się i dokonywania złych wyborów żywieniowych, mówi Fain.

Lekarz wyjaśnia, w jaki sposób leczy się nawroty i nawroty depresji.

Lekarze definiują nawrót jako kolejny epizod depresji, który wystąpił w okresie krótszym niż sześć miesięcy po leczeniu ostrej depresji. Nawrót to nowy epizod, który pojawia się po sześciu miesiącach lub dłużej od ustąpienia poprzedniego epizodu. Niezależnie od czasu, w którym wystąpił nawrót, ponowne pojawienie się objawów depresji, takich jak smutek, zmęczenie i drażliwość, może być demoralizujące.

Jeśli uważasz, że zmagasz się z depresją po raz drugi (lub więcej), niezwłocznie porozmawiaj z lekarzem pierwszego kontaktu, psychiatrą lub terapeutą o ponownym podjęciu leczenia.

Oznaki ostrzegawcze nawrotu choroby

Objawy depresji są bardzo różne u różnych osób. Aby dowiedzieć się, jakie są twoje objawy, zastanów się, co się działo, kiedy ostatni raz miałeś depresję. Można też zapytać przyjaciół lub rodzinę, czy zauważyli u siebie zmiany.

Niektóre możliwe znaki ostrzegawcze to:

• Sprawiasz wrażenie smutnego lub zdenerwowanego

• Nie mają zbyt wiele energii

• Zmieniły się nawyki dotyczące snu lub jedzenia

• Nie interesują cię rzeczy, które zwykle sprawiają ci przyjemność

• odczuwasz emocje, które są „nie do zniesienia

• Bóle fizyczne

Jeśli czujesz się przygnębiony przez ponad 2 tygodnie i ma to wpływ na twoje codzienne życie, może to oznaczać powrót depresji.

Czy można zapobiec nawrotowi choroby?

Najlepszym sposobem na uniknięcie nawrotu choroby jest dbanie o siebie. Przyjmuj leki zgodnie z zaleceniami, nawet jeśli czujesz się dobrze. Przestrzegaj też terminów terapii.

Ponieważ samopoczucie fizyczne może mieć wpływ na zdrowie psychiczne, pamiętaj, aby:

• Wystarczająco dużo spać.

• Wykonuj regularnie jakieś ćwiczenia fizyczne.

• Jedz zdrowe posiłki.

• Unikaj alkoholu i narkotyków.

• Znajdź pozytywne sposoby na rozładowanie stresu, takie jak medytacja, joga, pisanie w dzienniku, a nawet słuchanie ulubionych utworów muzycznych.

Pewne rzeczy mogą wywoływać depresję, np. stres w pracy lub kłótnie z bliskimi. Jeśli znajdujesz się w takiej sytuacji lub zbliża się jakaś zmiana, np. nowa praca, pamiętaj, że możesz być narażony na nawrót choroby.

Poświęć trochę czasu na relaks i robienie rzeczy, które sprawiają Ci przyjemność. Nie wahaj się też prosić o pomoc przyjaciół, rodzinę i zespół terapeutyczny.

Leczenie

Aby powstrzymać nawrót choroby lub zapobiec jej pogłębianiu się, konieczne jest prawdopodobnie leczenie u specjalisty.

Nawrót lub ponowne wystąpienie depresji można leczyć na różne sposoby, czasami poprzez połączenie różnych terapii. Lekarz może na przykład zalecić zarówno leczenie przeciwdepresyjne, jak i psychoterapię.

Lekarze stosują kilka różnych rodzajów leków w leczeniu depresji, w tym:

• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)

• Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)

• Inhibitory wychwytu zwrotnego noradrenaliny i dopaminy (NDRI), do których zalicza się bupropion

Starsze klasy leków przeciwdepresyjnych również mogą być skuteczne, ale obecnie nie są tak często stosowane, ponieważ wiążą się z potencjalnym ryzykiem poważnych działań niepożądanych. Do tych starszych leków należą:

• Leki trójcykliczne

• Inhibitory monoaminooksydazy (MAOI)

Ponadto lekarz może połączyć lek przeciwdepresyjny z atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi, stabilizatorami nastroju, lekami przeciwlękowymi, stymulantami lub innymi lekami.

Zapytaj lekarza, czy w przypadku nowego epizodu depresji konieczne jest przyjmowanie leków przeciwdepresyjnych lub innych leków. Jeśli pacjent jest już w trakcie „terapii podtrzymującej” – np. stosuje lek przeciwdepresyjny w celu zapobiegania nawrotom choroby – lekarz może zmienić dawkę istniejącego leku lub w inny sposób zmienić dotychczasowy schemat leczenia, aby znaleźć bardziej skuteczne leczenie.

Poradnictwo, czyli „terapia rozmowna”, może pomóc pacjentowi zrozumieć swoje problemy, w tym nowe zagadnienia, które pojawiły się od czasu ostatniego leczenia depresji. Poznasz lepsze sposoby radzenia sobie z problemami lub ich rozwiązywania. Dzięki psychoterapii pacjent może także nauczyć się, jak kierować własnymi myślami i działaniami, aby zmniejszyć poczucie przygnębienia.

Skutecznych jest wiele rodzajów psychoterapii. Oto dwa z nich, które są powszechnie stosowane:

• Terapia poznawczo-behawioralna

  (CBT): Ta forma poradnictwa pomaga w identyfikacji i zmianie negatywnych przekonań i zachowań, które przyczyniają się do depresji. Dzięki zastąpieniu tych wzorców zdrowszymi, bardziej realistycznymi myślami i działaniami można uniknąć pułapek, które pogłębiają depresję.

• Terapia interpersonalna

  (IPT): Ten rodzaj terapii pomaga w zrozumieniu i przepracowaniu trudnych relacji lub interakcji z ludźmi, które mogą przyczyniać się do depresji.

Jeśli chcesz dołączyć do grupy wsparcia dla osób cierpiących na depresję, poproś swojego doradcę lub lekarza o rekomendację.

Jeśli depresja jest ciężka, zagraża życiu lub nie odpowiada na leczenie wieloma lekami przeciwdepresyjnymi i innymi, inną opcją jest terapia elektrokonwulsyjna. Zabieg ten polega na podaniu pacjentowi znieczulenia ogólnego oraz środka zwiotczającego mięśnie, aby zapobiec ruchom ciała. ECT przepuszcza przez mózg prąd elektryczny w celu wywołania napadu drgawek. Chociaż lekarze nie są pewni, dlaczego tak się dzieje, uważa się, że leczenie zmienia funkcjonowanie i wydajność obszarów mózgu regulujących emocje.

W leczeniu ciężkiej depresji można stosować także inne rodzaje terapii stymulujących mózg, w tym stymulację nerwu błędnego (VNS) i powtarzalną przezczaszkową stymulację magnetyczną (rTMS).

Leczenie podtrzymujące: Zapobieganie kolejnym epizodom

Po wyleczeniu ostrego epizodu depresji lekarze czasami włączają leczenie podtrzymujące, aby zapobiec kolejnym epizodom, zwłaszcza jeśli istnieje wysokie ryzyko ich nawrotu. Porozmawiaj ze swoim lekarzem o tym, czy potrzebujesz terapii podtrzymującej. W przypadku tego rodzaju stałego leczenia, które może trwać rok lub dłużej, pacjent może kontynuować przyjmowanie leku przeciwdepresyjnego wraz z psychoterapią lub bez niej. Zapytaj, jak długo może być potrzebna terapia podtrzymująca.

W niektórych przypadkach pacjenci zamiast leczenia podtrzymującego lekami przeciwdepresyjnymi wybierają czujne oczekiwanie. W takim przypadku pacjenci zwracają uwagę na objawy depresji i ponownie włączają lek przeciwdepresyjny przy pierwszych oznakach nawrotu choroby.

Jak pomóc sobie samemu

Ta sama dbałość o siebie, która pomaga uniknąć nawrotu choroby, może przynieść korzyści także wtedy, gdy już do niego dojdzie.

Chociaż nie możesz po prostu „otrząsnąć się” z depresji, możesz podjąć kroki w celu poprawy swojego nastroju i perspektywy. Należy zadbać o odpowiednią ilość snu, unikać alkoholu i nielegalnych narkotyków, które mogą pogorszyć depresję.

Oprócz natychmiastowej wizyty u lekarza, warto rozważyć poniższe wskazówki Narodowego Instytutu Zdrowia Psychicznego:

• Staraj się być aktywny i ćwicz.

• Pójść na film, imprezę sportową lub inne zajęcia, które kiedyś sprawiały Ci przyjemność.

• Wyznacz sobie realistyczne cele. Podziel duże zadania na mniejsze, ustal priorytety i rób tylko to, z czym możesz sobie poradzić, nie narażając się na stres.

• Staraj się spędzać czas z innymi ludźmi. Zwierz się zaufanemu przyjacielowi lub krewnemu. Nie izoluj się i pozwól, by inni ci pomogli.

• Spodziewaj się, że nastrój będzie się poprawiał stopniowo, a nie natychmiast. Nie oczekuj, że nagle „wyjdziesz” z depresji. Często podczas leczenia sen i apetyt zaczynają się poprawiać, zanim nastąpi poprawa nastroju.

• Jeśli to możliwe, odkładaj ważne decyzje, takie jak ślub, rozwód czy zmiana pracy, do czasu poprawy samopoczucia. Przedyskutuj decyzje z innymi osobami, które dobrze cię znają i mają bardziej obiektywny pogląd na twoją sytuację.

• Negatywne myśli są cechą charakterystyczną depresji, ale pamiętaj, że pozytywne myślenie zastąpi je, gdy depresja zareaguje na leczenie.

• Kontynuowanie edukacji na temat depresji, w tym sposobów zapobiegania jej nawrotom.